Varaha Purana 157.4: Adhyaya 157, Shloka 4

Praise of the Malayārjuna Sacred Ford and the Mathurā–Yamunā Pilgrimage Cycle

Devanagari script

ज्येष्ठस्य शुक्लद्वादश्यां स्नात्वा सुनियतेंद्रियः ॥ मथुरायां हरिं दृष्ट्वा प्राप्नोति परमां गतिम् ॥

Sanskrit recitationVaraha Purana 157.4

Transliteration

jyeṣṭhasya śukladvādaśyāṃ snātvā suniyatendriyaḥ || mathurāyāṃ hariṃ dṛṣṭvā prāpnoti paramāṃ gatim ||

Translation

جَیَیشٹھ کے شُکل پکش کی دْوادشی کو غسل کرکے، حواس کو خوب قابو میں رکھ کر، جو متھرا میں ہری کے درشن کرتا ہے وہ اعلیٰ ترین گتی (منزلِ نجات) پاتا ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ज्येष्ठस्य: of (the month) Jyeṣṭha
• ज्येष्ठस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; 'ज्येष्ठ-मासस्य' इति सम्बन्धः (genitive relation)

• शुक्ल-द्वादश्याम्: on the bright fortnight’s Dvādaśī
• शुक्ल-द्वादश्याम्: Adhikarana (अधिकरण/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक) + द्वादशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारयः—'शुक्ला या द्वादशी' (locative of time)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), 'having bathed'

• सु-नियत-इन्द्रियः: one with well-restrained senses
• सु-नियत-इन्द्रियः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + नियत (कृदन्त/प्रातिपदिक) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुव्रीहिः—'सु-नियतानि इन्द्रियाणि यस्य सः' (one whose senses are well-controlled)

• मथुरायाम्: in Mathurā
• मथुरायाम्: Adhikarana (अधिकरण/देशाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मथुरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; देशाधिकरण (locative of place)

• हरिम्: Hari (Viṣṇu)
• हरिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (क्रिया; पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), 'having seen'

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd/प्रथम), एकवचन; परस्मैपदम्

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; 'गतिम्' इति विशेषणम्

• गतिम्: destination/state
• गतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

Speaker

Varāha (default dialogue framework)

Tags

• Purāṇic Literature
• Vaiṣṇavism
• Ancient Indian Geography
• Tīrtha Studies

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects Purāṇic tīrtha-māhātmya style: calendrical observances and pilgrimage acts are linked with soteriological outcomes, illustrating how ritual time and sacred space were literarily integrated.

Which geographic location is identified?

Mathurā—classically identified with the historical city on the Yamunā River in present-day Uttar Pradesh, India, long attested as a major North Indian pilgrimage center.

What is the primary ethical instruction?

Self-restraint (indriya-niyama) is presented as the qualifying discipline accompanying ritual bathing and pilgrimage.