Adhyaya 163

Verse 1

अपना छा | अ:-फक्राछ सप्तपञ्चाशर्दाधिकशततमोब् ध्याय: कप नामक दानवोंके द्वारा स्वर्गलोकपर अधिकार जमा लेनेपर ब्राह्म॒णोंका कपोंको भस्म कर देना

Bhishma nói: “Hỡi Yudhishthira, dẫu vậy Kartavīrya Arjuna vẫn lặng thinh. Khi ấy Thần Gió lại cất lời: ‘Ôi bậc chúa tể loài người, hãy nghe ta nói về những bổn phận tối thượng và những hành vi mẫu mực, đặc biệt thuộc về các Bà-la-môn.’”

Verse 2

मदस्यास्यमनुप्राप्ता यदा सेन्द्रा दिवौकस: । तदैव च्यवनेनेह हृता तेषां वसुन्धरा

Bhishma nói: “Khi các chư thần, với Indra đứng đầu, rơi vào miệng của Mada (say mê/kiêu mạn), ngay lúc ấy hiền triết Cyavana đã tước đoạt quyền thống trị mặt đất của họ.”

Verse 3

उभौ लोकौ हृतौ मत्वा ते देवा दु:खिता5भवन्‌ । शोकार्ताश्चि महात्मानं ब्रह्माणं शरणं ययु:,अपने दोनों लोकोंका अपहरण हुआ जान वे देवता बहुत दुःखी हो गये और शोकसे आतुर हो महात्मा ब्रह्माजीकी शरणमें गये

Bhishma nói: “Biết rằng cả hai cõi đã bị đoạt mất, các chư thần vô cùng khổ não. Đau buồn tột độ, họ tìm đến nương tựa nơi Brahmā, bậc đại hồn.”

Verse 4

देवा ऊचु मदास्यव्यतिषक्तानामस्माकं लोकपूजित । च्यवनेन हता भूमि: कपैश्नैव दिवं प्रभो

Các chư thần thưa: “Ôi Đấng được muôn cõi tôn kính! Khi chúng con vướng mắc trong miệng của Mada (say mê/kiêu mạn), Cyavana đã đoạt mất lãnh địa của chúng con; còn bọn ác ma mang tên Kapas thì chiếm lấy cả thiên giới.”

Verse 5

ब्रह्मोवाच गच्छध्वं शरणं विप्रानाशु सेन्द्रा दिवौकस: । प्रसाद्य तानुभी लोकाववाप्स्यथ यथा पुरा

Brahmā phán: “Hỡi các chư thần, cùng với Indra, hãy mau đến nương tựa nơi các Bà-la-môn. Nếu được họ hoan hỷ, các ngươi sẽ thu hồi lại cả hai cõi như thuở trước.”

Verse 6

ते ययु: शरणं विप्रानूचुस्ते कान्‌ जयामहे । इत्युक्तास्ते द्विजान्‌ प्राहुर्जयतेह कपानिति

Bhishma nói: Các chư thiên đến nương tựa nơi các Bà-la-môn và hỏi: “Chúng ta phải chinh phục ai?” Khi các Bà-la-môn hỏi như vậy, chư thiên đáp: “Ở đây, hãy đánh bại bọn quỷ thần mang tên Kapa.”

Verse 7

भूगतान्‌ हि विजेतारो वयमित्यब्रुवन्‌ द्विजा: । ततः कर्म समारब्धं ब्राह्मणै:ः कपनाशनम्‌,तब ब्राह्मणोंने कहा--“हम उन दानवोंको पृथ्वीपर लाकर परास्त करेंगे।” तदनन्तर ब्राह्मणोंने कपविनाशक कर्म आरम्भ किया

Bhishma nói: Quả thật các Bà-la-môn tuyên bố: “Chúng ta sẽ chinh phục chúng khi chúng đã bị kéo xuống mặt đất.” Rồi sau đó, các Bà-la-môn bắt đầu nghi lễ nhằm diệt trừ Kapa.

