Adhyaya 68

Verse 1

श्रीशुक उवाच दुर्योधनसुतां राजन् लक्ष्मणां समितिंजय: । स्वयंवरस्थामहरत् साम्बो जाम्बवतीसुत: ॥ १ ॥

Śukadeva nói: Tâu Đại vương, Sāmba—con của Jāmbavatī, luôn chiến thắng nơi chiến trận—đã bắt cóc Lakṣmaṇā, con gái Duryodhana, ngay tại lễ svayaṁvara của nàng.

Verse 2

कौरवा: कुपिता ऊचुर्दुर्विनीतोऽयमर्भक: । कदर्थीकृत्य न: कन्यामकामामहरद् बलात् ॥ २ ॥

Những người Kuru giận dữ nói: “Thằng bé vô lễ này đã xúc phạm chúng ta, rồi cưỡng ép bắt cóc con gái chúng ta—nàng vốn không hề ưng thuận.”

Verse 3

बध्नीतेमं दुर्विनीतं किं करिष्यन्ति वृष्णय: । येऽस्मत्प्रसादोपचितां दत्तां नो भुञ्जते महीम् ॥ ३ ॥

Hãy bắt trói Sāmba kẻ vô lễ này! Dòng Vṛṣṇi sẽ làm được gì? Nhờ ân huệ của ta họ mới hưởng dùng mảnh đất ta đã ban cho.

Verse 4

निगृहीतं सुतं श्रुत्वा यद्येष्यन्तीह वृष्णय: । भग्नदर्पा: शमं यान्ति प्राणा इव सुसंयता: ॥ ४ ॥

Nếu dòng Vṛṣṇi nghe tin con mình bị bắt mà đến đây, ta sẽ bẻ gãy kiêu mạn của họ; họ sẽ bị khuất phục như các căn được chế ngự bằng kỷ luật nghiêm ngặt.

Verse 5

इति कर्ण: शलो भूरिर्यज्ञकेतु: सुयोधन: । साम्बमारेभिरे योद्धुं कुरुवृद्धानुमोदिता: ॥ ५ ॥

Nói vậy rồi, được bậc trưởng lão nhà Kuru chuẩn thuận, Karṇa, Śala, Bhūri, Yajñaketu và Suyodhana liền xuất quân giao chiến với Sāmba.

Verse 6

द‍ृष्ट्वानुधावत: साम्बो धार्तराष्ट्रान् महारथ: । प्रगृह्य रुचिरं चापं तस्थौ सिंह इवैकल: ॥ ६ ॥

Thấy các con Dhṛtarāṣṭra lao tới, Sāmba—bậc đại xa chiến—cầm lấy cây cung rực rỡ và đứng một mình như sư tử.

Verse 7

तं ते जिघृक्षव: क्रुद्धास्तिष्ठ तिष्ठेति भाषिण: । आसाद्य धन्विनो बाणै: कर्णाग्रण्य: समाकिरन् ॥ ७ ॥

Quyết bắt lấy chàng, các cung thủ giận dữ do Karṇa dẫn đầu hô: “Đứng lại! Đứng lại!” Rồi xông tới và trút mưa tên phủ kín Sāmba.

Verse 8

सोऽपविद्ध: कुरुश्रेष्ठ कुरुभिर्यदुनन्दन: । नामृष्यत्तदचिन्त्यार्भ: सिंह क्षुद्रमृगैरिव ॥ ८ ॥

Hỡi bậc tối thượng trong dòng Kuru! Khi các Kuru quấy nhiễu bất công Sāmba, con của Kṛṣṇa, thì người con yêu của dòng Yadu ấy không chịu nổi sự công kích của họ, như sư tử không chịu đựng sự tấn công của loài thú nhỏ bé.

Verse 9

विस्फूर्ज्य रुचिरं चापं सर्वान् विव्याध सायकै: । कर्णादीन् षड्रथान् वीरस्तावद्भ‍िर्युगपत् पृथक् ॥ ९ ॥ चतुर्भिश्चतुरो वाहानेकैकेन च सारथीन् । रथिनश्च महेष्वासांस्तस्य तत्तेऽभ्यपूजयन् ॥ १० ॥

Vung dây cung tuyệt mỹ vang rền, dũng sĩ Sāmba bắn tên xuyên trúng sáu chiến xa do Karṇa dẫn đầu. Đồng thời, chàng xuyên sáu cỗ xe bằng sáu mũi tên, mỗi bộ bốn ngựa bằng bốn mũi, mỗi người đánh xe bằng một mũi, và cũng bắn trúng các cung thủ đại tài chỉ huy chiến xa; quân địch đã tán dương uy dũng ấy.

