Adhyaya 49

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ऽष्टचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच शतमेकं सहस्राणां योजनानां स तु स्मृतः अनु द्वीपं सहस्राणां द्विगुणं द्विगुणोत्तरम्

Như vậy, trong Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, phần Pūrvabhāga, Sūta thưa rằng: “Người xưa ghi nhớ con số một trăm lẻ một nghìn yojana; và với mỗi dvīpa kế tiếp, kích lượng tăng dần—gấp đôi, rồi lại gấp đôi, theo bậc tiến cao hơn.”

Verse 2

पञ्चाशत्कोटिविस्तीर्णा ससमुद्रा धरा स्मृता द्वीपैश् च सप्तभिर् युक्ता लोकालोकावृता शुभा

Trái Đất được truyền nhớ là trải rộng năm mươi koṭi, cùng với các đại dương bao bọc. Hợp thành với bảy châu lục, nó cát tường và được giới hạn bởi dãy Lokāloka—ranh giới giữa các thế giới hiển lộ và bóng tối vô hiển—nhờ đó nâng giữ trật tự vũ trụ dưới quyền Đức Chúa (Pati).

Verse 3

नीलस्तथोत्तरे मेरोः श्वेतस्तस्योत्तरे पुनः शृङ्गी तस्योत्तरे विप्रास् त्रयस्ते वर्षपर्वताः

Hỡi các Bà-la-môn, về phía bắc núi Meru là núi Nīla; xa hơn về phía bắc của Nīla lại có núi Śveta; và về phía bắc của Śveta là núi Śṛṅgī. Ba ngọn ấy được biết là các Varṣa-sơn, đánh dấu và nâng đỡ sự phân chia các miền thánh địa trên mặt đất.

Verse 4

जठरो देवकूटश् च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ निषधो दक्षिणे मेरोस् तस्य दक्षिणतो गिरिः हेमकूट इति ख्यातो हिमवांस्तस्य दक्षिणे

Ở phương Đông có hai ngọn núi Jaṭhara và Devakūṭa. Về phía Nam của núi Meru là Niṣadha; và về phía Nam của Niṣadha là ngọn núi nổi danh Hemakūṭa. Về phía Nam của Hemakūṭa là Himavān (dãy Hi-mã-lạp-sơn).

Verse 5

मेरोः पश्चिमतश्चैव पर्वतौ द्वौ धराधरौ माल्यवान्गन्धमादश् च द्वावेतावुदगायतौ

Về phía Tây của núi Meru có hai ngọn núi nâng đỡ địa giới: Mālyavān và Gandhamādana. Hai ngọn ấy vươn dài về phương Bắc, gìn giữ trật tự và cấu trúc của thế gian.

Verse 6

एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः तेषाम् अन्तरविष्कम्भो नवसाहस्रमेकशः

Những bậc “vua của núi” ấy được các Siddha và Cāraṇa phụng sự, tôn kính. Khoảng cách giữa mỗi ngọn núi, riêng từng cặp, là chín nghìn (yojana).

Verse 7

इदं हैमवतं वर्षं भारतं नाम विश्रुतम् हेमकूटं परं तस्मान् नाम्ना किंपुरुषं स्मृतम्

Miền đất thuộc dãy Himavat này nổi tiếng với danh xưng Bhārata-varṣa. Vượt qua đó là Hemakūṭa; và vùng được gọi là Kiṃpuruṣa được ghi nhớ là còn ở xa hơn nữa.

Verse 8

नैषधं हेमकूटात्तु हरिवर्षं तदुच्यते हरिवर्षात्परं चैव मेरोः शुभमिलावृतम्

Về phía Bắc của Niṣadha là Hemakūṭa; vượt qua Hemakūṭa, vùng ấy được gọi là Harivarṣa. Và vượt qua Harivarṣa, kề cận núi Meru cát tường, là Ilāvṛta—rạng ngời và đầy phúc lành.