Verse 8

तच्छुत्वा प्रेषितो दूतो ब्राह्मणेभ्यो धनी कपै: । सच तान्‌ ब्राह्मणानाह धनी कपवचो यथा,इसका समाचार सुनकर कपोंने ब्राह्मणोंक पास अपना धनी नामक दूत भेजा, उसने उन ब्राह्मणोंसे कपोंका संदेश इस प्रकार कहा--

Bhīṣma nói: Nghe tin ấy, bọn Kapa phái sứ giả tên Dhanī đến gặp các Bà-la-môn. Đến gần các Bà-la-môn, hắn truyền đạt thông điệp của Kapa đúng như lời đã được giao phó.

Verse 9

भवद्धिः सदृशा: सर्वे कपा: किमिह वर्तते । सर्वे वेदविद: प्राज्ञा: सर्वे च क्रतुयाजिन:

Bhishma nói: “(Sứ giả thưa:) ‘Hỡi các Bà-la-môn! Tất cả Kapas đều đáng trọng như các ngài. Vậy tại sao ở đây lại có cuộc xung đột chống lại họ? Họ đều là người thông hiểu Veda, sáng suốt, và đều là những kẻ cử hành các lễ tế.’”

Verse 10

सर्वे सत्यव्रताश्वैव सर्वे तुल्या महर्षिभि: | श्रीक्षेव रमते तेषु धारयन्ति श्रियं च ते

Bhishma nói: “Tất cả họ đều giữ trọn lời thệ nguyện về chân thật; tất cả đều sánh với các đại hiền triết. Nữ thần Śrī—phúc lộc và vinh quang—vui thích ngự nơi họ, và chính họ cũng nâng giữ, thể hiện phúc lộc ấy.”

Verse 11

वृथादारान्‌ न गच्छन्ति वृथामांसं न भुञ्जते । दीप्तमन्निं जुह्बते च गुरूणां वचने स्थिता:

Bhīṣma nói: “Họ không giao hợp với phụ nữ ngoài hôn phối chính đáng; họ không ăn thịt, vì cho là vô ích; họ dâng lễ vật (homa) vào ngọn lửa thiêng đang rực cháy; và họ kiên định vâng theo lời dạy và mệnh lệnh của bậc trưởng thượng cùng thầy tổ.”

Verse 12

सर्वे च नियतात्मानो बालानां संविभागिन: । उपेत्य शनकैर्यान्ति न सेवन्ति रजस्वलाम्‌ | स्वर्गतिं चैव गच्छन्ति तथैव शुभकर्मिण:

Bhīṣma nói: “Tất cả họ đều tự chế ngự tâm ý; họ chia phần xứng đáng cho trẻ nhỏ. Khi đến gần người khác, họ bước đi khoan thai, dè dặt. Họ không giao hợp với người phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt. Làm các thiện nghiệp và việc hợp pháp như thế, họ đạt đến con đường dẫn về cõi trời.”

Verse 13

अभुक्तवत्सु नाश्नन्ति गर्भिणीवृद्धकादिषु । पूर्वल्निषु न दीव्यन्ति दिवा चैव न शेरते

Bhīṣma nói: “Họ không ăn khi vẫn còn những người chưa được ăn—như phụ nữ mang thai, người già và những người khác. Họ không đánh bạc vào buổi sớm, và cũng không ngủ ban ngày.”

Verse 14

एतैश्वान्यैश्व बहुभिग्ुणैर्युक्तान्‌ कर्थं कपान्‌ | विजेष्यथ निवर्तथ्व॑ निवृत्तानां सुखं हि व:

Bhīṣma nói: “Làm sao các ngươi có thể mong đánh bại tộc Kapas, những kẻ được trang bị bởi các đức hạnh này và còn nhiều đức hạnh khác nữa? Hãy quay lui khỏi việc làm không đáng ấy; bởi chính trong sự tự chế và rút lui mà phúc lợi và an lạc chân thật của các ngươi nằm ở đó.”

Verse 15

ब्राह्मणा ऊचु कपान्वयं विजेष्यामो ये देवास्ते वयं स्मृता: । तस्माद्‌ वध्या: कपा<स्माकं धनिन्‌ याहि यथा55गतम्‌

Các Bà-la-môn nói: “Chúng ta sẽ đánh bại Kapas. Những kẻ được gọi là ‘chư thiên’ thật ra chính là chúng ta. Vì thế bọn Kapas—những kẻ nghịch thần—đáng bị chúng ta giết. Do đó chúng ta sẽ khuất phục cả tộc Kapas. Hỡi người giàu có, hãy trở về đúng như lúc ngươi đã đến.”

