Adhyaya 26

Verse 1

नाम पञ्चविंशोध्यायः कन्योवाच / श्रीनिवासः किमर्थं वै आगतोत्र वदस्व मे / शेषाचलोपि कुत्रा भूत्कदायातश्च पापहा / स्वामिपुष्करिणी चात्र किमर्थं ह्यगता वद

Thiếu nữ thưa: “Xin nói cho tôi—vì sao Śrīnivāsa đến nơi này? Núi Śeṣācala trước kia ở đâu, và bậc diệt tội ấy đến vào khi nào? Lại nữa, vì duyên cớ gì hồ Svāmipuṣkariṇī hiện diện tại đây? Xin hãy nói cho tôi.”

Verse 2

जैगीषव्य उवाच शृणु भद्रे महाभागे व्यङ्कटेशस्य चागमम् / आवयोर्देवि पापानि विषमं यान्ति भामिनि

Jaigīṣavya nói: “Hãy lắng nghe, hỡi phu nhân cao quý và đầy phúc lành, về thánh tích Vyaṅkaṭeśa giáng lâm. Ôi Nữ Thần—người rạng ngời—khi nghe điều này, tội lỗi của chúng ta tiêu tan và bị xua đuổi vào khổ cảnh.”

Verse 3

आसीत्पुरा हिरण्याक्षः काश्यपो दितिनन्दनः / सनकादेश्च वाग्दण्डाद्द्वितीयद्वारपालकः

Thuở xưa có Hiraṇyākṣa—con của Kaśyapa, người được Diti yêu quý—do lời nguyền bằng ngôn từ của Sanaka cùng các hiền thánh khác mà trở thành vị hộ vệ cổng thứ hai.

Verse 4

बभूव दैत्ययोनौ च देवानां कण्टको बली / संजीवो विजयः प्रोक्तो हरिभक्तो महाप्रभुः

Hắn sinh trong dòng dõi quỷ thần (Daitya) và trở thành một sức mạnh như gai nhọn đối với chư thiên. Người ta nói đó là Saṃjīva, cũng gọi là Vijaya—bậc đại hồn, uy lực, một tín đồ lớn của Hari.

Verse 5

हरिण्याक्षः स्वयं दैत्यो हरिभक्तविदूषकः / एतादृशो हिरण्याक्षस्तपस्तप्तुं समुद्यतः

Hiraṇyākṣa—tự thân là một Daitya—kẻ chế nhạo và báng bổ các tín đồ của Hari; chính Hiraṇyākṣa như thế đã lên đường, quyết chí tu khổ hạnh nghiêm khắc.

Verse 6

तदा माता दितिर्देवी हिरण्याक्षमुवाच सा / दितिरुवाच / वत्सलस्त्वं महाभागमा तपस्वाष्टहायनः

Bấy giờ, nữ thần Diti, mẹ của Hiraṇyākṣa, cất lời. Diti nói: “Con yêu dấu, bậc hữu phúc lớn lao—đừng hành khổ hạnh, vì con mới chỉ tám tuổi.”

Verse 7

त्वं मा ददस्व दुः खं मे पालयिष्यति कोविदः / क्षणमात्रं न जीवामि त्वां विना जीवनं न हि

Xin đừng gieo sầu khổ cho mẹ—chỉ riêng con, bậc trí, sẽ che chở mẹ. Mẹ không thể sống dù chỉ một khoảnh khắc nếu vắng con; thật vậy, không có con thì với mẹ chẳng còn là sự sống.

Verse 8

मा तप त्वं महाभाग मम जीवनहेतवे / एवमुक्तस्तु मात्रा स विजयोवशतोब्रवीत्

“Xin đừng sầu muộn, bậc cao quý, vì mạng sống của con.” Được mẹ nói như vậy, Vijaya—bị cảm xúc lấn át—liền cất lời.

Verse 9

हिरण्याक्षो मातरं प्राह जालं हित्वा विष्णोर्भजने ऽलं कुरुष्व / मयिस्नेहं पुत्रहेतोर्विरूढं सुखदुः खे चेह लोके परत्र

Hiraṇyākṣa thưa với mẹ: “Hãy lìa bỏ chiếc bẫy thế gian này và chuyên tâm trọn vẹn vào sự phụng thờ Viṣṇu. Tình thương đã lớn lên trong mẹ đối với con chỉ vì con là con trai—hãy biết rằng hạnh phúc và khổ đau phát sinh cả ở đời này lẫn ở đời sau.”

Verse 10

यावत्स्नेहं मयि मातः करोषि तावत्क्लेशं शाश्वतं यास्यसि त्वम् / मातश्च ते मयि पुत्रत्वबुद्धिस्त्वय्यप्येषा मातृबुद्धिर्ममापि

Hỡi Mẹ, chừng nào mẹ còn ôm giữ sự luyến ái đối với con, chừng ấy mẹ sẽ đi vào nỗi khổ không cùng. Hỡi Mẹ, trong mẹ có ý niệm rằng con là con của mẹ; và trong con cũng có ý niệm rằng mẹ là mẹ của con.

Verse 11

ताते पूज्ये पितृबुद्धिर्ममास्ति तस्मिंस्तुते भर्तृबुद्धिर्हि मिथ्या / निर्माति यस्माद्धरिरेव सर्वं सम्यक् पाता नियतो ऽसौ मुरारिः

Hỡi phụ thân đáng tôn kính, trong lòng con chỉ khởi niệm như con đối với cha; còn nghĩ Ngài là phu quân của con quả thật là lầm. Vì chỉ có Hari (Viṣṇu) mới là Đấng tạo tác muôn loài; và Murāri ấy chính là Đấng hộ trì chân thật, không bao giờ sai chạy.

Verse 12

अतो हि माता हरिरेव सर्वदा त्वन्यासां वै मातृता चोपचारात् / निर्मातृत्वं यदि मुख्यं त्वयि स्याद्द्रोणादीनां जननी का वदस्व

Vì thế, chỉ có Hari mới hằng là Mẹ chân thật; còn “tính làm mẹ” của những người nữ khác chỉ là cách gọi theo lệ thường, mang nghĩa ước lệ. Nếu tiêu chuẩn chính yếu nơi Ngài là việc sinh thành tạo tác, thì xin nói cho con biết—ai là mẹ của Droṇa và những vị khác?

Verse 13

मातृत्वं वै यदि मुख्यं त्वयि स्याद्धात्रादीनां जननी का वदस्व / यतः सदा याति जगत्तत्तो हरिः सदा पिता विष्णुरजः पुराणः

Nếu tính làm mẹ thật là nguyên lý chính yếu nơi Ngài, xin nói cho con biết—ai là mẹ của Dhātṛ (Đấng tạo hóa) và các chư thiên khác? Vì toàn thể vũ trụ luôn tuôn xuất từ Ngài, nên Hari—Viṣṇu, Đấng vô sinh, Đấng cổ xưa—mãi mãi là Cha.

Verse 14

सदा पिता मुख्यपिता यदि स्याद्गर्भस्थबाले पालकः को वदस्व / मातापित्रोः पालकत्वं यदि स्यात्कूर्मादीनां पालकौ कौ वदस्व

Nếu chỉ người cha luôn được xem là bậc cha mẹ chính yếu, xin nói cho con biết—ai là Đấng che chở đứa trẻ khi còn trong thai? Và nếu cả mẹ lẫn cha đều là người hộ trì, xin nói cho con biết—ai là bậc hộ trì cho các loài như rùa và những loài tương tự?

Verse 15

मातापित्रोः पालकत्वं यदि स्यात्कृपादीनां रक्षकौ कौ वदस्व / पुन्नामकान्नारकाद्देह भजान्तस्मात्त्रातापुत्रविष्णुः पुराणः

Nếu việc hộ trì cha mẹ thật là bổn phận, xin nói cho con biết—ai sẽ che chở kẻ cô thế và những người khác? Vì người con trai cứu cha khỏi địa ngục mang tên “Puṇ”, nên được gọi là “putra” — đấng cứu độ; và Viṣṇu cổ xưa chính là Đấng cứu hộ tối thượng.

Verse 16

न तारकोहं नरकाच्च सुभ्रूर्न वै भर्ता नापि पित्रादयश्च / न वै माता नानुजादिश्च सर्वः सर्वत्राता विष्णुरतो न चान्यः

Hỡi người có hàng mày thanh tú, ta không phải là đấng cứu khỏi địa ngục; cũng không phải vợ hay chồng, cũng chẳng phải cha và các thân quyến. Mẹ, em trai và mọi người khác—không ai là đấng cứu hộ khắp nơi. Chỉ riêng Viṣṇu là Đấng Hộ Trì muôn loài; ngoài Ngài không có ai khác.

