Adhyaya 86

Verse 1

श्रीराजोवाच ब्रह्मन् वेदितुमिच्छाम: स्वसारां रामकृष्णयो: । यथोपयेमे विजयो या ममासीत् पितामही ॥ १ ॥

Vua Parīkṣit nói: Hỡi bà-la-môn, trẫm muốn biết Arjuna đã kết hôn với Subhadrā, em gái của Thánh Balarāma và Śrī Kṛṣṇa, người vốn là bà nội của trẫm, như thế nào.

Verse 2

श्रीशुक उवाच अर्जुनस्तीर्थयात्रायां पर्यटन्नवनीं प्रभु: । गत: प्रभासमश‍ृणोन्मातुलेयीं स आत्मन: ॥ २ ॥ दुर्योधनाय रामस्तां दास्यतीति न चापरे । तल्लिप्सु: स यतिर्भूत्वा त्रिदण्डी द्वारकामगात् ॥ ३ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Khi du hành hành hương khắp các thánh địa, Arjuna đến Prabhāsa. Tại đó chàng nghe rằng Bhagavān Balarāma định gả người em họ bên ngoại là Subhadrā cho Duryodhana, và những người khác không tán thành. Muốn cưới nàng, Arjuna cải trang làm sa-môn cầm trượng ba ngọn và đi đến Dvārakā.

Verse 3

श्रीशुक उवाच अर्जुनस्तीर्थयात्रायां पर्यटन्नवनीं प्रभु: । गत: प्रभासमश‍ृणोन्मातुलेयीं स आत्मन: ॥ २ ॥ दुर्योधनाय रामस्तां दास्यतीति न चापरे । तल्लिप्सु: स यतिर्भूत्वा त्रिदण्डी द्वारकामगात् ॥ ३ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Khi du hành hành hương khắp các thánh địa, Arjuna đến Prabhāsa. Tại đó chàng nghe rằng Bhagavān Balarāma định gả người em họ bên ngoại là Subhadrā cho Duryodhana, và những người khác không tán thành. Muốn cưới nàng, Arjuna cải trang làm sa-môn cầm trượng ba ngọn và đi đến Dvārakā.

Verse 4

तत्र वै वार्षितान् मासानवात्सीत् स्वार्थसाधक: । पौरै: सभाजितोऽभीक्ष्णं रामेणाजानता च स: ॥ ४ ॥

Để thành tựu mục đích, chàng ở lại đó suốt những tháng mùa mưa. Dân thành và cả Balarāma—không nhận ra chàng—đều nhiều lần kính trọng và tiếp đãi nồng hậu.

Verse 5

एकदा गृहमानीय आतिथ्येन निमन्‍त्र्य तम् । श्रद्धयोपहृतं भैक्ष्यं बलेन बुभुजे किल ॥ ५ ॥

Một ngày nọ, Balarāma đưa chàng về nhà và mời dự tiệc đãi khách. Arjuna đã thọ nhận và dùng món ăn mà Bhagavān kính cẩn dâng trao.

Verse 6

सोऽपश्यत्तत्र महतीं कन्यां वीरमनोहराम् । प्रीत्युत्फुल्ल‍ेक्षणस्तस्यां भावक्षुब्धं मनो दधे ॥ ६ ॥

Tại đó, chàng thấy nàng Subhadrā, thiếu nữ cao quý làm say lòng các dũng sĩ. Mắt chàng bừng nở vì hoan hỷ, và tâm trí chàng rung động, chìm đắm trong ý nghĩ về nàng.

Verse 7

सापि तं चकमे वीक्ष्य नारीणां हृदयंगमम् । हसन्ती व्रीडितापाङ्गी तन्न्यस्तहृदयेक्षणा ॥ ७ ॥

Nàng cũng vậy, vừa thấy Arjuna—người làm say lòng phụ nữ—liền khởi ý muốn kết duyên. Mỉm cười e thẹn, liếc nhìn, nàng đặt cả tim và mắt nơi chàng.