Verse 9

इलावृतात्परं नीलं रम्यकं नाम विश्रुतम् रम्यात्परतरं श्वेतं विख्यातं तद्धिरण्मयम्

Vượt ngoài Ilāvṛta là xứ Nīla lừng danh, còn được gọi là Ramyaka. Vượt ngoài Ramya nữa là Śveta càng thù thắng, nổi tiếng với danh Hiraṇmaya—miền đất vàng ròng.

Verse 10

हिरण्मयात्परं चापि शृङ्गी चैव कुरुः स्मृतः धनुःसंस्थे तु विज्ञेये द्वे वर्षे दक्षिणोत्तरे

Vượt ngoài Hiraṇmaya, còn được nhắc đến xứ Śṛṅgī; và cũng vậy, xứ Kuru. Trong miền có hình như cây cung (Dhanus), cần biết có hai varṣa: một ở phương nam và một ở phương bắc.

Verse 11

दीर्घाणि तत्र चत्वारि मध्यतस्तदिलावृतम् मेरोः पश्चिमपूर्वेण द्वे तु दीर्घेतरे स्मृते

Tại đó, bốn miền được mô tả là trải dài; ngay chính giữa là Ilāvṛta. Và ở phía tây cùng phía đông của núi Meru, còn ghi nhớ hai dải đất trải dài khác.

Verse 12

अर्वाक्तु निषधस्याथ वेद्यर्धं चोत्तरं स्मृतम् वेद्यर्धे दक्षिणे त्रीणि वर्षाणि त्रीणि चोत्तरे

Về phía nam của Niṣadha, phần nửa phía bắc của không gian đàn tế thánh (vedi) được tuyên định. Trong miền vedi ấy có ba varṣa ở phương nam và ba varṣa ở phương bắc—đất được sắp đặt cho nghi lễ theo phương hướng thiêng.

Verse 13

तयोर्मध्ये च विज्ञेयं मेरुमध्यमिलावृतम् दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण तु

Hãy biết rằng Ilāvṛta nằm giữa các miền ấy, với núi Meru ở trung tâm—ở phía bắc Niṣadha và phía nam Nīla. Trong vũ trụ được an bài này, linh hồn (paśu) phải nhận ra Chúa Tể (Pati) là trục chân thật, như Meru đứng làm trục của Ilāvṛta.

Verse 14

उदगायतो महाशैलो माल्यवान्नाम पर्वतः योजनानां सहस्रे द्वे उपरिष्टात्तु विस्तृतः

Về phương bắc vươn lên ngọn đại sơn mang tên Mālyavān; trên đỉnh, núi trải rộng đến hai nghìn do-tuần (yojana).

Verse 15

आयामतश्चतुस्त्रिंशत् सहस्राणि प्रकीर्तितः तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः

Chiều dài của núi được truyền xưng là ba mươi bốn nghìn do-tuần. Về phía tây của nó, nên biết có ngọn núi mang tên Gandhamādana.

Verse 16

आयामतः स विज्ञेयो माल्यवानिव विस्तृतः जम्बूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः

Về chiều dài, nên hiểu núi ấy trải rộng như núi Mālyavān; và từ bề rộng của Jambūdvīpa, nó vươn ra cân bằng khắp bốn phương.

Verse 17

प्रागायताः सुपर्वाणः षडेते वर्षपर्वताः अवगाढाश्चोभयतः समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ

Sáu ngọn núi thượng hảo, khớp nối vững bền, làm ranh giới các vùng, đều vươn dài về phương đông; và ở cả hai phía, chúng chìm sâu vào đại dương—Biển Đông và Biển Tây.

Verse 18

हिमप्रायस्तु हिमवान् हेमकूटस्तु हेमवान् तरुणादित्यसंकाशो हैरण्यो निषधः स्मृतः

Himavān được nói là phần lớn phủ tuyết; Hemakūṭa được tuyên xưng rực sáng như vàng; còn Niṣadha, sắc vàng óng, chói ngời như mặt trời vừa mới mọc, được ghi nhớ như thế.

