Atharva Veda 9.3.13: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 13

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

गोभ्यो॒ अश्वे॑भ्यो॒ नमो॒ यच्छाला॑यां वि॒जाय॑ते । विजा॑वति॒ प्रजा॑वति॒ वि ते॒ पाशां॑श्चृतामसि

Sanskrit recitationAtharva Veda 9.3.13

IAST Transliteration

góbhyo áśvebhyo námo yác chālā́yāṃ vijā́yate | vijā́vati prajā́vati ví te pā́śāṃś cṛtāmasi ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Homage to the kine, homage to the steeds—since in the House there is brought forth (increase). Offspring-rich, progeny-rich, thou cuttest away thy nooses.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• गोभ्यः: to the cows
• गोभ्यः: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अश्वेभ्यः: to the horses
• अश्वेभ्यः: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• नमः: obeisance; salutation
• नमः: कर्म (नमः-क्रियायाः/अर्चनायाः विषयः)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• यत्: that which
• यत्: कर्म (जायते इत्यस्य सम्बन्धि-वस्तु)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शालायाम्: in the stall/shed
• शालायाम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: शाला (प्रातिपदिक)

• विजायते: is born; is produced
• विजायते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जन् (जने) उपसर्गः वि-

• विजावति: in (a place/state) having offspring/young
• विजावति: अधिकरण (गुणविशेषणेन अधिकरणस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विजावन्त् (प्रातिपदिक; वि- + जावन्त्)

• प्रजावति: in (a place/state) rich in progeny
• प्रजावति: अधिकरण (गुणविशेषणेन अधिकरणस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्रजावन्त् (प्रातिपदिक)

• वि: apart; asunder; fully
• वि: — (क्रियाविशेषक/उपसर्गार्थः)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/निपात)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पाशान्: nooses; bonds
• पाशान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पाश (प्रातिपदिक)

• चृताम्: loosened/slipped off; let go
• चृताम्: कर्म (पाशान् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √चृ (चरणे/चरण-गत्यर्थः) → क्त-प्रत्ययान्त ‘चृत’

• असि: you are
• असि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Śālā (as power), cattle/horse prosperity (paśu-śrī)

Chandas: Anuṣṭubh (approximate)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta