Adhyaya 15

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने मदनकामेश्वरप्रादुर्भावो नाम चतुर्दशो ऽध्यायः तच्छ्रुत्वा वचनं देवी मन्दस्मितमुखांबुजा / उवाच स ततो वाक्यं ब्रह्मविष्णुमुखान्सुरान्

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần Uttara, nơi cuộc đối thoại giữa Hayagrīva và Agastya, trong truyện tích Lalitā, có chương thứ mười bốn mang tên “Sự hiển hiện của Madana-Kāmeśvara”. Nghe lời ấy, Đức Nữ Thần với dung nhan như hoa sen và nụ cười dịu dàng liền cất lời với chư thiên, đứng đầu là Brahmā và Viṣṇu.

Verse 2

स्वतन्त्राहं सदा देवाः स्वेच्छाचारविहारिणी / ममानुरूपचरितो भविता तु मम प्रियः

Hỡi chư thiên, ta vốn luôn tự tại, tùy ý mà hành du; bậc ái thân của ta cũng sẽ có hạnh tính tương xứng với ta.

Verse 3

तथेति तत्प्रतिश्रुत्य सर्वेर्देवैः पितामहः / उवाच च महादेवीं धर्मार्थसहितं वचः

Nghe chư thiên đồng thưa: “Đúng như vậy”, Đức Phụ Tổ Brahmā liền nói với Mahādevī lời lẽ hàm chứa cả dharma và lợi ích (artha).

Verse 4

कालक्रीता क्रयक्रीता पितृदत्ता स्वयंयुता / नारीपुरुषयोरेवमुद्वाहस्तु चतुर्विधः

Kālakrītā, krayakrītā, pitṛdattā và svayaṃyutā—hôn phối giữa nữ và nam được nói là có bốn loại như vậy.

Verse 5

कालक्रीता तु वेश्या स्यात्क्रयक्रीता तु दासिका / गन्धर्वोद्वाहिता युक्ता भार्या स्यात्पितृदत्तका

Người nữ được mua theo thời hạn thì gọi là kỹ nữ; người nữ được mua bằng giá tiền thì gọi là tỳ nữ. Người nữ kết hôn theo lễ Gandharva, và người nữ do cha trao gả, đều được gọi là hiền thê.

Verse 6

समानधर्मिणी युक्ता भार्या पितृवशंवदा / यदद्वैतं परं ब्रह्म सदसद्भाववर्जितम्

Người vợ hòa hợp, đồng một pháp hạnh, là người thuận theo ý cha. Còn Brahman tối thượng, bất nhị, vượt ngoài mọi trạng thái hữu và vô.

Verse 7

चिदानन्दात्मकं तस्मात्प्रकृतिः समजायत / त्वमेवासीच्च तद्ब्रह्म प्रकृतिः सा त्वमेव हि

Từ Đấng có bản thể là Chân thức và Hỷ lạc (cit-ānanda), Prakṛti liền sinh khởi. Chính Ngài là Brahman ấy; Prakṛti kia cũng chính là Ngài.

Verse 8

त्वमेवानादिरखिला कार्यकारणरूपिणी / त्वामेव हि विचिन्वन्ति योगिनः सनकादयः

Chính Ngài là vô thủy, bao trùm tất cả, mang hình tướng của nhân và quả. Các bậc du-già như Sanaka v.v. chỉ quán tìm nơi Ngài.

Verse 9

सदसत्कर्मरूपां च व्यक्ताव्यक्तो दयात्मिकाम् / त्वामेव हि प्रशंसंति पञ्चब्रह्मस्वरूपिणीम्

Chính Ngài mang hình thái nghiệp của hữu và vô, vừa hiển lộ vừa ẩn tàng, có bản tâm từ mẫn. Người đời ca ngợi Ngài, Đấng mang thể tướng Ngũ Brahma (pañca-brahma).

