Varaha Purana - Adhyaya 203
Varaha PuranaAdhyaya 20370 Shlokas

Adhyaya 203: Enumeration and Description of Classes of Sins and Their Consequences

Pāpasamūhānukrama-varṇanam

Ethical-Discourse (Karmic Retribution and Social Harm)

Sa anyong pangaral ng Purāṇa, itinuturo ni Varāha kay Pṛthivī ang isang nakaayos na talaan ng mga pāpa at bunga nito, bilang pagpapatuloy ng naunang pag-uuri. Ipinakikilala ang pagsisiwalat ni Citragupta at inilalarawan ang mga pangkat ng kasalanan: kawalan ng pagpipigil, karahasan, mapanlinlang na pananalita, pagnanakaw, pandaraya, at pamimilit sa pakikipagtalik. Paulit-ulit ang padron: pagbanggit ng uri ng paglabag, paglalarawan ng naraka-yātanā, at mga tanda ng muling pagsilang gaya ng sakit, kapansanan, pagtaboy ng lipunan, kawalan ng katiyakan, at palagiang takot. Kabilang din ang pinsalang pangkalikasan—pagsunog ng gubat at pagpatay ng hayop—bilang mabigat na kasalanang sumisira sa pamayanan at sa buhay na may katawan.

Speakers

VarāhaPṛthivīṚṣiputra (narrative voice)Citragupta (attributed authority)

Key Concepts

pāpa (demerit / harmful action)naraka-yātanā (hell-torments)karmakṣaya (exhaustion of karma leading to rebirth)ahiṃsā vs. hiṃsā (non-harm vs. harm)paiśunya (slander) and mithyāpralāpa (false speech)steya (theft) and kūṭakarma (fraud/counterfeiting)paradāra-prasaṅga (sexual misconduct / violation of others’ relationships)social precarity as karmic consequence (bhaya, apamāna, daridratā)embodied suffering (vyādhi, aṅgahāni, roga)environmental harm (dāvāgni—forest fire-setting; animal slaughter)
Recitation with translationVaraha Purana Adhyaya 203

Shlokas in Adhyaya 203

Verse 1

अथ पापसमूहानुक्रमवर्णनम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ अन्यान्यपि च पापानि चित्रगुप्तो दिदेश ह ॥ व्यामिश्रान्कथ्यमानांश्च शृणुध्वं तान्महौजसः

Ngayon ay ilalarawan ang sunud-sunod na talaan ng mga kasalanan. Ang anak ng Ṛṣi ay nagsabi: “Iba pang mga kasalanan ay itinuro rin ni Citragupta; at habang isinasalaysay ang mga halong-uri, pakinggan ninyo ang mga iyon, O mga makapangyarihan.”

Verse 2

शीलसंयमहीनानां कृष्णपक्षानुगामिनाम् ॥ महापापैरुपेतानां कथ्यतां तत्पराभवम्

Ilarawan ang pagbagsak ng mga walang mabuting asal at walang pagpipigil-sa-sarili, na sumusunod sa madilim na panig, at nababalot ng mabibigat na kasalanan.

Verse 3

राजद्विष्टा गुरुद्विष्टाः सर्वे ते वै विगर्हिताः ॥ अविश्वास्या ह्यसम्भाष्याः कुक्षिमात्रपरायणाः

Ang mga napopoot sa hari at ang mga napopoot sa guro—lahat sila’y tunay na sinisisi: di-mapagkakatiwalaan, di-karapat-dapat kausapin, at tanging sa tiyan lamang nakatuon.

Verse 4

हिंसाविहारिणः क्रूराः सूचकाः कार्यदूषकाः ॥ गवेडकस्य वधकाः महिषाजादिकस्य च

Yaong mga nalulugod sa karahasan, mga malulupit; mga tagapagsumbong; mga sumisira sa gawain ng iba; mga pumapatay sa pastol ng baka, at mga pumapatay ng kalabaw, kambing, at iba pa.

Verse 5

दावाग्निं ये च मुञ्चन्ति ये च सौकरिकास्तथा ॥ तत्र कालमसंख्येयं पच्यन्ते पापकािरिणः ॥

Yaong nagsisindi ng sunog sa gubat, at gayundin yaong nabubuhay sa pangangaso o pagpatay ng baboy-ramo—ang mga salarin ay niluluto sa impiyerno roon sa di-mabilang na haba ng panahon.