Verse 10

विस्फूर्ज्य रुचिरं चापं सर्वान् विव्याध सायकै: । कर्णादीन् षड्रथान् वीरस्तावद्भ‍िर्युगपत् पृथक् ॥ ९ ॥ चतुर्भिश्चतुरो वाहानेकैकेन च सारथीन् । रथिनश्च महेष्वासांस्तस्य तत्तेऽभ्यपूजयन् ॥ १० ॥

Vung dây cung tuyệt mỹ vang rền, dũng sĩ Sāmba bắn tên xuyên trúng sáu chiến xa do Karṇa dẫn đầu. Đồng thời, chàng xuyên sáu cỗ xe bằng sáu mũi tên, mỗi bộ bốn ngựa bằng bốn mũi, mỗi người đánh xe bằng một mũi, và cũng bắn trúng các cung thủ đại tài chỉ huy chiến xa; quân địch đã tán dương uy dũng ấy.

Verse 11

तं तु ते विरथं चक्रुश्चत्वारश्चतुरो हयान् । एकस्तु सारथिं जघ्ने चिच्छेदान्य: शरासनम् ॥ ११ ॥

Nhưng họ đã đánh bật chàng khỏi chiến xa, khiến chàng thành kẻ không xe. Rồi bốn người hạ bốn con ngựa của chàng, một người giết người đánh xe, và người khác bẻ gãy cây cung của chàng.

Verse 12

तं बद्ध्वा विरथीकृत्य कृच्छ्रेण कुरवो युधि । कुमारं स्वस्य कन्यां च स्वपुरं जयिनोऽविशन् ॥ १२ ॥

Sau khi làm Sāmba mất chiến xa giữa trận, các chiến sĩ Kuru khó nhọc trói chàng lại. Rồi như kẻ chiến thắng, họ đưa chàng trai ấy cùng công chúa của họ trở về và tiến vào thành phố mình.

Verse 13

तच्छ्रुत्वा नारदोक्तेन राजन् सञ्जातमन्यव: । कुरून् प्रत्युद्यमं चक्रुरुग्रसेनप्रचोदिता: ॥ १३ ॥

Tâu Đại vương, khi các Yadava nghe tin này từ Śrī Nārada, họ bừng bừng phẫn nộ. Được vua Ugrasena thúc giục, họ chuẩn bị giao chiến với nhà Kuru.

Verse 14

सान्‍त्‍वयित्वा तु तान् राम: सन्नद्धान् वृष्णिपुङ्गवान् । नैच्छत् कुरूणां वृष्णीनां कलिं कलिमलापह: ॥ १४ ॥ जगाम हास्तिनपुरं रथेनादित्यवर्चसा । ब्राह्मणै: कुलवृद्धैश्च वृतश्चन्द्र इव ग्रहै: ॥ १५ ॥

Nhưng Śrī Rāma (Balarāma) đã dỗ yên các dũng sĩ Vṛṣṇi đang mặc giáp. Đấng tẩy sạch uế trược thời Kali không muốn có tranh chấp giữa Kuru và Vṛṣṇi.

Verse 15

सान्‍त्‍वयित्वा तु तान् राम: सन्नद्धान् वृष्णिपुङ्गवान् । नैच्छत् कुरूणां वृष्णीनां कलिं कलिमलापह: ॥ १४ ॥ जगाम हास्तिनपुरं रथेनादित्यवर्चसा । ब्राह्मणै: कुलवृद्धैश्च वृतश्चन्द्र इव ग्रहै: ॥ १५ ॥

Rồi Ngài lên cỗ xe rực sáng như mặt trời, cùng các brāhmaṇa và bậc trưởng lão trong tộc, tiến về Hastināpura. Ngài tựa như trăng được các hành tinh vây quanh.

