Rig Veda 6.19.2: Mandala 6, Sukta 19, Mantra 2

Sukta 6.19

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रमेव धिषणा सातये धाद्बृहन्तमृष्वमजरं युवानम् । अषाळ्हेन शवसा शूशुवांसं सद्यश्चिद्यो वावृधे असामि ॥

Recitation with translationRig Veda 6.19.2

Transliteration

índram evá dhiṣáṇā sātáye dhād bṛhántam ṛ́ṣvam ajáraṃ yúvānām | aṣā́ḷhena śávasā śūśuvā́ṃsaṃ sadyáś cid yó vāvṛdhé asā́mi ||

Translation

دھیشنا نے اندر کو جیتنے کے لیے مقرر کیا: وہ وسیع، بلند اٹھنے والا، بے عمر، ہمیشہ جوان۔ ناقابل فتح طاقت کے ساتھ، ہمیشہ بڑھتا ہوا، جو ایک پلک میں بھی ناپناپنے والی وسعت تک پہنچ جاتا ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रम्: Indra (as the object of placing/establishing)
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• एव: indeed, just
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• धिषणा: (inspired) thought / sacred insight (personified)
• धिषणा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: धिषणा (प्रातिपदिक)

• सातये: for winning, for gain/victory
• सातये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: साति (प्रातिपदिक; from √सन्/√सा ‘to win, gain’ in Vedic usage)

• धात्: placed/established
• धात्: —
• Type: Verb
• Root: √धा (दधाति)

• बृहन्तम्: the great
• बृहन्तम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• ऋष्वम्: lofty, exalted
• ऋष्वम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: ऋष्व (प्रातिपदिक)

• अजरम्: unaging
• अजरम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अजर (प्रातिपदिक; a- + जर ‘aging’)

• युवानम्: youthful
• युवानम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: युवान् (प्रातिपदिक)

• अषाळ्हेन: with irresistible (unconquered)
• अषाळ्हेन: करण
• Type: Adjective
• Root: अषाळ्ह (प्रातिपदिक; a- + √सह/√षह ‘to overpower, withstand’)

• शवसा: might, power
• शवसा: करण
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• शूशुवांसम्: grown strong, waxing
• शूशुवांसम्: कर्म
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √शु (शवते/शुनोति; Vedic ‘to swell, grow strong’) → शूशुवांस् (परिपूर्ण/परिपक्व कृदन्त)

• सद्यः: immediately
• सद्यः: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित्

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वावृधे: has grown, has increased
• वावृधे: —
• Type: Verb
• Root: √वृध् (वर्धते)

• असामि: mightily / unceasingly (adverbial particle)
• असामि: —
• Type: Indeclinable
• Root: असामि (अव्यय; Vedic intensifier/negation-like particle used adverbially in some passages)