Sarga 48

Verse 1

भर्तारंनिहतंदृष्टवालक्ष्मणंचमहाबलम् ।विललापभृशंसीताकरुणंशोककर्शिता ।।।।

Thấy phu quân đã bị sát hại, lại thấy cả Lakṣmaṇa đại lực cũng vậy, nàng Sītā, thân tâm bị sầu khổ bào mòn, liền than khóc thảm thiết, lời ai oán não nùng.

Verse 2

ऊचुर्लक्षणिकायेमांपुत्रिण्यविधवेतिच ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।

Các nhà chiêm tướng đã nói về ta: ‘Nàng sẽ sinh con trai, nàng sẽ không thành góa phụ.’ Nhưng nếu hôm nay Rāma đã bị sát hại, thì tất cả những ‘bậc trí’ ấy hóa ra chỉ là kẻ nói dối.

Verse 3

यज्वनोमहिषींयेमामूचुःपत्नींचसत्त्रिणः ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।

Những vị tế chủ và bậc học giả từng bảo ta rằng ta sẽ là hoàng hậu được tấn phong và là người vợ—hôm nay, nếu Rāma bị sát hại, thì tất cả những ‘bậc trí’ ấy hóa thành kẻ nói dối.

Verse 4

ऊचुस्संश्रवणेयेमांद्विजाःकार्तान्तिकाश्शुभाम् ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।

“Nếu hôm nay Rāma đã bị sát hại, thì những vị Bà-la-môn và các nhà chiêm tinh từng nói với ta về số mệnh cát tường—những người được xưng là bậc trí—ắt nay đều đã nói dối.”

Verse 5

वीरपार्थिवपत्नीत्वांयेविदुर्भर्तृपूजिताम् ।तेऽद्यसर्वेहतेरामेज्ञानिनोऽनृतवादिनः ।।।।

“Nếu hôm nay Rāma đã bị sát hại, thì tất cả những ai từng nói rằng ta sẽ làm vợ của bậc quân vương anh hùng và được phu quân tôn kính—những người được gọi là bậc trí—ắt đều đã nói lời không thật.”

Verse 6

इमानिखलुपद्मानिपादयोर्यैःकुलस्त्रियः ।अधिराज्येऽभिषिच्यन्तेनरेन्द्रैःपतिभिःसह ।।।।

“Quả thật, trên đôi chân ta có những dấu sen này—những dấu hiệu nhờ đó các bậc phụ nữ danh gia được các bậc quân vương, cùng với phu quân của mình, làm lễ xức nước tấn phong lên ngôi hoàng hậu.”

Verse 7

वैधव्यंयान्तियैर्नार्योऽलक्षणैर्भाग्यदुर्लभाः ।नात्मनन्तानिपश्यामिपश्यन्तीहतलक्षणा ।।।।

Những điềm dữ khiến người nữ bạc phước phải rơi vào cảnh goá bụa—ta chẳng thấy nơi chính mình; ta cũng không tự nhận mình là kẻ đã mất hết tướng lành.

Verse 8

सत्यनामानिपद्मानिस्त्रीणामुक्तानिलक्षणैः ।तान्यद्यनिहतेरामेवितथानिभवन्तिमे ।।।।

Những tướng như hoa sen, được giáo pháp nói là “dấu ấn chân thật” nơi người nữ—nếu hôm nay Rama bị sát hại—thì đối với ta chúng sẽ hóa thành hư dối.

Verse 9

केशास्सूक्ष्मास्समानीलाभ्रुवौचासंहतेमम ।वृत्तेचारोमकेजङ्घेदन्ताश्चाविरळामम ।।।।

Tóc ta mảnh và đen đều; lông mày ta cân xứng, không liền nhau; bắp chân tròn đầy, không có lông; và răng ta khít đều.