Verse 16

धनी गत्वा कपानाह न वो विदप्रा: प्रियंकरा: । गहीत्वास्त्राण्यतो विप्रान्‌ कपा: सर्वे समाद्रवन्‌

Bhīṣma nói: Người giàu ấy đến gặp bầy khỉ và bảo: “Các bà-la-môn không muốn làm điều khiến các ngươi vừa lòng.” Nghe vậy, tất cả bầy khỉ liền cầm vũ khí, cùng nhau xông tới tấn công các bà-la-môn.

Verse 17

समुदग्रध्वजान्‌ दृष्टवा कपान्‌ सर्वे द्विजातय: । व्यसृजन्‌ ज्वलितानग्नीन्‌ कपानां प्राणनाशनान्‌

Bhīṣma nói: Thấy bầy khỉ giương những lá cờ cao vút, các bậc “nhị sinh” (các bà-la-môn) đều phóng ra những ngọn lửa rực cháy—những ngọn lửa sát sinh—nhằm tiêu diệt mạng sống của bầy khỉ.

Verse 18

ब्रह्मसृष्टा हव्यभुज: कपान्‌ हत्वा सनातना: | नभसीव यथाभ्राणि व्यराजन्त नराधिप,नरेश्वर! ब्राह्मणोंके छोड़े हुए सनातन अग्निदेव उन कपोंका संहार करके आकाशमें बादलोंके समान प्रकाशित होने लगे

Bhīṣma nói: “Ôi bậc quân vương! Những Hỏa Thần vĩnh cửu—do Phạm Thiên sinh ra, kẻ thụ hưởng lễ vật—sau khi tiêu diệt bọn Kapā, liền rực sáng trên trời, như mây lấp lánh giữa không trung.”

Verse 19

हत्वा वै दानवान्‌ देवा: सर्वे सम्भूय संयुगे | तेनाभ्यजानन्‌ हि तदा ब्राह्मुणै्निहतान्‌ कपान्‌

Bhīṣma nói: Khi ấy, chư thiên đều tụ hội nơi chiến địa và tiêu diệt bọn Dānavas. Thế nhưng ngay lúc đó, họ vẫn không hay rằng các bà-la-môn đã hủy diệt bọn Kāpās từ trước.

Verse 20

अथागम्य महातेजा नारदोडकथयद्‌ विभो | यथा हता महाभागैस्तेजसा ब्राह्मणै: कपा:,प्रभो! तदनन्तर महातेजस्वी नारदजीने आकर यह बात बतायी कि किस प्रकार महाभाग ब्राह्मणोंने अपने तेजसे कपोंका नाश किया है

Bấy giờ, hiền giả Nārada rực rỡ hào quang đến và tâu bẩm, ôi Chúa tể, rằng các bà-la-môn lẫy lừng ấy đã dùng chính uy lực tejas (quang lực tâm linh) mà tiêu diệt bọn Kapā như thế nào.

Verse 21

नारदस्य वच: श्रुत्वा प्रीता: सर्वे दिवौकस: । प्रशशंसुर्द्धिजांश्चापि ब्राह्मुणांश्व॒ यशस्विन:,नारदजीकी बात सुनकर सब देवता बड़े प्रसन्न हुए। उन्होंने द्विजों और यशस्वी ब्राह्मणोंकी भूरि-भूरि प्रशंसा की

Bhīṣma nói: Nghe lời Nārada, hết thảy chư thiên nơi cõi trời đều tràn đầy hoan hỷ. Rồi họ nhiệt thành tán dương hàng “nhị sinh” — đặc biệt là các bà-la-môn lừng danh — khẳng định danh dự xứng đáng dành cho học vấn thánh điển và hạnh kiểm chính trực.