Verse 17

मायां मदीयां ज्ञानशस्त्रेण च्छित्वा भक्त्या हरेः स्मरणं त्वं कुरुष्व / यद्भक्तिरूपूर्वं स्मरणं नाम विष्णोस्तत्सर्वथा पापहरं च मातः

Hãy chém đứt chính māyā của Ta bằng gươm trí tuệ, và chuyên tâm niệm nhớ Hari với lòng bhakti. Vì sự tưởng niệm danh Viṣṇu—được dẫn dắt và tạo hình bởi bhakti—thật sự là đấng trừ diệt mọi tội lỗi, hỡi Mẹ.

Verse 18

यो वा भक्त्या स्मरणं नाम विष्णोः करोत्यसौ पापहरो भविष्यति / अयं देहो दुर्ल्लभः कर्मभूमौ तत्रापि मध्ये भजनं विष्णुमूर्तेः

Ai với lòng sùng kính mà niệm nhớ danh Viṣṇu, người ấy sẽ trở thành kẻ trừ tội. Thân người này khó được trong cõi nghiệp (thế gian hữu hạn); và ngay trong đó, sự phụng thờ hình tướng của Viṣṇu lại càng hiếm hoi.

Verse 19

आयुर्गतं व्यर्थमेव त्वदीयं शीघ्रं भजेः श्रीनिवासस्य पादम् / उपदिश्यैवं मातरं पुत्रवर्यो दैत्यावेशात्सोभवद्वै तपस्वी

“Đời người của mẹ đang trôi qua uổng phí. Hãy mau nương tựa dưới chân Śrīnivāsa (Viṣṇu).” Dạy mẹ như vậy xong, người con ưu tú ấy—do sức lấn át của một daitya (tà lực/quỷ nhập)—quả thật đã trở thành một vị khổ hạnh.

Verse 20

चतुर्मुखं प्रीणयित्वैव भक्त्या ह्यवध्यत्वं प्राप तस्मान्महात्मा / ततो भूमिं करवद्वेष्टयित्वा निन्ये तदा दैत्यवर्यो महात्मा

Nhờ bhakti làm hài lòng Brahmā bốn mặt, bậc đại hồn ấy nhận được từ Ngài sự bất khả sát (không thể bị giết/không thể bị hại). Rồi vị đứng đầu các Dānava, bậc đại hồn ấy, cuộn trái đất lại như vật nằm trong lòng bàn tay và mang đi.

Verse 21

श्रीमुष्टदेशे प्रादुरासीद्धरिस्तु वाराहविष्णुस्त्वजनः पुराणः / भित्त्वाचाब्धिं विविशे तं महात्मा रसातले संस्थितं भूतलं च

Tại xứ gọi là Śrīmuṣṭa, Hari—Viṣṇu nguyên thủy, vô sinh, trong hình tướng Varāha (Heo Rừng)—đã hiển hiện. Bậc Đại Hồn ấy rẽ toang biển cả, đi vào Rasātala (cõi hạ giới) và nâng lên Trái Đất vốn bị đặt ở nơi ấy.

Verse 22

स्वदंष्ट्राग्रे स्थापयित्वाऽजगाम तदागमादागतो दैत्यवर्यः / तं कर्णमूले ताडयित्वा जघान प्रसादयामास च पूर्ववद्भुवम्

Đặt Trái Đất trên đầu ngà của chính mình, Ngài ra đi. Khi Ngài vừa rời, vị đứng đầu loài Daitya kéo đến; hắn đánh vào gốc tai, nhưng Ngài đã giết hắn, rồi lại an ủi và làm cho đất mẹ yên ổn như thuở trước.

Verse 23

सुदिग्गजान्स्थापयित्वा च विष्णुः श्रीमुष्टे वै संस्थितः श्रीवराहः / तदा हरिश्चिन्तयामास विष्णुर्भक्त्या मदीयं मानुषं देहमद्य

Sau khi an lập những voi phương hướng cao quý, Viṣṇu—Śrī Varāha—đứng vững tại Śrīmuṣṭi. Bấy giờ Hari, chính Viṣṇu, suy niệm với lòng bhakti: “Hôm nay, nguyện thân người của Ta (hóa thân) được khởi hiện.”

Verse 24

आराधयिष्यन्ति च मां क्व एते तेषां दयां कुत्र वाहं करिष्ये / एवं हरिश्चिन्तयित्वा सुकन्ये वैकुण्ठलोकादचलं शेष संज्ञम् / वीन्द्रस्कन्धे स्थापयित्वा स्वयं च समागतोभूद्भूतलं भूतलेशः

“Chúng sinh này sẽ thờ phụng Ta ở đâu, và Ta sẽ ban lòng thương xót cho họ nơi nào?” Nghĩ vậy, hỡi thiếu nữ hiền mỹ, Hari suy niệm; rồi từ Vaikuṇṭha, Ngài đem xuống Đấng bất động mang danh Śeṣa, đặt trên vai Vīndra, và chính Chúa Tể của địa giới đã đến cõi trần gian.

Verse 25

सुवर्णमुखरीतीरमारभ्य गरुडध्वजः / श्रीकृष्णवेणीपर्यन्तं स्थापया मास तं गिरिम्

Từ bờ sông Suvarṇamukharī cho đến tận Śrīkṛṣṇaveṇī, Garuḍadhvaja—Đấng mang cờ Garuḍa—đã khiến ngọn núi ấy được an lập.

Verse 26

गिरेः पुच्छे तु श्रीशैलं मध्यमे ऽहोबलं स्मृतम् / मुखं च श्रीनिवासस्य क्षेत्रं च समुदाहृतम्

Ở đuôi núi là Śrīśaila; ở giữa núi, Ahobila được ghi nhớ. Ở miệng núi là thánh địa của Śrīnīvāsa—được tuyên bố như vậy.

Verse 27

अल्पेन तपसाभीष्टं सिध्यत्यस्मिन्नहोबले / गङ्गादिसर्वतीर्थानि पुण्यानि ह्यत्र संति वै

Tại thánh địa Ahobala này, chỉ với chút khổ hạnh cũng thành tựu điều mong cầu; vì nơi đây quả thật hội tụ mọi thánh địa hành hương, bắt đầu từ sông Gaṅgā, đầy công đức.

Verse 28

य एनं सेवते नित्यं श्रद्धाभक्तिसमन्वितः / ज्ञानार्थी ज्ञानमाप्नोति द्रव्यार्थी द्रव्यमाप्रुयात्

Ai hằng ngày phụng sự (lời dạy/kinh này) với lòng tin và sùng kính—người cầu trí tuệ sẽ được trí tuệ, người cầu tài vật sẽ được tài vật.

Verse 29

पुत्रार्थी पुत्रमाप्नोति नृपो राज्यं च विन्दति / यंयं कामयते मर्त्यस्तन्तमाप्नोति सर्वथा

Người cầu con sẽ được con; bậc vua chúa sẽ được vương quốc. Phàm người đời mong cầu điều gì, điều ấy chắc chắn sẽ đạt được bằng mọi cách.

Verse 30

चिन्तितं साध्यते यस्मात्तस्माच्चिन्तामणिं विदुः / पुष्करिण्याश्च बाहुल्याद्गिरावस्मिन्सरः सु च / पुष्कराद्रिरिति प्राहुरेवं तत्त्वार्थवेदिनः

Vì tại đó, điều gì được tưởng niệm cũng được thành tựu, nên bậc hiền trí biết nơi ấy là Cintāmaṇi—viên ngọc như ý. Lại vì trên núi này có vô số ao sen—quả có một hồ nước đẹp—nên những người biết chân lý tuyên xưng rằng nó được gọi là Puṣkarādri (Núi Sen).

Verse 31

शातकुंभस्वरूपत्वात्कनकाद्रिं च तं विदुः / वैकुण्ठादागतेनैव वैकुण्ठाद्रिरिति स्मृतः

Vì mang bản tính của śātakuṃbha (vàng ròng), núi ấy được biết là Kanakādri—Núi Vàng. Và vì đã đến từ Vaikuṇṭha, nên được ghi nhớ là Vaikuṇṭhādri—Núi của Vaikuṇṭha.

Verse 32

अमृतैश्वर्यसंयुक्तो व्यङ्कटाद्रिरिति स्मृतः / व्यङ्कटेशस्य शैलस्य माहात्म्यं यावदस्ति हि

Được ban đầy phú quý như cam lộ (bất tử) và quyền năng chủ tể thiêng liêng, núi ấy được ghi nhớ là Vyaṅkaṭādri. Quả thật, chừng nào sự vĩ đại của ngọn núi thuộc Vyaṅkaṭeśa còn trường tồn, thì danh xưng và vinh quang ấy cũng còn.

