Adhyaya 78

Verse 1

श्रीशुक उवाच शिशुपालस्य शाल्वस्य पौण्ड्रकस्यापि दुर्मति: । परलोकगतानां च कुर्वन् पारोक्ष्यसौहृदम् ॥ १ ॥ एक: पदाति: सङ्‌क्रुद्धो गदापाणि: प्रकम्पयन् । पद्‍भ्यामिमां महाराज महासत्त्वो व्यद‍ृश्यत ॥ २ ॥

Śukadeva nói: Tâu Đại vương, dù Śiśupāla, Śālva và Pauṇḍraka đã sang cõi sau, kẻ ác tâm Dantavakra vẫn tỏ ra thân hữu với họ từ xa và xuất hiện trên chiến địa trong cơn thịnh nộ. Một mình, đi bộ, tay cầm chùy, hắn bước mạnh làm mặt đất rung chuyển.

Verse 2

श्रीशुक उवाच शिशुपालस्य शाल्वस्य पौण्ड्रकस्यापि दुर्मति: । परलोकगतानां च कुर्वन् पारोक्ष्यसौहृदम् ॥ १ ॥ एक: पदाति: सङ्‌क्रुद्धो गदापाणि: प्रकम्पयन् । पद्‍भ्यामिमां महाराज महासत्त्वो व्यद‍ृश्यत ॥ २ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Vì tình bạn với Śiśupāla, Śālva và Pauṇḍraka, những người đã qua đời, tên Dantavakra độc ác đã xuất hiện trên chiến trường trong cơn thịnh nộ lớn, tâu Bệ hạ. Chỉ một mình, đi bộ và cầm chùy trong tay, chiến binh hùng mạnh ấy đã làm rung chuyển mặt đất bằng những bước chân của mình.

Verse 3

तं तथायान्तमालोक्य गदामादाय सत्वर: । अवप्लुत्य रथात् कृष्ण: सिन्धुं वेलेव प्रत्यधात् ॥ ३ ॥

Thấy Dantavakra đến gần, Đức Kṛṣṇa nhanh chóng nhặt cây chùy của Ngài lên, nhảy xuống khỏi xe ngựa và ngăn chặn đối thủ đang tiến tới giống như bờ biển giữ lại đại dương.

Verse 4

गदामुद्यम्य कारूषो मुकुन्दं प्राह दुर्मद: । दिष्‍ट्या दिष्‍ट्या भवानद्य मम द‍ृष्टिपथं गत: ॥ ४ ॥

Giơ cao cây chùy của mình, Vua xứ Karūṣa liều lĩnh nói với Chúa Mukunda, "Thật may mắn! Thật may mắn làm sao khi Ngươi xuất hiện trước mặt ta ngày hôm nay!

Verse 5

त्वं मातुलेयो न: कृष्ण मित्रध्रुङ्‍मां जिघांससि । अतस्त्वां गदया मन्द हनिष्ये वज्रकल्पया ॥ ५ ॥

"Ngươi là anh em họ ngoại của ta, Kṛṣṇa, nhưng Ngươi đã gây bạo lực với bạn bè ta, và bây giờ Ngươi cũng muốn giết ta. Vì vậy, tên ngốc kia, ta sẽ giết Ngươi bằng cây chùy sấm sét của ta.

Verse 6

तर्ह्यानृण्यमुपैम्यज्ञ मित्राणां मित्रवत्सल: । बन्धुरूपमरिं हत्वा व्याधिं देहचरं यथा ॥ ६ ॥

"Vậy thì, hỡi kẻ kém thông minh, ta là người mang ơn bạn bè sẽ trả món nợ cho họ bằng cách giết Ngươi, kẻ thù đội lốt người thân, kẻ giống như một căn bệnh trong cơ thể ta."