Verse 16

गत्वा गजाह्वयं रामो बाह्योपवनमास्थित: । उद्धवं प्रेषयामास धृतराष्ट्रं बुभुत्सया ॥ १६ ॥

Đến Hastināpura, Rāma (Balarāma) ở lại trong khu vườn ngoài thành. Để dò biết ý định của Dhṛtarāṣṭra, Ngài sai Uddhava đi trước.

Verse 17

सोऽभिवन्द्याम्बिकापुत्रं भीष्मं द्रोणं च बाह्लिकम् । दुर्योधनं च विधिवद् राममागतमब्रवीत् ॥ १७ ॥

Sau khi kính lễ đúng phép với con trai của Ambikā là Dhṛtarāṣṭra, cùng Bhīṣma, Droṇa, Bāhlika và Duryodhana, Uddhava báo rằng Rāma (Balarāma) đã đến.

Verse 18

तेऽतिप्रीतास्तमाकर्ण्य प्राप्तं रामं सुहृत्तमम् । तमर्चयित्वाभिययु: सर्वे मङ्गलपाणय: ॥ १८ ॥

Nghe tin Balarāma, người bạn thân yêu nhất của họ, đã đến, họ vô cùng hoan hỷ. Trước hết họ tôn kính Uddhava, rồi tay cầm lễ vật cát tường đi ra nghênh đón Đấng Chúa Tể.

Verse 19

तं सङ्गय यथान्यायं गामर्घ्यं च न्यवेदयन् । तेषां ये तत्प्रभावज्ञा: प्रणेमु: शिरसा बलम् ॥ १९ ॥

Họ đến gần Balarāma và thờ phụng Ngài đúng phép, dâng tặng bò và arghya. Trong hàng Kuru, những ai hiểu rõ uy lực chân thật của Ngài đều phủ phục, cúi đầu chạm đất mà đảnh lễ.

Verse 20

बन्धून् कुशलिन: श्रुत्वा पृष्ट्वा शिवमनामयम् । परस्परमथो रामो बभाषेऽविक्लवं वच: ॥ २० ॥

Sau khi đôi bên nghe tin bà con thân thuộc đều bình an và cùng hỏi thăm nhau về điều lành, sức khỏe và sự vô bệnh, Đức Balarāma liền thẳng thắn nói với các Kuru những lời không do dự.

Verse 21

उग्रसेन: क्षितेशेशो यद् व आज्ञापयत् प्रभु: । तदव्यग्रधिय: श्रुत्वा कुरुध्वमविलम्बितम् ॥ २१ ॥

[Balarāma nói:] Vua Ugrasena là chủ của chúng ta, là bậc chúa tể của các vua. Hãy lắng nghe mệnh lệnh của ngài với tâm không phân tán, rồi lập tức thi hành, chớ trì hoãn.

Verse 22

यद् यूयं बहवस्त्वेकं जित्वाधर्मेण धार्मिकम् । अबध्नीताथ तन्मृष्ये बन्धूनामैक्यकाम्यया ॥ २२ ॥

[Lời Ugrasena:] Dẫu các ngươi đông người đã dùng cách phi-dharma để thắng một người giữ dharma rồi trói buộc, ta vẫn nhẫn chịu điều ấy vì mong sự hòa hợp và thống nhất giữa bà con quyến thuộc.

Verse 23

वीर्यशौर्यबलोन्नद्धमात्मशक्तिसमं वच: । कुरवो बलदेवस्य निशम्योचु: प्रकोपिता: ॥ २३ ॥

Nghe những lời của Đức Baladeva đầy uy lực, dũng khí và sức mạnh, xứng hợp với quyền năng siêu việt của Ngài, các Kaurava nổi giận và nói như sau.

Verse 24

अहो महच्चित्रमिदं कालगत्या दुरत्यया । आरुरुक्षत्युपानद् वै शिरो मुकुटसेवितम् ॥ २४ ॥

Ôi, thật kỳ lạ! Dòng chảy thời gian quả là khó vượt qua: một chiếc dép hèn mọn nay lại muốn trèo lên đầu đội vương miện.

Verse 25

एते यौनेन सम्बद्धा: सहशय्यासनाशना: । वृष्णयस्तुल्यतां नीता अस्मद्दत्तनृपासना: ॥ २५ ॥

Chính vì các Vṛṣṇi này ràng buộc với chúng ta bằng quan hệ hôn nhân nên chúng ta mới cho họ địa vị ngang hàng—được cùng giường, cùng chỗ ngồi và cùng bữa ăn. Thật ra, ngai vàng của họ cũng do ân huệ của chúng ta ban cho.