Verse 8

तां परं समनुध्यायन्नन्तरं प्रेप्सुरर्जुन: । न लेभे शं भ्रमच्चित्त: कामेनातिबलीयसा ॥ ८ ॥

Chỉ chuyên tâm tưởng niệm nàng và chờ cơ hội đưa nàng đi, Arjuna không sao được yên. Khát vọng mãnh liệt khiến tâm chàng run rẩy.

Verse 9

महत्यां देवयात्रायां रथस्थां दुर्गनिर्गताम् । जहारानुमत: पित्रो: कृष्णस्य च महारथ: ॥ ९ ॥

Trong dịp đại lễ devayātrā, khi Subhadrā ngồi trên xe rời khỏi cung điện như thành lũy, đại chiến xa Arjuna đã đưa nàng đi. Việc ấy được cha mẹ nàng và Śrī Kṛṣṇa chuẩn thuận.

Verse 10

रथस्थो धनुरादाय शूरांश्चारुन्धतो भटान् । विद्राव्य क्रोशतां स्वानां स्वभागं मृगराडिव ॥ १० ॥

Đứng trên chiến xa, Arjuna giương cung, đánh bật các dũng sĩ và lính canh đang chặn đường. Giữa tiếng gào giận dữ của thân quyến, chàng đưa Subhadrā đi như sư tử đoạt mồi giữa bầy thú nhỏ.

Verse 11

तच्छ्रुत्वा क्षुभितो राम: पर्वणीव महार्णव: । गृहीतपाद: कृष्णेन सुहृद्भ‍िश्चानुसान्‍त्‍वित: ॥ ११ ॥

Nghe tin Subhadrā bị bắt cóc, Đức Balarāma chấn động như đại dương ngày rằm. Nhưng Śrī Kṛṣṇa kính cẩn nắm lấy chân Ngài và cùng thân quyến giải bày sự tình để an ủi, khiến Ngài nguôi giận.

Verse 12

प्राहिणोत् पारिबर्हाणि वरवध्वोर्मुदा बल: । महाधनोपस्करेभरथाश्वनरयोषित: ॥ १२ ॥

Rồi Đức Balarāma hoan hỷ gửi tặng cô dâu chú rể lễ vật cưới vô cùng quý giá: của cải dồi dào, vật dụng sang trọng, voi, xe, ngựa, cùng người hầu nam và nữ.

Verse 13

श्रीशुक उवाच कृष्णस्यासीद् द्विजश्रेष्ठ: श्रुतदेव इति श्रुत: । कृष्णैकभक्त्या पूर्णार्थ: शान्त: कविरलम्पट: ॥ १३ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói tiếp: Có một tín đồ của Kṛṣṇa tên là Śrutadeva, một brāhmaṇa bậc nhất. Nhờ phụng sự bhakti thuần khiết dành riêng cho Kṛṣṇa, ông hoàn toàn mãn nguyện, an tịnh, uyên bác và không vướng dục lạc.

Verse 14

स उवास विदेहेषु मिथिलायां गृहाश्रमी । अनीहयागताहार्यनिर्वर्तितनिजक्रिय: ॥ १४ ॥

Ông sống như một gia chủ mộ đạo tại thành Mithilā trong vương quốc Videha. Với lương thực đến một cách dễ dàng, không cần mưu cầu nhiều, ông vẫn chu toàn các bổn phận của mình.

Verse 15

यात्रामात्रं त्वहरहर्दैवादुपनमत्युत । नाधिकं तावता तुष्ट: क्रिया चक्रे यथोचिता: ॥ १५ ॥

Theo ý Trời, mỗi ngày ông chỉ nhận được đúng phần cần thiết để sinh sống, không hơn. Mãn nguyện với chừng ấy, ông thực hành các bổn phận tôn giáo một cách đúng đắn.

Verse 16

तथा तद्राष्ट्रपालोऽङ्ग बहुलाश्व इति श्रुत: । मैथिलो निरहम्मान उभावप्यच्युतप्रियौ ॥ १६ ॥

Hỡi Parīkṣit, tương tự, vị vua cai trị xứ ấy là Bahulāśva, hậu duệ dòng Mithilā, nổi tiếng không có ngã mạn. Cả hai vị bhakta ấy đều rất được Đức Acyuta yêu quý.

