Adhyaya 30

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे एकोनत्रिंशो ऽध्यायः शैलादिरुवाच एवमुक्तास्तदा तेन ब्रह्मणा ब्राह्मणर्षभाः श्वेतस्य च कथां पुण्याम् अपृच्छन् परमर्षयः

Như vậy, trong Thánh điển Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, phần Pūrvabhāga, chương kế tiếp được mở ra. Śailādi nói: Khi các bậc hiền thánh Bà-la-môn đã được Phạm Thiên (Brahmā) dạy bảo như thế, các đại ẩn sĩ liền thỉnh hỏi về thánh truyện thanh tịnh của Śveta.

Verse 2

पितामह उवाच श्वेतो नाम मुनिः श्रीमान् गतायुर्गिरिगह्वरे सक्तो ह्यभ्यर्च्य यद्भक्त्या तुष्टाव च महेश्वरम्

Phạm Thiên (Pitāmaha) nói: “Có một vị hiền giả tên Śveta, đức hạnh rạng ngời, tuổi đã cao, trú trong hang núi với tâm chuyên nhất. Nhờ thờ phụng Śiva bằng lòng sùng kính sâu dày, ngài tán thán Mahādeva—Đại Chúa Tể—và làm Ngài hoan hỷ.”

Verse 3

रुद्राध्यायेन पुण्येन नमस्तेत्यादिना द्विजाः ततः कालो महातेजाः कालप्राप्तं द्विजोत्तमम्

Hỡi các bậc nhị sinh, nhờ sự tụng đọc công đức của chương Rudra—mở đầu bằng lời “namaḥ te” (kính lễ Ngài)—bấy giờ Kāla, uy quang rực rỡ (Thời gian/Tử thần), tiến đến vị Bà-la-môn tối thắng, khi kỳ hạn đã đến.

Verse 4

नेतुं संचिन्त्य विप्रेन्द्राः सान्निध्यमकरोन्मुनेः श्वेतो ऽपि दृष्ट्वा तं कालं कालप्राप्तो ऽपि शङ्करम्

Hỡi các bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn, sau khi toan tính việc dẫn ngài đi, Kāla liền hiện đến kề cận vị ẩn sĩ. Còn Śveta, khi thấy Kāla—dẫu giờ định mệnh đã tới—vẫn hướng trọn tâm về Śaṅkara, nương tựa nơi Chúa Tể.

Verse 5

पूजयामास पुण्यात्मा त्रियंबकमनुस्मरन् त्रियंबकं यजेदेवं सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्

Bậc thiện tâm ấy cử hành lễ thờ, luôn tưởng niệm Tryambaka. Theo cách này, nên phụng thờ Tryambaka—Đấng thơm ngát, làm tăng trưởng dưỡng nuôi và an lạc—để paśu (chúng sinh bị ràng buộc) hòa hợp với ân điển của Pati, Chúa Tể Tối Thượng.

Verse 6

किं करिष्यति मे मृत्युर् मृत्योर्मृत्युरहं यतः तं दृष्ट्वा सस्मितं प्राह श्वेतं लोकभयंकरः

“Tử thần có thể làm gì ta? Vì ta chính là kẻ diệt Tử thần.” Thấy người ấy, đấng khiến cả thế gian kinh hãi—Śveta—mỉm cười hiền hòa mà cất lời.

Verse 7

एह्येहि श्वेत चानेन विधिना किं फलं तव रुद्रो वा भगवान् विष्णुर् ब्रह्मा वा जगदीश्वरः

“Hãy đến, hãy đến, hỡi Śveta. Khi hành nghi lễ này đúng pháp, ngươi cầu quả báo gì? Là Rudra (Śiva) — Đấng Thế Tôn, hay Viṣṇu, hay Brahmā — Chúa tể các cõi?”

Verse 8

कः समर्थः परित्रातुं मया ग्रस्तं द्विजोत्तम अनेन मम किं विप्र रौद्रेण विधिना प्रभोः

“Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, ai thật có thể cứu kẻ đã bị ta nắm giữ? Và ta, này bà-la-môn, có thể làm gì trước pháp lệnh dữ dội của Đấng Chúa—sắc chỉ của Rudra?”

Verse 9

नेतुं यस्योत्थितश्चाहं यमलोकं क्षणेन वै यस्माद्गतायुस्त्वं तस्मान् मुने नेतुमिहोद्यतः

“Ta đã đứng dậy để đưa ngươi—quả thật chỉ trong khoảnh khắc—đến cõi Yama. Vì thọ mạng đã định của ngươi đã tận, nên hỡi hiền giả, ta đến đây, sẵn sàng dẫn ngươi đi.”