Verse 7

एवं रूक्षैस्तुदन् वाक्यै: कृष्णं तोत्रैरिव द्विपम् । गदया ताडयन्मूर्ध्‍नि सिंहवद् व्यनदच्च स: ॥ ७ ॥

Như vậy, bằng lời lẽ thô bạo, như dùng móc nhọn chọc voi, Dantavakra quấy nhiễu Đức Śrī Kṛṣṇa; rồi hắn dùng chùy đánh vào đầu Ngài và gầm lên như sư tử.

Verse 8

गदयाभिहतोऽप्याजौ न चचाल यदूद्वह: । कृष्णोऽपि तमहन् गुर्व्या कौमोदक्या स्तनान्तरे ॥ ८ ॥

Trên chiến địa, dù bị chùy của Dantavakra đánh trúng, Đức Śrī Kṛṣṇa—đấng cứu hộ dòng Yadu—vẫn không hề lay chuyển. Trái lại, Ngài dùng chùy lớn Kaumodakī giáng thẳng vào giữa ngực hắn.

Verse 9

गदानिर्भिन्नहृदय उद्वमन् रुधिरं मुखात् । प्रसार्य केशबाह्वङ्‍‍घ्रीन् धरण्यां न्यपतद् व्यसु: ॥ ९ ॥

Tim bị chùy đánh vỡ, Dantavakra phun máu từ miệng; tóc rối bời, tay chân dang ra, hắn ngã xuống đất và tắt thở.

Verse 10

तत: सूक्ष्मतरं ज्योति: कृष्णमाविशदद्भ‍ुतम् । पश्यतां सर्वभूतानां यथा चैद्यवधे नृप ॥ १० ॥

Rồi một tia sáng cực kỳ vi tế và kỳ diệu bừng lên và, trước mắt muôn loài, nhập vào Đức Śrī Kṛṣṇa—tâu Đại vương—giống như khi Śiśupāla bị giết.

Verse 11

विदूरथस्तु तद्भ्राता भ्रातृशोकपरिप्लुत: । आगच्छदसिचर्माभ्यामुच्छ्वसंस्तज्जिघांसया ॥ ११ ॥

Nhưng rồi Vidūratha, em trai của hắn, chìm trong nỗi đau mất anh, thở hổn hển vì ý định giết Chúa, tay cầm kiếm và khiên, tiến đến.

Verse 12

तस्य चापतत: कृष्णश्चक्रेण क्षुरनेमिना । शिरो जहार राजेन्द्र सकिरीटं सकुण्डलम् ॥ १२ ॥

Hỡi bậc vương tối thượng! Khi hắn ngã nhào lao tới, Đức Śrī Kṛṣṇa dùng đĩa Sudarśana sắc như dao cạo chém lìa đầu hắn, cùng cả mũ giáp và hoa tai.

Verse 13

एवं सौभं च शाल्वं च दन्तवक्रं सहानुजम् । हत्वा दुर्विषहानन्यैरीडित: सुरमानवै: ॥ १३ ॥ मुनिभि: सिद्धगन्धर्वैर्विद्याधरमहोरगै: । अप्सरोभि: पितृगणैर्यक्षै: किन्नरचारणै: ॥ १४ ॥ उपगीयमानविजय: कुसुमैरभिवर्षित: । वृतश्च वृष्णिप्रवरैर्विवेशालङ्कृतां पुरीम् ॥ १५ ॥

Như vậy, sau khi diệt Śālva cùng phi thuyền Saubha, và Dantavakra với em trai—những kẻ không ai khác có thể khuất phục—Đức Chúa được chư thiên, loài người và các đại hiền triết, các Siddha, Gandharva, Vidyādhara, Mahoraga, cùng Apsarā, Pitṛ, Yakṣa, Kinnara và Cāraṇa ca ngợi.