Verse 6

कर्मक्षयाद्यदा भूयो मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥ अल्पायुषो भवन्तीह व्याधिग्रस्ताश्च नित्यशः ॥

Kapag, sa pagkaubos ng kanilang karma, muli nilang natatamo ang kapanganakang-tao, nagiging maikli ang kanilang buhay dito at palagi silang dinadapuan ng karamdaman.

Verse 7

गर्भ एव विपद्यन्ते म्रियन्ते बालकास्तथा ॥ परिरिङ्गरताः केचिन्म्रियन्ते पुरुषाधमाः ॥

May ilan na napapahamak na sa sinapupunan pa lamang; gayundin may ilan na namamatay bilang sanggol. Ang ilang hamak na tao ay namamatay habang gumagapang pa.

Verse 8

काष्ठवंशे च शस्त्रे च वायुनाज्वलनेन च ॥ तोयेन वा पाशबन्धैः पतनेन विषेण वा ॥

Sa pamamagitan ng mga tukod na kahoy, ng mga sandata, ng hangin, ng apoy; o sa tubig, sa mga tali at silo, sa pagbagsak, o sa lason—

Verse 9

मातापितृवधं कष्टं मित्रसम्बन्धिबन्धुजम् ॥ बहुशः प्राप्नुवन्त्येते विद्रवं चाप्यभीक्ष्णशः ॥

Paulit-ulit nilang nararanasan ang mabigat na pagpaslang na kinasasangkutan ng ina at ama, at ng mga kaibigan, kamag-anak at kaangkan; at madalas din silang dumanas ng pagkatakas at matinding dalamhati.

Verse 10

मूलकर्मकरा ये च गरदाः पुरदाहकाः ॥ ये च पञ्जरकर्त्तारो ये च शूलोपघातकाः ॥

Yaong gumagawa ng hamak at mararahas na hanapbuhay—mga lasonero, at yaong nagsusunog ng mga bayan; yaong gumagawa ng mga hawla (pangbilanggo), at yaong nananakit sa pamamagitan ng tulos o sibat—

Verse 11

पिशुनाः कलहाश्चैव ये च मिथ्याविदूषकाः ॥ गोकुञ्जरखरोष्ट्राणां चर्मका मांसभेदकाः ॥

Mga mapanirang-puri at mahilig sa alitan, at yaong naninira sa pamamagitan ng kasinungalingan; mga manggagawa ng balat at mga tagahiwa ng laman ng baka, elepante, asno, at kamelyo—

Verse 12

उद्वेजनकराश्चण्डाः पच्यन्ते नरकेषु ते ॥ तत्र कालं तु सम्प्राप्य यातनाश्च सुदुःसहाः ॥

Ang mababangis na yaong nagdudulot ng pangingilabot ay niluluto sa mga impiyerno; at pagdating sa itinakdang panahon doon, dinaranas nila ang mga pahirap na lubhang di-matiis.

Verse 13

कर्मक्षयो यदा भूयो मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥ हीनाङ्गाः सुदरिद्राश्च भवन्ति पुरुषाधमाः ॥

Kapag ang kanilang karma ay nauubos, muli silang nagkakamit ng kapanganakang-tao; ang mga hamak na yaon ay nagiging pilay o may kapansanan at lubhang dukha.

Verse 14

श्रवणच्छेदनं चैव नासाच्छेदनमेव च ॥ छेदनं हस्तपादानां प्राप्नुवन्ति स्वकर्मणा ॥

Dahil sa sarili nilang gawa, dumarating sa kanila ang pagputol ng mga tainga, gayundin ang pagputol ng ilong; at ang pagputol ng mga kamay at mga paa.

Verse 15

शारीरं मानसिकं दुःखं प्राप्नुवन्ति पुनःपुनः ॥ गलवेदनास्तथोग्राश्च तथा मस्तकवेदनाः

Muli’t muli nilang dinaranas ang pagdurusang pangkatawan at pangkaisipan—matitinding kirot sa lalamunan, at gayundin kirot sa ulo.