Verse 10

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भैरवं धर्ममिश्रितम् हा रुद्र रुद्र रुद्रेति ललाप मुनिपुङ्गवः

Nghe những lời ấy—tựa Bhairava mà vẫn hòa trong dharma—bậc đại hiền liền kêu lên không ngớt: “Ha! Rudra, Rudra, ô Rudra!”

Verse 11

तं प्राह च महादेवं कालं सम्प्रेक्ष्य वै दृशा नेत्रेण बाष्पमिश्रेण संभ्रान्तेन समाकुलः

Khi chiêm ngưỡng Mahādeva—Đấng đứng như Kāla (Thời gian)—ông liền thưa với Ngài, mắt không rời Chúa Tể, lệ hòa trong khóe mắt, toàn thân run rẩy, bối rối và choáng ngợp.

Verse 12

श्वेत उवाच त्वया किं काल नो नाथश् चास्ति चेद्धि वृषध्वजः लिङ्गे ऽस्मिन् शङ्करो रुद्रः सर्वदेवभवोद्भवः

Śveta thưa: “Thời gian có quyền lực gì đối với Ngài? Nếu quả thật chúng con có Chúa Tể—Vṛṣadhvaja—thì ngay trong Liṅga này, Śaṅkara, Rudra ngự trị, là cội nguồn từ đó mọi trạng thái và quyền năng của chư thiên phát sinh.”

Verse 13

अतीव भवभक्तानां मद्विधानां महात्मनाम् विधिना किं महाबाहो गच्छ गच्छ यथागतम्

Hỡi bậc dũng mãnh, đối với những đại hồn là kẻ sùng kính Bhava (Śiva) sâu xa, những người đồng bản tính với Ta, cần gì phải theo nghi thức khuôn phép? Hãy đi—hãy trở về đúng như lúc ngươi đến.

Verse 14

ततो निशम्य कुपितस् तीक्ष्णदंष्ट्रो भयङ्करः श्रुत्वा श्वेतस्य तद्वाक्यं पाशहस्तो भयावहः

Nghe vậy, hắn nổi giận—ghê rợn, nanh sắc nhọn. Và khi nghe lời của Śveta, kẻ đáng sợ ấy, tay cầm thòng lọng, lại càng trở nên kinh khiếp.

Verse 15

सिंहनादं महत्कृत्वा चास्फाट्य च मुहुर्मुहुः बबन्ध च मुनिं कालः कालप्राप्तं तमाह च

Gầm lên tiếng rống như sư tử, búng tay liên hồi, Kāla (Thời gian) trói vị hiền giả; rồi với người ấy—nay đã đến giờ định mệnh—Kāla cất lời.

Verse 16

मया बद्धो ऽसि विप्रर्षे श्वेतं नेतुं यमालयम् अद्य वै देवदेवेन तव रुद्रेण किं कृतम्

“Hỡi bậc hiền thánh Bà-la-môn tối thắng, ta đã trói ngươi để đưa Śveta đến cõi Yama. Thế mà hôm nay—Rudra của ngươi, Đấng Thần của các thần, đã làm điều gì?”

Verse 17

क्व शर्वस्तव भक्तिश् च क्व पूजा पूजया फलम् क्व चाहं क्व च मे भीतिः श्वेत बद्धो ऽसि वै मया

“Lòng sùng kính của ngươi đối với Śarva ở đâu? Sự thờ phụng ở đâu—và ‘quả’ của thờ phụng ở đâu? Ta ở đâu, và nỗi sợ ta ở đâu? Hỡi Śveta, ngươi quả thật bị ta trói buộc.”

Verse 18

लिङ्गे ऽस्मिन् संस्थितः श्वेत तव रुद्रो महेश्वरः निश्चेष्टो ऽसौ महादेवः कथं पूज्यो महेश्वरः

“Hỡi Śveta, Rudra của ngươi—Maheśvara, Mahādeva—an trụ trong Liṅga này. Nhưng Ngài vô tác, bất động; vậy Mahādeva, Maheśvara ấy phải được thờ phụng thế nào?”

Verse 19

ततः सदाशिवः स्वयं द्विजं निहन्तुमागतम् निहन्तुमन्तकं स्मयन् स्मरारियज्ञहा हरः

Bấy giờ, chính Sadāśiva—Hara, Đấng diệt Kāma và phá tan tế lễ của Dakṣa—mỉm cười hiện đến để đánh bại vị Bà-la-môn kia, và còn chế ngự cả Antaka (Tử thần) đang đến giết người.