Verse 14

एवं सौभं च शाल्वं च दन्तवक्रं सहानुजम् । हत्वा दुर्विषहानन्यैरीडित: सुरमानवै: ॥ १३ ॥ मुनिभि: सिद्धगन्धर्वैर्विद्याधरमहोरगै: । अप्सरोभि: पितृगणैर्यक्षै: किन्नरचारणै: ॥ १४ ॥ उपगीयमानविजय: कुसुमैरभिवर्षित: । वृतश्च वृष्णिप्रवरैर्विवेशालङ्कृतां पुरीम् ॥ १५ ॥

Các hiền triết, Siddha, Gandharva, Vidyādhara, Mahoraga; cùng Apsarā, Pitṛ, Yakṣa, Kinnara và Cāraṇa cũng đều tán dương Đức Bhagavān ấy.

Verse 15

एवं सौभं च शाल्वं च दन्तवक्रं सहानुजम् । हत्वा दुर्विषहानन्यैरीडित: सुरमानवै: ॥ १३ ॥ मुनिभि: सिद्धगन्धर्वैर्विद्याधरमहोरगै: । अप्सरोभि: पितृगणैर्यक्षै: किन्नरचारणै: ॥ १४ ॥ उपगीयमानविजय: कुसुमैरभिवर्षित: । वृतश्च वृष्णिप्रवरैर्विवेशालङ्कृतां पुरीम् ॥ १५ ॥

Khi khúc ca chiến thắng của Ngài vang lên và hoa được rải như mưa, Đức Bhagavān, được các Vṛṣṇi ưu tú vây quanh, tiến vào kinh thành rực rỡ trang hoàng.

Verse 16

एवं योगेश्वर: कृष्णो भगवान् जगदीश्वर: । ईयते पशुद‍ृष्टीनां निर्जितो जयतीति स: ॥ १६ ॥

Vì thế, Śrī Kṛṣṇa—Yogīśvara, Bhagavān, Chúa tể vũ trụ—luôn luôn chiến thắng; chỉ kẻ có cái nhìn thú tính mới tưởng Ngài đôi khi bại trận.

Verse 17

श्रुत्वा युद्धोद्यमं राम: कुरूणां सह पाण्डवै: । तीर्थाभिषेकव्याजेन मध्यस्थ: प्रययौ किल ॥ १७ ॥

Bấy giờ Đức Balarāma nghe rằng người Kuru đang chuẩn bị chiến tranh với các Pāṇḍava. Giữ thế trung lập, Ngài ra đi với cớ đi tắm ở các thánh địa.

Verse 18

स्‍नात्वा प्रभासे सन्तर्प्य देवर्षिपितृमानवान् । सरस्वतीं प्रतिस्रोतं ययौ ब्राह्मणसंवृत: ॥ १८ ॥

Sau khi tắm tại Prabhāsa và cúng dường làm thỏa lòng chư thiên, các hiền thánh, tổ tiên và những bậc nhân kiệt, Đức Bhagavān cùng các bà-la-môn đi đến đoạn sông Sarasvatī chảy ngược về phía tây ra biển.

Verse 19

पृथूदकं बिन्दुसरस्‍त्रितकूपं सुदर्शनम् । विशालं ब्रह्मतीर्थं च चक्रं प्राचीं सरस्वतीम् ॥ १९ ॥ यमुनामनु यान्येव गङ्गामनु च भारत । जगाम नैमिषं यत्र ऋषय: सत्रमासते ॥ २० ॥

Đức Bhagavān Balarāma đã viếng Pṛthūdaka, hồ Bindu-saras, Tritakūpa, Sudarśana, Viśāla, Brahma-tīrtha, Cakra-tīrtha và dòng Sarasvatī chảy về hướng đông. Hỡi Bhārata, Ngài cũng đi qua mọi thánh địa dọc bờ Yamunā và Gaṅgā, rồi đến rừng Naimiṣa, nơi các đại hiền thánh đang cử hành một đại tế lễ satra lâu dài.