Verse 10

शङ्खेनेत्रेकरौपादौगुल्फावूरूचमेचितौ ।अनुवृत्तनखास्स्निग्धास्समाश्चाङ्गुलयोमम ।।।।

“Hai bên thái dương, đôi mắt, đôi tay và đôi chân của ta—cả mắt cá và đùi nữa—đều cân xứng đoan chính; các ngón tay ta trơn mịn, đều đặn, móng tròn đầy.”

Verse 11

स्तनौचाविरळौमामकौमग्नचूचुकौ ।मग्नाचोत्सङ्गिनीनाभःपार्श्वोरस्कंचमेचितम् ।।।।

“Bầu ngực ta cân đối, đầu nhũ hoa hơi ẩn vào; rốn ta sâu và vững, hai bên sườn cùng lồng ngực đều đầy đặn, đoan nghiêm.”

Verse 12

ममवर्णोमणिनिभोमृदून्यङ्गरुहाणिच ।प्रतिष्ठितांद्वादशभिर्मामूचुश्शुभलक्षणाम् ।।।।

“Sắc da ta rạng như ngọc báu, lông tơ trên da mềm mại. Khi ta đứng, mười hai ngón (tay chân) đặt vững trên đất, các bậc hiền triết nói ta mang tướng lành cát tường.”

Verse 13

समग्रयवमच्छ्रिद्रपाणिपादंचवर्णवत् ।मन्दस्मितेत्येवचमांकन्यालाक्षणिनोद्विजाः ।।।।

“Họ nói lòng bàn tay và bàn chân ta đầy đặn, khít kín không hở—đó là tướng cát tường; và nụ cười nhẹ nhàng của ta cũng được gọi là dấu lành của một thiếu nữ.”

Verse 14

आधिराज्येऽभिषेकोमेब्राह्मणैःपतिनासह ।कृतान्तकुशलैरुक्तंतत्सर्वंवितथीकृतम् ।।।।

Các Bà-la-môn, tinh thông việc đoán định số mệnh, đã nói rằng ta sẽ được làm lễ quán đảnh lên ngôi vương quyền cùng với phu quân; vậy mà tất cả lời ấy nay đều bị biến thành hư vọng.

Verse 15

शोधयित्वाजनस्थानंप्रवृततिमुपलभ्यच ।तीर्त्वासागरमक्षोभ्यंभ्रातरौगोष्पदेहतौ ।।।।

Sau khi dò tìm nơi Janasthāna và biết được tin tức về ta, sau khi vượt qua biển cả bất khả khuấy động—hai huynh đệ ấy nay lại bị giết, như thể chỉ bởi một mẹo nhỏ như dấu móng bò in trên đất, (Sītā than khóc).

Verse 16

ननुवारुणमाग्नेयमैन्द्रंवायव्यमेवच ।अस्त्रंब्रह्मशिरश्चैवप्रत्यपद्यताम् ।।।।

Hẳn hai vị Rāghava biết cách vận dụng vũ khí của Varuṇa, của Agni, của Indra, và cả của Vāyu—thậm chí cả Brahmaśiras. Vậy cớ sao các ngài lại không dùng để đối trị?

Verse 17

अदृश्यमानेनरणेमाययावासवोपमौ ।ममनाथावनाथायानिहतौरामलक्ष्मणौ ।।।।

Trong chiến trận, kẻ ấy ẩn hình, dùng ảo thuật mà giết Rāma và Lakṣmaṇa—hai bậc dũng mãnh như Vāsava (Indra). Thế là ta, vốn có chỗ nương tựa, nay trở thành kẻ không nơi nương tựa.

Verse 18

नहिदृष्टिपथंप्राप्यराघवस्यरणेरिपुः ।जीवन्प्रन्तिवर्तेतयद्यपिस्यान्मनोजवः ।।।।

Vì hễ kẻ thù nào lọt vào tầm mắt của Rāghava trong chiến trận thì không thể còn sống mà quay về—dẫu cho hắn nhanh như ý niệm.

