Rig Veda 1.79.3: Mandala 1, Sukta 79, Mantra 3
Sukta 1.79
Rishi: Gotama (Rāhūgaṇa)
Devata: Agni (in relation with the Ādityas: Aryaman, Mitra, Varuṇa)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यदीमृतस्य पयसा पियानो नयन्नृतस्य पथिभी रजिष्ठैः । अर्यमा मित्रो वरुणः परिज्मा त्वचं पृञ्चन्त्युपरस्य योनौ ॥
Transliteration
yád īm ṛtásya páyasā píyāno náyan ṛtásya pathíbhi rajiṣṭháiḥ | aryamā́ mitró váruṇaḥ párijmā tvácaṁ pṛñcánty úparasya yónau ||
Translation
جب وہ رت کے دودھ سے بھر کر رت کے تیز ترین راستوں سے لے جاتا ہے، تب آریامن، متر، ورون، سب کے گرد پھر کر، اس کی جلد کو اوپر کی دنیا کے گربھ میں مل مالش کرتے ہیں۔
Word by Word
यद्when/if
यद्:
—
TypeIndeclinable
Rootयद् (यद्-प्रातिपदिक/सर्वनाम)
ईम्him/indeed (enclitic particle)
ईम्:
—
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
पयसाwith milk/with sap
पयसा:
करण
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
पियानःdrinking/imbibing
पियानः:
कर्तृ (वाक्ये कर्तृ-विशेषणम्)
TypeVerb
Rootपा (धातु, ‘to drink’) → पियान (कृदन्त, Vedic)
नयन्leading
नयन्:
कर्तृ (वाक्ये कर्तृ-विशेषणम्)
TypeVerb
Rootनी (धातु, ‘to lead’) → नयत्/नयन् (कृदन्त)
ऋतस्यof ṛta
ऋतस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
पथिभिःby/with paths
पथिभिः:
करण
TypeNoun
Rootपथि (प्रातिपदिक; ‘path/way’, Vedic instr. pl.)
रजिष्ठैःby the straightest/most direct
रजिष्ठैः:
करण (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootरजिष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of रजस्/रजि ‘straight/rapid’ in Vedic usage)
अर्यमाAryaman
अर्यमा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिक)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
परिज्माall-encompassing/going around
परिज्मा:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootपरिज्मन् (प्रातिपदिक; ‘going around, encompassing’)
त्वचम्skin/hide
त्वचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootत्वच् (प्रातिपदिक)
पृञ्चन्तिthey sprinkle/anoint
पृञ्चन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्रच्/पृच् (धातु; Vedic ‘to sprinkle/anoint, besmear’)
उपरस्यof the upper/higher
उपरस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective
Rootउपर (प्रातिपदिक; ‘upper, higher’)
योनौin the womb/source/seat
योनौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.