Verse 20

पृथूदकं बिन्दुसरस्‍त्रितकूपं सुदर्शनम् । विशालं ब्रह्मतीर्थं च चक्रं प्राचीं सरस्वतीम् ॥ १९ ॥ यमुनामनु यान्येव गङ्गामनु च भारत । जगाम नैमिषं यत्र ऋषय: सत्रमासते ॥ २० ॥

Hỡi Bhārata, Đức Balarāma đã đi qua mọi thánh địa dọc bờ Yamunā và Gaṅgā, rồi đến rừng Naimiṣa, nơi các hiền thánh đang ngồi cử hành satra-yajña lâu dài.

Verse 21

तमागतमभिप्रेत्य मुनयो दीर्घसत्रिण: । अभिनन्द्य यथान्यायं प्रणम्योत्थाय चार्चयन् ॥ २१ ॥

Nhận ra Đức Chúa khi Ngài vừa đến, các hiền thánh đã lâu hành trì satra-yajña liền đón tiếp đúng nghi lễ: đứng dậy, cúi lạy và thờ phụng Ngài.

Verse 22

सोऽर्चित: सपरीवार: कृतासनपरिग्रह: । रोमहर्षणमासीनं महर्षे: शिष्यमैक्षत ॥ २२ ॥

Sau khi được tôn thờ cùng với đoàn tùy tùng của Ngài, Đức Thế Tôn đã chấp nhận một chỗ ngồi danh dự. Sau đó, Ngài nhận thấy rằng Romaharṣaṇa, đệ tử của Vyāsadeva, vẫn ngồi yên.

Verse 23

अप्रत्युत्थायिनं सूतमकृतप्रह्वणाञ्जलिम् । अध्यासीनं च तान् विप्रांश्चुकोपोद्वीक्ष्य माधव: ॥ २३ ॥

Đức Balarāma trở nên vô cùng tức giận khi thấy thành viên của đẳng cấp sūta này đã không đứng dậy, cúi đầu hay chắp tay, và còn ngồi cao hơn tất cả các brāhmaṇa uyên bác.

Verse 24

यस्मादसाविमान् विप्रानध्यास्ते प्रतिलोमज: । धर्मपालांस्तथैवास्मान् वधमर्हति दुर्मति: ॥ २४ ॥

[Đức Balarāma nói:] Bởi vì kẻ ngốc sinh ra từ cuộc hôn nhân hỗn hợp không đúng đắn này ngồi trên tất cả các brāhmaṇa và thậm chí trên cả Ta, người bảo vệ tôn giáo, hắn xứng đáng phải chết.

Verse 25

ऋषेर्भगवतो भूत्वा शिष्योऽधीत्य बहूनि च । सेतिहासपुराणानि धर्मशास्‍त्राणि सर्वश: ॥ २५ ॥ अदान्तस्याविनीतस्य वृथा पण्डितमानिन: । न गुणाय भवन्ति स्म नटस्येवाजितात्मन: ॥ २६ ॥

Mặc dù hắn là đệ tử của thánh nhân Vyāsa và đã học kỹ lưỡng nhiều kinh điển từ ngài, bao gồm các sách luật về bổn phận tôn giáo, sử thi và Purāṇa, nhưng tất cả sự học tập này không tạo ra những phẩm chất tốt đẹp trong hắn.

Verse 26

ऋषेर्भगवतो भूत्वा शिष्योऽधीत्य बहूनि च । सेतिहासपुराणानि धर्मशास्‍त्राणि सर्वश: ॥ २५ ॥ अदान्तस्याविनीतस्य वृथा पण्डितमानिन: । न गुणाय भवन्ति स्म नटस्येवाजितात्मन: ॥ २६ ॥

Thay vào đó, việc nghiên cứu kinh điển của hắn giống như một diễn viên đang học vai diễn của mình, vì hắn không tự chủ hay khiêm tốn và tự cho mình là một học giả uyên bác một cách hão huyền, mặc dù hắn đã thất bại trong việc chinh phục tâm trí của chính mình.