Verse 19

नकलस्यातिभारोऽस्तिकृतान्तश्चसुदुर्जयः ।यत्ररामःसहभ्रात्राशेतेयुधिनिपातितः ।।।।

Không có gánh nặng nào nặng hơn Thời Gian; và mệnh lệnh của Thần Chết thật khó vượt qua—bởi ngay cả Rāma, cùng người em, cũng nằm gục trên chiến địa.

Verse 20

नशोचामितथारामंलक्ष्मणंचमहारथम् ।वात्मानंजननींचापियथाश्वश्रूंतपस्विनीम् ।।।।

Ta không đau buồn đến thế cho Rāma, cũng không cho Lakṣmaṇa—vị đại chiến xa—thậm chí không cho chính ta hay mẹ ruột ta; bằng nỗi buồn ta dành cho mẹ chồng khổ hạnh của ta.

Verse 21

सातुचिन्तयतेनित्यंसमाप्तव्रतमागतम् ।कदाद्रक्ष्यामिसीतांचलक्ष्मणंचसराघवम् ।।।।

Bà (Kauśalyā) luôn trăn trở: ‘Bao giờ ta sẽ được thấy Rāghava trở về, trọn vẹn lời thệ nguyện—cùng với Sītā và Lakṣmaṇa?’

Verse 22

परिदेवयमानांतांराक्षसीत्रिजटाब्रवीत् ।माविषादंकृथादेवी भर्ताऽयंतवजीवति ।।।।

Khi nàng than khóc, nữ rākṣasī Trijaṭā nói với nàng: “Xin đừng tuyệt vọng, thưa phu nhân cao quý—phu quân của nàng vẫn còn sống.”

Verse 23

कारणानिचवक्ष्यामिमहान्तिसदृशानिच ।यथेमौजीवतोदेवीभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।।।।

Nay ta sẽ thưa rõ những nguyên do lớn lao, xác đáng, hỡi Thánh Nương: nhờ đó mà hai huynh đệ Rāma và Lakṣmaṇa vẫn còn sống.

Verse 24

नहिकोपपरीतानिहर्षपर्युत्सुकानिच ।भवन्तियुधियोधानांमुखानिनिहतेपतौ ।।।।

Vì khi phu quân đã ngã xuống nơi chiến địa, gương mặt các chiến sĩ không thể vừa bừng giận dữ, lại vừa rộn ràng hân hoan mong chờ.

Verse 25

इदंविमानंवैदेही पुष्पकंनामनामतः ।दिव्यंत्वांदारयन्नैवंयद्येतौगतजीवितौ ।।।।

Hỡi Vaidehī, cỗ thiên xa này tên là Puṣpaka; nếu hai vị ấy thật đã mất mạng, thì xe thần này đã chẳng chở nàng như thế.

Verse 26

हतवीरप्रधानाहिगतोत्साहानिरुद्यमा ।सेनाभ्रमतिसङ् ख्येषुहतकर्णेवनौर्जले ।।।।

Khi các dũng tướng chủ chốt bị giết, quân đội mất nhuệ khí, trở nên bất động; giữa trận mạc nó lạc lối như con thuyền trên nước mất người cầm lái.

Verse 27

इयंपुनरसम्भ्रान्तानिरुद्विग्नातरस्विनी ।सेनारक्षतिकाकुत्स्थौमयाप्रीत्यानिवेदितौ ।।।।

Nhưng đạo quân này vẫn vững vàng, không rối loạn, không ưu sầu, hỡi phu nhân kiên cường; nó đang hộ vệ hai vị Kakutstha—điều ấy ta kính cẩn thưa với lòng mến kính.

Verse 28

सात्वंभवसुविस्रब्धाअनुमानैस्सुखोदयैः ।अहतौपश्यकाकुत्स्थौस्नेहादेतद्ब्र्रवीमिते ।।।।

Vậy nàng hãy an tâm trọn vẹn, nhờ những dấu hiệu cát tường suy đoán ấy; hãy nhìn xem, hai vị Kakutstha vẫn không hề tổn hại. Vì lòng thương mến, ta nói điều này với nàng.

