Rig Veda 1.53.4: Mandala 1, Sukta 53, Mantra 4

Sukta 1.53

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Indra (with Soma as operative power; imagery of go/aśva as inner aids)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

एभिर्द्युभिः सुमना एभिरिन्दुभिर्निरुन्धानो अमतिं गोभिरश्विना । इन्द्रेण दस्युं दरयन्त इन्दुभिर्युतद्वेषसः समिषा रभेमहि ॥

Recitation with translationRig Veda 1.53.4

Transliteration

ebhír dyúbhiḥ sumánā ebhír índubhir nirundhānáḥ ámatiṃ góbhir aśvínā | índreṇa dásyuṃ daráyanta índubhir yutádveṣasaḥ sám iṣā́ rabhémahi ||

Translation

ان روشن دنوں اور ان سوم کے قطرات کے ساتھ، ٹیڑھی مراد کو روک کر، اور روشن کرنوں اور تیز توانائیوں کے ساتھ، ہم اندر کے ذریعے دسیو کو سوم قوتوں سے توڑنا چاہتے ہیں؛ نفرت کے خلاف متحد ہو کر، ہم مل کر الہی تحریک کو پا سکیں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एभिः: with these
• एभिः: करण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• द्युभिः: with the bright days / with the lights
• द्युभिः: करण
• Type: Noun
• Root: द्युभ्/द्यु (प्रातिपदिक; ‘द्युभ्’ = द्यु- ‘sky/day/light’ का तृतीया-बहु)

• सुमनाः: well-minded, gracious
• सुमनाः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: सु-मनस् (प्रातिपदिक)

• एभिः: with these
• एभिः: करण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्दुभिः: with soma-drops
• इन्दुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• निरुन्धानः: restraining, holding back
• निरुन्धानः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: नि-√रुध् (रुधिर्/रुध्)

• अमतिम्: folly, lack of right thought
• अमतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अ-मति (प्रातिपदिक)

• गोभिः: with cows
• गोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अश्विना: with the two horsemen (Aśvins)
• अश्विना: करण
• Type: Noun (dual)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• इन्द्रेण: with Indra
• इन्द्रेण: करण
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• दस्युम्: the Dasyu (hostile foe)
• दस्युम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दस्यु (प्रातिपदिक)

• दरयन्तः: splitting, cleaving
• दरयन्तः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: √दॄ/दर् (दरयति ‘to split, cleave’)

• इन्दुभिः: with soma-drops
• इन्दुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• युतद्वेषसः: those whose hostility is joined/arrayed (the hostile ones)
• युतद्वेषसः: कर्तृ
• Type: Adjective/Noun (compound)
• Root: युत-द्वेषस् (समास; युत ‘joined/associated’ + द्वेषस् ‘hatred/hostility’)

• समिषा: with nourishment / with strengthening food
• समिषा: करण
• Type: Noun
• Root: सम्-इषा (प्रातिपदिक; ‘इष्/इषा’ = refreshment/food/strength)

• रभेमहि: may we seize/obtain
• रभेमहि: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √रभ् (रभते ‘to seize, take hold, obtain’)