Verse 33

तावद्वक्तुं समग्रेण न समर्थश्चतुर्मुखः / व्यङ्कटाद्रौ परां भक्तिं ये कुर्वन्ति दिनेदिने / पङ्गर्जङ्घाल एव स्यादचक्षुः पद्मलोचनः

Ngay cả Brahmā bốn mặt cũng không đủ sức nói trọn vẹn (về sự vĩ đại ấy). Những ai ngày qua ngày thực hành lòng sùng kính tối thượng trên Veṅkaṭādri (Tirumala) — để ca ngợi họ cho xứng đáng, ngay cả Đấng có đôi mắt như hoa sen cũng như thể trở nên què quặt và mù lòa.

Verse 34

मूको वाग्मी भवेदेव बधिरः श्रावको भवेत् / वन्ध्या स्याद्बहुपुत्रा च निर्धनः सधनो भवेत्

Quả thật, người câm trở nên hùng biện; người điếc trở nên biết lắng nghe tinh tường; người đàn bà hiếm muộn được phúc lành nhiều con; và kẻ nghèo trở nên giàu có.

Verse 35

एतत्सर्वं गिरौ भक्तिमात्रेणैव भवेद्ध्रुवम् / तत्त्वतो व्यङ्कटाद्रेस्तु स्वरूपं वेत्ति को भुवि

Tất cả điều ấy quả thật chắc chắn có thể đạt được trên ngọn núi thiêng chỉ nhờ lòng sùng kính. Nhưng trên cõi đời này, ai có thể thật sự biết, đúng theo chân tánh, bản thể của Chúa Veṅkaṭādri?

Verse 36

यस्मादस्य गिरेः पुण्यं माहात्म्यं वेत्ति यः पुमान् / मायावी परमानन्दं त्यक्त्वा वैकुण्ठमुत्तमम् / स्वामिपुष्करिणीतीरे रमया सहमोदते

Ai biết được thánh đức và uy linh của ngọn núi này—sự vĩ đại thiêng liêng của nó—thì hiểu rằng Đấng Chúa nhiệm mầu ấy, dù rời bỏ cả Vaikuṇṭha tối thượng của an lạc vô biên, vẫn hoan hỷ cùng Ramā (Lakṣmī) nơi bờ hồ thiêng của Ngài, Svāmipuṣkariṇī.

Verse 37

कल्याणाद्भुतगात्राय कामितार्थप्दायिने / श्रीमद्व्यङ्कटनाथाय श्रीनिवासाय ते नमः

Kính đảnh lễ Ngài—Śrī Vyaṅkaṭanātha, Śrīnivāsa—Đấng có thân tướng cát tường kỳ diệu, ban thành tựu mọi điều người mộ đạo hằng ước nguyện.

Verse 38

श्रीस्वामिपुष्करिण्याश्च माहात्म्यं शृणु कन्यके / स्वामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोस्ति सर्वदा

Này thiếu nữ, hãy lắng nghe thánh đức của hồ thiêng Svāmi Puṣkariṇī. Ngay giữa Svāmi Puṣkariṇī, Śrīnivāsa (Đức Viṣṇu) hằng thường an trụ.

Verse 39

स्नानं कुर्वन्ति ये तत्र तेषां मुक्तिः करे स्थिता / तिस्रः कोट्योर्धकोटिश्च तीर्थानि भुवनत्रये / तानि सर्वाणि तत्रैव संति तीर्थे हरेः सदा

Ai tắm gội nơi ấy thì sự giải thoát như ở ngay trong lòng bàn tay. Trong ba cõi có ba crores rưỡi các thánh địa; tất cả đều vĩnh hằng hiện diện ngay tại đó, trong thánh tirtha của Hari (Viṣṇu).

Verse 40

तत्तीर्थं श्रीनिवासाख्यं सर्वदेवनमस्कृतम् / तदेव श्रीनिवासस्य मन्दिरं परिकीर्तितम्

Thánh tirtha ấy mang danh Śrīnivāsa, được chư thiên đồng kính lễ; và chính nơi ấy cũng được tán dương là ngôi đền của Śrīnivāsa.

Verse 41

तद्दर्शनादेव कन्ये यान्ति पापानि भस्मसात् / एकैकस्नानमात्रेण सत्संगो भवति ध्रुवम्

Hỡi thiếu nữ, chỉ cần chiêm ngưỡng sự hiện diện linh thiêng ấy, mọi tội lỗi liền hóa thành tro. Dẫu chỉ một lần tắm gội nơi đó, chắc chắn sẽ được dự vào Satsanga—hội chúng của bậc hiền thánh.

Verse 42

सत्संगाज्ज्ञानमासाद्य ज्ञानान्मोक्षं च विन्दति / अधिकारिणां भवेदेवं विपरीतमयोगिनाम्

Nhờ Satsanga mà đạt được trí tuệ chân thật; từ trí tuệ ấy liền chứng đắc Moksha—giải thoát. Điều này đúng với người có đủ tư cách tu học; còn kẻ buông lung, không điều phục, thì kết quả lại trái ngược.

Verse 43

तीर्थानां स्नानमात्रेण मोक्षं यान्तीति ये विदुः / ते सर्वे असुरा ज्ञेयास्ते यान्ति ह्यधमां गतिम्

Những ai cho rằng chỉ cần tắm gội tại các Tīrtha—thánh địa hành hương—là đạt giải thoát, nên biết là mang kiến giải asura. Quả thật, họ đi về cảnh giới thấp kém.

Verse 44

श्रीनिवासस्य तीर्थेस्मिन्वायुकोणे च कन्यके / आस्ते वायुः सदा विष्णोः पूजां कर्तुमनुत्तमाम्

Tại thánh địa của Śrīnivāsa này, ở góc gió (tây nam) tại Kanyāka, thần Vāyu hằng ngự, cử hành sự thờ phụng vô thượng dâng lên Đức Viṣṇu.

Verse 45

वायुतीर्थं च तत्प्रोक्तं हस्तद्वादशकान्तरम् / हस्तषट्कप्रमाणं च पश्चिमे समुदाहृतम् / उत्तरे हस्तषट्कं तु वायुतीर्थमुदाहृतम्

Nơi ấy được gọi là Vāyu-tīrtha, có khoảng cách mười hai hắc-tha (độ dài bàn tay). Về phía tây, phạm vi được nói là sáu hắc-tha; và về phía bắc cũng sáu hắc-tha, đều được mô tả là Vāyu-tīrtha.

Verse 46

ये वेष्णवा वैष्णवदासवर्याः स्नानं सुर्युस्तत्र पूर्वं सुकन्ये / मध्वान्तस्थाः श्रीनिवासस्तु नित्यमत्र स्नानात्प्रीयतां मे दयालुः

Ôi thiếu nữ hiền đức! Những người sùng kính—bậc tối thượng trong hàng tôi tớ của các Vaiṣṇava—trước hết tắm ở đó lúc mặt trời mọc. Tại miền thánh ấy, Śrīnivāsa (Viṣṇu) ngự vĩnh hằng; nguyện Đấng Từ Bi hoan hỷ với con nhờ sự tắm gội này.

Verse 47

ये मध्वतीर्थे स्नातुमिच्छन्ति देवि रुद्रादयो वायुभक्ता महान्तः / सदा स्नानं तत्र कुर्वन्ति देवि प्रातः काले चोदयात्पूर्वमेव

Ôi Nữ Thần, những bậc vĩ đại—như Rudra và các vị khác—những ai nương sống bằng khí lực (vāyu), đều ước muốn tắm tại Madhva Tīrtha. Ôi Nữ Thần, họ luôn tắm ở đó vào buổi sớm, thậm chí trước cả lúc mặt trời mọc.

Verse 48

ये वायुतीर्थे विसृजन्ति देहजं मलं मूत्रं वमनं श्लेष्मकं च / ये ऽपानशुद्धिं लिङ्गशुद्धिं च कन्ये कुर्वन्ति ते ह्यसुरा राक्षसाश्च

Những ai tại Vāyu-tīrtha linh thiêng mà thải uế thân thể—phân, nước tiểu, chất nôn và đờm dãi—và những ai làm việc tẩy rửa hậu môn cùng tẩy rửa bộ phận sinh dục ở đó, ôi thiếu nữ, thật đáng xem là asura và rākṣasa.