Verse 19

चतुर्वर्णः ससौवर्णो मेरुश्चोर्ध्वायतः स्मृतः वृत्ताकृतिपरीणाहश् चतुरस्रः समुत्थितः

Núi Meru được ghi nhớ là vươn lên cao vời vợi—mang bốn sắc màu và rực sáng ánh vàng. Tuy chu vi tròn đầy, núi vẫn đứng sừng sững như một khối bốn mặt cân xứng, đoan nghiêm.

Verse 20

नीलश् च वैडूर्यमयः श्वेतः शुक्लो हिरण्मयः मयूरबर्हवर्णस्तु शातकुंभस् त्रिशृङ्गवान्

Núi ấy được nói là xanh biếc, làm bằng ngọc vaidūrya; lại trắng sáng rạng ngời; lại vàng óng; lại mang sắc như lông đuôi công; lại được đúc bằng vàng śātakuṃbha; và có ba đỉnh. Đó là những tướng mạo cát tường của Linga của Pati (Śiva).

Verse 21

एवं संक्षेपतः प्रोक्ताः पुनः शृणु गिरीश्वरान् मन्दरो देवकूटश् च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ

Như vậy đã nói tóm lược; nay hãy lắng nghe lại về các bậc chúa tể của núi non. Ở phương Đông có hai đỉnh: Mandara và Devakūṭa.

Verse 22

कैलासो गन्धमादश् च हेमवांश्चैव पर्वतौ पूर्वतश् चायतावेताव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

Về phía Đông có hai ngọn núi rộng lớn—Kailāsa và Gandhamādana—và cả Hemavān nữa. An lập giữa đại dương bao bọc, chúng trụ như những giá đỡ thiêng của trật tự thế gian, lừng danh là những nơi ngự của Śiva.

Verse 23

निषधः पारियात्रश् च द्वावेतौ वरपर्वतौ यथा पूर्वौ तथा याम्याव् एतौ पश्चिमतः श्रितौ

Niṣadha và Pāriyātra—hai dãy núi ấy thật ưu thắng. Như cặp trước an vị ở phương Đông, thì hai dãy này thuộc phương Nam lại tọa về phía Tây.

Verse 24

त्रिशृङ्गो जारुचिश्चैव उत्तरौ वरपर्वतौ पूर्वतश् चायतावेताव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

Về phương bắc có hai núi thượng hạng Triśṛṅga và Jāruci; về phương đông, hai dãy núi dài trải ấy đứng yên trong đại dương bao bọc—làm dấu mốc biên giới trật tự của thế giới do Đấng Pati (Śiva) an lập.

Verse 25

मर्यादापर्वतान् एतान् अष्टावाहुर्मनीषिणः यो ऽसौ मेरुर्द्विजश्रेष्ठाः प्रांशुः कनकपर्वतः

Các bậc hiền triết nói rằng đó là tám ngọn núi làm ranh giới. Còn núi Meru—hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh—là ngọn núi vàng cao vút.

Verse 26

तस्य पादास्तु चत्वारश् चतुर्दिक्षु नगोत्तमाः यैर्विष्टब्धा न चलति सप्तद्वीपवती मही

Bốn chân của Ngài đứng làm những ngọn núi tối thượng ở bốn phương; nhờ chúng nâng đỡ, Trái Đất mang bảy châu lục không rung chuyển, không lay động.

Verse 27

दशयोजनसाहस्रम् आयामस् तेषु पठ्यते पूर्वे तु मन्दरो नाम दक्षिणे गन्धमादनः

Độ dài của chúng được nói là mười nghìn do-tuần. Ở phương đông là núi tên Mandara, và ở phương nam là Gandhamādana.