Verse 16

कुक्ष्यामयं तथा तीव्रं प्राप्नुवन्ति नराधमाः ॥ जडान्ध बधिरा मूका पङ्गवः पादसर्पिणः

Gayundin, ang pinakamasama sa mga tao ay nagkakamit ng matinding sakit sa tiyan; sila’y nagiging mapurol, bulag, bingi, pipi, pilay, o yaong gumagapang sa mga paa.

Verse 17

एकपक्षहताः काणाः कुनखाश्चामयाविनः ॥ कुब्जाः खञ्जास्तथा हीना विकलाश्च घटोदराः

Sila’y nagiging yaong napinsala ang isang panig (o isang bahagi), isang-mata, may baluktot na mga kuko at may karamdaman; kuba, paika-ika, salat, may kapansanan, at malaki ang tiyan.

Verse 18

गलत्कुष्ठाः श्वित्रकुष्ठा भवन्ति स्वैश्च कर्मभिः ॥ वाताण्डाश्चाण्डहीनाश्च प्रमेहमधुमेहिनः

Dahil sa sarili nilang mga gawa, sila’y nagkakaroon ng kuṣṭha na nagdudulot ng pagkabulok, at ng puting-batik na kuṣṭha; at nagiging may karamdaman sa bayag, yaong walang bayag, at mga nagdurusa sa prameha at madhumeha.

Verse 19

बहुभिर्दारुणैर्घोरैर्व्याधिभिः समनुद्गताः ॥ इत्येतान्हिंसकान्क्रूरान्घातयन्तु सुदारुणान्

Pinahihirapan ng maraming mabagsik at kakila-kilabot na karamdaman—kaya (wika ng teksto) nawa’y mapuksa ang mga marahas at malulupit na taong yaon, lubhang kasindak-sindak sila.

Verse 20

मिथ्याप्रलापिनो दूतान्पाचयन्तु यथाक्रमम् ॥ कर्कशाः पुरुषाः सत्याः ये च योषानिरर्थकाः

Parusahan nang sunod-sunod ang mga sugo na mahilig sa huwad na satsat; gayundin ang mga lalaking marahas, at yaong nakikipag-usap sa mga babae nang walang saysay at di-wasto.

Verse 21

एषां चतुर्विधा भाषा या मिथ्याप्यभिधीयते ॥ हास्यरूपेण या भाषा चित्ररूपेण वा पुनः

Ang kanilang pananalita ay apat na uri, na tinatawag ding “huwad”: ang pananalitang anyong biro, at muli ang pananalitang anyong mapanlinlang na pagpapakitang-gilas.

Verse 22

अरहस्यं रहस्यं वा पैशुन्येन तु निन्दनात् ॥ उद्वेगजनना वापि कटुका लोकगर्हिताः

Maging hayag man o lihim, kapag sinamahan ng paninirang-puri ay nagiging kapintasan; gayundin ang pananalitang nagdudulot ng pagkabalisa—mapait at hinahatulan ng mga tao.

Verse 23

स्नेहक्षयकरां रूक्षां भिन्नवृत्तविभूषिताम् ॥ कदलीगर्भनिस्सारां मर्मस्पृक्कटुकाक्षराम्

Pananalitang sumisira sa pag-ibig, tuyot at marahas, pinalamutian ng putol-putol na paraan ng pagsasalita; hungkag na gaya ng ubod ng puno ng saging, tumatama sa maseselang bahagi, at binubuo ng mapapait na pantig.

Verse 24

स्वरहीनामसंख्येयां भाषन्ते च निरर्थकम् ॥ अयन्त्रितमुखा ये च ये निबद्धाः प्रलापिनः

Nagsasalita sila ng walang saysay na mga salita—di-mabilang at salat sa wastong himig; yaong mga bibig ay di napipigil, at yaong mga nakagapos sa ugaling madaldal.

Verse 25

दूषयन्ति हि जल्पन्तोऽनृजवो निष्ठुराः शठाः ॥ निर्दया गतलज्जाश्च मूर्खा मर्मविभेदिनः

Tunay, yaong walang tigil sa pagsasalita—baluktot, marahas, mapanlinlang—ay nagpaparumi sa kaayusang panlipunan: walang-awa, walang-hiya, mangmang, at yaong sumasaksak sa maselang bahagi ng kapwa.