Verse 10

त्वामेव हि सृजस्यादौ त्वमेव ह्यवसि क्षणात् / भजस्व पुरुषं कञ्चिल्लोकानुग्रहकाम्यया

Chính Ngài tạo dựng từ thuở ban đầu, chính Ngài gìn giữ trong khoảnh khắc; vì lòng muốn ban ân cho muôn loài, xin hãy chọn một bậc Purusha.

Verse 11

इति विज्ञापिता देवी ब्रह्मणा सकलैः सुरैः / स्रजमुद्यम्य हस्तेन चक्षेप गगनान्तरे

Được Brahma cùng toàn thể chư thiên thỉnh cầu như vậy, Nữ Thần nâng vòng hoa bằng tay và ném lên giữa không trung.

Verse 12

तयोत्सृष्टा हि सा माला शोभयन्ती नभस्थलम् / पपात कण्ठदेशे हि तदा कामेश्वरस्य तु

Vòng hoa ấy, được ném ra, làm đẹp cả bầu trời; rồi khi ấy rơi xuống ngay nơi cổ của Kameśvara.

Verse 13

ततो मुमुदिरे देवा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः / ववृषुः पुष्पवर्षाणि मन्दवातेरिता घनाः

Bấy giờ chư thiên, với Brahma và Vishnu dẫn đầu, đều hoan hỷ; mây được gió nhẹ đưa đẩy liền đổ xuống mưa hoa.

Verse 14

अथोवाच विधाता तु भगवन्तं जनार्दनम् / कर्तव्यो विधिनोद्वाहस्त्वनयोः शिवयोर्हरे

Bấy giờ Đấng Tạo Hóa (Brahma) nói với Bhagavan Janardana: “Hỡi Hari, hôn lễ của đôi Śiva này cần được cử hành đúng theo nghi lễ.”

Verse 15

मुहुर्तो देवसम्प्राप्तो जगन्मङ्गलकारकः / त्वद्रूपा हि महादेवी सहजश्च भवानपि

Giờ lành này đã được chư thiên chứng giám, đem phúc lành cho muôn loài. Mahādevī thật chính là hình tướng của ngài, và ngài cũng tự nhiên là bậc phối ngẫu của Người.

Verse 16

दातुमर्हसि कल्याणीमस्मै कामशिवाय तु / तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य देवदेवस्त्रिविक्रमः

Ngài xứng đáng ban Kalyāṇī cho vị Kāma-Śiva này. Nghe lời ấy, Đấng Thần của chư thần, Trivikrama, liền thuận theo.

Verse 17

ददौ तस्यै विधानेन प्रीत्या तां शङ्कराय तु / देवर्षिपितृमुख्यानां सर्वेषां देवयोगिनाम्

Ngài đã trao nàng cho Śaṅkara đúng theo nghi lễ, với lòng hoan hỷ; trước mặt các devaṛṣi, các bậc tổ tiên chủ tôn và hết thảy các yogi thiên giới.

Verse 18

कल्याणं कारयामास शिवयोरादिकेशवः / उपायनानि प्रददुः सर्वे ब्रह्मादयः सुराः

Ādi-Keśava đã cử hành lễ thành hôn cát tường của Śiva và Nữ Thần. Tất cả chư thiên, đứng đầu là Brahmā, đều dâng lễ vật.

Verse 19

ददौ ब्रह्मेक्षुचापं तु वज्रसारमनश्वरम् / तयोः पुष्पायुधं प्रादादम्लानं हरिरव्ययम्

Brahmā ban tặng cây cung mía có cốt tủy như kim cang, bất hoại. Hari bất biến trao cho cả hai vũ khí hoa không héo tàn.

Verse 20

नागपाशं ददौ ताभ्यां वरुणो यादसांपतिः / अङ्कुशं च ददौ ताभ्यां विश्वकर्मा विशांपतिः

Varuṇa, chúa tể các loài thủy tộc, đã ban cho họ dây thòng lọng Nāga; và Viśvakarmā, bậc chủ của muôn dân, đã ban cho họ cây móc điều phục (aṅkuśa).