Verse 17

तयो: प्रसन्नो भगवान् दारुकेणाहृतं रथम् । आरुह्य साकं मुनिभिर्विदेहान् प्रययौ प्रभु: ॥ १७ ॥

Hài lòng với cả hai, Đức Bhagavān lên cỗ xe do Dāruka mang đến và cùng các bậc hiền triết lên đường đến Videha.

Verse 18

नारदो वामदेवोऽत्रि: कृष्णो रामोऽसितोऽरुणि: । अहं बृहस्पति: कण्वो मैत्रेयश्‍च्यवनादय: ॥ १८ ॥

Trong số các hiền triết ấy có Nārada, Vāmadeva, Atri, Kṛṣṇa-dvaipāyana Vyāsa, Paraśurāma, Asita, Aruṇi, chính ta, Bṛhaspati, Kaṇva, Maitreya và Cyavana, v.v.

Verse 19

तत्र तत्र तमायान्तं पौरा जानपदा नृप । उपतस्थु: सार्घ्यहस्ता ग्रहै: सूर्यमिवोदितम् ॥ १९ ॥

Tâu Đại vương, ở mỗi thành thị và thôn ấp mà Chúa đi qua, dân chúng tiến ra đảnh lễ với nước arghya trong tay, như đang thờ lạy mặt trời mới mọc được các hành tinh bao quanh.

Verse 20

आनर्तधन्वकुरुजाङ्गलकङ्कमत्स्य- पाञ्चालकुन्तिमधुकेकयकोशलार्णा: । अन्ये च तन्मुखसरोजमुदारहास- स्‍निग्धेक्षणं नृप पपुर्द‍ृशिभिर्नृनार्य: ॥ २० ॥

Tâu Đại vương, nam nữ từ Ānarta, Dhanva, Kuru-jāṅgala, Kaṅka, Matsya, Pañcāla, Kunti, Madhu, Kekaya, Kośala, Arṇa và nhiều vương quốc khác đã uống bằng đôi mắt vẻ đẹp như cam lồ của gương mặt sen Đức Kṛṣṇa, rạng ngời nụ cười rộng lượng và ánh nhìn trìu mến.

Verse 21

तेभ्य: स्ववीक्षणविनष्टतमिस्रद‍ृग्भ्य: क्षेमं त्रिलोकगुरुरर्थद‍ृशं च यच्छन् । श‍ृण्वन् दिगन्तधवलं स्वयशोऽशुभघ्नं गीतं सुरैर्नृभिरगाच्छनकैर्विदेहान् ॥ २१ ॥

Chỉ bằng một ánh nhìn, Đức Śrī Kṛṣṇa, bậc Đạo sư của ba cõi, đã xua tan mù lòa vật chất và ban sự vô úy cùng thị kiến thiêng liêng. Khi chư thiên và loài người ca tụng thánh danh thanh tịnh của Ngài, Ngài dần dần đến Videha.

Verse 22

तेऽच्युतं प्राप्तमाकर्ण्य पौरा जानपदा नृप । अभीयुर्मुदितास्तस्मै गृहीतार्हणपाणय: ॥ २२ ॥

Tâu Đại vương, nghe tin Đức Acyuta đã đến, dân thành thị và thôn quê xứ Videha hân hoan bước ra nghênh đón, tay cầm lễ vật dâng cúng.

Verse 23

द‍ृष्ट्वा त उत्तम:श्लोकं प्रीत्युत्फुलाननाशया: । कैर्धृताञ्जलिभिर्नेमु: श्रुतपूर्वांस्तथा मुनीन् ॥ २३ ॥

Vừa thấy Đức Uttamaḥśloka, gương mặt và tâm hồn họ nở rộ vì tình mến bhakti. Chắp tay đưa lên trên đầu, họ cúi lạy Đức Chúa và cả các bậc hiền triết đi cùng, những vị mà trước đây họ chỉ từng nghe danh.

