Rig Veda 5.37.5: Mandala 5, Sukta 37, Mantra 5

Sukta 5.37

Devata: Indra (with Sun and Agni as approving powers)

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

पुष्यात्क्षेमे अभि योगे भवात्युभे वृतौ संयती सं जयाति । प्रियः सूर्ये प्रियो अग्ना भवाति य इन्द्राय सुतसोमो ददाशत् ॥

Recitation with translationRig Veda 5.37.5

Transliteration

puṣyā́t kṣémé abhí yóge bhavāty ubhé vṛ́tau saṃyatī́ sáṃ jayāti | priyáḥ sū́rye priyó agnā́ bhavāti yá índrāya sutá-sómo dadā́śat ||

Translation

وہ امن میں ترقی کرتا ہے اور جوڑ میں فاتح ہوتا ہے؛ حالات کے دونوں موڑوں میں، جب وہ لڑائی میں ملتے ہیں، وہ پوری طرح جیتتا ہے۔ وہ سورج کو پیارا اور آگ کو پیارا ہوتا ہے, جس نے پیسا ہوا سوم اندر کو دیا ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पुष्य॑ात्: may (he) prosper / may (he) cause to thrive
• पुष्य॑ात्: (वाक्य-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पुष् (धातु)

• क्षेमे॑: in safety, in secure well-being
• क्षेमे॑: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: क्षेम (प्रातिपदिक)

• अ॒भि: towards, over, upon
• अ॒भि: (क्रियाविशेषण/दिशा)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• योगे॑: in (time of) yoking/endeavour; in harnessing (battle/effort)
• योगे॑: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: योग (प्रातिपदिक)

• भवाति: becomes, is
• भवाति: (वाक्य-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• उ॒भे: both (two)
• उ॒भे: (सम्बन्धः—वृतौ इति विशेषणम्)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृतौ॑: both courses/paths; both turns (of fortune)
• वृतौ॑: कर्म (सं जयाति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: वृति/वृत (प्रातिपदिक; ‘वृ’ से)

• संय॒ती: in the encounter, in battle/contest
• संय॒ती: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: सम्-यत् (धातु) → संयति (प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• जयाति: wins, conquers
• जयाति: (वाक्य-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जि (धातु)

• प्रि॒यः: dear, beloved, pleasing
• प्रि॒यः: कर्तृ-विशेषण (भवाति इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• सूर्ये॑: with/among the Sun (god); in the Sun
• सूर्ये॑: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• प्रि॒यः: dear, beloved
• प्रि॒यः: कर्तृ-विशेषण (भवाति इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• अ॒ग्ना: with Agni; by Agni
• अ॒ग्ना: करण/सह (सहचर्य-भावः)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• भवाति: becomes, is
• भवाति: (वाक्य-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• यः: who
• यः: कर्तृ (ददाशत् इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्रा॑य: to Indra
• इन्द्रा॑य: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सु॒तसो॑मः: (he) whose Soma is pressed; the presser/offerer of pressed Soma
• सु॒तसो॑मः: कर्तृ (ददाशत् इत्यस्य); यः इत्यस्य विशेषणम्
• Type: Noun (compound)
• Root: सुतसोम (प्रातिपदिक; सुत + सोम)

• ददा॑शत्: has given, bestowed (offered)
• ददा॑शत्: (वाक्य-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु; परस्मैपद) / वैदिक परिपूर्ण-रूप