Verse 29

अनृतंनोक्तपूर्वंमेनचवक्ष्येकदाचन ।चारित्रसुखशीलत्वात् प्रविष्टाअसिमनःमम ।।।।

Ta chưa từng nói lời dối trá, và cũng sẽ không bao giờ nói dối. Chính vì đức tính hiền hòa, đoan chính của nàng, nàng đã đi vào tận đáy lòng ta.

Verse 30

नेमौशक्यारणेजेतुंसेन्द्रैरपिसुरासुरैः ।तादृशंदर्शनंदृष्टवामयाचावेदितंतव ।।।।

Hai vị này không thể bị đánh bại trong chiến trận, dẫu chư thiên và a-tu-la, dù có cả Indra, cũng không làm nổi. Ta đã tận mắt thấy những điềm ấy và đã bẩm báo với nàng.

Verse 31

इदंचसुमहचचित्रंशरैःपश्यस्वमैथिलि ।निस्संज्ञावप्युभावेतौनैवलक्ष्मीर्विमुञ्चति ।।।।

Lại hãy xem kỳ diệu lớn lao này, hỡi Maithilī: dẫu cả hai nằm bất tỉnh dưới mưa tên, ánh uy nghi rực rỡ vẫn chẳng hề rời bỏ họ.

Verse 32

प्रायेणगतसत्त्वानांपुरुषाणांगतायुषाम् ।दृश्यमानेषुवक्त्रेषुपरंभवतिवैकृतम् ।।।।

Thường khi sinh lực đã dứt, thọ mạng đã tàn nơi người nam, thì gương mặt—hễ nhìn vào—liền hiện rõ sự biến dạng và xấu xí khác thường.

Verse 33

त्यजशोकंचमोहंचदुःखंचजनकात्मजे ।रामलक्ष्मणयोरर्थेनाद्यशक्यमजीवितुम् ।।।।

Hỡi ái nữ của Janaka, hãy dứt bỏ sầu thương, mê muội và khổ não; vì đối với Rāma và Lakṣmaṇa, hôm nay tuyệt không thể là họ đã không còn sống.

Verse 34

शुत्वातुवचनंतस्याःसीतासुरसुतोपमा ।कृताञ्जलिरुवाचेमामेवमस्त्वितिमैथिलि ।।।।

Nghe lời an ủi ấy, nàng Sita rạng ngời như ái nữ của chư thiên, chắp tay cung kính và thưa: “Xin được như vậy, hỡi Maithili.”

Verse 35

विमानंपुष्पकंतत्तुसन्निवर्त्यमनोजवम् ।दीनात्रिजटयासीतालङ्कामेवप्रवेशिता ।।।।

Rồi chiếc phi xa Pushpaka ấy, nhanh như ý niệm, được quay trở lại; nàng Sita sầu khổ, do Trijata dẫn dắt, được đưa vào chính thành Lanka.

Verse 36

ततस्त्रिजटयासार्थंपुष्पकादवरुह्यसा ।अशोकवनिकामेवराक्षसीभिःप्रवेशिता ।।।।

Sau đó, nàng bước xuống từ Pushpaka cùng với Trijata, và được các nữ quỷ đưa vào vườn Ashoka.

Verse 37

प्रविश्यसीताबहुवृक्षषण्डांतांराक्षसेन्द्रस्यविहारभूमिम् ।सम्प्रेक्ष्यसञ्चिन्त्यचराजपुत्रौपरंविषादंसमुपाजगाम ।।।।

Bước vào khu vườn giải trí của vua quỷ, nơi rậm rạp với nhiều khóm cây, Sita—sau khi nhìn quanh và suy ngẫm về hai hoàng tử—đã rơi vào nỗi buồn sâu thẳm.