Rig Veda 7.99.4: Mandala 7, Sukta 99, Mantra 4

Sukta 7.99

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)

Devata: Viṣṇu (and a paired heroic power; traditionally often Indra-Viṣṇu pairing in adjacent hymnic contexts—needs hymn-level confirmation)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

उरुं यज्ञाय चक्रथुरु लोकं जनयन्ता सूर्यमुषासमग्निम् । दासस्य चिद्वृषशिप्रस्य माया जघ्नथुर्नरा पृतनाज्येषु ॥

Transliteration

urúṃ yajñā́ya cakrathur u lokáṃ janáyantā sū́ryam uṣā́sam agním | dā́sasya cid vṛṣaśiprásya māyā́ jaghnáthur narā pṛtanā́jyeṣu ||

Translation

Wide for the sacrifice you two made the world, bringing to birth the Sun, the Dawn, and the Fire. Even the deceits of the Dāsa, of the bull-lipped one, you two heroes struck down in the battles that press upon us.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उरुम्: wide, broad
• उरुम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: उरु- (प्रातिपदिक)

• यज्ञाय: for the sacrifice
• यज्ञाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: यज्ञ- (प्रातिपदिक)

• चक्रथुः: you two have made
• चक्रथुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (डु-कृञ्) धातु

• उ: indeed, also
• उ: (सम्बन्ध/उपपद)
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• लोकम्: world, realm
• लोकम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: लोक- (प्रातिपदिक)

• जनयन्ता: (you) two generating, bringing forth
• जनयन्ता: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: जनय् (णिजन्त, √जन्) धातु

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूर्य- (प्रातिपदिक)

• उषासम्: Dawn
• उषासम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: उषस्- (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (fire)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• दासस्य: of the Dāsa
• दासस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: दास- (प्रातिपदिक)

• चित्: even
• चित्: (सम्बन्ध/उपपद)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• वृषशिप्रस्य: of Vṛṣaśipra (bull-jawed; a Dāsa/foe)
• वृषशिप्रस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: वृषशिप्र- (प्रातिपदिक; वृष + शिप्र)

• मायाः: deceptions, magical powers
• मायाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: माया- (प्रातिपदिक)

• जघ्नथुः: you two have slain
• जघ्नथुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (√हन्) धातु

• नरा: O hero (O manly one)
• नरा: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: नर- (प्रातिपदिक)

• पृतनाज्येषु: in the battles with ghee-offerings / in battle-rites
• पृतनाज्येषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पृतनाज्य- (प्रातिपदिक; पृतना + अज्य)