Paingala Upanishad 7 — Verse 7

Sanskrit (Devanagari)

तीर्थे श्वपचगृहे वा तनुं विहाय याति कैवल्यम् । प्राणान् अवकीर्य याति कैवल्यम् ॥७॥

Padapatha (Word Split)

तीर्थे । श्वपच-गृहे । वा । तनुम् । विहाय । याति । कैवल्यम् । प्राणान् । अवकीर्य । याति । कैवल्यम् ॥

IAST Transliteration

tīrthe śvapacagṛhe vā tanuṃ vihāya yāti kaivalyam | prāṇān avakīrya yāti kaivalyam ||7||

Translation

خواہ تیرتھ (مقدّس گھاٹ) پر ہو یا شواپچ کے گھر میں، جب وہ اس بدن کو ترک کرتا ہے تو کیولیہ، یعنی تنہائیِ مطلق/آزادیِ کامل کو پہنچتا ہے۔ جب وہ پرانوں (حیاتی سانسوں) کو بھی جھاڑ دیتا ہے تو کیولیہ کو پہنچتا ہے۔

Academic Translation

Whether at a sacred ford (tīrtha) or in the house of a dog-cooker (outcaste), having abandoned the body, he goes to aloneness (kaivalya). Having cast off the vital breaths, he goes to aloneness.

Verse Context

• Moksha/Kaivalya; de-identification from body and prāṇa
• Mahavakya: Implicitly supports realization of non-dual Self (e.g., 'aham brahmāsmi'/'tat tvam asi') by denying ultimate relevance of place/body; not a direct mahāvākya citation.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka-like)