Verse 21

किरीटमग्निः प्रायच्छत्ताटङ्कौ चन्द्रभास्करौ / नवरत्नमयीं भूषां प्रादाद्रत्नाकरः स्वयम्

Agni ban vương miện; Chandra và Sūrya ban đôi hoa tai (tāṭaṅka); còn chính Ratnākara dâng tặng đồ trang sức kết bằng chín báu (navaratna).

Verse 22

ददौ सुराणामधिपो मधुपात्रमथाक्षयम् / चिन्तामणिमयीं मालां कुबेरः प्रददौ तदा

Chúa tể chư thiên ban chiếc bình mật không bao giờ cạn; khi ấy Kubera dâng tặng tràng hoa kết bằng Cintāmaṇi.

Verse 23

साम्राज्यसूचकं छत्रं ददौ लक्ष्मीपतिः स्वयम् / गङ्गा च यमुना ताभ्यां चामरे चन्द्रभास्वरे

Chính Lakṣmīpati ban chiếc lọng biểu trưng vương quyền; còn Gaṅgā và Yamunā trao cho họ đôi phất trần (cāmara) rực sáng như ánh trăng.

Verse 24

अष्टौ च वसवो रुद्रा आदित्याश्चाश्विनौ तथा / दिक्पाला मरुतः साध्या गन्धर्वाः प्रमथेश्वराः / स्वानिस्वान्यायुधान्यस्यै प्रददुः परितोषिताः

Tám Vasu, các Rudra, các Āditya và đôi Aśvinī; các Dikpāla, Marut, Sādhya, Gandharva cùng các chúa Pramatha—hết thảy hoan hỷ mà ban cho nàng vũ khí riêng của mỗi vị.

Verse 25

रथांश्च तुरगान्नागान्महावेगान्महाबलान् / उष्टानरोगानश्वांस्तान्क्षुत्तृष्णापरिवर्जितान् / ददुर्वज्रोपमाकारान्सायुधान्सपरिच्छदान्

Họ ban tặng chiến xa, ngựa và voi—tốc lực lớn, sức mạnh lớn—cùng lạc đà không bệnh và những tuấn mã không còn đói khát; hình dáng như kim cang, kèm vũ khí và đầy đủ trang bị.

Verse 26

अथाभिषेकमातेनुः साम्राज्ये शिवयोः शिवम् / अथाकरोद्विमानं च नाम्ना तु कुसुमाकरम्

Rồi họ cử hành lễ abhiṣeka cát tường trong vương quyền của đôi Thần Śiva; tiếp đó dựng nên một vimāna mang tên Kusumākara.

Verse 27

विधाताम्लानमालं वै नित्यं चाभेद्यमायुधैः / दिवि भुव्यन्तरिक्षे च कामगं सुसमृद्धिमत्

Đấng Vidhātā ban một vòng hoa không bao giờ tàn úa và vĩnh viễn không thể bị vũ khí xuyên phá; nó đi lại tùy ý trên trời, dưới đất và giữa hư không, lại vô cùng sung túc.

Verse 28

यद्गन्धघ्राणमात्रेण भ्रान्तिरोगक्षुर्धातयः / तत्क्षणादेव नश्यन्ति मनोह्लादकरं शुभम्

Chỉ cần ngửi hương thơm ấy, mọi mê loạn, bệnh tật và những tạp lỗi của các “dhātu” thô kệch liền tiêu tan tức khắc; thật cát tường và làm lòng hoan hỷ.

Verse 29

तद्विमानमथारोप्य तावुभौ दिव्यदंपती / चामख्याजनच्छत्रध्वजयष्टिमनोहरम्

Rồi đôi phu thê thần thánh ấy bước lên vimāna; nó rực rỡ với chāmara, quạt nghi lễ, lọng, cờ phướn và các trượng kỳ đầy mỹ lệ.

