Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

भरतस्य कैकेय्याः प्रति धिक्कारः

Bharata’s Rebuke of Kaikeyi and Affirmation of Ikshvaku Royal Dharma

विनाशितो महाराजः पिता मे धर्मवत्सलः।कस्मात्प्रव्राजितो रामः कस्मादेव वनं गतः।।।।

vināśito mahārājaḥ pitā me dharmavatsalaḥ |

kasmāt pravrājito rāmaḥ kasmād eva vanaṃ gataḥ ||

میرے پتا، دھرم کے دلدادہ عظیم راجا، کیوں تباہ کیے گئے؟ رام کو کس سبب جلاوطن کیا گیا—اور وہ کیوں کر جنگل کو گئے؟

विनाशितःhas been destroyed
विनाशितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘destroyed/ruined’
महाराजःthe great king
महाराजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहाराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (महान् राजा)
पिताfather
पिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन
धर्मवत्सलःdevoted to righteousness
धर्मवत्सलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्मवत्सल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (धर्मे वत्सलः)
कस्मात्why/from what cause
कस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverbial use), पञ्चमी-एकवचन-रूपेण (ablative form used as ‘why/from what cause’)
प्रव्राजितःwas exiled
प्रव्राजितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√व्रज् (धातु) / प्रव्राजय् (णिजन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; causative sense ‘made to go forth/exiled’
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कस्मात्why
कस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्न-अव्यय, पञ्चमी-एकवचन-रूपेण
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
वनम्to the forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थे कर्म
गतःhas gone
गतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘gone’

Why was my father the righteous maharaja killed? Why was Rama exiled into the forest?

B
Bharata
K
Kaikeyi
D
Dasharatha
R
Rama
F
Forest (vana)

FAQs

The verse demands moral causality: dharmic order should not punish the righteous; Bharata’s questions expose the injustice of exile imposed on Rama.

In confrontation, Bharata interrogates the rationale behind Dasharatha’s collapse and Rama’s banishment.

Commitment to fairness and moral reasoning—Bharata refuses to accept events as ‘normal’ when they violate dharma.