Verse 26

चामरव्यजने शङ्खमातपत्रं च पाण्डुरम् । किरीटमासनं शय्यां भुञ्जतेऽस्मदुपेक्षया ॥ २६ ॥

Chỉ vì chúng ta làm ngơ nên họ mới được hưởng quạt đuôi yak, quạt nghi lễ, tù và ốc, lọng trắng, vương miện, ngai và giường ngự.

Verse 27

अलं यदूनां नरदेवलाञ्छनै- र्दातु: प्रतीपै: फणिनामिवामृतम् । येऽस्मत्प्रसादोपचिता हि यादवा आज्ञापयन्त्यद्य गतत्रपा बत ॥ २७ ॥

Không nên để người Yadu tiếp tục dùng các biểu tượng vương quyền này nữa; chúng gây hại cho chính kẻ ban cho, như sữa cho rắn độc. Nhờ ân huệ của chúng ta mà hưng thịnh, các Yadava nay mất hết hổ thẹn và dám ra lệnh cho chúng ta!

Verse 28

कथमिन्द्रोऽपि कुरुभिर्भीष्मद्रोणार्जुनादिभि: । अदत्तमवरुन्धीत सिंहग्रस्तमिवोरण: ॥ २८ ॥

Làm sao ngay cả Indra dám chiếm đoạt bất cứ thứ gì mà Bhishma, Drona, Arjuna hay những người Kuru khác chưa ban cho? Điều đó giống như một con cừu non đòi lấy con mồi của sư tử.

Verse 29

श्रीबादरायणिरुवाच जन्मबन्धुश्रियोन्नद्धमदास्ते भरतर्षभ । आश्राव्य रामं दुर्वाच्यमसभ्या: पुरमाविशन् ॥ २९ ॥

Śrī Bādarāyaṇi nói: Hỡi người ưu tú nhất của dòng tộc Bharata, sau khi những người Kuru kiêu ngạo, tự phụ bởi sự giàu có về dòng dõi và các mối quan hệ, đã nói những lời cay nghiệt này với Chúa Balarāma, họ quay lại và đi vào thành phố của mình.

Verse 30

द‍ृष्ट्वा कुरूणां दौ:शील्यं श्रुत्वावाच्यानि चाच्युत: । अवोचत् कोपसंरब्धो दुष्प्रेक्ष्य: प्रहसन् मुहु: ॥ ३० ॥

Chứng kiến bản tính xấu xa của những người Kuru và nghe những lời lẽ thô bỉ của họ, Chúa Balarāma bất khả chiến bại vô cùng tức giận. Với vẻ mặt đáng sợ, Ngài cười lớn liên hồi và nói như sau.

Verse 31

नूनं नानामदोन्नद्धा: शान्तिं नेच्छन्त्यसाधव: । तेषां हि प्रशमो दण्ड: पशूनां लगुडो यथा ॥ ३१ ॥

Rõ ràng là vô số dục vọng của những kẻ vô赖 này đã khiến chúng trở nên kiêu ngạo đến mức không muốn hòa bình. Vậy thì hãy để chúng được bình định bằng hình phạt thể xác, như súc vật phải dùng gậy.

Verse 32

अहो यदून् सुसंरब्धान् कृष्णं च कुपितं शनै: । सान्‍त्‍वयित्वाहमेतेषां शममिच्छन्निहागत: ॥ ३२ ॥ त इमे मन्दमतय: कलहाभिरता: खला: । तं मामवज्ञाय मुहुर्दुर्भाषान् मानिनोऽब्रुवन् ॥ ३३ ॥

Than ôi, chỉ dần dần ta mới có thể xoa dịu những người Yadu đang giận dữ và Chúa Kṛṣṇa, người cũng đang phẫn nộ. Mong muốn hòa bình cho những người Kaurava này, ta đã đến đây. Nhưng chúng quá đần độn, thích gây gổ và bản chất tinh quái đến nỗi chúng đã nhiều lần không tôn trọng Ta. Vì tự phụ, chúng dám dùng những lời lẽ cay nghiệt với Ta!