Verse 30

वीणावेणुमृदङ्गादिविविधैस्तौर्यवादनैः / सेव्यमाना सुरगणैर्निर्गत्य नृपमन्दिरात्

Được bao quanh bởi âm thanh thiêng của nhiều nhạc khí như vīṇā, venu, mṛdaṅga, và được chư thiên phụng sự, nàng rời khỏi cung điện của vua.

Verse 31

ययौ वीथीं विहारेशा शोभयन्ती निजौजसा / प्रतिहर्म्याग्रसंस्थाभिरप्सरोभिः सहस्रशः

Nữ chúa của cuộc du ngoạn tiến bước, tự hào quang của nàng làm rạng rỡ con đường, cùng muôn ngàn apsara đứng nơi tiền sảnh các cung điện.

Verse 32

सलाजाक्षतहस्ताभिः पुरन्ध्रीभिश्च वर्षिता / गाथाभिर्मङ्गलार्थाभिर्वीणावेण्वादिनिस्वनैः / तुष्यन्ती वीवीथिवीथीषु मन्दमन्दमथाययौ

Các phụ nữ tay cầm laja và akṣata rải xuống; những khúc ca cát tường vang lên cùng tiếng vīṇā, venu; nàng hoan hỷ bước chậm qua từng ngõ phố.

Verse 33

प्रतिगृह्याप्स रोभिस्तु कृतं नीराजनाविधिम् / अवरुह्य विमानग्रात्प्रविवेश महासभाम्

Nhận nghi lễ nīrājana do các apsara cử hành, nàng bước xuống từ vimāna và tiến vào đại hội đường.

Verse 34

सिंहासनमधिष्ठाय सह देवेन शंभुना / यद्यद्वाञ्छन्ति तत्रस्था मनसैव महाजनाः / सर्वज्ञा साक्षिपातेन तत्तत्कामानपूरयत्

Cùng với Thần Śambhu ngự trên ngai sư tử; các bậc đại nhân ở đó thầm mong điều gì trong tâm, bậc Toàn Tri chỉ bằng một ánh nhìn đã khiến mọi ước nguyện ấy thành tựu.

Verse 35

तद्दृष्ट्वा चरितं देव्या ब्रह्मा लोक पितामहः / कामाक्षीति तदाभिख्यां ददौ कामेश्वरीति च

Thấy hạnh trạng thiêng liêng của Nữ Thần, Phạm Thiên—Đấng Tổ Phụ của thế gian—bấy giờ ban danh hiệu ‘Kamakshi’ và cũng gọi là ‘Kameshvari’.

Verse 36

ववर्षाश्चर्यमेघो ऽपि पुरे तस्मिंस्तदाज्ञया / महार्हाणि च वस्तूनि दिव्यान्याभरणानि च

Theo thánh lệnh của Nữ Thần, tại thành ấy mây kỳ diệu đã tuôn mưa: những vật báu vô giá và các trang sức thiên giới.

Verse 37

चिन्तामणिः कल्पवृक्षः कमला कामधेनवः / प्रतिवेश्म ततस्तस्थुः पुरो देव्याजयाय ते

Rồi Chintāmaṇi, cây Kalpavṛkṣa, nữ thần Kamalā và các bò Kamadhenu đều đứng trước mỗi ngôi nhà để tôn xưng chiến thắng của Nữ Thần.

Verse 38

तां सेवैकरसाकारां विमुक्तान्यक्रियागुणाः / सर्वकामार्थसंयुक्ता हृष्यन्तः सार्वकालिकम्

Họ hòa làm một trong sự phụng sự Nữ Thần, thoát khỏi các tính chất bất động, đầy đủ mọi dục nguyện và lợi ích, nên hoan hỷ suốt mọi thời.