Verse 28

विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्मृतः महावृक्षाः समुत्पन्नाश् चत्वारो द्वीपकेतवः

Vipula được nhớ là ở phía tây, còn Supārśva ở phía bắc. Từ đó phát sinh bốn đại thụ, làm cờ hiệu của các đảo-châu—những dấu mốc vũ trụ trong trật tự sáng tạo của Śiva.

Verse 29

मन्दरस्य गिरेः शृङ्गे महावृक्षः सकेतुराट् प्रलम्बशाखाशिखरः कदम्बश् चैत्यपादपः

Trên đỉnh núi Mandara đứng một cây Kadamba vĩ đại, cao vút như cột cờ chiến thắng; tán cây kết bởi những cành dài vươn xa, được tôn kính như cây linh thiêng của thánh điện.

Verse 30

दक्षिणस्यापि शैलस्य शिखरे देवसेविता जम्बूः सदा पुण्यफला सदा माल्योपशोभिता

Trên đỉnh ngọn núi phương Nam có cây Jambū, luôn được chư Thiên phụng thờ; luôn kết trái phúc lành, cát tường, và luôn được trang nghiêm bằng vòng hoa—biểu thị cõi thanh tịnh, nơi lòng bhakti hướng về Pati (Śiva) làm chín quả của dharma và nới lỏng pāśa (xiềng buộc) của paśu (linh hồn).

Verse 31

सकेतुर् दक्षिणे द्वीपे जम्बूर्लोकेषु विश्रुता विपुलस्यापि शैलस्य पश्चिमे च महात्मनः

Trong phần phương Nam của Jambūdvīpa, vùng (hay thành) mang tên Saketu được truyền tụng khắp các cõi; nơi ấy nằm về phía Tây của núi Vipula lớn lao, đỉnh núi cao quý.

Verse 32

संजातः शिखरे ऽश्वत्थः स महान् चैत्यपादपः सुपार्श्वस्योत्तरस्यापि शृङ्गे जातो महाद्रुमः

Trên đỉnh núi mọc lên cây Aśvattha (cây sung thiêng), một đại thụ được tôn kính như cây của thánh điện; và trên đỉnh phía Bắc của núi Supārśva cũng sinh ra một cây lớn hùng vĩ.

Verse 33

न्यग्रोधो विपुलस्कन्धो ऽनेकयोजनमण्डलः तेषां चतुर्णां वक्ष्यामि शैलेन्द्राणां यथाक्रमम्

Nyagrodha (cây đa thiêng) có thân rộng lớn, tỏa vòng bao quanh đến nhiều yojana. Nay ta sẽ lần lượt thuật lại bốn vị chúa tể núi non ấy.

Verse 34

अमानुष्याणि रम्याणि सर्वकालर्तुकानि च मनोहराणि चत्वारि देवक्रीडनकानि च

Có bốn “sân chơi” thiêng của chư thiên—phi nhân gian, mỹ lệ và mê hoặc—nơi mọi thời khắc và mọi mùa đều hiện hữu, luôn xứng hợp cho cuộc du hí cõi trời.

Verse 35

वनानि वै चतुर्दिक्षु नामतस्तु निबोधत पूर्वे चैत्ररथं नाम दक्षिणे गन्धमादनम्

Hãy nghe tên các khu rừng ở bốn phương: phương Đông là rừng Caitraratha, còn phương Nam là Gandhamādana.

Verse 36

वैभ्राजं पश्चिमे विद्याद् उत्तरे सवितुर्वनम् मित्रेश्वरं तु पूर्वे तु षष्ठेश्वरम् अतः परम्

Hãy biết Vaibhrāja ở phương Tây; phương Bắc là khu lâm viên của Savitṛ. Phương Đông có Mitreśvara, và vượt xa hơn nữa là Ṣaṣṭheśvara. Như vậy, các thánh xứ của Pati (Śiva) được chỉ bày theo phương hướng để người sùng kính thuận nghi lễ thờ phụng.