Verse 33

अहो यदून् सुसंरब्धान् कृष्णं च कुपितं शनै: । सान्‍त्‍वयित्वाहमेतेषां शममिच्छन्निहागत: ॥ ३२ ॥ त इमे मन्दमतय: कलहाभिरता: खला: । तं मामवज्ञाय मुहुर्दुर्भाषान् मानिनोऽब्रुवन् ॥ ३३ ॥

Ôi! Ta đã dần dần làm nguôi cơn thịnh nộ của các Yadu và cả Śrī Kṛṣṇa đang nổi giận. Mong cầu hòa bình cho những Kaurava này, ta đến đây; nhưng họ ngu muội, ưa tranh chấp và bản tính gian ác—hết lần này đến lần khác khinh mạn ta, rồi vì kiêu mạn mà buông lời cay nghiệt.

Verse 34

नोग्रसेन: किल विभुर्भोजवृष्ण्यन्धकेश्वर: । शक्रादयो लोकपाला यस्यादेशानुवर्तिन: ॥ ३४ ॥

Vua Ugrasena, chúa tể của Bhoja, Vṛṣṇi và Andhaka, lẽ nào không xứng đáng ra lệnh, khi chính Indra và các vị hộ thế khác còn tuân theo mệnh lệnh của ngài?

Verse 35

सुधर्माक्रम्यते येन पारिजातोऽमराङ्‍‍घ्रिप: । आनीय भुज्यते सोऽसौ न किलाध्यासनार्हण: ॥ ३५ ॥

Chính Śrī Kṛṣṇa ấy, Đấng ngự trong hội đường Sudharmā và vì niềm hoan lạc của mình đã mang cây pārijāta từ cõi chư thiên bất tử về—lẽ nào lại không xứng đáng ngồi trên ngai vàng?

Verse 36

यस्य पादयुगं साक्षाच्छ्रीरुपास्तेऽखिलेश्वरी । स नार्हति किल श्रीशो नरदेवपरिच्छदान् ॥ ३६ ॥

Chính Nữ thần Śrī Lakṣmī, đấng cai quản toàn vũ trụ, còn trực tiếp thờ phụng đôi chân của Ngài; vậy Śrī Kṛṣṇa, phu quân của Lakṣmī, lại không xứng đáng với nghi trượng của một vị vua phàm sao?

Verse 37

यस्याङ्‍‍घ्रिपङ्कजरजोऽखिललोकपालै- र्मौल्युत्तमैर्धृतमुपासिततीर्थतीर्थम् । ब्रह्मा भवोऽहमपि यस्य कला: कलाया: श्रीश्चोद्वहेम चिरमस्य नृपासनं क्व‍ ॥ ३७ ॥

Bụi từ hoa sen nơi chân của Kṛṣṇa—nguồn thánh thiện của mọi chốn hành hương—được tất cả các hộ thế nâng lên đặt trên vương miện tối thượng mà thờ phụng. Brahmā, Bhava (Śiva), cả ta, và cả Śrī Lakṣmī—chỉ là những phần nhỏ trong bản thể thiêng liêng của Ngài—cũng kính cẩn đội bụi ấy trên đầu; vậy mà Kṛṣṇa lại không xứng đáng với phù hiệu vương quyền hay ngai vàng sao?

Verse 38

भुञ्जते कुरुभिर्दत्तं भूखण्डं वृष्णय: किल । उपानह: किल वयं स्वयं तु कुरव: शिर: ॥ ३८ ॥

Chẳng lẽ chúng ta, người Vṛṣṇi, chỉ được hưởng mảnh đất nhỏ do nhà Kuru ban cho? Và chúng ta như đôi dép, còn Kuru như cái đầu sao?

Verse 39

अहो ऐश्वर्यमत्तानां मत्तानामिव मानिनाम् । असम्बद्धा गिरो रुक्षा: क: सहेतानुशासिता ॥ ३९ ॥

Hãy xem! Bọn Kuru kiêu mạn này say men quyền lực tự cho là lớn lao, như kẻ say rượu thường. Lời lẽ rời rạc, thô bạo của họ—một bậc cầm quyền thật sự có quyền ra lệnh nào lại chịu nổi?