Verse 24

स्वानुग्रहाय सम्प्राप्तं मन्वानौ तं जगद्गुरुम् । मैथिल: श्रुतदेवश्च पादयो: पेततु: प्रभो: ॥ २४ ॥

Cả vua xứ Mithilā và Śrutadeva đều nghĩ rằng bậc Đạo sư của vũ trụ đã đến chỉ để ban ân cho riêng mình, nên họ sấp mình dưới chân Đức Chúa.

Verse 25

न्यमन्त्रयेतां दाशार्हमातिथ्येन सह द्विजै: । मैथिल: श्रुतदेवश्च युगपत् संहताञ्जली ॥ २५ ॥

Vua Maithila và Śrutadeva đồng thời chắp tay, cung thỉnh Đức Chúa của dòng Daśārha làm khách tại nhà mình, cùng với các hiền triết brāhmaṇa.

Verse 26

भगवांस्तदभिप्रेत्य द्वयो: प्रियचिकीर्षया । उभयोराविशद् गेहमुभाभ्यां तदलक्षित: ॥ २६ ॥

Muốn làm đẹp lòng cả hai, Đức Thế Tôn đã nhận cả hai lời thỉnh. Ngài đồng thời bước vào cả hai ngôi nhà, và không ai thấy Ngài đi vào nhà của người kia.

Verse 27

श्रान्तानप्यथ तान् दूराज्जनक: स्वगृहागतान् । आनीतेष्वासनाग्र्‍येषु सुखासीनान् महामना: ॥ २७ ॥ प्रवृद्धभक्त्या उद्धर्षहृदयास्राविलेक्षण: । नत्वा तदङ्‍‍घ्रीन् प्रक्षाल्य तदपो लोकपावनी: ॥ २८ ॥ सकुटुम्बो वहन् मूर्ध्ना पूजयां चक्र ईश्वरान् । गन्धमाल्याम्बराकल्पधूपदीपार्घ्यगोवृषै: ॥ २९ ॥

Vua Bahulāśva, hậu duệ của Janaka, từ xa thấy Đức Śrī Kṛṣṇa cùng các bậc hiền thánh đang đến nhà mình; các vị có phần mỏi mệt vì đường xa. Ông liền cho mang ghế danh dự ra và thỉnh các vị an tọa thong thả. Khi mọi người đã ngồi yên, nhà vua hiền trí với lòng sùng kính dâng trào, tim rộn ràng hoan hỷ, mắt nhòa lệ, cúi lạy và rửa chân các vị; rồi lấy nước rửa chân—thứ có thể tịnh hóa cả thế gian—rảy lên đầu mình và đầu người thân. Sau đó ông phụng thờ các bậc tôn quý ấy như bậc Chúa Tể, dâng hương chiên-đàn, vòng hoa, y phục và trang sức quý, hương trầm, đèn sáng, lễ arghya, cùng bò cái và bò đực.

Verse 28

श्रान्तानप्यथ तान् दूराज्जनक: स्वगृहागतान् । आनीतेष्वासनाग्र्‍येषु सुखासीनान् महामना: ॥ २७ ॥ प्रवृद्धभक्त्या उद्धर्षहृदयास्राविलेक्षण: । नत्वा तदङ्‍‍घ्रीन् प्रक्षाल्य तदपो लोकपावनी: ॥ २८ ॥ सकुटुम्बो वहन् मूर्ध्ना पूजयां चक्र ईश्वरान् । गन्धमाल्याम्बराकल्पधूपदीपार्घ्यगोवृषै: ॥ २९ ॥

Với lòng sùng kính dâng trào, tim ông rộn ràng xúc động và mắt đẫm lệ. Ông cúi lạy, rửa chân các vị, rồi đặt nước rửa chân—thứ tịnh hóa thế gian—lên đỉnh đầu mình.

Verse 29

श्रान्तानप्यथ तान् दूराज्जनक: स्वगृहागतान् । आनीतेष्वासनाग्र्‍येषु सुखासीनान् महामना: ॥ २७ ॥ प्रवृद्धभक्त्या उद्धर्षहृदयास्राविलेक्षण: । नत्वा तदङ्‍‍घ्रीन् प्रक्षाल्य तदपो लोकपावनी: ॥ २८ ॥ सकुटुम्बो वहन् मूर्ध्ना पूजयां चक्र ईश्वरान् । गन्धमाल्याम्बराकल्पधूपदीपार्घ्यगोवृषै: ॥ २९ ॥

Cùng gia quyến, ông đội nước ấy lên đầu, rồi phụng thờ các bậc tôn quý như bậc Chúa Tể, dâng hương chiên-đàn, vòng hoa, y phục và trang sức quý, hương trầm, đèn sáng, lễ arghya, cùng bò cái và bò đực.

