Rig Veda 10.52.6: Mandala 10, Sukta 52, Mantra 6

Sukta 10.52

Rishi: Agni/Hotṛ narrative voice

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

त्रीणि शता त्री सहस्राण्यग्निं त्रिंशच्च देवा नव चासपर्यन् । औक्षन्घृतैरस्तृणन्बर्हिरस्मा आदिद्धोतारं न्यसादयन्त ॥

Recitation with translationRig Veda 10.52.6

Transliteration

trī́ṇi śatā́ trī́ sahásrāṇy agníṃ triṃśác ca devā́ náva cāsaparyan | áukṣan ghṛtáir ástṛṇan bárhir asmai ā́d íd dhótāraṃ ny àsādayanta ||

Translation

تین سو اور تین ہزار، اور تینتالیس - دیوتاؤں نے اگنی کی خدمت کی۔ انہوں نے اسے گھی سے مسح کیا اور اس کے لیے پوتر آسین بچھائی؛ پھر انہوں نے ہوتا کو بٹھایا - یجña کے میدان میں پجاری شعلے کو مستقل طور پر قائم کیا۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्रीणि: three
• त्रीणि: विशेषण (कर्म/प्रमेय-सम्बन्धः) — ‘शतानि’ इत्यस्य
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)

• शतानि: hundreds
• शतानि: कर्म (असपर्यन् इत्यस्य) — ‘(they) served/worshipped’
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• त्री: three
• त्री: विशेषण — ‘सहस्राणि’ इत्यस्य (वेदे स्त्रीरूप-प्रयोगः)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)

• सहस्राणि: thousands
• सहस्राणि: कर्म (असपर्यन्) — ‘thousands (as offerings/acts)’
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म (असपर्यन्) — object of worship/service
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• त्रिंशत्: thirty
• त्रिंशत्: कर्म (असपर्यन्) — ‘thirty (acts/offerings)’
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ (असपर्यन्/औक्षन्/अस्तृणन्/न्यसादयन्त) — subject
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• नव: nine
• नव: कर्म (असपर्यन्) — ‘nine (acts/offerings)’
• Type: Adjective (numeral)
• Root: नव (संख्या-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• असपर्यन्: they served/worshipped
• असपर्यन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सप्/सपर्य् (धातु; ‘to serve, worship, attend’)

• औक्षन्: they sprinkled/anointed
• औक्षन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: उक्ष् (धातु; ‘to sprinkle, pour, anoint’)

• घृतैः: with ghee
• घृतैः: करण (औक्षन्) — instrument/means
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• अस्तृणन्: they strewed/spread
• अस्तृणन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्तृ (धातु; ‘to strew, spread’)

• बर्हिः: the sacrificial grass (barhis)
• बर्हिः: कर्म (अस्तृणन्) — what was spread
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• अस्मै: for him
• अस्मै: सम्प्रदान (अस्तृणन्/औक्षन्) — ‘for him’ (Agni)
• Type: Pronoun
• Root: अयम्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आत्: then
• आत्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: आत् (अव्यय; ‘then, thereafter’)

• इद्धोतारम्: the kindled Hotṛ-priest (Agni as priest)
• इद्धोतारम्: कर्म (न्यसादयन्त) — whom they seated
• Type: Noun (with participial qualifier)
• Root: इद्ध (कृदन्त; √इन्ध् ‘to kindle’ → ‘kindled’) + होतृ (प्रातिपदिक)

• नि: down, into place
• नि: क्रियाविशेषण (न्यसादयन्त) — ‘down/into position’
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: नि

• असादयन्त: they seated/installed
• असादयन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सादय् (णिजन्त; causative of √सद् ‘to sit’ → ‘to cause to sit/seat’)