Verse 20

त्वरन् विनिर्गतः परः शिवः स्वयं त्रिलोचनः त्रियंबको ऽम्बया समं सनन्दिना गणेश्वरैः

Rồi Đấng Tối Thượng Śiva tự thân—Đấng Ba Mắt, Tryambaka—vội vã hiện ra, cùng với Ambā (Thánh Mẫu), có Nandin và các vị chủ tể của đoàn gaṇa theo hầu.

Verse 21

ससर्ज जीवितं क्षणाद् भवं निरीक्ष्य वै भयात् पपात चाशु वै बली मुनेस्तु संनिधौ द्विजाः

Bậc hùng mạnh, vừa trông thấy Bhava (Śiva), liền buông rơi hơi thở sinh mệnh; vì kinh hãi, y tức khắc ngã sụp xuống ngay trước mặt vị muni, hỡi các bậc lưỡng sinh.

Verse 22

ननाद चोर्ध्वमुच्चधीर् निरीक्ष्य चान्तकान्तकम् निरीक्षणेन वै मृतं भवस्य विप्रपुङ्गवाः

Rồi y gầm vang, ngước nhìn lên cao; nhưng khi Bhava nhìn kẻ thù ấy—đáng sợ như chính Tử thần—thì y quả thật bị giết chỉ bởi một ánh nhìn của Bhava, hỡi các bậc Bà-la-môn ưu tú.

Verse 23

विनेदुरुच्चमीश्वराः सुरेश्वरा महेश्वरम् प्रणेमुरंबिकामुमां मुनीश्वरास्तु हर्षिताः

Bấy giờ các chư thiên tôn quý cùng những vị thủ lãnh của họ vang dậy lời tán thán; các bậc chủ tể thần linh cúi lạy Mahādeva, và các bậc thánh hiền—tràn đầy hoan hỷ—phủ phục trước Ambikā Umā, chính là Śakti của Đấng Tối Thượng.

Verse 24

ससर्जुर् अस्य मूर्ध्नि वै मुनेर्भवस्य खेचराः सुशोभनं सुशीतलं सुपुष्पवर्षमंबरात्

Bấy giờ các thiên nhân du hành giữa hư không từ trời cao rải xuống một trận mưa hoa tuyệt mỹ, mát lành, tinh khiết, trên đỉnh đầu của Bhava—vị muni, chính Śiva, đấng Pati—tôn kính Ngài là Chúa Tể tối thượng vượt ngoài mọi dây trói (pāśa).

Verse 25

अहो निरीक्ष्य चान्तकं मृतं तदा सुविस्मितः शिलाशनात्मजो ऽव्ययं शिवं प्रणम्य शङ्करम्

“Ôi!”—thấy Antaka (Tử thần) nằm chết tại đó, người con của Śilāśana vô cùng kinh ngạc; rồi cúi lạy Śaṅkara—Śiva bất hoại, đấng Pati—mà dâng lời kính lễ.

Verse 26

उवाच बालधीर्मृतः प्रसीद चेति वै मुनेः महेश्वरं महेश्वर-स्य चानुगो गणेश्वरः

Bấy giờ Gaṇeśvara—kẻ tùy tùng của Mahādeva—thưa với Mahēśvara: “Xin Ngài đoái thương,” rồi cũng gọi đến vị hiền thánh (muni), lời nói trong trẻo như trẻ thơ, như bị nỗi sợ tử thần phủ trùm.

Verse 27

ततो विवेश भगवान् अनुगृह्य द्विजोत्तमम् क्षणाद्गूढशरीरं हि ध्वस्तं दृष्ट्वान्तकं क्षणात्

Rồi Đấng Thế Tôn, sau khi ban ân cho vị tối thượng trong hàng hai lần sinh, liền ẩn nhập; chỉ trong khoảnh khắc, vừa thấy Antaka, Ngài khiến hắn bị diệt tận, còn thánh thân vẫn ẩn kín.

Verse 28

तस्मान्मृत्युञ्जयं चैव भक्त्या सम्पूजये द्विजाः मुक्तिदं भुक्तिदं चैव सर्वेषामपि शङ्करम्

Vì thế, hỡi các bậc hai lần sinh, hãy chí thành thờ phụng Mṛtyuñjaya bằng bhakti—Śaṅkara, Đấng ban cho muôn loài cả bhukti (phúc lạc đúng pháp) lẫn mukti (giải thoát); Pati cắt đứt sợi pasha của tử thần và trói buộc khỏi pashu (linh hồn bị ràng).