Verse 49

शृण्वन्ति ये भागवतं पुराणं किं वर्णये तस्य पुण्यं तु देवि / ये कृष्णमन्त्रं तु जपन्ति देवि ह्यष्टा क्षरं मन्त्रवरं सुगोप्यम्

Ôi Nữ Thần, con biết lấy gì mà nói hết công đức của những ai lắng nghe Bhāgavata Purāṇa? Và ôi Nữ Thần, những ai trì tụng Kṛṣṇa-mantra—thần chú tối thượng, tám âm tiết, được gìn giữ kín nhiệm—cũng đạt công đức thù thắng.

Verse 50

तेषां हरिः प्रीयते केशवोलं मध्वान्तस्थो नात्र विचार्यमस्ति / एवं दानं तत्र कुर्वन्ति ये वै द्विजाग्र्याणां वैष्णवानां विदां च

Hari—chính Keshava—hoan hỷ với họ; Ngài ngự trong tinh túy của vị ngọt (madhu), nên không còn gì phải nghi ngờ. Vì vậy, những ai bố thí ở đó theo cách ấy—đặc biệt cho các bậc dvija ưu tú, cho các Vaiṣṇava và cho người học rộng—thật là thực hành đúng pháp thí.

Verse 51

तेषां पुण्यं नैव जानन्ति देवा जानात्येवं श्रीनिवासो हरिस्तु / शालग्रामं वायुतीर्थे ददन्ते तेषां पुण्यं वेत्ति स व्यङ्कटेशः

Ngay cả chư thiên cũng không thật biết trọn vẹn công đức của những người sùng kính ấy; chỉ có Hari—Śrīnivāsa—mới biết như vậy. Ai dâng cúng Śālagrāma tại Vāyu-tīrtha, công đức của họ được chính Chúa Vyaṅkaṭeśa thấu triệt hoàn toàn.

Verse 52

सुदुर्लभो वायुतीर्थे ऽभिषेको निष्कामबुद्ध्या वैष्णवानां च देवि / तत्रापि तीर्थे लभ्यते भाग्ययोगाद्भागवतस्य श्रवणं विष्णुदासैः

Ôi Nữ Thần, thật vô cùng hiếm có khi được tắm lễ (abhisheka) tại Vāyu-tīrtha với tâm không cầu lợi, lại ở trong hội chúng các Vaiṣṇava. Ngay tại thánh địa ấy, nhờ hội đủ phước duyên, người ta được nghe Bhāgavata từ những người tôi tớ của Chúa Viṣṇu.

Verse 53

तथैव तीर्थे दुर्लभं तत्र देवि शालग्रामस्य द्विजवर्ये च दानम् / जंबूफलाकारसुनीलवर्णं मुखद्वयं चक्रचतुष्टयान्वितम्

Cũng vậy, ôi Nữ Thần, tại nơi hành hương thánh địa, thật hiếm có việc dâng tặng Śālagrāma cho một vị Bà-la-môn ưu tú. Ngài được mô tả có hình như trái jambu, sắc xanh thẫm, có hai diện, và mang bốn dấu ấn bánh xe (cakra).

Verse 54

सुकेसरैः संयुतं स्वर्णचिह्नध्वजां कुशैर्वज्रचिह्नैर्यवैश्च / जानार्दनीं मूर्तिमाहुर्महान्तो दानं तस्या दुर्लभं तत्र तीर्थे

Các bậc đại hiền triết tuyên rằng tại thánh độ ấy có thánh tượng Janārdana: được điểm trang bằng mái tóc mịn đẹp, mang cờ hiệu có dấu ấn vàng, và gắn với cỏ kuśa, hạt lúa mạch (yava), cùng những dấu hiệu như kim cang (vajra). Ở tīrtha ấy, việc dâng cúng (dāna) lên hình tướng đó là vô cùng hiếm có.

Verse 55

अत्युत्तमं मूर्तिदानं तु भद्रे सुदुर्ल्लभं परमं नात्र लोभः / सुदुर्लभं बहुदोग्ध्याश्च गृष्टेर्दानं तथा वस्त्ररत्नादिकानाम्

Ôi bậc hiền thiện, việc dâng tặng thánh tượng (mūrti) là tối thượng và vô cùng hiếm có—chớ để lòng tham xen vào việc này. Hiếm nữa là việc bố thí bò cho nhiều sữa và bò mới đẻ lứa đầu; cũng như dâng tặng y phục, châu báu và các vật quý khác.

Verse 56

अत्युत्तमं द्रव्यदानं च देवि स्वापेक्षितं दानमाहुर्महान्तः / स्वस्यानपेक्षं फलदानं च वस्त्रादानं तस्य व्यर्थमाहुर्महान्तः

Ôi Nữ Thần, bậc hiền trí nói rằng bố thí tài vật là hình thức bố thí tối thượng; và món quà dâng với sự mong cầu đáp lại hay danh tiếng vẫn được gọi là “bố thí”. Nhưng nếu dâng trái cây hay y phục mà trong lòng còn trông đợi quả báo cho riêng mình, thì bậc hiền trí bảo rằng sự bố thí ấy trở nên vô ích.

Verse 57

अत्युत्तमं गृष्टिदानं च पुण्यं नैवाप्यते दुग्धदोहाश्च गावः / अत्युत्तमे वस्त्रदाने सुबुद्धिः सुदुर्घटा परमा वै जनानाम्

Việc hiến tặng bò gṛṣṭi là tối thượng và công đức lớn lao; bởi những con bò cho sữa dồi dào chẳng dễ có được. Cũng vậy, ý chí dâng tặng y phục tốt nhất là điều hiếm hoi nơi người đời—trí sáng suốt ở bậc tối thượng ấy thật khó gặp.

Verse 58

अत्युत्तमं भागवतस्य पुस्तकं सुदुर्घटं वायुतीर्थं च कन्ये / अत्युत्तमं द्रव्यदानं च देवि सुदुर्घटं वायुतीर्थं नृणां हि / सुदुर्लभो वैष्णवैस्तत्त्वविद्भिर्हरेर्विचारो वायुतीर्थे च कन्ये

Ôi thiếu nữ, kinh điển Bhāgavata là tối thượng; và Vāyu-tīrtha cũng tối thượng, nhưng rất khó đạt đến. Ôi Nữ Thần, bố thí tài vật là tối thượng; quả thật đối với con người, Vāyu-tīrtha khó mà tới được. Và hiếm thay giữa các Vaiṣṇava hiểu chân lý là sự quán niệm sâu xa về Hari—đặc biệt tại Vāyu-tīrtha, ôi thiếu nữ.

Verse 59

श्रीनिवासस्य तीर्थस्य उत्तरस्यां दिशि स्थितम् / चन्द्रतीर्थ मिति प्रोक्तं तत्रास्ते चन्द्रमाः सदा

Về phía bắc của thánh địa tắm gội của Śrīnivāsa có một nơi được gọi là Candratīrtha; tại đó, Mặt Trăng (Candramā) hằng ngự mãi.

Verse 60

श्रीनिवासस्य पूजां च तत्र स्थित्वा करोत्ययम् / तत्र स्नानं प्रकुर्वन्ति पुण्यदेशे च कन्यके

Ở lại nơi ấy, người ấy thực hiện lễ thờ phụng Śrīnivāsa. Và cũng tại đó, ôi thiếu nữ, mọi người tiến hành nghi thức tắm gội tại miền đất phúc lành thiêng liêng ấy.

Verse 61

गुरुतल्पादिपापेभ्यो मुच्यन्ते नात्र संशयः / तत्र स्नात्वा पूर्वभागे शालग्रामं ददाति यः

Họ được giải thoát khỏi những tội nặng như phạm đến giường của thầy (và các trọng tội khác) — điều này không hề nghi ngờ. Ai tắm tại nơi ấy và ở phần phía Đông dâng cúng đá Śālagrāma làm thánh thí (dāna) thì đạt được sự giải thoát ấy.

Verse 62

ज्ञानद्वारा मोक्षमेति नात्र कार्या विचारणा / दधिवामनमूर्तेश्च दानं तत्र सुदुर्लभम्

Nhờ cánh cửa của chân tri, người ta đạt đến giải thoát (mokṣa) — không cần phải nghi ngờ. Nhưng việc bố thí (dāna) dâng lên hình tướng Dadhivāmana tại đó lại vô cùng hiếm có.

