Varaha Purana 150.2: Adhyaya 150, Shloka 2

The Sacred Greatness of Sānandūra

Devanagari script

धरण्युवाच ॥ अहो देव प्रसादश्च यत्त्वया परिकीर्तितम् ॥ श्रुत्वैतत्परमं पुण्यं प्राप्तास्मि परमां श्रियम् ॥

Recitation with translationVaraha Purana 150.2

Transliteration

dharaṇy uvāca || aho deva prasādaś ca yat tvayā parikīrtitam || śrutvaitat paramaṃ puṇyaṃ prāptāsmi paramāṃ śriyam

Translation

دھرنی نے کہا: اے دیو! جو کچھ آپ نے بیان فرمایا وہ حقیقتاً کرپا کا پرساد ہے۔ اس نہایت پُنیہ بخش حکایت کو سن کر میں نے اعلیٰ ترین شری (سعادت) حاصل کی ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• धरणी: Dharanī (Earth)
• धरणी: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: धरणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1), एकवचन (sg.)

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (sg.), परस्मैपद

• अहो: oh!/indeed!
• अहो: सम्बोधन/निपात (interjection)
• Type: Indeclinable
• Root: अहो (अव्यय)
• Form: विस्मयादिबोधक अव्यय (interjection)

• देव: O god
• देव: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (m.), सम्बोधन-विभक्ति (Voc. 8), एकवचन (sg.)

• प्रसादः: grace/favor
• प्रसादः: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति (Nom. 1), एकवचन (sg.)

• च: and
• च: समुच्चय (coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• यत्: which/that
• यत्: कर्म/विषय (Object/Topic)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (relative pronoun), नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1/2), एकवचन (sg.); अत्र कर्म/विषयार्थे (refers to ‘परिकीर्तितम्’)

• त्वया: by you
• त्वया: करण/कर्तृ (Agent in passive; instrumental)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), तृतीया-विभक्ति (Instr. 3), एकवचन (sg.)

• परिकीर्तितम्: praised/declared
• परिकीर्तितम्: कर्म/विषय (Object/Topic)
• Type: Adjective
• Root: परि-कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle; passive sense), नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1/2), एकवचन (sg.); ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: पूर्वक्रिया (prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल (having heard)

• एतत्: this
• एतत्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2), एकवचन (sg.)

• परमम्: supreme
• परमम्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2), एकवचन (sg.); विशेषणम् (qualifies ‘पुण्यम्’)

• पुण्यम्: merit/holy act
• पुण्यम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2), एकवचन (sg.)

• प्राप्तास्मि: I have attained
• प्राप्तास्मि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त) + अस्मि (अस् धातु)
• Form: परिप्रयोगः—‘प्राप्ता अस्मि’ (periphrastic perfect-like); ‘प्राप्ता’ क्त-प्रत्ययान्त स्त्रीलिङ्ग प्रथमा एकवचन + ‘अस्मि’ लट् (Pres.), उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन (sg.); अर्थः—‘I have attained’

• परमाम्: supreme
• परमाम्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2), एकवचन (sg.); विशेषणम् (qualifies ‘श्रियम्’)

• श्रियम्: prosperity/glory
• श्रियम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-विभक्ति (Acc. 2), एकवचन (sg.)

Speaker

Pṛthivī / Dharaṇī (Vasundharā)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Dialogue
• Vaiṣṇavism
• Cultural Heritage Discourse

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It demonstrates the Purāṇic pedagogical motif where listening to māhātmya discourse is itself presented as culturally meritorious, reinforcing oral-textual transmission.

Which geographic location is identified?

No new location is named in this verse; it responds to the previously narrated greatness (māhātmya) associated with Dvārakā.

What is the primary ethical instruction?

The verse elevates receptive learning and gratitude as ethical dispositions within the dialogue: valuing instruction and acknowledging beneficence.