Verse 37

वर्येश्वरं पश्चिमे तु उत्तरे चाम्रकेश्वरम् महासरांसि च तथा चत्वारि मुनिपुङ्गवाः

Hỡi bậc hiền triết tối thượng, phương Tây có Varyeśvara, phương Bắc có Āmrakeśvara. Lại còn có bốn đại hồ linh thiêng, được tôn kính như chỗ nương cho ân sủng (anugraha) của Śiva đối với các paśu—những hữu tình còn bị ràng buộc.

Verse 38

यत्र क्रीडन्ति मुनयः पर्वतेषु वनेषु च अरुणोदं सरः पूर्वं दक्षिणं मानसं स्मृतम्

Tại đó—nơi các hiền triết du hí và du hành giữa núi non cùng rừng thẳm—hồ Aruṇoda được ghi nhớ ở phương Đông, còn hồ Mānasa được biết ở phương Nam.

Verse 39

सितोदं पश्चिमसरो महाभद्रं तथोत्तरम् शाखस्य दक्षिणे क्षेत्रं विशाखस्य च पश्चिमे

Sitodā là hồ ở phía tây; Mahābhadra cũng ở phía bắc. Thánh địa (kṣetra) nằm về phía nam của Śākha và về phía tây của Viśākha—đó là phương hướng của các nơi linh thiêng này, được an lập để thờ phụng Đấng Chủ Tể (Pati) qua Linga.

Verse 40

उत्तरे नैगमेयस्य कुमारस्य च पूर्वतः अरुणोदस्य पूर्वेण शैलेन्द्रा नामतः स्मृताः

Về phía bắc của Naigameya Kumāra, và về phía đông—vượt qua Aruṇodā—là những “chúa tể núi non” được ghi nhớ với danh xưng Śailendrā.

Verse 41

तांस्तु संक्षेपतो वक्ष्ये न शक्यं विस्तरेण तु सितान्तश् च कुरण्डश् च कुररश्चाचलोत्तमः

Những núi thiêng và các tīrtha ấy, ta chỉ nói lược, vì không thể thuật hết tường tận—như Sitānta, Kuraṇḍa, Kurara, và ngọn núi ưu việt Acala.

Verse 42

विकरो मणिशैलश् च वृक्षवांश्चाचलोत्तमः महानीलो ऽथ रुचकः सबिन्दुर्दर्दुरस् तथा

Ngài là Vikara, Đấng hiển lộ các trạng thái biến hóa; là Maṇiśaila, chốn nương tựa như núi ngọc; là Vṛkṣavān, Đấng ngự trong và chính là những lâm uyển thiêng; là Acalottama, Thực Tại tối thượng bất động. Ngài là Mahānīla, Đấng Xanh Thẫm vĩ đại; là Rucaka, Vinh Quang rực sáng; là Sabindu, Đấng mang Bindu—hạt mầm điểm tụ từ đó hiển lộ phát sinh; và là Dardura, trụ cột kiên cố, không lay chuyển.

Verse 43

वेणुमांश् च समेघश् च निषधो देवपर्वतः इत्येते पर्वतवरा ह्य् अन्ये च गिरयस् तथा

Veṇumāṁśa, Samegha, Niṣadha và Devaparvata—đó thật là những ngọn núi bậc nhất; và còn có các núi khác cũng như vậy. Khi tưởng niệm những đỉnh thiêng ấy, tâm người hiền thiện được hướng về dharma và về Đấng Chủ Tể (Pati), Mahādeva, Đấng thấm nhuần khắp mọi phương.

Verse 44

पूर्वेण मन्दरस्यैते सिद्धावासा उदाहृताः तेषु तेषु गिरीन्द्रेषु गुहासु च वनेषु च

Về phía đông núi Mandara, những trú xứ của các bậc Siddha đã được tuyên thuyết—ở trên các ngọn núi tôn chủ, cũng như trong hang động và những khu rừng linh địa.