Verse 22

तेषां तेजस्तथा वीर्य देवानां ववृधे ततः । अवाप्ुवंश्वामरत्वं त्रिषु लोकेषु पूजितम्‌,तदनन्तर देवताओंके तेज और पराक्रमकी वृद्धि होने लगी। उन्होंने तीनों लोकोंमें सम्मानित होकर अमरत्व प्राप्त कर लिया

Bhīṣma nói: Từ đó, hào quang và sức mạnh của chư thiên càng thêm tăng trưởng. Được tôn kính khắp ba cõi, họ đạt đến cảnh giới bất tử đáng tôn thờ—cho thấy quyền năng thần linh được nuôi dưỡng và tôn cao khi hòa hợp với trật tự chính đáng và công đức xứng đáng.

Verse 23

इत्युक्तवचन वायुमर्जुन: प्रत्युवाच ह | प्रतिपूज्य महाबाहो यत्‌ तच्छृणु युधिष्ठिर

Bhīṣma nói: Nghe lời Vāyu, Arjuna liền đáp lại. Hỡi Yudhiṣṭhira cánh tay hùng mạnh, sau khi kính lễ Vāyu cho phải đạo, hãy nghe chính lời đáp ấy.

Verse 24

अजुन उवाच जीवाम्यहं ब्राह्मणार्थ सर्वथा सततं प्रभो | ब्रह्माण्यो ब्राह्मणेभ्यश्ष प्रणणमामि च नित्यश:

Arjuna nói: Muôn tâu Chúa thượng, trong mọi cách và mọi lúc, con giữ mạng sống này vì lợi ích của các bà-la-môn. Con một lòng tôn kính điều thiêng liêng và truyền thống Bà-la-môn, và mỗi ngày đều cúi đầu đảnh lễ các bà-la-môn.

Verse 25

दत्तात्रेयप्रसादाच्च मया प्राप्तमिदं बलम्‌ | लोके च परमा कीर्तिर्धर्मक्षाचरितो महान्‌,विप्रवर दत्तात्रेयजीकी कृपासे मुझे इस लोकमें महान्‌ बल, उत्तम कीर्ति और महान्‌ धर्मकी प्राप्ति हुई है

Arjuna nói: Nhờ ân phúc của Dattātreya, con đã đạt được sức mạnh này; và trong đời này, con cũng được danh tiếng tối thượng, lại đã thực hành một đại dharma.

Verse 26

अहो ब्राह्मणकर्माणि मया मारुत तत्त्वतः । त्वया प्रोक्तानि कार्त्स्न्येन श्रुतानि प्रयतेन च

Arjuna nói: “Ôi Thần Gió (Vāyu), bổn phận và công hạnh của các Bà-la-môn thật kỳ diệu biết bao! Ngài đã giảng cho ta đúng sự thật, trọn vẹn không thiếu, và ta đã lắng nghe với sự chú tâm cẩn trọng.”

Verse 27

वायुरुवाच ब्राह्मणान्‌ क्षात्रधर्मेण पालयस्वेन्द्रियाणि च । भगुभ्यस्ते भयं घोरं तत्‌ तु कालाद भविष्यति

Vāyu nói: “Hỡi bậc vương giả! Hãy bảo hộ các Bà-la-môn theo đúng kṣatriya-dharma, và cũng hãy chế ngự các căn của mình. Một nỗi kinh hoàng sẽ đến với ngươi từ các Bà-la-môn thuộc dòng Bhṛgu; nhưng điều ấy chỉ xảy ra sau một thời gian rất dài.”

Verse 156

इस प्रकार श्रीमहाभारत अनुशासनपवके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें वायु देवता और अर्जुनका संवादविषयक एक सौ छप्पनवाँ अध्याय पूरा हुआ

Như vậy kết thúc chương thứ một trăm năm mươi sáu của Mahābhārata, thuộc Anuśāsana Parva, trong phần dāna-dharma (đạo lý về bố thí), nói về cuộc đối thoại giữa Thần Gió Vāyu và Arjuna.

Verse 157

इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि पवनार्जुनसंवादे सप्तपञ्चाशदधिकशततमो< ध्याय:

Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Anuśāsana Parva—đặc biệt trong phần dāna-dharma (đạo lý về bố thí)—cuộc đối thoại giữa Vāyu (Thần Gió) và Arjuna kết thúc tại đây, đánh dấu sự hoàn tất chương thứ một trăm năm mươi bảy.