Verse 29

बहुना किं प्रलापेन संन्यस्याभ्यर्च्य वै भवम् भक्त्या चापरया तस्मिन् विशोका वै भविष्यथ

Nói nhiều để làm gì? Hãy buông bỏ mọi điều khác và thờ phụng Bhava; với bhakti nhất tâm, vô thượng đặt trọn nơi Ngài, các ngươi sẽ thật sự trở nên không còn sầu khổ.

Verse 30

शैलादिरुवाच एवमुक्तास्तदा तेन ब्रह्मणा ब्रह्मवादिनः प्रसीद भक्तिर्देवेशे भवेद्रुद्रे पिनाकिनि

Śailādi nói: Khi ấy, được Brahmā nói như vậy, các hiền triết thông đạt Phạm (Brahman) cầu nguyện: “Xin Ngài đoái thương. Nguyện trong chúng con khởi lên bhakti kiên cố đối với Rudra—Chúa tể chư thiên, Đấng cầm Pināka—Đấng duy nhất là Pati, giải thoát các linh hồn bị ràng buộc.”

Verse 31

केन वा तपसा देव यज्ञेनाप्यथ केन वा व्रतैर्वा भगवद्भक्ता भविष्यन्ति द्विजातयः

Ôi Deva, nhờ khổ hạnh nào, hay nhờ tế lễ nào, hoặc nhờ những giới nguyện nào mà các bậc nhị sinh sẽ trở thành người sùng kính Đấng Thế Tôn—sùng kính Pati, Đấng giải thoát paśu khỏi pāśa?

Verse 32

पितामह उवाच न दानेन मुनिश्रेष्ठास् तपसा च न विद्यया यज्ञैर् होमैर् व्रतैर् वेदैर् योगशास्त्रैर् निरोधनैः

Pitāmaha (Phạm Thiên) nói: Hỡi các bậc hiền triết tối thượng, không phải nhờ bố thí, cũng không phải nhờ khổ hạnh hay học vấn; không phải nhờ tế lễ, hỏa cúng, giới nguyện, Veda, các luận Yoga, hay chỉ riêng sự chế ngự (nirodha) mà đạt được cứu cánh tối thượng.

Verse 33

प्रसादे नैव सा भक्तिः शिवे परमकारणे अथ तस्य वचः श्रुत्वा सर्वे ते परमर्षयः

Không có ân sủng của Ngài, lòng sùng kính ấy không thể khởi lên hướng về Śiva, Đấng là Nguyên Nhân Tối Thượng. Rồi khi nghe lời ấy, tất cả các đại thánh hiền (paramarṣi) đều tán đồng.

Verse 34

सदारतनयाः श्रान्ताः प्रणेमुश् च पितामहम् तस्मात्पाशुपती भक्तिर् धर्मकामार्थसिद्धिदा

Mệt mỏi, các con của Sadāra cúi lạy Pitāmaha (Phạm Thiên). Vì thế, lòng sùng kính Paśupati—Đấng là Pati, Chủ Tể của các paśu—ban thành tựu về dharma, kāma và artha.

Verse 35

मुनेर् विजयदा चैव सर्वमृत्युजयप्रदा दधीचस्तु पुरा भक्त्या हरिं जित्वामरैर्विभुम्

Nó ban chiến thắng cho bậc hiền triết và cho phép vượt thắng mọi hình thái của tử vong. Thuở xưa, Dadhīci nhờ lòng sùng kính đã khuất phục Hari—Đấng Chúa Tể hùng vĩ—ngay trước mắt chư Thiên.

Verse 36

क्षयं जघान पादेन वज्रास्थित्वं च लब्धवान् मयापि निर्जितो मृत्युर् महादेवस्य कीर्तनात्

Chỉ bằng một cú đá, Ngài đã đánh gục Kṣaya (Suy hoại) và đạt được thân thể kiên cố như kim cang. Ngay cả ta cũng đã chiến thắng Tử thần nhờ tụng xướng và tán dương Mahādeva—Pati, Đấng cắt đứt dây pāśa trói buộc paśu (linh hồn bị ràng buộc).

Verse 37

श्वेतेनापि गतेनास्यं मृत्योर्मुनिवरेण तु महादेवप्रसादेन जितो मृत्युर्यथा मया

Ngay cả khi bậc hiền thánh Śveta đã bước vào chính miệng Tử thần, nhờ ân sủng của Mahādeva, Tử thần vẫn bị khuất phục—cũng như đã bị ta khuất phục vậy.