Verse 30

वाचा मधुरया प्रीणन्निदमाहान्नतर्पितान् । पादावङ्कगतौ विष्णो: संस्पृशञ्छनकैर्मुदा ॥ ३० ॥

Khi mọi người đã ăn uống no đủ, nhà vua để làm vui lòng hơn nữa liền nói chậm rãi bằng giọng dịu ngọt. Ông đặt chân của Đức Viṣṇu trên đùi mình và hoan hỷ xoa bóp nhẹ nhàng.

Verse 31

श्रीबहुलाश्‍व उवाच भवान् हि सर्वभूतानामात्मा साक्षी स्वद‍ृग् विभो । अथ नस्त्वत्पदाम्भोजं स्मरतां दर्शनं गत: ॥ ३१ ॥

Śrī Bahulāśva thưa: Lạy Đấng Toàn Năng, Ngài là Ātman của mọi loài, là chứng tri tự chiếu. Nay Ngài ban cho chúng con được diện kiến, những kẻ luôn tưởng niệm đôi chân sen của Ngài.

Verse 32

स्ववचस्तद‍ृतं कर्तुमस्मद्‌दृग्गोचरो भवान् । यदात्थैकान्तभक्तान् मे नानन्त: श्रीरज: प्रिय: ॥ ३२ ॥

Để làm cho lời Ngài thành chân thật, Ngài đã hiện ra trước mắt chúng con. Vì Ngài từng phán: “Ngay cả Ananta, Nữ thần Śrī hay Brahmā vô sinh cũng không đáng yêu với Ta hơn người bhakta thuần nhất của Ta.”

Verse 33

को नु त्वच्चरणाम्भोजमेवंविद् विसृजेत् पुमान् । निष्किञ्चनानां शान्तानां मुनीनां यस्त्वमात्मद: ॥ ३३ ॥

Ai biết chân lý ấy lại có thể rời bỏ đôi chân sen của Ngài? Ngài sẵn lòng ban chính bản thân mình cho các bậc muni an tịnh, không sở hữu gì.

Verse 34

योऽवतीर्य यदोर्वंशे नृणां संसरतामिह । यशो वितेने तच्छान्त्यै त्रैलोक्यवृजिनापहम् ॥ ३४ ॥

Ngài giáng sinh trong dòng Yadu và truyền bá vinh quang của Ngài để cứu độ những người bị mắc kẹt trong vòng luân hồi; vinh quang ấy có thể tẩy trừ tội lỗi của ba cõi.

Verse 35

नमस्तुभ्यं भगवते कृष्णायाकुण्ठमेधसे । नारायणाय ऋषये सुशान्तं तप ईयुषे ॥ ३५ ॥

Kính lễ Bhagavān Śrī Kṛṣṇa, bậc có trí tuệ không bao giờ bị ngăn ngại. Kính lễ Ṛṣi Nara-Nārāyaṇa, đấng an nhiên tu khổ hạnh trong sự tịch tĩnh viên mãn.

Verse 36

दिनानि कतिचिद् भूमन् गृहान् नो निवस द्विजै: । समेत: पादरजसा पुनीहीदं निमे: कुलम् ॥ ३६ ॥

Lạy Đấng Toàn Khắp! Xin Ngài lưu lại vài ngày trong nhà chúng con cùng các bà-la-môn này, và dùng bụi chân thánh của Ngài thanh tịnh hóa dòng tộc Nimi.

Verse 37

इत्युपामन्त्रितो राज्ञा भगवाल्ँ लोकभावन: । उवास कुर्वन् कल्याणं मिथिलानरयोषिताम् ॥ ३७ ॥

Được nhà vua thỉnh mời như thế, Đấng Tối Thượng, Đấng nâng đỡ thế gian, đã thuận ở lại một thời gian để ban phúc lành cho nam nữ thành Mithilā.

