Rig Veda 1.136.2: Mandala 1, Sukta 136, Mantra 2

Sukta 1.136

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.136)

Devata: Ādityas (Mitra, Aryaman, Varuṇa; with Bhaga explicitly)

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī mixture (probable; uncertain without scan)

Samhita Patha (Devanagari)

अदर्शि गातुरुरवे वरीयसी पन्था ऋतस्य समयंस्त रश्मिभिश्चक्षुर्भगस्य रश्मिभिः । द्युक्षं मित्रस्य सादनमर्यम्णो वरुणस्य च । अथा दधाते बृहदुक्थ्यं वय उपस्तुत्यं बृहद्वयः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.136.2

Transliteration

ádarśi gātúr uravé varī́yasī pánthā ṛtásya sám ayaṃsta raśmíbhis cákṣur bhágasya raśmíbhíḥ | dyukṣáṃ mitrásya sā́danam aryámṇo váruṇasya ca | áthā dadhāte bṛhád ukthyáṃ váya upa-stutyáṃ bṛhád váyaḥ ||

Translation

وسیع کے لیے ایک وسیع تر راستہ دیکھا گیا ہے: سچائی کا راستہ کرنوں سے ہم آہنگ کیا گیا ہے - ان کرنوں سے جو بھگ کا نظارہ ہیں۔ متر کے روشن مقام کا، آریامن کا، اور ورون کا - پھر وہ الهام کے بول کا وسیع پر لگاتے ہیں، تعریف کے لائق وسیع پر۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अदर्शि: was seen; appeared
• अदर्शि: —
• Type: Verb
• Root: √दृश् (दर्शने)

• गातुः: the way; passage
• गातुः: Kartā (with अदर्शि) / subject
• Type: Noun
• Root: गातु- (√गा/गम्; ‘going, path’)

• उरवे: for the wide (one)
• उरवे: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: उरु-

• वरीयसी: wider; very broad
• वरीयसी: Viśeṣaṇa (of पन्थाः) / predicate adjective
• Type: Adjective
• Root: वरीयस्- (comparative of उरु/वर ‘wide, broad’)

• पन्थाः: path
• पन्थाः: Kartā (with अदर्शि) / subject
• Type: Noun
• Root: पथिन्-/पन्था-

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order, truth)
• ऋतस्य: Ṣaṣṭhī-sambandha (of पन्थाः) / genitival relation
• Type: Noun
• Root: ऋत-

• सम्: together; fully
• सम्: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: सम्

• अयंसत: they stretched/extended
• अयंसत: —
• Type: Verb
• Root: √यम् (यमने)

• रश्मिभिः: with rays
• रश्मिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रश्मि-

• चक्षुः: eye; sight
• चक्षुः: Kartā (appositional) / subject-apposition
• Type: Noun
• Root: चक्षुस्-

• भगस्य: of Bhaga (the distributor/fortune-god)
• भगस्य: Ṣaṣṭhī-sambandha
• Type: Noun
• Root: भग-

• रश्मिभिः: with rays
• रश्मिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रश्मि-

• द्युक्शम्: shining; luminous (one)
• द्युक्शम्: Karma
• Type: Adjective/Noun
• Root: द्युक्श- (from √द्यु/द्युत् ‘shine’)

• मित्रस्य: of Mitra
• मित्रस्य: Ṣaṣṭhī-sambandha
• Type: Noun
• Root: मित्र-

• सादनम्: seat; abode
• सादनम्: Karma (in apposition with द्युक्शम्) / object
• Type: Noun
• Root: सादन- (√सद् ‘sit, settle’)

• अर्यम्णः: of Aryaman
• अर्यम्णः: Ṣaṣṭhī-sambandha
• Type: Noun
• Root: अर्यमन्-

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: Ṣaṣṭhī-sambandha
• Type: Noun
• Root: वरुण-

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अथा: then; thereafter
• अथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथा

• दधाते: they place; they establish
• दधाते: —
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे)

• बृहत्: great; lofty
• बृहत्: Viśeṣaṇa (of उक्थ्यम्/वयः) / qualifier
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त्-

• उक्थ्यम्: praiseworthy; fit for hymn
• उक्थ्यम्: Karma (with दधाते) / object
• Type: Adjective
• Root: उक्थ्य- (from उक्थ ‘hymn/praise’)

• वयः: vigor; strength; vital power
• वयः: Karma (in apposition) / object
• Type: Noun
• Root: वयस्-/वयः

• उपस्तुत्यम्: to be praised; laudable
• उपस्तुत्यम्: Viśeṣaṇa (of वयः) / qualifier
• Type: Adjective
• Root: उपस्तुत्य- (from उप-√स्तु ‘praise’)

• बृहत्: great
• बृहत्: Viśeṣaṇa (of वयः) / qualifier
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त्-

• वयः: vigor; strength
• वयः: Karma (with दधाते) / object
• Type: Noun
• Root: वयस्-/वयः