Verse 45

रुद्रक्षेत्राणि दिव्यानि विष्णोर्नारायणस्य च सरसो मानसस्येह दक्षिणेन महाचलाः

Nơi đây có những thánh địa thần diệu của Rudra, và cả của Viṣṇu Nārāyaṇa: về phía nam hồ Mānasarovara là các dãy núi lớn (mahācala), nổi danh như những tòa ngự linh thiêng.

Verse 46

ये कीर्त्यमानास्तान्सर्वान् संक्षिप्य प्रवदाम्यहम् शैलश् च विशिराश्चैव शिखरश्चाचलोत्तमः

Tất cả những danh xưng đang được tán dương ấy—nay ta sẽ nói gọn: Śaila, Viśirā, Śikhara, và Acalottama, bậc tối thượng trong hàng núi bất động.

Verse 47

एकशृङ्गो महाशूलो गजशैलः पिशाचकः पञ्चशैलो ऽथ कैलासो हिमवांश्चाचलोत्तमः

Đó là Ekśṛṅga (Đỉnh Một Sừng), Mahāśūla (Đại Tam Xoa), Gajaśaila (Núi Voi), Piśācaka (Chúa của loài Piśāca), Pañcaśaila (Núi Năm Đỉnh), và cả Kailāsa—Himavān, bậc tối thượng trong hàng núi bất động.

Verse 48

इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः तेषु तेषु च सर्वेषु पर्वतेषु वनेषु च

Vậy nên, những ngọn núi hùng vĩ, tối thắng này được truyền tụng là chốn cư ngụ và nơi nương tựa linh thiêng của chư Thiên. Và trên mỗi ngọn núi ấy, cùng trong các khu rừng của chúng, nên quán niệm sự hiện diện của Đấng Chúa (Pati) như vị thánh hóa ẩn mật.

Verse 49

रुद्रक्षेत्राणि दिव्यानि स्थापितानि सुरोत्तमैः दिग्भागे दक्षिणे प्रोक्ताः पश्चिमे च वदामि वः

Những Rudra-kṣetra linh thiêng, do các bậc tối thượng trong chư thiên thiết lập, đã được tuyên nói ở phương Nam; nay ta cũng sẽ kể cho các ngươi về những Rudra-kṣetra ở phương Tây.

Verse 50

अपरेण सितोदश् च सुरपश् च महाबलः कुमुदो मधुमांश्चैव ह्य् अञ्जनो मुकुटस् तथा

Lại nữa: Sitodaśa, Surapa, vị Đại Lực Mahābala, Kumuda, Madhumāṃśa, Añjana và cả Mukuṭa—đều là những tùy tùng trong đoàn quyến thuộc của Śiva.

Verse 51

कृष्णश् च पाण्डुरश्चैव सहस्रशिखरश् च यः पारिजातश् च शैलेन्द्रः श्रीशृङ्गश्चाचलोत्तमः

Ngài là Kṛṣṇa (Đấng sắc thẫm) và cũng là Pāṇḍura (Đấng trắng rạng). Ngài là Sahasraśikhara, nghìn đỉnh cao. Ngài là Pārijāta, Đấng ban mãn nguyện; là Śailendra, chúa tể núi non; là Śrīśṛṅga, đỉnh lành cát tường; và là Acalottama, bậc tối thượng trong những gì bất động—hằng trụ như Pati kiên định, nâng đỡ muôn thế giới.

Verse 52

इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः सर्वे पश्चिमदिग्भागे रुद्रक्षेत्रसमन्विताः

Vì thế, những ngọn núi tối thắng và hùng mãnh này—được thánh hóa bởi công hạnh và sự hiện diện của chư Deva—đều ở phương Tây, mỗi nơi đều có một Rudra-kṣetra, thánh địa của Rudra, nơi ân điển của Śiva đặc biệt dễ cảm thọ để giải thoát paśu (linh hồn bị trói) khỏi pāśa (xiềng buộc).

