Rig Veda 1.63.5: Mandala 1, Sukta 63, Mantra 5

Sukta 1.63

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं ह त्यदिन्द्रारिषण्यन्दृळ्हस्य चिन्मर्तानामजुष्टौ । व्यस्मदा काष्ठा अर्वते वर्घनेव वज्रिञ्छ्नथिह्यमित्रान् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.63.5

Transliteration

tváṃ ha tyád indrā́riṣaṇyan dṛḷhásya cid mártānām ájuṣṭau | vy asmád ā́ kāṣṭhā́ árvate vaḥ ghanā́iva vajriñ chnathihi amítrān ||

Translation

تو نے ہی، اے اندر، ہمیں نقصان سے بچایا - انسانوں کی سخت مزاحمت کے خلاف بھی جو راضی نہیں - ہم سے دشمن حدوں کو دور کر دے۔ جیسے ہتھوڑے سے، اے بجلی کے ہتھیار والے، ہمارے آگے بڑھنے کے لیے دشمنوں کو کچل دے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)

• ह: indeed, surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• त्यत्: that (deed/thing)
• त्यत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (प्रातिपदिक; दूरवाचक/प्रदर्शक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अ॒रि॑षण्यन्: O non-injuring one / O harmless (protector)
• अ॒रि॑षण्यन्: सम्बोधन
• Type: Adjective/Participle (present) used vocatively
• Root: अ॒रि॑षण्य (धातु/प्रातिपदिक; ‘अरिष्ट/अहिंसक/अद्रोही’ भाव)

• दृ॒ळ्हस्य॑: of the firm/strong (one)
• दृ॒ळ्हस्य॑: सम्बन्ध
• Type: Adjective (substantival genitive)
• Root: दृढ (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• मर्तानाम्: of mortals
• मर्तानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: मर्त (प्रातिपदिक)

• अजुष्टौ: in (their) non-acceptance / in displeasure
• अजुष्टौ: अधिकरण
• Type: Adjective
• Root: अजुष्ट (प्रातिपदिक; न-उपसर्ग + जुष् ‘to like/accept’)

• वि: apart, asunder
• वि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• अस्मत्: from us
• अस्मत्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)

• आ: towards, forth
• आ: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• काष्ठाः: wooden barriers/blocks; (lit.) pieces of wood
• काष्ठाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: काष्ठा (प्रातिपदिक)

• अर्वते: for the steed / for the horse
• अर्वते: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अर्वत् (प्रातिपदिक)

• वर्घने: in the crushing/striking (contest)
• वर्घने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वर्घन (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• वज्रिन्: O wielder of the vajra
• वज्रिन्: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective
• Root: वज्रिन् (प्रातिपदिक)

• छ्नथिहि: smash! cleave!
• छ्नथिहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: छ्नथ् (धातु; ‘to strike, crush, cleave’)

• अमित्रान्: enemies
• अमित्रान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अमित्र (प्रातिपदिक)