Verse 27

एतदर्थो हि लोकेऽस्मिन्नवतारो मया कृत: । वध्या मे धर्मध्वजिनस्ते हि पातकिनोऽधिका: ॥ २७ ॥

Mục đích chính của việc Ta giáng trần vào thế giới này là để tiêu diệt những kẻ đạo đức giả, những kẻ giả vờ sùng đạo. Quả thực, chúng là những kẻ tội lỗi nhất.

Verse 28

एतावदुक्त्वा भगवान् निवृत्तोऽसद्वधादपि । भावित्वात् तं कुशाग्रेण करस्थेनाहनत् प्रभु: ॥ २८ ॥

Mặc dù Chúa Balarama đã ngừng tiêu diệt những kẻ bất lương, nhưng cái chết của Romaharsana là không thể tránh khỏi. Vì vậy, sau khi nói xong, Ngài đã giết hắn bằng cách dùng ngọn cỏ kusa trên tay chạm vào hắn.

Verse 29

हाहेति वादिन: सर्वे मुनय: खिन्नमानसा: । ऊचु: सङ्कर्षणं देवमधर्मस्ते कृत: प्रभो ॥ २९ ॥

Tất cả các hiền nhân đều thốt lên: 'Than ôi, than ôi!' trong nỗi đau khổ tột cùng. Họ nói với Chúa Sankarshana: 'Thưa Ngài, Ngài đã phạm một hành động phi tôn giáo!'

Verse 30

अस्य ब्रह्मासनं दत्तमस्माभिर्यदुनन्दन । आयुश्चात्माक्लमं तावद् यावत् सत्रं समाप्यते ॥ ३० ॥

Hỡi người được yêu mến của dòng họ Yadu, chúng tôi đã trao cho ông ấy chiếc ghế của bậc thầy tâm linh và hứa cho ông ấy sống lâu và không bị đau đớn về thể xác chừng nào buổi lễ tế này còn tiếp tục.

Verse 31

अजानतैवाचरितस्त्वया ब्रह्मवधो यथा । योगेश्वरस्य भवतो नाम्नायोऽपि नियामक: ॥ ३१ ॥ यद्येतद् ब्रह्महत्याया: पावनं लोकपावन । चरिष्यति भवाँल्ल‍ोकसङ्ग्रहोऽनन्यचोदित: ॥ ३२ ॥

Ngài đã vô tình giết một người Bà-la-môn. Tất nhiên, ngay cả những quy định của kinh sách cũng không thể ra lệnh cho Ngài, Chúa tể của mọi sức mạnh huyền bí. Nhưng nếu theo ý muốn tự do của riêng Ngài, Ngài thực hiện sự thanh tẩy quy định cho việc giết người Bà-la-môn này, hỡi Đấng thanh tẩy cả thế giới, mọi người nói chung sẽ được hưởng lợi rất nhiều từ tấm gương của Ngài.

Verse 32

अजानतैवाचरितस्त्वया ब्रह्मवधो यथा । योगेश्वरस्य भवतो नाम्नायोऽपि नियामक: ॥ ३१ ॥ यद्येतद् ब्रह्महत्याया: पावनं लोकपावन । चरिष्यति भवाँल्ल‍ोकसङ्ग्रहोऽनन्यचोदित: ॥ ३२ ॥

Ngài đã vô tình giết một người Bà-la-môn. Tất nhiên, ngay cả những lời dạy trong kinh điển cũng không thể ra lệnh cho Ngài, Chúa tể của mọi quyền năng huyền bí. Nhưng nếu theo ý nguyện tự do của Ngài, Ngài vẫn thực hiện nghi lễ thanh tẩy quy định cho việc giết người Bà-la-môn này, hỡi Đấng thanh tẩy cả thế giới, mọi người nói chung sẽ được hưởng lợi lớn từ tấm gương của Ngài.