Verse 63

बदरीफलमात्रं तु वतुलं नीलवर्णकम् / प्रसन्नवदनं सूक्ष्मं सुस्निग्धं कन्यके शुभे

Hỡi thiếu nữ cát tường, hình ấy chỉ lớn bằng quả táo ta (badarī/jujube) — tròn, sắc xanh lam; gương mặt an nhiên, hình tướng vi tế, và bề mặt nhẵn mịn, óng ánh.

Verse 64

चक्रद्वयसमायुक्तं गौपूरैः पञ्चभिर्युतम् / चापबाणसमायुक्तमनतं कुण्डलाकृतिम्

Nó được trang bị hai bánh xe (cakra), kết hợp với năm phần nâng đỡ gọi là gaupūra; lại có cung và tên; cứng vững không cong, và có dáng như chiếc khuyên tai (dạng vòng).

Verse 65

वनमाल सुखयुतं मूर्ध्नसाहस्रसंयुतम् / रौप्यबिन्दुसमायुक्तं सव्ये भद्रार्धमात्रकम्

Mang vòng hoa rừng (vanamālā) đem lại hoan hỷ, và trên đỉnh đầu có dấu hiệu gắn với vẻ huy hoàng ngàn lần; lại được điểm xuyết những chấm bạc—bên trái có tướng cát tường, kích thước bằng nửa một ārdha.

Verse 66

चन्द्रेण सहितं देवि दधिवामनमुच्यते / एतादृशं कलौ नॄणां दुर्लभं बहुभाग्यदम् / लक्ष्मीनारायणसमां तां मूर्तिं विद्धि भामिनि

Ôi Nữ Thần, hình tướng ấy—có vầng Nguyệt đồng hành—được gọi là Dadhivāmana. Trong thời Kali, người đời hiếm khi được chiêm bái như vậy, và nó ban phúc lành, đại cát tường. Hỡi người đẹp, hãy biết tượng ấy ngang bằng chính Lakṣmī và Nārāyaṇa.

Verse 67

सुदुर्लभं तस्य मूर्तेश्च दानं तच्चन्द्रतीर्थे श्रवणं दुर्घटं च / सम्यक् स्वरूपं दधिवामनस्य सुदुर्घटं श्रवणं वैष्णवाच्च

Thật hiếm có việc dâng cúng (dāna) lên thánh tượng ấy; và cũng hiếm thay việc được nghe về Ngài tại Candratīrtha. Cũng vậy, thật khó mà được nghe đúng đắn chân tướng của Dadhivāmana—khó đến nỗi ngay cả từ một tín đồ Vaiṣṇava cũng khó cầu được.

Verse 68

तत्र स्नात्वा वामनस्य स्वरूपश्रवणाद्विदुर्दानफलं समं च / दशहस्तप्रमाणं तु चन्द्रतीर्थमुदाहृतम्

Tắm gội tại đó, và nhờ được nghe về hình tướng thiêng liêng của Vāmana, các bậc hiền trí nói rằng người ấy đạt công đức ngang với quả báo của việc bố thí. Bến thánh ấy gọi là Candra-tīrtha, và được truyền rằng dài mười gang tay.

Verse 69

मध्याह्ने दुर्लभं स्नानं नृणां तत्र सुमङ्गले / तत्र स्थित्वा धन्यनरः सदा भजति वै हरिम्

Vào giờ ngọ, việc tắm tại đó thật hiếm đối với người thường—nhưng nơi ấy lại vô cùng cát tường. Ở lại nơi ấy, người có phước luôn luôn thờ phụng Hari (Viṣṇu).

Verse 70

वराहमूर्तिदानं तु शालग्रामस्य दुर्लभम् / जंबूफलप्रमाणं तु एतद्वै कुक्कुटाण्डवत्

Nhưng việc dâng tặng một Śālagrāma mang hình tướng Varāha (Heo Rừng) thì thật hiếm có. Kích thước của Ngài được nói là như trái jambū, quả thật tương tự một quả trứng gà.

Verse 71

वदनं वलयाकारं प्रमाणं चणकादिवत् / देवस्य वामभागे च मध्यदेशं विहाय च

Khuôn mặt nên tạo theo dạng tròn như vòng, kích thước đo chừng như hạt đậu gà và tương tự; và đặt ở phía trái của thần, tránh phần trung tâm.

Verse 72

चक्रद्वयसमायुक्तंमूर्धदेशे च भामिनि / सुवर्णबिन्दुना युक्तं भूवराहाख्यमुच्यते

Hỡi người đẹp, dấu hiệu được kết hợp với hai vết bánh xe ở vùng đỉnh đầu, lại kèm một chấm vàng, được gọi là dấu ‘Bhū‑Varāha’.

Verse 73

पूजां कृत्वा भूवराहस्य मर्तेर्दानं दत्त्वा श्रवणं चापि कृत्वा / तत्र स्थितं भूवराहं च दृष्ट्वा स वै नरः कृतकृत्यो हि लोके

Sau khi cử hành lễ thờ Bhū‑Varāha, bố thí tại bến thánh (tīrtha), lại lắng nghe lời tụng đọc thiêng liêng; rồi chiêm bái Bhū‑Varāha đang hiện diện nơi ấy—người ấy quả thật trở thành kẻ đã viên mãn mục đích đời mình trong cõi thế.

Verse 74

तत्र स्नात्वा भूवराहस्य मर्तेः शृणोति यो लक्षणं सम्यगेव / स तेन पुण्यं समुपैति देवि स मुक्तिभाङ् नात्र विचार्यमस्ति

Hỡi Nữ Thần, ai tắm tại đó rồi lắng nghe đúng đắn lời tường thuật chân thật về thánh tích của Bhū‑Varāha thì nhờ hành vi ấy mà được công đức; người ấy trở nên xứng phần giải thoát—điều này không cần nghi ngờ.

Verse 75

ईशानकोणे श्रीनिवासस्य देवि रौद्रं तीर्थं परमं पावनं च / तत्र स्थित्वा रुद्रदेवो महात्मा पूजां करोति श्रीनिवासस्य नित्यम्

Hỡi Nữ Thần, ở góc đông bắc của Śrīnivāsa có thánh bến Raudra, tối thượng và thanh tịnh. Tại đó, Đại Tâm Rudra luôn an trụ và không ngừng cử hành lễ thờ Śrīnivāsa.

Verse 77

हस्ताष्टकं तत्प्रमाणं वदन्ति तत्र स्नानं वैष्णवैः कार्यमेव / तत्र स्नात्वा प्रयतो वै मुरारेः कथां दिव्यां शृणुयादादरेण / स्नानं पानं तत्र दानं च कुर्याल्लक्ष्मीनृसिंहप्रीयते देवि नित्यम्३,२६।७६ // बदरीफलमात्रं च वर्तुलं बिन्दुसंयुतम्

Người ta nói kích thước của nó là tám gang tay; tại đó, các tín đồ Vaiṣṇava nhất định phải tắm gội. Sau khi tắm ở đó với tâm tự chế, hãy cung kính lắng nghe thiên truyện thiêng về Murāri (Viṣṇu). Tại đó nên tắm, uống nước thánh và làm bố thí; ôi Nữ Thần, Lakṣmī–Nṛsiṃha hằng luôn hoan hỷ. (Dòng kế bắt đầu:) “Kích cỡ như quả badarī, tròn và có một chấm…”

Verse 78

देवस्य वामभागे तु चक्रद्वयसमन्वितम् / सुवर्णरेखासंयुक्तं किञ्चिद्रक्तसमन्वितम्

Ở phía trái của thần tượng có một dấu hiệu mang hai bánh xe (chakra), nối bằng những đường vàng và phảng phất chút sắc đỏ.

Verse 79

वैश्यवर्णं सवदनं पद्मरेखादिचिह्नितम् / लक्ष्मीनृसिंहं तं विद्धि भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्

Hãy biết hình tướng ấy—mang sắc thái của giai cấp Vaiśya, gương mặt hiền hòa, được ghi dấu bằng những đường sen và các tướng lành khác—chính là Lakṣmī–Nṛsiṃha, đấng ban cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát.

Verse 80

एता दृशं गण्डिकायाः शिलाया मूर्तेर्दानं दुर्घटं विद्धि वीन्द्र / तत्र स्नात्वा श्रीनृसिंहस्वरूपं लक्ष्मीपतेः शृणुयाद्भक्तियुक्तः

Hỡi bậc vương giả tối thượng, hãy biết rằng việc hiến tặng một tượng thờ được tạc từ đá Gaṇḍikā như thế là điều khó thành. Sau khi tắm ở đó, người có lòng bhakti nên lắng nghe (công hạnh/quang vinh) của hình tướng Śrī Nṛsiṃha cát tường—của Chúa tể Lakṣmī (Viṣṇu).