Verse 40

अद्य निष्कौरवं पृथ्वीं करिष्यामीत्यमर्षित: । गृहीत्वा हलमुत्तस्थौ दहन्निव जगत्‍त्रयम् ॥ ४० ॥

Balarāma nổi giận tuyên bố: “Hôm nay ta sẽ làm cho đất này không còn Kaurava!” Nói rồi Ngài nắm lấy vũ khí cái cày và đứng dậy như muốn thiêu rụi ba cõi.

Verse 41

लाङ्गलाग्रेण नगरमुद्विदार्य गजाह्वयम् । विचकर्ष स गङ्गायां प्रहरिष्यन्नमर्षित: ॥ ४१ ॥

Trong cơn thịnh nộ, Đức Chúa dùng mũi cày bới bật thành Gajāhvaya (Hastināpura) lên và bắt đầu kéo đi, định ném cả thành xuống sông Hằng.

Verse 42

जलयानमिवाघूर्णं गङ्गायां नगरं पतत् । आकृष्यमाणमालोक्य कौरवा: जातसम्भ्रमा: ॥ ४२ ॥ तमेव शरणं जग्मु: सकुटुम्बा जिजीविषव: । सलक्ष्मणं पुरस्कृत्य साम्बं प्राञ्जलय: प्रभुम् ॥ ४३ ॥

Thấy thành của mình bị kéo đi, chao đảo như chiếc bè giữa biển và sắp rơi xuống sông Hằng, người Kaurava hoảng sợ. Để giữ mạng, họ dẫn cả gia quyến đến nương tựa nơi Đức Chúa; đặt Sāmba và Lakṣmaṇā lên trước, họ chắp tay khẩn cầu.

Verse 43

जलयानमिवाघूर्णं गङ्गायां नगरं पतत् । आकृष्यमाणमालोक्य कौरवा: जातसम्भ्रमा: ॥ ४२ ॥ तमेव शरणं जग्मु: सकुटुम्बा जिजीविषव: । सलक्ष्मणं पुरस्कृत्य साम्बं प्राञ्जलय: प्रभुम् ॥ ४३ ॥

Thấy thành của mình chao đảo như chiếc bè giữa biển, bị kéo đi và sắp rơi xuống sông Hằng, các Kaurava kinh hãi. Để giữ mạng, họ cùng gia quyến đến nương tựa nơi Đức Chúa; đặt Sāmba và Lakṣmaṇā ở phía trước, họ chắp tay khẩn cầu.

Verse 44

राम रामाखिलाधार प्रभावं न विदाम ते । मूढानां न: कुबुद्धीनां क्षन्तुमर्हस्यतिक्रमम् ॥ ४४ ॥

Ôi Rāma, Rāma, nền tảng của muôn loài! Chúng con chẳng biết quyền năng của Ngài. Chúng con ngu muội và lầm lạc; xin Ngài tha thứ lỗi lầm của chúng con.

Verse 45

स्थित्युत्पत्त्यप्ययानां त्वमेको हेतुर्निराश्रय: । लोकान् क्रीडनकानीश क्रीडतस्ते वदन्ति हि ॥ ४५ ॥

Chỉ riêng Ngài là nguyên nhân của sự tạo dựng, gìn giữ và tiêu diệt vũ trụ; nơi Ngài không có nguyên nhân nào đi trước. Ôi Chúa Tể, các bậc thẩm quyền nói rằng các thế giới chỉ là đồ chơi của Ngài khi Ngài thực hiện līlā.

Verse 46

त्वमेव मूर्ध्नीदमनन्त लीलया भूमण्डलं बिभर्षि सहस्रमूर्धन् । अन्ते च य: स्वात्मनिरुद्धविश्व: शेषेऽद्वितीय: परिशिष्यमाण: ॥ ४६ ॥

Ôi Đấng Vô Hạn, nghìn đầu! Như một līlā, Ngài nâng giữ địa cầu này trên một trong các đầu của Ngài. Đến lúc tận diệt, Ngài thu toàn thể vũ trụ vào trong thân mình và, chỉ còn một mình, nằm nghỉ trên Śeṣa.