Verse 38

श्रुतदेवोऽच्युतं प्राप्तं स्वगृहाञ्जनको यथा । नत्वा मुनीन् सुसंहृष्टो धुन्वन् वासो ननर्त ह ॥ ३८ ॥

Śrutadeva đón Đức Acyuta vào nhà mình với nhiệt thành chẳng kém vua Bahulāśva. Sau khi đảnh lễ Chúa và các hiền triết, ông vui mừng nhảy múa, vung chiếc khăn choàng.

Verse 39

तृणपीठबृषीष्वेतानानीतेषूपवेश्य स: । स्वागतेनाभिनन्द्याङ्‍‍घ्रीन् सभार्योऽवनिजे मुदा ॥ ३९ ॥

Ông mang chiếu cỏ và rơm darbha đến, mời các vị khách ngồi, rồi chào đón bằng lời hoan nghênh. Sau đó, ông cùng vợ hân hoan rửa chân cho các vị ấy.

Verse 40

तदम्भसा महाभाग आत्मानं सगृहान्वयम् । स्‍नापयां चक्र उद्धर्षो लब्धसर्वमनोरथ: ॥ ४० ॥

Với nước rửa chân ấy, Śrutadeva đức hạnh đã rảy dồi dào lên thân mình, lên nhà cửa và cả gia quyến. Tràn đầy hoan hỷ, ông cảm thấy mọi ước nguyện nay đã viên mãn.

Verse 41

फलार्हणोशीरशिवामृताम्बुभि- र्मृदा सुरभ्या तुलसीकुशाम्बुजै: । आराधयामास यथोपपन्नया सपर्यया सत्त्वविवर्धनान्धसा ॥ ४१ ॥

Ông thờ phụng các Ngài bằng những vật cát tường sẵn có: trái cây, rễ uśīra, nước tinh khiết như cam lộ, đất thơm, lá tulasī, cỏ kuśa và hoa sen; rồi dâng phẩm thực nuôi lớn tính chất sattva.

Verse 42

स तर्कयामास कुतो ममान्वभूत् गृहान्धकूपे पतितस्य सङ्गम: । य: सर्वतीर्थास्पदपादरेणुभि: कृष्णेन चास्यात्मनिकेतभूसुरै: ॥ ४२ ॥

Ông tự hỏi: Làm sao ta, kẻ rơi vào giếng mù của đời sống gia đình, lại có thể gặp được Chúa Kṛṣṇa? Và làm sao ta còn được gặp các đại brāhmaṇa, những vị luôn mang Ngài trong tim; chính bụi dưới chân họ là nơi nương tựa của mọi thánh địa?

Verse 43

सूपविष्टान् कृतातिथ्यान् श्रुतदेव उपस्थित: । सभार्यस्वजनापत्य उवाचाङ्घ्र्यभिमर्शन: ॥ ४३ ॥

Khi các vị khách đã an tọa thoải mái và mỗi vị đều được tiếp đón đúng lễ, Śrutadeva tiến đến và ngồi gần bên cùng vợ, con và những người nương tựa. Vừa xoa bóp chân Chúa, ông thưa với Kṛṣṇa và các bậc hiền triết.

Verse 44

श्रुतदेव उवाच नाद्य नो दर्शनं प्राप्त: परं परमपूरुष: । यर्हीदं शक्तिभि: सृष्ट्वा प्रविष्टो ह्यात्मसत्तया ॥ ४४ ॥

Śrutadeva thưa: Không phải chỉ hôm nay chúng tôi mới được diện kiến Đấng Tối Thượng; thật ra, từ khi Ngài dùng các năng lực của mình tạo dựng vũ trụ này rồi nhập vào đó bằng bản thể siêu việt, chúng tôi đã luôn ở trong sự kết giao với Ngài.