Verse 26

न मर्षयन्ति येऽन्येषां कीर्त्यमानाञ्छुभान्गुणान् ॥ दुर्वाचः परुषांश्चण्डान्बन्धयध्वं नराधमान्

Yaong hindi makatiis sa pinupuring mabubuting katangian ng iba—masasamang mananalita, mararahas at marurupok sa dahas—igapos at pigilan ninyo ang gayong pinakamababa sa mga tao.

Verse 27

ततस्तिर्यक्प्रजायन्ते बहुधा कीटपक्षिणः ॥ लोके दोषकराश्चैव लोकद्विष्टास्तथा परे ॥

Pagkaraan, sila’y muling isisilang bilang mga hayop sa iba’t ibang anyo—bilang mga insekto at mga ibon; at sa daigdig sila’y nagiging tagapaglikha ng mga kapintasan at gayundin ay kinapopootan ng mga tao, at gayon din ang iba pang tulad nila.

Verse 28

परिभूताऽविज्ञाता नष्टचित्ता अकीर्त्तयः ॥ अनर्च्याश्चाप्यनर्हाश्च स्वपक्षे ह्यवमानिताः

Sila’y nagiging hinahamak at hindi kinikilala, wasak ang isip at walang mabuting pangalan; di-dapat parangalan at di-karapat-dapat, at maging sa sarili nilang pangkat ay minamaliit.

Verse 29

त्यक्त्वा मित्राणि मित्रेषु ज्ञातिभिश्च निराकृताः ॥ लोकदोषकराश्चैव लोकद्वेष्याश्च ये नराः

Tinalikuran ang mga kaibigan—kahit sa gitna ng mga kaibigan—at itinakwil ng mga kamag-anak, ang gayong mga tao’y nagiging sanhi ng mga kapintasan sa lipunan at nagiging kinapopootan ng madla.

Verse 30

अन्यैरपि कृतं पापं तेषां पतति मस्तके ॥ वज्रं शस्त्रं विषं वापि देहाद्देहनिपातनम्

Maging ang kasalanang ginawa ng iba ay bumabagsak sa kanilang ulo; maging sa kidlat, sandata, o lason—may pagbagsak ng katawan mula sa katawan, ibig sabihi’y marahas na kamatayan.

Verse 31

मिथ्याप्रलापिनामेषामुक्ता क्लेशपरम्परा ॥ स्तेयहारं प्रहारं च नीतिहारं तथैव च

Para sa mga mapagkunwaring nagsasalita, ipinahayag ang sunod-sunod na pagdurusa: pagnanakaw at pagkalugi, pananakit, at gayundin ang pagkawala ng wastong asal (nīti).

Verse 32

स्तेयकर्माणि कुर्वन्ति प्रसह्य हरणानि च ॥ करचण्डाशिनो ये च राजशब्दोपजीविनः

Gumagawa sila ng mga gawaing pagnanakaw at sapilitang pag-agaw; yaong nabubuhay sa malulupit na paniningil at yaong kumikita sa ‘salita ng hari’—sa impluwensiya sa hukuman.

Verse 33

पीडयन्ति जनान्सर्वान्कृपणान्ग्रामकूटकान् ॥ सुवर्णमणिमुक्तानां कूटकर्मानुकारकाः

Pinahihirapan nila ang lahat ng tao—lalo na ang mga dukha—bilang mga huwad na manggagawa sa nayon; ginagaya ang pamemeke sa ginto, hiyas, at mga perlas.

Verse 34

समये कृतहर्त्तारो लोकपीडाकरा नराः ॥ अनादिबुद्धयश्चान्ये स्वार्थातिशयकारिणः

Ang mga taong nagnanakaw sa takdang sandali, na nagdudulot ng pahirap sa sambayanan; at ang iba pa na walang matibay na pag-unawa, na kumikilos sa labis na pansariling kapakinabangan.

Verse 35

भूतनिष्ठाभियोगज्ञा व्यवहारेष्वनर्थकाः ॥ भेदकाराश्च धातूनां रजतस्य च कारकाः

Yaong bihasa sa paghahain ng paratang laban sa mga nilalang, yaong nagdudulot ng pinsala sa mga usaping panghukuman at pangkalakalan, at yaong mga kasangkapan ng pandaraya—na naghahati o sumisira ng mga metal at gumagawa ng huwad na pilak.