Verse 47

कोपस्तेऽखिलशिक्षार्थं न द्वेषान्न च मत्सरात् । बिभ्रतो भगवन् सत्त्वं स्थितिपालनतत्पर: ॥ ४७ ॥

Cơn thịnh nộ của Ngài là để giáo huấn muôn loài, không phải do thù ghét hay ganh tị. Ôi Đấng Tối Thượng, Ngài nâng giữ phẩm chất sattva và chuyên tâm bảo hộ thế gian; ngay cả cơn giận của Ngài cũng chỉ để gìn giữ và che chở cõi đời.

Verse 48

नमस्ते सर्वभूतात्मन् सर्वशक्तिधराव्यय । विश्वकर्मन् नमस्तेऽस्तु त्वां वयं शरणं गता: ॥ ४८ ॥

Kính lạy Ngài, Linh hồn của muôn loài, Đấng nắm giữ mọi năng lực bất hoại, Viśvakarmā—Đấng tạo tác vũ trụ! Chúng con đảnh lễ và nương tựa nơi Ngài.

Verse 49

श्रीशुक उवाच एवं प्रपन्नै: संविग्नैर्वेपमानायनैर्बल: । प्रसादित: सुप्रसन्नो मा भैष्टेत्यभयं ददौ ॥ ४९ ॥

Śukadeva nói: Được người Kuru đang hoảng loạn, thành trì rung chuyển, chí thành quy phục mà cầu xin như vậy, Đức Balarāma trở nên an tĩnh và đầy từ mẫn. Ngài phán: “Đừng sợ,” rồi ban cho họ sự vô úy.

Verse 50

दुर्योधन: पारिबर्हं कुञ्जरान् षष्टिहायनान् । ददौ च द्वादशशतान्ययुतानि तुरङ्गमान् ॥ ५० ॥ रथानां षट्‍सहस्राणि रौक्‍माणां सूर्यवर्चसाम् । दासीनां निष्ककण्ठीनां सहस्रं दुहितृवत्सल: ॥ ५१ ॥

Duryodhana, vì hết mực thương con gái, đã trao của hồi môn: 1.200 voi sáu mươi tuổi, 120.000 ngựa, 6.000 chiến xa vàng rực như mặt trời, và 1.000 tỳ nữ đeo trang sức châu báu nơi cổ.

Verse 51

दुर्योधन: पारिबर्हं कुञ्जरान् षष्टिहायनान् । ददौ च द्वादशशतान्ययुतानि तुरङ्गमान् ॥ ५० ॥ रथानां षट्‍सहस्राणि रौक्‍माणां सूर्यवर्चसाम् । दासीनां निष्ककण्ठीनां सहस्रं दुहितृवत्सल: ॥ ५१ ॥

Duryodhana, hết mực thương con gái, đã ban của hồi môn: 1.200 voi sáu mươi tuổi, 120.000 ngựa, 6.000 chiến xa vàng rực như mặt trời, và 1.000 tỳ nữ đeo châu báu nơi cổ.

Verse 52

प्रतिगृह्य तु तत्सर्वं भगवान् सात्वतर्षभ: । ससुत: सस्‍नुष: प्रायात् सुहृद्भ‍िरभिनन्दित: ॥ ५२ ॥

Đức Bhagavān, bậc tối thượng trong dòng Yādava, nhận hết các lễ vật ấy rồi lên đường cùng con trai và nàng dâu, trong tiếng chúc tụng tiễn đưa của thân hữu.

Verse 53

तत: प्रविष्ट: स्वपुरं हलायुध: समेत्य बन्धूननुरक्तचेतस: । शशंस सर्वं यदुपुङ्गवानां मध्ये सभायां कुरुषु स्वचेष्टितम् ॥ ५३ ॥

Rồi Chúa Halāyudha (Balarāma) vào thành của Ngài là Dvārakā và gặp các thân quyến có lòng gắn bó yêu thương với Ngài. Trong đại sảnh, Ngài thuật lại cho các bậc lãnh đạo nhà Yadu mọi việc Ngài đã làm giữa dòng họ Kuru.

Verse 54

अद्यापि च पुरं ह्येतत् सूचयद् रामविक्रमम् । समुन्नतं दक्षिणतो गङ्गायामनुद‍ृश्यते ॥ ५४ ॥

Cho đến hôm nay, thành Hastināpura vẫn thấy cao hơn ở phía nam dọc theo sông Hằng, như dấu ấn hiển lộ sức mạnh của Chúa Balarāma.