Rig Veda 6.67.7: Mandala 6, Sukta 67, Mantra 7

Sukta 6.67

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Mitra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ता विग्रं धैथे जठरं पृणध्या आ यत्सद्म सभृतयः पृणन्ति । न मृष्यन्ते युवतयोऽवाता वि यत्पयो विश्वजिन्वा भरन्ते ॥

Recitation with translationRig Veda 6.67.7

Transliteration

tā́ vígraṃ dháithe jaṭháraṃ pṛṇádhyā ā́ yát sádma sabhṛ́tayaḥ pṛṇánti | ná mṛ́ṣyante yuvatáyo'vā́tā ví yát páyo viśva-jinvā́ bhárante ||

Translation

تم دونوں بھرپور کے لیے وسیع پیٹ بھرتے ہو، جب اکٹھے ہوئے گھر کو بھرتے ہیں۔ جوان کنواریاں، ہوا سے زخمی نہیں، ناکام نہیں ہوتیں جب وہ سب کو پالنے والا دودھ لاتی اور بانٹتی ہیں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ताः: they (those women)
• ताः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विग्रम्: swollen/expanded
• विग्रम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: विग्र (प्रातिपदिक; वि-√गॄ/गॄ?; ‘विग्र’ = ‘विस्तीर्ण/फुल्ल/उन्नत’ अर्थे, RV-प्रयोग)

• धैथे: you two place/put
• धैथे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √धा (धातु) / वैदिक-रूप ‘धै-’ (धातोः विशेष-प्रयोग)

• जठरम्: belly, womb
• जठरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: जठर (प्रातिपदिक)

• पृणध्याḥ: you two fill
• पृणध्याḥ: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √पॄ/पृ (धातु; ‘भरति/पूरयति’)

• आ: towards, into
• आ: Upasarga
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• यत्: when/that which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• सद्म: seat, abode, dwelling
• सद्म: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सद्मन्/सद्म (प्रातिपदिक)

• सभृतयः: the bearers together / those who carry (together)
• सभृतयः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: स-भृत (प्रातिपदिक; सह + √भृ ‘धारयति’)

• पृणन्ति: they fill
• पृणन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √पॄ/पृ

• न: not
• न: Negation
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• मृष्यन्ते: they endure/are patient
• मृष्यन्ते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √मृष् (धातु; ‘सहते/क्षमते’)

• युवतयः: young women
• युवतयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: युवती (प्रातिपदिक)

• अवाताः: unwinded, without wind (i.e., not fanned/cooled)
• अवाताः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-वात (प्रातिपदिक; न + वात ‘वायु/वात’)

• वि: apart, forth
• वि: Upasarga
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/निपात)

• यत्: when/that which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• पयः: milk; nourishing fluid
• पयः: Karma
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)

• विश्वजिन्वा: all-quickening, invigorating all
• विश्वजिन्वा: Kartā/Viśeṣaṇa
• Type: Adjective (epithet)
• Root: विश्व-जिन्व (प्रातिपदिक; विश्व + √जिव्/जिन्व् ‘प्रेरयति/पोषयति’)

• भरन्ते: they bear/carry (for themselves)
• भरन्ते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √भृ (धातु)