Verse 45

यथा शयान: पुरुषो मनसैवात्ममायया । सृष्ट्वा लोकं परं स्वाप्नमनुविश्यावभासते ॥ ४५ ॥

Chúa giống như người đang ngủ: chỉ bằng tâm trí và māyā của chính mình, người ấy tạo ra một thế giới mộng riêng, rồi bước vào giấc mộng ấy và thấy chính mình ở trong đó.

Verse 46

श‍ृण्वतां गदतां शश्वदर्चतां त्वाभिवन्दताम् । नृणां संवदतामन्तर्हृदि भास्यमलात्मनाम् ॥ ४६ ॥

Ngài tự hiển lộ trong trái tim những người có tâm thức thanh tịnh, những ai luôn lắng nghe chuyện về Ngài, tụng ca danh và đức hạnh của Ngài, thờ phụng, đảnh lễ và cùng nhau đàm đạo về Ngài.

Verse 47

हृदिस्थोऽप्यतिदूरस्थ: कर्मविक्षिप्तचेतसाम् । आत्मशक्तिभिरग्राह्योऽप्यन्त्युपेतगुणात्मनाम् ॥ ४७ ॥

Dẫu Ngài ngự trong tim, Ngài vẫn như ở rất xa đối với những kẻ tâm trí bị xao động vì vướng mắc vào công việc vật chất. Không ai có thể nắm bắt Ngài bằng năng lực trần thế; Ngài chỉ tự bày tỏ trong lòng những người đã học biết trân quý các phẩm tính siêu việt của Ngài.

Verse 48

नमोऽस्तु तेऽध्यात्मविदां परात्मने अनात्मने स्वात्मविभक्तमृत्यवे । सकारणाकारणलिङ्गमीयुषे स्वमाययासंवृतरुद्धद‍ृष्टये ॥ ४८ ॥

Con xin đảnh lễ Ngài. Bậc thông đạt chân lý tâm linh chứng ngộ Ngài là Paramatma, còn đối với những linh hồn lãng quên, Ngài hiện thành Thời Gian ban cái chết. Ngài xuất hiện vừa trong hình thể thiêng liêng vô nhân, vừa trong hình thể vũ trụ hữu nhân; bằng maya của Ngài, Ngài mở mắt cho người bhakta và che lấp tầm nhìn của kẻ không sùng kính.

Verse 49

स त्वं शाधि स्वभृत्यान् न: किं देव करवाम हे । एतदन्तो नृणां क्लेशो यद् भवानक्षिगोचर: ॥ ४९ ॥

Lạy Chúa, Ngài chính là Paramatma, còn chúng con là kẻ tôi tớ của Ngài. Lạy Thần Linh, chúng con phải phụng sự Ngài thế nào? Thưa Ngài, chỉ cần được thấy Ngài thôi cũng chấm dứt mọi khổ não của đời người.

Verse 50

श्रीशुक उवाच तदुक्तमित्युपाकर्ण्य भगवान् प्रणतार्तिहा । गृहीत्वा पाणिना पाणिं प्रहसंस्तमुवाच ह ॥ ५० ॥

Śrī Śukadeva Gosvāmī nói: Nghe Śrutadeva thưa như vậy, Bhagavān—Đấng xua tan khổ não của những bhakta quy phục—nắm lấy tay Śrutadeva trong tay Ngài, mỉm cười và nói với ông như sau.

Verse 51

श्रीभगवानुवाच ब्रह्मंस्तेऽनुग्रहार्थाय सम्प्राप्तान् विद्ध्यमून् मुनीन् । सञ्चरन्ति मया लोकान् पुनन्त: पादरेणुभि: ॥ ५१ ॥

Đức Thượng Đế phán: “Này Bà-la-môn, hãy biết rằng các đại hiền thánh này đến đây chỉ để ban ân phúc cho ông. Họ cùng Ta du hành khắp các cõi, thanh tịnh mọi nơi bằng bụi từ bàn chân của họ.”

Verse 52

देवा: क्षेत्राणि तीर्थानि दर्शनस्पर्शनार्चनै: । शनै: पुनन्ति कालेन तदप्यर्हत्तमेक्षया ॥ ५२ ॥

Các thần linh, thánh địa và nơi hành hương thanh tịnh con người dần dần nhờ việc chiêm bái, chạm đến và thờ phụng theo thời gian. Nhưng cùng kết quả ấy có thể đạt ngay lập tức chỉ bằng việc nhận được ánh nhìn của các bậc hiền thánh tối thượng.