Verse 81

मूर्तेर्दानात्फलमाप्नोति देवि सत्यंसत्यं नात्र विचार्यमस्ति

Ôi Nữ Thần, nhờ hiến tặng một tượng thờ, người ta quả thật đạt được quả báo của việc ấy—thật vậy, thật vậy; không cần phải nghi ngờ hay bàn cãi.

Verse 82

ईशानशक्रयोर्मध्ये ब्रह्मतीर्थमुदाहृतम् / दुर्लभं मानुषाणां तु स्नानं सर्वार्थसाधकम्

Giữa Īśāna và Śakra có bến thánh gọi là Brahma-tīrtha. Với loài người, được tắm gội nơi ấy thật khó gặp, nhưng được truyền rằng có thể thành tựu mọi mục đích chân chính.

Verse 83

शालग्रामस्य दानं तु दुर्लभं तत्र वै नृणाम् / लक्ष्मीनारायणस्यैव मूर्तेर्दानं सुदुर्लभम्

Đối với người đời, việc bố thí Śālagrāma quả thật hiếm có; hiếm hơn nữa là dâng tặng tượng thờ (mūrti) của Lakṣmī–Nārāyaṇa.

Verse 84

स्थलमौदुंबरसमं तत्प्रमाणमुदाहृतम् / छत्त्राकारं वर्तुलं च प्रसन्नवदनं शुभम्

Kích thước của nó được tuyên dạy là ngang với khoảng đất của cây udumbara; hình nên như chiếc lọng, tròn đầy, với gương mặt an nhiên—cát tường mọi bề.

Verse 85

चणकप्रदेशमात्रं च वदनं समुदाहृतम् / सव्ये दक्षिणपार्श्वे च समयोः पुष्कलान्वितम्

Gương mặt được nói chỉ nhỏ bằng độ đo của một hạt đậu gà; và cả bên trái lẫn bên phải đều đầy đủ, cân xứng, viên mãn.

Verse 86

गोयूथवत्सवर्णं च चतुश्चक्रसमन्वितम् / गोखुरैश्च समायुक्तं सुवर्णकिणसंयुतम्

Nó mang sắc như đàn bò, đầy đủ bốn bánh xe; gắn các trang sức hình móng bò, và điểm tô bằng đinh tán cùng phụ kiện bằng vàng.

Verse 87

वनमालाभिसंयुक्तं वज्रपुङ्खैश्च संयुतम् / एतादृशीं दरेर्मूर्ति लक्ष्मीनारायणं विदुः

Được trang nghiêm bằng vòng hoa rừng và đầy đủ những trang sức cứng như kim cang, hình tướng như vậy được biết là Lakṣmī–Nārāyaṇa.

Verse 88

कलौ नृणां तस्य लाभो दुर्लभः संस्मृतो भुवि / दानं च सुतरां देवि दर्लभं किं वदामि ते

Trong thời Kali, đối với loài người, việc đạt được công đức ấy trên cõi đất này được nhớ là rất khó. Và bố thí, ô Nữ Thần, lại càng khó hơn nữa—ta còn biết nói gì với Người?

Verse 89

ब्रह्मतीर्थे च संस्नाय श्रोतव्या वै हरेः कथा / गण्डिकायाः शिलायाश्च लक्ष्मीनारायणस्य तु

Sau khi tắm tại Brahma-tīrtha, người ta quả nên lắng nghe thánh truyện về Hari—đặc biệt liên hệ đến Gaṇḍikā và thánh thạch (śilā) của Lakṣmī–Nārāyaṇa.

Verse 90

लक्षणं यो विजानाति तदा तत्सदृशं फलम् / प्राप्नोत्येव न संदेहो नात्र कार्या विचारणा

Ai hiểu rõ những dấu hiệu phân biệt chân thật thì chắc chắn đạt được quả báo tương xứng; không còn nghi ngờ—ở đây không cần bàn luận thêm.

Verse 91

श्रीनिवासस्य तीर्थस्य पूर्वे स्यादिन्द्रतीर्थकम् / श्रीनिवासस्य पूजां तु कर्तुमास्ते शचीपतिः

Về phía đông của thánh địa Śrīnivāsa-tīrtha là nơi linh thiêng gọi là Indra-tīrtha; tại đó, Indra—phu quân của Śacī—hiện diện để cử hành lễ thờ phụng Śrīnivāsa.

Verse 92

शालग्रामशिलादानं कर्तव्यं श्रोत्रियायवै / शालग्रामशिलादानं हत्याकोटिविनाशनम्

Nên dâng tặng đá Śālagrāma (Śālagrāma-śilā) cho vị Bà-la-môn thông Veda. Việc bố thí đá Śālagrāma được nói là có thể tiêu trừ cả vô số (hàng crores) tội sát sinh.

Verse 93

तस्मिंस्तीर्थे तु यो देवि सीतारामशिलाभिधाम् / ददाति भूतले भद्रे भूपतेः सदृशो भवेत्

Ôi Nữ Thần, tại thánh địa ấy, ai đặt dâng trên mặt đất viên đá gọi là Sītā–Rāma-śilā—hỡi bậc cát tường—sẽ trở nên sánh ngang một vị quốc vương.

Verse 94

सीतारामशिला देवि द्विविधा संप्रकीर्तिता / पञ्चचक्रयुता काचित्षट्रचक्रेण च संयुता

Ôi Nữ Thần, đá thánh Sītā–Rāma-śilā được tuyên xưng có hai loại: một loại mang năm luân (chakra), và một loại khác được trang bị sáu luân.

Verse 95

तत्रापि षट्रचक्रयुता ह्युत्तमा संप्रकीर्तिता / पञ्चचक्रयुतायाश्च फलं द्विगुणमीरितम्

Ngay trong hai loại ấy, loại có sáu luân được tuyên là tối thượng. Còn loại có năm luân, công đức đạt được được nói là gấp đôi.

Verse 96

कुक्कुटाण्डप्रमाणं च सुसिग्धं नीलवर्णकम् / वदनत्रयसंयुक्तं सट्चक्रैः केसरैर्युतम्

Người ta nói viên đá ấy cỡ như trứng gà, nhẵn mịn và bóng, màu xanh lam—có ba diện (ba mặt), và mang sáu vòng luân cùng những sợi mảnh như tơ (kesara).

Verse 97

स्वर्णरेखासमायुक्तं ध्वजवज्राङ्कुशैर्युतम् / एतादृशं तु वै भद्रे सीतारामाभिधं स्मृतम्

Được điểm trang bằng những đường vàng, lại mang các ấn hiệu của cờ, chày sét (vajra) và móc thúc (aṅkuśa)—hình tướng như vậy, ôi bậc cát tường, được truyền nhớ với danh xưng “Sītā–Rāma”.

Verse 98

वदनेवन्दने देवि सीतारामस्य कोशकम् / दुर्लभं तु कलौ नॄणां स्वसाम्राज्यप्रदं शुभम्

Ôi Nữ Thần, “kho tàng” linh thiêng (thần chú hộ trì) của Sītā và Rāma cần được tụng niệm để phát ngôn và đảnh lễ cung kính; trong thời Kali, người đời khó được thọ nhận, nhưng đó là điềm lành, ban cho quyền tự chủ và uy quyền của chính mình.

Verse 99

इन्द्रतीर्थे महादेवि सीताराम भिधाशिला / या तद्दानं दुर्लभं तन्नाल्पस्य तपसः फलम्

Ôi Đại Nữ Thần, tại Indra-tīrtha có một tảng đá linh thiêng mang danh “Sītā–Rāma”. Việc hiến dâng (cúng thí) tảng đá ấy thật hiếm có thể thành tựu; đó không phải quả của khổ hạnh ít ỏi—chỉ đại tapas mới đưa đến công đức ấy.

Verse 100

दानस्य शक्त्यभावे तु श्रोतव्यं लक्षणं हरेः / शालग्राम शिलादानाद्यत्फलं तत्फलं लभेत्

Nhưng nếu không đủ khả năng bố thí, thì nên lắng nghe (hoặc tụng đọc) lời mô tả thiêng liêng về tướng trạng và đặc điểm của Hari; nhờ vậy sẽ được công đức ngang với việc hiến tặng đá Śālagrāma và các cúng dường tương tự.

Verse 101

आग्नेयकोणे श्रीनिवासस्य देवि तीर्थं त्वास्ते वह्निसंज्ञं सुशस्तम् / स वह्निदेवः श्रीनिवासस्य पूजां कर्तुं ह्यास्ते सर्वदा तीर्थमध्ये

Ôi Nữ Thần, ở góc đông-nam trong thánh địa của Śrīnivāsa có một tīrtha tuyệt hảo mang tên “Vahni”. Tại đó, chính Thần Lửa Vahni luôn ngự giữa tīrtha để thực hiện việc thờ phụng Śrīnivāsa.

