Varaha Purana 162.33: Adhyaya 162, Shloka 33

The Efficacy and Merit of Cakra-tīrtha

Devanagari script

प्रायश्चितं विधीयीत न दद्याच्छोदकक्रियाम् ॥ अहो दैवं सुबलवत्पौरुषं तु निरर्थकम् ॥

Recitation with translationVaraha Purana 162.33

Transliteration

prāyaścitaṁ vidhīyīta na dadyāc chodakakriyām || aho daivaṁ subalavat pauruṣaṁ tu nirarthakam ||

Translation

پرایَشچِت (کفّارہ) مقرر کیا جائے، مگر شُودک کریا یعنی آب کے رسومات نہ دی جائیں۔ ہائے—دَیو (قسمت) نہایت زور آور ہے، اور انسانی پُروشارتھ بے معنی سا دکھائی دیتا ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रायश्चितम्: expiation
• प्रायश्चितम्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• विधीयीत: should be prescribed / should be done
• विधीयीत: क्रिया (विधि)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

• न: not
• न: निषेध (negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• दद्याच्: should give
• दद्याच्: क्रिया (विधि)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• उदकक्रियाम्: water-rite (libation/ritual with water)
• उदकक्रियाम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उदक + क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुष: उदकस्य क्रिया

• अहो: alas! / oh!
• अहो: सम्बोधन/उद्गार (exclamation)
• Type: Indeclinable
• Root: अहो (अव्यय)
• Form: विस्मय-अव्यय (interjection)

• दैवम्: fate / divine dispensation
• दैवम्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• सुबलवत्: very strong
• सुबलवत्: कर्ता-विशेषण (subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु + बलवत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (दैवम् इति)

• पौरुषम्: human effort / manliness
• पौरुषम्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पौरुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• तु: but
• तु: सम्बन्ध (contrast marker)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषण-अव्यय (adversative particle)

• निरर्थकम्: useless / futile
• निरर्थकम्: कर्ता-विशेषण (subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: निरर्थक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (पौरुषम् इति)

Speaker

Varāha (default dialogue framework)

Tags

• Purāṇic Literature
• Ritual Studies
• Ethics
• Textual Criticism (terminology)

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects a normative distinction between prescribing penance and withholding certain funerary-style rites, indicating ritual categorization within Purāṇic ethics.

Which geographic location is identified?

No geographic location is named in this verse.

What is the primary ethical instruction?

The passage emphasizes penance as a response to wrongdoing and expresses a moral-psychological reflection on fate (daiva) versus human agency (pauruṣa).