Varaha Purana 66.2: Adhyaya 66, Shloka 2

Nārada’s Journey to Śvetadvīpa and the Means of Attaining the Lord through the Pañcarātra

Devanagari script

अगस्त्य उवाच । आश्चर्यभूतो भगवानेष एव जनार्दनः । तस्याश्चर्याणि दृष्टानि बहूनि विविधानि वै ॥ ६६.२ ॥

Recitation with translationVaraha Purana 66.2

Transliteration

agastya uvāca | āścaryabhūto bhagavān eṣa eva janārdanaḥ | tasyāścaryāṇi dṛṣṭāni bahūni vividhāni vai || 66.2 ||

Translation

اگستیہ نے کہا—یہی بھگوان جناردن خود سراپا حیرت ہیں۔ اُن کے بہت سے اور گوناگوں عجائبات دیکھے گئے ہیں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अगस्त्यः: Agastya
• अगस्त्यः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अगस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (speaker)

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• आश्चर्य-भूतः: marvelous, wondrous
• आश्चर्य-भूतः: कर्तृ-विशेषण (Subject complement/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आश्चर्य (प्रातिपदिक) + भूत (कृदन्त, भू-धातु)
• Form: तत्पुरुष (आश्चर्यं भूतो = having become a marvel); कृदन्त—क्त (भूत) used adjectivally; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (agreeing with भगवानेषः/जनार्दनः)

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एषः: this
• एषः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (demonstrative pronoun)

• एव: indeed
• एव: सम्बन्धसूचक (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (particle)

• जनार्दनः: Janārdana (Viṣṇu)
• जनार्दनः: समनाधिकरण (Apposition/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• आश्चर्याणि: wonders
• आश्चर्याणि: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आश्चर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन

• दृष्टानि: (have been) seen
• दृष्टानि: क्रिया (Predicative/क्रिया-भाव)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (agreeing with आश्चर्याणि)

• बहूनि: many
• बहूनि: विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (agreeing with आश्चर्याणि)

• विविधानि: various
• विविधानि: विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (agreeing with आश्चर्याणि)

• वै: indeed, certainly
• वै: सम्बन्धसूचक (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

Speaker

Agastya

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Vaiṣṇavism
• Sanskrit Philology

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It illustrates a common Purāṇic narrative technique: a revered sage (Agastya) frames the discourse by affirming the extraordinary nature of a central deity-figure, establishing authority and thematic focus for the surrounding passage.

Which geographic location is identified?

No geographic location is named in this verse; it functions as a general statement of witnessed marvels rather than a site-specific description.

What is the primary ethical instruction?

No direct ethical injunction is stated; the verse primarily conveys a philosophical stance of wonder and recognition of extraordinary agency, serving as a prelude to subsequent narration.