Verse 39

पितामहो हरिश्चैव महादेवश्च वासवः / अन्ये दिशामधीशास्तु सकला देवतागणाः

Pitamaha Brahmā, Hari, Mahādeva, Vāsava (Indra) cùng các vị hộ phương khác—tất thảy chư thiên đều hiện diện nơi ấy.

Verse 40

देवर्षयो नारदाद्याः सनकाद्याश्च योगिनः / महर्षयश्च मन्वाद्या वशिष्ठाद्यास्तपोधनाः

Các Devarṣi như Narada, các yogi như Sanaka, cùng các Mahārṣi như Manu và Vasiṣṭha—những bậc giàu có bởi khổ hạnh—đều hiện diện nơi ấy.

Verse 41

गन्धर्वाप्सरसो यक्षा याश्चान्या देवजातयः / दिवि भूम्यन्तरिक्षेषु ससंबाधं वसंति ये

Các Gandharva, Apsara, Yakṣa và những chủng loại thần linh khác—những ai cư trú đông đúc trên trời, dưới đất và giữa hư không—đều tụ hội nơi ấy.

Verse 42

ते सर्वे चाप्यसंबाधं निवसंति स्म तत्पुरे

Tất cả họ đều an trú trong thành ấy, không hề chật chội, thật thảnh thơi.

Verse 43

एवं तद्वत्सला देवी नान्यत्रैत्यखिलाज्जनात् / तोषयामास सततमनुरागेण भूयसा

Như vậy, Nữ Thần đầy lòng từ ái với muôn dân, chẳng rời bỏ ai để đi nơi khác, mà luôn làm họ hoan hỷ bằng tình thương càng thêm sâu đậm.

Verse 44

राज्ञो महति भूर्लोके विदुषः सकलेप्सिताम् / राज्ञी दुदोहाभीष्टानि सर्वभूतलवासिनाम्

Tại Bhūrloka, đối với vị vua vĩ đại và minh triết ấy, hoàng hậu như vắt ra mọi điều mong ước, rồi ban phát những điều sở nguyện cho hết thảy cư dân trên mặt đất.

Verse 45

त्रिलोकैकमहीपाले सांबिके कामशङ्करे / दशवर्षसहस्राणि ययुः क्षण इवापरः

Dưới triều Kāmāśaṅkara, vị minh vương duy nhất của ba cõi và là người được Mẫu Ambikā yêu quý, mười nghìn năm trôi qua như chỉ một sát-na nữa.

Verse 46

ततः कदा चिदागत्य नारदो भगवानृषिः / प्रणम्य परमां शक्तिं प्रोवाच विनयान्वितः

Rồi có một lúc, bậc Thánh hiền Nārada, đấng Bhagavān, đến nơi ấy; đảnh lễ Thánh Lực Tối Thượng và cung kính thưa rằng.

Verse 47

पर ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमैश्वरि / मदसद्भावसंकल्पविकल्पकलनात्मिका

Lạy Đấng Parameśvarī! Ngài là Phạm Thiên Tối Thượng, là Cõi Trú Tối Thượng, là Đấng thanh tịnh bậc nhất; chính Ngài là bản thể đo lường mọi ý định và phân vân phát sinh từ cảm thức có và không trong con.

Verse 48

जगदभ्युदयार्थाय व्यक्तभावमुपागता / असज्जनविनाशार्था सज्जनाभ्युदयार्थिनी / प्रवृत्तिस्तव कल्याणि साधूनां रक्षणाय हि

Lạy Đấng Kalyāṇī! Vì sự hưng thịnh của thế gian, Ngài đã hiển lộ hình tướng; để diệt kẻ ác, nâng người hiền, và hộ trì các bậc sādhū—đó chính là hành dụng của Ngài.

Verse 49

अयं भण्डो ऽसुरो देवि बाधते जगतां त्रयम् / त्वयैकयैव जेतव्यो न शक्यस्त्वपरैः सुरैः

Lạy Nữ Thần! Ác thần Bhaṇḍa này đang quấy nhiễu cả ba cõi; chỉ một mình Ngài mới có thể chiến thắng hắn, các chư thiên khác không thể.

