Rig Veda 10.92.3: Mandala 10, Sukta 92, Mantra 3

Sukta 10.92

Devata: Primarily Agni and allied fierce powers (ghorāsaḥ; possibly Maruts) in the context of overcoming the Paṇi (withholding darkness)

Samhita Patha (Devanagari)

बळस्य नीथा वि पणेश्च मन्महे वया अस्य प्रहुता आसुरत्तवे । यदा घोरासो अमृतत्वमाशतादिज्जनस्य दैव्यस्य चर्किरन् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.92.3

Transliteration

báḷasya nīthā́ ví paṇéś ca manmahe vayā́ asya práhutā ā́sūr áttave | yadā́ ghórāso amṛtatvám ā́śatā́d íj jánasya daívyasya carkiran ||

Translation

ہم اس کی طاقت کی راہوں پر غور کرتے ہیں، اور پنی کے کھلنے پر، اس کے پرندے بھیجے گئے کھانے کے لیے۔ جب خوفناک لوگ امرتا تک پہنچے، تب انہوں نے دیوی نسل کو اپنی جیت کی آواز سے گونجایا۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• बळस्य: of strength / of might
• बळस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: बळ (प्रातिपदिक)

• नीथाः: leadings, guidances, conducts
• नीथाः: कर्तृ/विषय (प्रथमा)
• Type: Noun
• Root: नीथा (प्रातिपदिक; √नी ‘ने’ से भाव/कृदन्त-आधार)

• वि: apart, forth, distinctly
• वि: क्रियाविशेषण (उपसर्गार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• पणेश्च: and of the Paṇi (miser/demon)
• पणेश्च: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पणि (प्रातिपदिक)

• मन्महे: we think, we consider
• मन्महे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मन् (मन्यते/मन ‘to think, deem’)

• वयाः: vital powers, energies (vigours)
• वयाः: कर्म/विषय (सन्दर्भानुसार)
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• अस्य: of him/this (of this one)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रहुताः: well-invoked, duly called upon
• प्रहुताः: कर्तृ/विशेषण (प्रथमा)
• Type: Participle/Adjective
• Root: प्र-√हु (हवते/जुहोति ‘to offer, invoke’) → प्रहूत (कृदन्त)

• आसुरत्तवे: for (his) asura-might / lordly power
• आसुरत्तवे: सम्प्रदान (चतुर्थी)
• Type: Noun
• Root: आसुरत्त्व (प्रातिपदिक; ‘asura-hood, lordly power’)

• यदा: when
• यदा: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)

• घोरासः: the terrible ones
• घोरासः: कर्तृ (प्रथमा)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: घोर (प्रातिपदिक)

• अमृतत्वम्: immortality
• अमृतत्वम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अमृतत्व (प्रातिपदिक)

• आशत: they attained / reached
• आशत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अश् (अश्नोति/अश् ‘to reach, attain’)

• आत्: then, thereupon
• आत्: सम्बन्ध/निपातार्थ
• Type: Indeclinable
• Root: आत् (अव्यय/निपात)

• इत्: indeed, just
• इत्: निपातार्थ (एव/नूनम्-बल)
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (अव्यय/निपात)

• जनस्य: of the people / of mankind
• जनस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• दैव्यस्य: of the divine
• दैव्यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: दैव्य (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• चर्किरन्: they made/produced; they fashioned (repeatedly/strongly)
• चर्किरन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति ‘to do, make’) → चर्किर् (वेदिक-रूप; तीव्र/आवृत्ति-प्रयोग)