Verse 53

ब्राह्मणो जन्मना श्रेयान् सर्वेषां प्राणिनामिह । तपसा विद्यया तुष्‍ट्या किमु मत्कलया युत: ॥ ५३ ॥

Trong thế gian này, một bà-la-môn vốn đã là bậc tối thắng giữa mọi loài ngay từ khi sinh ra; và còn trở nên cao quý hơn nhờ khổ hạnh, học vấn thánh điển và sự mãn túc nội tâm—huống chi khi được kết hợp với lòng sùng kính đối với Ta.

Verse 54

न ब्राह्मणान्मे दयितं रूपमेतच्चतुर्भुजम् । सर्ववेदमयो विप्र: सर्वदेवमयो ह्यहम् ॥ ५४ ॥

Ngay cả hình tướng bốn tay của Ta cũng không đáng yêu với Ta hơn một bà-la-môn. Bà-la-môn uyên bác chứa trọn các Veda trong chính mình, như Ta chứa trọn chư thiên trong chính Ta.

Verse 55

दुष्प्रज्ञा अविदित्वैवमवजानन्त्यसूयव: । गुरुं मां विप्रमात्मानमर्चादाविज्यद‍ृष्टय: ॥ ५५ ॥

Không biết chân lý ấy, kẻ ngu si và đầy ganh ghét coi thường và xúc phạm vị bà-la-môn uyên bác—đấng không khác Ta, là bậc thầy tâm linh và chính tự ngã của họ. Họ chỉ cho rằng những biểu hiện thần linh hiển nhiên như Thánh tượng (Arca) của Ta mới đáng thờ phụng.

Verse 56

चराचरमिदं विश्वं भावा ये चास्य हेतव: । मद्रूपाणीति चेतस्याधत्ते विप्रो मदीक्षया ॥ ५६ ॥

Nhờ sự truyền pháp của Ta, vị Bà-la-môn chứng ngộ Ta và vững trú trong tri kiến rằng mọi loài động và bất động trong vũ trụ, cùng các yếu tố căn bản của sự tạo thành, đều là những hình thái do Ta triển khai.

Verse 57

तस्माद् ब्रह्मऋषीनेतान् ब्रह्मन् मच्छ्रद्धयार्चय । एवं चेदर्चितोऽस्म्यद्धा नान्यथा भूरिभूतिभि: ॥ ५७ ॥

Vì vậy, hỡi Bà-la-môn, hãy thờ phụng các bậc hiền triết Bà-la-môn này với cùng niềm tin như đối với Ta. Làm như thế, con sẽ thờ phụng Ta trực tiếp; điều ấy không thể đạt được bằng cách khác, dù dâng cúng của cải vô lượng.

Verse 58

श्रीशुक उवाच स इत्थं प्रभुनादिष्ट: सहकृष्णान् द्विजोत्तमान् । आराध्यैकात्मभावेन मैथिलश्चाप सद्गतिम् ॥ ५८ ॥

Śrī Śuka nói: Được Chúa tể chỉ dạy như vậy, Śrutadeva với lòng sùng kính nhất tâm đã thờ phụng Śrī Kṛṣṇa cùng các Bà-la-môn tối thượng đi theo Ngài; vua Bahulāśva xứ Mithilā cũng làm như thế. Nhờ vậy, cả hai đều đạt đến cảnh giới tối hậu siêu việt.

Verse 59

एवं स्वभक्तयो राजन् भगवान् भक्तभक्तिमान् । उषित्वादिश्य सन्मार्गं पुनर्द्वारवतीमगात् ॥ ५९ ॥

Hỡi Đức Vua, như vậy Đấng Bhagavān—Đấng tận hiến với chính các bhakta của Ngài—đã lưu lại một thời gian với hai đại bhakta Śrutadeva và Bahulāśva, chỉ dạy con đường hành xử của bậc thánh thiện viên mãn. Rồi Ngài trở về Dvārakā.