Verse 36

न्यासार्थहारका ये च सम्मोहनकराश्च ये ॥ ये तथोपाधिकाः क्षुद्राः पच्यन्ते तेषु तेष्वथ

At yaong nagnanakaw ng ipinagkatiwalang deposito, yaong nagdudulot ng pagkalito, at gayundin ang mumunting taong kumikilos sa mapanlinlang na dahilan—sila’y ‘niluluto,’ samakatuwid ay pinapahinog ang bunga, sa kani-kaniyang kalagayan pagkaraan.

Verse 37

कर्मक्षयो यदा तेषां मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥ तत्र तत्रोपपद्यन्ते यत्र यत्र महद्भयम्

Kapag nauubos ang kanilang dating karma at sila’y nakakamit ang pagsilang bilang tao, sila’y muling isinisilang nang paulit-ulit sa mga pook—saanman naroon ang matinding takot.

Verse 38

यस्मिंश्चौरभयं देशे क्षुद्भयं राजतो भयम् ॥ आपद्भ्योऽपि भयं यत्र व्याधिमृत्युभयं तथा

Sa isang lupain na may takot sa magnanakaw, takot sa gutom, takot sa hari (kapangyarihan ng estado), takot maging sa mga kapahamakan, at gayundin takot sa sakit at kamatayan—

Verse 39

इतयो यत्र देशेषु लुब्धेषु नगरेषु च ॥ क्षयाः कालोपसर्गा वा जायन्ते तत्र ते नराः

Sa mga lupain at mga lungsod na yaon kung saan may itayaḥ (mga pighati o mapanirang panggugulo) at kasakiman, doon sumisibol ang mga pagkapuksa o mga salot ng panahon; doon isinisilang ang mga taong iyon.

Verse 40

बहुदुःखपरिक्लिष्टा गर्भवासेन पीडिताः ॥ एकहस्ता द्विहस्ता वा कूटाश्च विकृतोदराः

Dahil sa maraming pagdurusa at sa pahirap ng paninirahan sa sinapupunan, sila’y isinisilang na may isang kamay o may kapansanan sa mga sangkap, at may kuba o baluktot ang tiyan.

Verse 41

तेषामपत्यं न भवेत् तद्रूपं च सुलक्षणम् ॥ अतिह्रस्वं विवर्णं च विकृतं भ्रान्तलोचनम्

Ang kanilang supling ay hindi nagiging katulad sa anyo at hindi rin nagtataglay ng mabubuting palatandaan; sa halip, ito’y labis na pandak, maputla, deformed, at may ligaw na tingin.

Verse 42

संसारे च यथा पक्वं कृपणं भैरवस्वनम् ॥ महतः परिवारस्य तुष्टश्चोच्छिष्टभोजकः

At sa pag-ikot sa sansara, kapag ang kalagayan ay nahinog, nagiging abang na tao na may nakapanghihilakbot na tinig—ngunit kuntento na parang kumakain ng tira, nabubuhay na umaasa sa sambahayan ng mga dakila.

Verse 43

रूपतो गुणतो हीनो बलतः शीलतस्तथा ॥ राजभृत्या भवन्त्येते पृथिवीपरिचारकाः

Kulang sa anyo, sa mga katangian, sa lakas, at gayundin sa asal, ang mga ito’y nagiging mga lingkod ng hari—mga tagapaglingkod na nagpapagal sa lupa.

Verse 44

शिराविवृतगात्राश्च हीनाङ्गा वातरोगिणः ॥ अश्रुपातितनेत्राश्च भार्या न प्राप्नुवन्ति ते

May litaw na mga ugat sa katawan, may kapansanan sa mga sangkap, dinadapuan ng sakit na vāta (hangin), at ang mga mata’y napinsala sa pagluha; hindi sila nagkakamit ng asawa.

Verse 45

अनालयाः निरामर्षाः वेदनाभिः सुसंवृताः ॥ समकार्यसजात्यानां मित्रसम्बन्धिनां तथा

Walang tahanan at salat sa pagtitimpi, nababalot nang mahigpit ng mga pagdurusa; napapalayo sila maging sa mga kapantay sa gawain at uri, gayundin sa mga kaibigan at kamag-anak.