Verse 53

महाभद्रस्य सरसश् चोत्तरे च महाबलाः ये स्थिताः कीर्त्यमानांस्तान् संक्षिप्येह निबोधत

Giờ đây, hãy học biết vắn tắt về những bậc hùng lực cư ngụ ở phía bắc hồ mang tên Mahābhadra—những danh hiệu đang được xướng tụng tại đây.

Verse 54

शङ्खकूटो महाशैलो वृषभो हंसपर्वतः नागश् च कपिलश्चैव इन्द्रशैलश् च सानुमान्

Núi Śaṅkhakūṭa, Mahāśaila, Vṛṣabha, Haṃsaparvata, Nāga, Kapila và Indraśaila với những dãy sống núi cao vút—đều được tuyên xưng là các danh sơn, được tôn kính như trụ đỡ của thế gian và là thánh địa xứng đáng để phụng thờ Pati, Đức Śiva.

Verse 55

नीलः कण्टकशृङ्गश् च शतशृङ्गश् च पर्वतः पुष्पकोशः प्रशैलश् च विरजश्चाचलोत्तमः

Nīla, Kaṇṭakaśṛṅga và Śataśṛṅga—ngọn núi ấy; Puṣpakośa, Praśaila và Viraja, bậc tối thượng trong các đỉnh núi bất động—cũng đều được tôn xưng là danh sơn (thánh sơn).

Verse 56

वराहपर्वतश्चैव मयूरश्चाचलोत्तमः जारुधिश्चैव शैलेन्द्र एत उत्तरसंस्थिताः

Núi Varāha và Mayūra—đỉnh núi ưu việt—cùng với Jārudhi và Śailendra: tất cả đều tọa lạc ở miền Bắc (Uttara-deśa).

Verse 57

तेषु शैलेषु दिव्येषु देवदेवस्य शूलिनः असंख्यातानि दिव्यानि विमानानि सहस्रशः

Trên những ngọn núi thiên diệu ấy, thuộc về Devadeva—Đấng cầm Tam Xoa—có vô số cung điện trên không, hàng ngàn hàng vạn.

Verse 58

एतेषां शैलमुख्यानाम् अन्तरेषु यथाक्रमम् सन्ति चैवान्तरद्रोण्यः सरांस्युपवनानि च

Trong những khoảng giữa các dãy núi tối thắng ấy, theo thứ tự thích hợp, cũng có các thung lũng nội tại, cùng với hồ nước và những lâm viên thánh tịnh.

Verse 59

वसन्ति देवा मुनयः सिद्धाश् च शिवभाविताः कृतवासाः सपत्नीकाः प्रसादात्परमेष्ठिनः

Nhờ ân điển của Đấng Tối Thượng (Parameṣṭhin), các Deva, các bậc Muni và các Siddha—tâm trí thấm nhuần Śiva-bhāva—an trú nơi ấy, đã lập cư, cùng với các phối ngẫu của mình.

Verse 60

लक्ष्म्याद्यानां बिल्ववने ककुभे कश्यपादयः तथा तालवने प्रोक्तम् इन्द्रोपेन्द्रोरगात्मनाम्

Trong rừng Bilva, tại Kakubha, người ta nói đến hội chúng khởi đầu từ Lakṣmī; cũng vậy, trong rừng Tāla, các dòng tộc khởi đầu từ Kaśyapa được tuyên thuyết—lại còn các bậc thuộc Indra, Upendra (Viṣṇu) và những hữu tình mang bản tính Nāga.

Verse 61

उदुंबरे कर्दमस्य तथान्येषां महात्मनाम् विद्याधराणां सिद्धानां पुण्ये त्वाम्रवने शुभे

Trong rừng udumbara (cây sung chùm), thuộc về Kardama và các bậc đại hồn khác; và trong rừng xoài (āmra-vana) cát tường, thánh thiện, các Vidyādhara và các Siddha cũng an trú, hành trì những pháp tu thanh tịnh.