Verse 33

श्रीभगवानुवाच चरिष्ये वधनिर्वेशं लोकानुग्रहकाम्यया । नियम: प्रथमे कल्पे यावान् स तु विधीयताम् ॥ ३३ ॥

Đức Chí Tôn phán: Ta chắc chắn sẽ thực hiện lễ chuộc tội cho việc giết người này, vì Ta muốn thể hiện lòng từ bi đối với mọi người. Vì vậy, xin hãy quy định cho Ta bất cứ nghi thức nào cần phải thực hiện trước tiên.

Verse 34

दीर्घमायुर्बतैतस्य सत्त्वमिन्द्रियमेव च । आशासितं यत्तद्ब्रूते साधये योगमायया ॥ ३४ ॥

Hỡi các hiền nhân, chỉ cần nói một lời, và bằng quyền năng huyền bí của Ta, Ta sẽ khôi phục lại mọi thứ mà các vị đã hứa với ông ấy — tuổi thọ, sức mạnh và năng lực giác quan.

Verse 35

ऋषय ऊचु: अस्‍त्रस्य तव वीर्यस्य मृत्योरस्माकमेव च । यथा भवेद्वच: सत्यं तथा राम विधीयताम् ॥ ३५ ॥

Các hiền nhân nói: Thưa Ngài Rama, xin hãy làm sao để quyền năng của Ngài và vũ khí cỏ kusa của Ngài, cũng như lời hứa của chúng tôi và cái chết của Romaharsana, tất cả đều được giữ nguyên vẹn.

Verse 36

श्रीभगवानुवाच आत्मा वै पुत्र उत्पन्न इति वेदानुशासनम् । तस्मादस्य भवेद्वक्ता आयुरिन्द्रियसत्त्ववान् ॥ ३६ ॥

Đức Chí Tôn phán: Kinh Veda dạy chúng ta rằng bản ngã của một người sẽ tái sinh thành con trai của người đó. Vì vậy, hãy để con trai của Romaharsana trở thành người thuyết giảng các bộ Purana, và cầu cho cậu ấy được ban cho tuổi thọ, các giác quan mạnh mẽ và sức chịu đựng.

Verse 37

किं व: कामो मुनिश्रेष्ठा ब्रूताहं करवाण्यथ । अजानतस्त्वपचितिं यथा मे चिन्त्यतां बुधा: ॥ ३७ ॥

Hỡi các bậc hiền triết vĩ đại nhất, xin hãy nói cho Ta biết mong muốn của các vị, và Ta chắc chắn sẽ thực hiện nó. Và hỡi những linh hồn khôn ngoan, xin hãy cẩn thận xác định sự chuộc tội thích hợp cho Ta, vì Ta không biết đó có thể là gì.

Verse 38

ऋषय ऊचु: इल्वलस्य सुतो घोरो बल्वलो नाम दानव: । स दूषयति न: सत्रमेत्य पर्वणि पर्वणि ॥ ३८ ॥

Các hiền nhân nói: Một con quỷ đáng sợ tên là Balvala, con trai của Ilvala, đến đây vào mỗi ngày trăng non và làm ô uế buổi tế lễ của chúng tôi.

Verse 39

तं पापं जहि दाशार्ह तन्न: शुश्रूषणं परम् । पूयशोणितविन् मूत्रसुरामांसाभिवर्षिणम् ॥ ३९ ॥

Hỡi hậu duệ của Daśārha, xin hãy giết con quỷ tội lỗi đó, kẻ trút xuống chúng tôi mủ, máu, phân, nước tiểu, rượu và thịt. Đây là sự phục vụ tốt nhất mà Ngài có thể làm cho chúng tôi.

Verse 40

ततश्च भारतं वर्षं परीत्य सुसमाहित: । चरित्वा द्वादश मासांस्तीर्थस्‍नायी विशुध्यसि ॥ ४० ॥

Sau đó, trong mười hai tháng, Ngài nên đi vòng quanh vùng đất Bhārata trong tâm trạng thiền định nghiêm túc, thực hiện khổ hạnh và tắm tại các địa điểm hành hương thánh thiện khác nhau. Bằng cách này, Ngài sẽ trở nên thanh tịnh.