Verse 102

यो वा तीर्थे वह्निसंज्ञे च देवि भक्त्या स्नानं कुरुते ऽजं स्मरन्हि / ज्ञानद्वारा मोक्षमाप्नोति देवि तत्र स्नानं दुर्ल्लभं वै नृणां च

Ôi Nữ Thần, ai với lòng sùng kính tắm tại thánh độ mang danh Vahni, đồng thời tưởng niệm Ajā—Đấng Vô Sinh—thì nhờ cánh cửa của Chân Tri mà đạt giải thoát. Nhưng ôi Nữ Thần, việc được tắm ở nơi ấy quả thật hiếm có đối với loài người.

Verse 103

ज्ञात्वा स्नानं दुष्करं तीर्थराजे भक्तिस्तस्मिन्दुर्ल्लभा चैव देवि / शालग्रामे तच्छिलायाश्च दानं सुदुर्लभं वासुदेवाभिधायाः

Biết rằng việc tắm tại “Vua của các Tīrtha” thật khó thành tựu, và lòng sùng kính đối với thánh địa ấy cũng hiếm có, ôi Devī; cũng vậy, việc cúng dường đá Śālagrāma—tức dâng tặng thánh thạch (śilā) mang danh Vāsudeva—là điều cực kỳ khó gặp, nên công đức tối thượng.

Verse 104

ह्रस्वं तथा वर्तुलं नीलवर्णं सूक्ष्मं मुखं मुखचक्रं सुशुद्धम् / सुवेणुयुक्तं वासुदेवाभिधेयं दानं कलौ दुर्लभं तस्य भद्रे

Thân hình thấp nhỏ, tròn đầy, sắc xanh thẫm; gương mặt tinh tế, thanh tịnh tuyệt vời, với quầng diện luân rạng ngời; lại mang cây sáo—đó là lễ thí được gọi là “Vāsudeva”. Ôi bậc cát tường, trong thời Kali, sự cúng dường như vậy thật khó gặp và khó làm trọn vẹn.

Verse 105

दाने तस्याः शक्त्य भावे च देवि स्नात्वा तीर्थे वासुदेवाभिधस्य / सम्यक् श्राव्यं लक्षणं वै शिलायास्तयोस्तुल्यं फलमाहुर्महान्तः

Ôi Nữ Thần, khi không đủ khả năng để thực hiện lễ thí ấy, người ta nên tắm tại thánh độ mang danh Vāsudeva và lắng nghe đúng pháp về tướng trạng cùng các đặc điểm của thánh thạch (śilā). Các bậc hiền trí nói rằng hai việc ấy cho công đức ngang nhau.

Verse 106

दक्षिणे श्रीनिवासस्य यमतीर्थं च संस्मृतम् / तत्रास्ते यमराजस्तु पूजां कर्तुं हरेः सदा

Về phía nam của Śrīnivāsa có một thánh độ được ghi nhớ là Yama-tīrtha. Tại đó, Yamarāja ngự, luôn luôn chuyên tâm phụng thờ Hari.

Verse 107

तत्र स्नानं च दानं चाप्यक्षयं परमं स्मृतम् / शालग्रामशिलादानं कार्यं तत्र महामुने

Tại nơi ấy, việc tắm gội và bố thí cũng được ghi nhớ là công đức tối thượng, không hư hoại. Ôi bậc Đại Muni, tại đó nên thực hành việc cúng dường (bố thí) thạch Śālagrāma.

Verse 108

पट्टाभिरामसंज्ञायाः शिलाया दानमिष्यते / तच्चूतफलवत्स्थूलं वदनत्रयसंयुतम्

Việc bố thí thạch linh thiêng mang danh “Paṭṭābhirāma” được truyền dạy. Thạch ấy nên lớn, chắc như trái xoài, và có đủ ba mặt.

Verse 109

शिरश्चक्रेण रहितं सप्तचक्रैः समन्वितम् / नीलवर्णं स्वर्णरेखं गोशुराद्यैः समन्वितम्

Thạch ấy không có luân trên đỉnh đầu, nhưng lại đầy đủ bảy luân; sắc xanh thẫm, có vệt chỉ vàng, và kèm các dấu hiệu bắt đầu như “gośurā” v.v.

Verse 110

पट्टवर्धनरामं तु दुर्लभं बहुभाग्यदम् / पट्टवर्धनरामं तु यो ददाति च तत्र वै / पट्टाभिषिक्तो भवति नात्र कार्या विचारणा

Lễ thí cúng mang danh “Paṭṭavardhana Rāma” thật hiếm có và ban đại phúc. Ai quả thật dâng bố thí Paṭṭavardhana Rāma tại đó thì trở nên như người đã được quán đỉnh lên ngôi; không cần nghi hoặc hay bàn luận.

Verse 111

श्रीनिवासस्य नैरृत्ये नैरृतं तीर्थमुत्तमम् / आस्ते हि निरृतिस्तत्र पूजां कुर्तुं च सर्वदा

Về phía tây-nam của Śrīnivāsa có thánh địa tối thắng mang tên Nairṛta. Tại đó, quả thật nữ thần Nirṛti ngự trị, luôn tiếp nhận sự lễ bái.

Verse 112

तत्र स्नानं प्रकर्तव्यं पुनर्जन्म न विद्यते / शालग्रामशिलायाश्चः पुरुषोत्तमसंज्ञिकाम्

Tại đó nhất định phải tắm gội thanh tịnh; khi ấy không còn tái sinh (thoát khỏi luân hồi). Và có đá Śālagrāma, được gọi bằng danh xưng “Puruṣottama”.

Verse 113

मूर्तिं ददाति यो मर्त्यः स याति परमां गतिम् / औदुंबरफलाकारं प्रसन्नवदनं शुभम्

Phàm nhân nào hiến cúng một thánh tượng (mūrti) thì đạt đến cảnh giới tối thượng. Thánh tượng ấy nên cát tường, hình dáng như quả udumbara, gương mặt an nhiên, khả ái.

Verse 114

चक्रद्व्यसमायुक्तं शिरश्चक्रसमन्वितम् / सुवर्णबिन्दुसंयुक्तं वज्राङ्कुशसमान्वतम्

Tượng ấy được trang bị một đôi bánh xe (cakra), và trên đỉnh đầu cũng có cakra; lại khảm các điểm vàng, và có móc thúc (aṅkuśa) như sấm sét (vajra).

Verse 115

तन्मूर्तिदानं दुर्लभं तत्र देवः प्रीणाति यस्माच्छ्रीनिवासो महात्मा / यदा दानं दुर्घटं स्याच्च देवि तदा श्रोतव्यं लक्षणं तस्य मूर्तेः

Sự bố thí thánh tượng ấy (mūrti-dāna) thật khó thực hiện; nhờ đó Thần linh hoan hỷ, vì bậc đại đức Śrīnivāsa được làm vừa lòng. Nhưng, ô Devi, khi việc bố thí ấy khó thành, thì nên lắng nghe và hiểu rõ các tướng trạng (lakṣaṇa) của thánh tượng ấy.

Verse 116

पाशिनैरृतयोर्मध्ये शेषतीर्थं परं स्मृतम् / तत्र स्नात्वा शेषमूर्तिं प्रददाति द्विजातये

Giữa miền của Pāśins và miền của Nairṛtas, có thánh độ tối thượng được ghi nhớ là Śeṣa-tīrtha. Tắm gội tại đó xong, nên dâng một thánh tượng Śeṣa cho bậc nhị sinh (brāhmaṇa).

Verse 117

स याति परमं लोकं पुनरावृत्तिवर्जितम् / औदुंबरफलाकारं कुण्डलाकृतिमेव च

Người ấy đạt đến cõi tối thượng, lìa hẳn sự trở lại (tái sinh). Tại đó, hình tướng trở nên như quả udumbara, lại mang dáng vòng nhẫn, như cuộn tròn thành khoen.

Verse 118

शेषवद्वदनं तस्य तस्मिंश्चक्रद्वयं स्मृतम् / फलं तमेकचक्रेण संयुतं वल्मिकान्वितम्

Miệng của nó được nói là giống Śeṣa, vua loài rắn; và trên đó được mô tả có một đôi bánh xe. Quả ấy lại gắn với một bánh xe đơn và mang dấu như gò mối (tổ kiến).

