Rig Veda 1.92.8: Mandala 1, Sukta 92, Mantra 8

Sukta 1.92

Rishi: Gotamas

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

उषस्तमश्यां यशसं सुवीरं दासप्रवर्गं रयिमश्वबुध्यम् । सुदंससा श्रवसा या विभासि वाजप्रसूता सुभगे बृहन्तम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.92.8

Transliteration

uṣás tám aśyāṃ yaśásaṃ su-vī́raṃ dā́saprāvargaṃ rayím aśvabúdhyam | su-dáṃsasā śrávasā yā́ vibhā́si vā́ja-prasūtā subhage bṛhántam ||

Translation

Hỡi nữ thần Bình minh Uṣas, xin cho ta đạt được của cải của hữu thể ấy—vinh hiển, giàu các dũng sĩ, phá tan ách nô dịch, và đánh thức sức lực của ngựa. Hỡi đấng khéo làm, nhờ danh tiếng mà Người tỏa rạng; hỡi đấng sinh ra sự sung mãn (vāja), bậc cát tường, xin đem đến sự rộng lớn vĩ đại (bṛhat).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उषः: O Dawn (Uṣas)
• उषः: सम्बोधन/कर्तृ (स्तुत्य-देवता)
• Type: Noun
• Root: उषस्- (प्रातिपदिक) < √वस्/उष् (उष् ‘दीप्तौ/प्रकाशे’)

• तम्: that (him/it)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अश्याम्: may I attain / may I obtain
• अश्याम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अश् (अश् ‘व्याप्तौ/प्रापणे’)

• यशसम्: glorious, famed
• यशसम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यशस्- (प्रातिपदिक)

• सुवीरम्: rich in heroes / having good men
• सुवीरम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु- + वीर- (प्रातिपदिक)

• दासप्रवर्गम्: having a band/array of servants (retinue)
• दासप्रवर्गम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दास- + प्रवर्ग- (प्रातिपदिक; ‘समूह/वर्ग’)

• रयिम्: wealth, treasure
• रयिम्: कर्म (अश्याम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रयि- (प्रातिपदिक)

• अश्वबुध्यम्: whose basis is horses / founded on horses
• अश्वबुध्यम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अश्व- + बुध्य- (प्रातिपदिक; ‘आधार/मूल’)

• सुदंससा: with good powers/deeds
• सुदंससा: करण
• Type: Adjective
• Root: सु- + दंसस्- (प्रातिपदिक; ‘कर्म/कौशल/शक्ति’)

• श्रवसा: with fame, with renown
• श्रवसा: करण
• Type: Noun
• Root: श्रवस्- (प्रातिपदिक)

• या: who (she)
• या: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विभासि: you shine forth
• विभासि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वि- + √भास् (भास् ‘दीप्तौ’)

• वाजप्रसूता: bringing forth prizes/strength (vāja)
• वाजप्रसूता: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाज- + प्रसूत- (√सू ‘प्रसवे/जनने’ क्त-प्रत्यय; स्त्री)

• सुभगे: O fortunate one
• सुभगे: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: सु- + भग- (प्रातिपदिक)

• बृहन्तम्: great, lofty
• बृहन्तम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त्- (प्रातिपदिक)