Verse 50

त्वत्सेवैकपरा देवाश्चिरकालमिहोषिताः / त्वदाज्ञया गमिष्यन्ति स्वानिस्वानि पुराणि तु

Chư thiên đã ở đây lâu dài, chỉ một lòng phụng sự Ngài; theo thánh lệnh của Ngài, họ sẽ trở về các cõi trời của riêng mình.

Verse 51

अमङ्गलानि शून्यानि समृद्धार्थानि संत्वतः / एवं विज्ञापिता देवी नारदेनाखिलेश्वरी / स्वस्ववासनिवासाय प्रेषयामास चामरान्

Trong sự hiện diện của Ngài, mọi điều bất tường đều tiêu tan và mọi mục đích đều được viên mãn. Được Narada bạch trình như vậy, Đại Nữ Thần—Đấng Chúa Tể muôn loài—liền sai các Camara trở về nơi cư trú riêng của họ.

Verse 52

ब्रह्माणं च हरिं शंभुं वासवादीन्दिशां पतीन् / यथार्हं पूजयित्वा तु प्रेषयामास चांबिका

Nữ thần Ambikā đã cúng kính Brahmā, Hari, Śambhu cùng Indra và các vị hộ phương theo đúng nghi lễ, rồi tiễn các ngài lên đường.

Verse 53

अपराधं ततस्त्यक्तुमपि संप्रेषिताः सुराः / स्वस्वांशैः शिवयोः सेवामादिपित्रोरकुर्वत

Sau đó, chư thiên cũng được sai đi để từ bỏ lỗi lầm; và bằng phần của mình, họ phụng sự Śiva và Śivā—đôi Cha Mẹ nguyên thủy.

Verse 54

एतदाख्यानमायुष्यं सर्वमङ्गलकारणम् / आविर्भावं महादेव्यास्तस्या राज्याभिषेचनम्

Thiên truyện này tăng trưởng thọ mạng và là nguồn của mọi điềm lành: sự hiển lộ của Mahādevī và lễ đăng quang của Ngài.

Verse 55

यः प्रातरुत्थितो विद्वान्भक्तिश्रद्धासमन्वितः / जपेद्धनसमृद्धः स्यात्सुधासंमितवाग्भवेत्

Ai thức dậy lúc rạng đông, là bậc trí giả, đầy bhakti và śraddhā, mà trì tụng japa, người ấy sẽ được phú túc và lời nói ngọt như cam lộ.

Verse 56

नाशुभं विद्यते तस्य परत्रेह च धीमतः / यशः प्राप्नोति विपुलं समानोत्तमतामपि

Với bậc trí ấy, cả đời này lẫn đời sau đều không có điều bất tường; người ấy đạt danh tiếng lớn và cũng đạt phẩm vị cao quý tương xứng.

Verse 57

अचला श्रीर्भवेतस्य श्रेयश्चैव पदेपदे / कदाचिन्न भयं तस्य तेजस्वी वीर्यवान्भवेत्

Phúc lộc của người ấy bền vững; mỗi bước đều gặp điều lành; người ấy chẳng khi nào sợ hãi; trở nên rực sáng và đầy dũng lực.

Verse 58

तापत्रयविहीनश्च पुरुषार्थैश्च पूर्यते / त्रिसंध्यं यो जपेन्नित्यं ध्यात्वा सिंहासनेश्वरीम्

Người nào hằng ngày trì tụng trong ba thời sandhyā, đồng thời quán niệm Nữ Thần Siṃhāsaneśvarī, sẽ lìa ba nỗi khổ và được viên mãn các puruṣārtha.

Verse 59

षण्मासान्महतीं लक्ष्मीं प्राप्नुयाज्जापकोत्तमः

Bậc trì tụng japa ưu thắng sẽ đạt được phúc lộc lớn của Lakṣmī trong vòng sáu tháng.