Verse 119

किञ्चिद्वर्णसमायुक्तं शेषमूर्ति मतिस्फुटम् / सुप्ता प्रबुद्धा द्विविधा शेषमूर्तिरुदाहृता

Tướng dư (śeṣa-mūrti) được nói là chỉ phảng phất có sắc và tri giác mờ nhạt. Tướng dư ấy được tuyên thuyết có hai loại: ngủ yên và tỉnh thức.

Verse 120

फणोन्नता प्रबुद्धा स्यात्सप्तलक्षफणान्विता / तत्रापि दुर्लभा सुप्ता महाभाग्यकरीस्मृता

Khi hoàn toàn tỉnh thức, (nàng) được nói là vươn lên với các mang rắn dựng cao, có đến bảy lakhs mang rắn; nhưng ngay cả ở đó, trạng thái “ngủ” vẫn hiếm có và được ghi nhớ như điều ban đại phúc.

Verse 121

इह लोके परत्रापि मोक्षदा नात्र संशयः / नवचक्रादुपक्रम्य विंशत्यन्तं च यत्र सः

Ngay trong đời này và ở đời sau, điều ấy ban cho giải thoát (mokṣa) — không chút nghi ngờ. Đó là pháp môn/sự an lập thiêng liêng, nơi hành giả khởi từ chín luân (navacakra) và tiến đến luân thứ hai mươi (vòng/cấp).

Verse 122

अनन्त इति विज्ञेयो ह्यनन्तफलदायकः / विश्वंभरः स विज्ञेयो विंशत्यूर्ध्वं वरानने

Hãy biết Ngài là “Ananta”, vì Ngài ban phúc quả vô tận. Cũng hãy biết Ngài là “Viśvambhara”, hỡi người có dung nhan mỹ lệ, trong chuỗi danh xưng vượt quá thứ hai mươi.

Verse 123

तत्रापि केसरैश्चैक्रर्लक्षणैश्च समन्वितम् / कलौ तु दुर्लभं नणां तद्दानं चातिदुर्लभम्

Ngay cả ở đó, vật ấy phải đầy đủ các sợi nhị và được mang những dấu hiệu của bánh xe (cakra). Nhưng trong thời Kali, điều ấy hiếm thấy nơi người đời—và việc đem nó làm bố thí lại càng hiếm hơn.

Verse 124

स्नानं कृत्वा शेषतीर्थे विशुद्धेनैव चेतसा / एतेषां लक्षणं श्रुत्वा प्रयाति परमां गतिम्

Tắm gội tại thánh địa Śeṣa-tīrtha với tâm đã được thanh tịnh, và nghe về những dấu hiệu định chuẩn của các điều này, người ấy đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 125

ततः परं महाभागे वारुणं तीर्थमुत्तमम् / तत्रास्ते वरुणो देवः पूजां कर्तुं हरेः सदा

Sau đó, hỡi bậc hữu phúc, là thánh địa tối thắng mang tên Vāruṇa. Tại đó, thần Varuṇa ngự, luôn chuyên tâm cử hành lễ bái Hari (Đức Viṣṇu).

Verse 126

तत्र स्नानं प्रकर्तव्यं दातव्यं दानमुत्तमम् / शिशुमारं च मत्स्यं च त्रिविक्रममथापि वा / दातव्यं भूतिकामेन तीर्थेस्मिन्विरवर्णिनि

Tại đó, nhất định phải tắm gội thánh thủy và dâng bố thí tối thượng. Có thể hiến tặng (tượng/biểu tượng) Śiśumāra, Matsya (Hóa thân Cá), hoặc cả Trivikrama. Người cầu thịnh vượng, hỡi bậc có dung sắc cao quý, nên làm những lễ thí ấy tại thánh địa này.

Verse 127

जंबूफलसमाकारा पुच्छे सूक्ष्मा सबिन्दुका / चक्रत्रया च वदने पुच्छोपरि सचक्रका

Hình dạng như quả jambu; nơi đuôi thì cực nhỏ và có một chấm nhỏ (bindu). Trên mặt có ba dấu tròn, và phía trên đuôi cũng có một dấu như bánh xe (cakra).

Verse 128

श्रीवत्सबिन्दुमालाढ्या मत्स्यमूर्तिरुदाहृता / पुच्छादधश्चक्रयुतं शिशुमारमुदाहृतम्

Hình tướng ấy được gọi là Hóa thân Cá (Matsya-mūrti), được trang nghiêm bằng dấu Śrīvatsa và tràng các chấm bindu. Còn hình tướng có đĩa cakra ở dưới đuôi thì được tuyên xưng là Śiśumāra (linh thú trên trời).

Verse 129

वक्रचक्रयुतश्चेत्स्यात्त्रिविक्रम उदाहृतः / एतेषां लक्षणं श्रुत्वा वारुणे तीर्थ उत्तमे

Nếu (dấu thiêng) đi kèm một cakra cong, thì được tuyên xưng là Trivikrama (Đức Viṣṇu). Nghe xong các đặc tướng phân biệt ấy, người ta nên hiểu rõ tại thánh độ tối thắng Vāruṇa-tīrtha.

Verse 130

एतद्दानफलं प्राप्य मोदते विष्णुमन्दिरे / पूर्वौक्ता मूर्तयो यस्मिन् गृहे तिष्ठन्ति भामिनि / भागीरथी तीर्थवरा संनिधत्ते न संशयः

Được quả báo của sự bố thí này, linh hồn hoan hỷ trong cảnh giới của Viṣṇu. Hỡi người đẹp, trong ngôi nhà nào các thánh tướng đã nói trước được an vị và lưu trú, thì nơi ấy—không nghi ngờ—có sự hiện diện của Bhāgīrathī (sông Gaṅgā), bậc tối thắng trong các thánh địa hành hương.

Verse 131

स्वामि पुष्करिणीस्नानं दुर्घटं तु कलौ नृणाम् / तत्र स्थितानां तीर्थानां स्नानं चाप्यतिदुर्घटम्

Bạch Chúa tể, trong thời Kali, con người khó mà tắm gội nơi hồ thiêng của đền miếu (puṣkariṇī); và ngay cả việc tắm tại các thánh địa tīrtha hiện hữu ở đó cũng vô cùng khó khăn.

Verse 132

शालग्रामशिलादानं दुर्घटं च तथा स्मृताम् / स्वामिपुष्करिणीतीरे कन्यादानं सुदुर्घटम्

Việc bố thí đá Śālagrāma cũng được ghi nhớ là khó thực hiện; và việc gả con gái bên bờ hồ thiêng của Chúa (Svāmipuṣkariṇī) lại càng vô cùng khó, nên công đức rất lớn.

Verse 133

दुर्घटं कपिलादानं भक्ष्यदानं सुदुर्घटम् / स्वामिपुष्करिणीतीर्थे तीर्थेष्वन्येषु भामिनि

Bố thí bò màu vàng nâu (kapilā) là việc khó làm; còn cúng dường thức ăn lại càng khó hơn. Hỡi người yêu dấu, điều ấy đặc biệt đúng tại thánh địa tắm gội Svāmipuṣkariṇī, cũng như tại các nơi hành hương linh thiêng khác.

Verse 134

स्नानं कुरु यथान्या यं शय्यादानं तथा कुरु / जैगीषव्येन मुनिना त्वेवमुक्ता च कन्यका

“Hãy tắm gội đúng theo nghi thức; cũng vậy, hãy thực hiện việc bố thí giường nằm.” Được hiền triết Jaigīṣavya chỉ dạy như thế, nàng thiếu nữ đã được nói/được dặn dò theo cách ấy.

Verse 135

स्वामिपुष्करिणीस्नानं सा चकार धृतव्रता / तीर्थेष्वेतेषु सुस्नाता दानं चक्रे सुभामिनी

Giữ vững giới nguyện, nàng đã tắm trong hồ thiêng mang danh Svāmī-puṣkariṇī. Sau khi tắm gội thanh tịnh tại các bến thánh ấy, người phụ nữ rạng ngời liền thực hành các việc bố thí.

Verse 136

उवास तत्र सा दवी त्रिः सप्तकन्दिनानि च / स्वामिपुष्करणीतीरमहिमानं शृणोति यः / स याति परमां भक्तिं श्रीनिवासे जगन्मये

Nữ thần ấy lưu trú tại đó ba lần bảy ngày. Ai lắng nghe vinh quang của bờ hồ thiêng của Chúa (Svāmipuṣkaraṇī) sẽ đạt được lòng sùng kính tối thượng đối với Śrīnivāsa, Đấng Chủ Tể tràn khắp vũ trụ.