Verse 62

नागानां सिद्धसंघानां तथा निंबवने स्थितिः सूर्यस्य किंशुकवने तथा रुद्रगणस्य च

Chốn an trú của các Nāga và các hội chúng Siddha cũng ở trong rừng Nimba; còn trong rừng Kiṁśuka là nơi trụ của Sūrya, và cả của các Rudra-gaṇa.

Verse 63

बीजपूरवने पुण्ये देवाचार्यो व्यवस्थितः कौमुदे तु वने विष्णुप्रमुखानां महात्मनाम्

Trong khu rừng thánh gọi là Bījapūra-vana, vị Đạo sư của chư Deva (Deva-ācārya) được an trí đúng pháp; còn trong rừng Kaumuda, các bậc đại hồn—đứng đầu là Viṣṇu—được thiết lập trong sự hành trì thiêng liêng.

Verse 64

स्थलपद्मवनान्तस्थन्यग्रोधे ऽशेषभोगिनः शेषस्त्वशेषजगतां पतिरास्ते ऽतिगर्वितः

Trong cây đa (nyagrodha) đứng ở nội khu của rừng sen trên mặt đất, có Śeṣa—mãng xà cuộn vòng vô tận—ngự trú; vì tự mãn kiêu căng, y tưởng mình là Pati, Chúa tể của mọi thế giới.

Verse 65

स एव जगतां कालः पाताले च व्यवस्थितः विष्णोर्विश्वगुरोर्मूर्तिर् दिव्यः साक्षाद्धलायुधः

Chính Ngài là Kāla—Thời gian chi phối các thế giới—và còn an trụ cả nơi Pātāla. Ngài là thân tướng thiêng liêng hiển lộ của Viṣṇu, bậc Thầy của vũ trụ, hiện ra trực tiếp như Halāyudha (Balarāma), Đấng cầm lưỡi cày.

Verse 66

शयनं देवदेवस्य स हरेः कङ्कणं विभोः वने पनसवृक्षाणां सशुक्रा दानवादयः

Trong khu rừng ấy, chính chỗ an nghỉ thuộc về Deva-deva, Đấng của các thần; và cũng là chiếc vòng tay (kaṅkaṇa) của Hari đầy uy lực. Những cây mít nơi đó như thể là các Daitya và Dānava, cùng với Śukra—những hình tướng được nhận thấy trong cõi thiêng của Thượng Chủ.

Verse 67

किन्नरैरुरगाश्चैव विशाखकवने स्थिताः मनोहरवने वृक्षाः सर्वकोटिसमन्विताः

Trong lâm viên Viśākhaka, các Kinnara và loài rắn-thần Nāga cư ngụ; và trong khu rừng mỹ lệ, cây cối đứng dày vô lượng, đủ mọi công đức và vẻ đẹp—tỏ bày sự huy hoàng cát tường, trật tự, phát sinh nơi Pati được thờ phụng và được quán niệm.

Verse 68

नन्दीश्वरो गणवरैः स्तूयमानो व्यवस्थितः संतानकस्थलीमध्ये साक्षाद्देवी सरस्वती

Nandīśvara đứng vững vàng, được các gaṇa ưu tú của Śiva ca tụng; và giữa lâm viên Saṃtānaka, chính nữ thần Sarasvatī hiện diện trong thân tướng hiển lộ.

Verse 69

एवं संक्षेपतः प्रोक्ता वनेषु वनवासिनः असंख्याता मयाप्यत्र वक्तुं नो विस्तरेण तु

Như vậy, ta chỉ nói vắn tắt về các bậc khổ hạnh cư trú trong những khu rừng khác nhau. Họ thật vô lượng; ngay cả ta cũng không thể thuật lại nơi đây một cách đầy đủ, chi tiết.