Atharva Veda 5.3.2: Kanda 5, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 2

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

अग्ने॑ म॒न्युं प्र॑तिनु॒दन् परे॑षां॒ त्वं नो॑ गो॒पाः परि॑ पाहि वि॒श्वतः॑ । अपा॑ञ्चो यन्तु नि॒वता॑ दुर॒स्यवो॒ऽमैषां॑ चि॒त्तं प्र॒बुधां॒ वि ने॑शत्

Recitation with translationAtharva Veda 5.3.2

IAST Transliteration

ágnē mányuṃ pratinudán paréṣāṃ tváṃ no gōpā́ḥ pári pāhi viśvátaḥ | apā́ñcō yantu nivátā durasyávo ’máīṣāṃ cíttaṃ prabúdhāṃ ví nēśat ||

English Translation (Griffith/Whitney)

O Agni, thrusting back the wrath of others, be thou our guardian; encompass and protect us from all sides. Let the ill-aiming go away turned backward, with heads bowed down; and do thou scatter—lead off to ruin—their mind, though waking and alert.

Translation

اے اگنی، دوسروں کے غصے کو پیچھے دھکیل، تو ہمارا نگہبان بن؛ ہر طرف سے ہمیں گھیر کر بچا۔ برے ارادے والے الٹے مڑ کر، سر جھکائے چلے جائیں؛ اور تو ان کے ذہن کو، بیدار اور ہوشیار ہونے کے باوجود، تباہی کی طرف لے جا۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• मन्युम्: wrath, anger
• मन्युम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मन्यु- (प्रातिपदिक)

• प्रतिनुदन्: repelling, thrusting back
• प्रतिनुदन्: कर्तृ (अग्निः) / क्रियाविशेषणभावः
• Type: Verb (participle)
• Root: नुद् (धातु) + प्रति-

• परेषाम्: of others, of the enemies
• परेषाम्: षष्ठी-सम्बन्ध (सम्बन्धः मन्युम्)
• Type: Pronoun/Adjective (used substantively)
• Root: पर- (प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• नः: of us / our
• नः: षष्ठी-सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• गोपाः: protector, guardian
• गोपाः: कर्तृ/विशेष्य-सम्बन्ध (त्वम् … गोपाः)
• Type: Noun
• Root: गोपा- (प्रातिपदिक; गो + पा)

• परि: around, all about
• परि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• पाहि: protect!
• पाहि: क्रिया (आज्ञार्थे)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)

• विश्वतः: from all sides
• विश्वतः: अधिकारण/दिक्-निर्देश (परितः)
• Type: Indeclinable
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)

• अपाञ्चः: turned away/backward, averted
• अपाञ्चः: कर्तृ (यन्तु)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अपाञ्च्/अपाञ्च- (प्रातिपदिक; ‘अप’ + अञ्च्)

• यन्तु: let them go
• यन्तु: क्रिया (आज्ञार्थे)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• निवता: by a downward course / by sinking down
• निवता: करण
• Type: Noun
• Root: निवत्/निवात- (प्रातिपदिक)

• दुरस्यवः: ill-intentioned, malicious
• दुरस्यवः: कर्तृ (यन्तु) (अपाञ्चः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: दुरस्यु- (प्रातिपदिक)

• अमेषाम्: of these (foes)
• अमेषाम्: षष्ठी-सम्बन्ध (चित्तम्)
• Type: Pronoun
• Root: अमि- (सर्वनाम-प्रातिपदिक; ‘these’/‘those’ in Vedic usage)

• चित्तम्: mind, intention
• चित्तम्: कर्म (वि नेशत्)
• Type: Noun
• Root: चित्त- (प्रातिपदिक)

• प्रबुधाम्: awakened, alert
• प्रबुधाम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective (participle used adjectivally)
• Root: प्र + बुध् (धातु) → प्रबुध्/प्रबुधा- (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वि: apart, away
• वि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• नेशत्: may it destroy/drive away
• नेशत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) + वि-

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in the supplied excerpt)

Devata: Agni

Chandas: Anuṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: vira