Verse 46

कर्मकल्याणकृच्छ्रेषु भृशं चापि विमुह्यति ॥ कर्षकाः पशुपालाश्च वाणिज्यस्योपजीवकाः

Sa mga paghihirap na humahadlang sa matagumpay na pagwawakas ng mabubuting gawain, sila’y lubhang nalilito—mga magsasaka, mga tagapag-alaga ng hayop, at yaong nabubuhay sa kalakalan.

Verse 47

यद्यत्कुर्वन्ति ते कर्म सर्वत्र क्षयभागिनः ॥ सत्यमन्विष्यमाणाश्च नैव ते कीर्त्तिभागिनः

Anumang gawaing kanilang isagawa, saanman ay nauuwi sa pagkalugi; at bagaman hinahanap nila ang katotohanan, hindi sila nagkakamit ng bahagi sa pangmatagalang karangalan.

Verse 48

यत्किञ्चिदशुभं कर्म तस्मिन्देशे समुच्छ्रितम् ॥ तस्य देशस्य नैवास्ति वर्जयित्वातुरान्नरान्

Anumang di-mapalad na gawa ang umusbong sa lupain na yaon—sa lupain ding iyon ay walang kagalingan, maliban lamang sa mga taong nagdurusa na hindi dapat sisihin.

Verse 49

सुवृष्ट्यामपि तेषां वै क्षेत्रं तं तु विवर्जयेत् ॥ अशनिर्वा पतत्तत्र क्षेत्रं वापि विनश्यति

Kahit may mabuting pag-ulan, dapat iwasan ang kanilang bukirin; sapagkat maaaring bumagsak doon ang kidlat, o kaya’y mapahamak at masira ang bukirin mismo.

Verse 50

न सुखं नापि निर्वाणं तेषां मानुषता भवेत् ॥ उत्पद्यते नृशंसानां तीव्रः क्लेशः सुदारुणः

Walang ligaya ni kalayaan (nirvāṇa) ang nagiging kalagayang pantao nila; sa malulupit, sumisibol ang matindi at lubhang mabagsik na pagdurusa.

Verse 51

स्तेयकर्मप्रयुक्तानां मुक्त्वा क्लेशपरम्पराम् ॥ परदारप्रसक्तानामिमां शृणुत यातनाम्

Isantabi ang sunod-sunod na pagdurusa ng mga gumagawa ng pagnanakaw; ngayo’y pakinggan ang pahirap na ito para sa mga nahuhumaling sa asawa ng iba.

Verse 52

तिर्यङ्मानुषदेहेषु यान्ति विक्षिप्तमानसाः ॥ विहरन्ति ह्यधर्मेषु धर्मचारित्रदूषकाः

Sa isip na nagkakagulo, napapasa sila sa mga katawan ng hayop at tao; gumagala sila sa mga landas ng adharma—yaong sumisira sa dharma at wastong asal.

Verse 53

तांस्तेनैव प्रदानेंन संग्रहेत्तु ग्रहेण वा ॥ मूलकर्मप्रयोगेण राष्ट्रस्यातिक्रमेन वा

Ang mga iyon ay maaaring angkinin sa pamamagitan ng gayong ‘handog’ mismo (bilang pakunwaring transaksiyon), o sa pamamagitan ng pagsamsam; o sa paggamit ng pangunahing paraan ng pamimilit, o sa paglabag sa kaayusan ng kaharian/estado.

Verse 54

प्रसह्य वा प्रकृत्या वै ये चरन्ति कुलाङ्गनाः ॥ वर्णसङ्करकर्त्तारः कुलधर्मादिदूषकाः

Maging sa pamimilit o dahil sa sariling hilig, yaong mga babae ng mararangal na angkan na gumagawa nito—mga tagapaglikha ng varṇa-saṅkara (pagkahalo ng uri) at mga sumisira sa dharma ng angkan at kaugnay na mga pamantayan—(ay tinutukoy dito).

Verse 55

निरयं पापभूयिष्ठा अनुभूय महाभयम् ॥ बहुवर्षसहस्राणि कर्मणा तेन दुष्कृताः

Naranasan na ang impiyerno, ang mga taong pinaghaharian ng kasalanan, kasama ang matinding takot, at ang mga gumagawa ng masama ay nagtitiis doon sa loob ng libu-libong taon dahil sa ganoong gawa.

Verse 56

कर्मक्षये यदा भूयो मानुष्यं यान्ति दारुणम् ॥ सङ्कीर्णयोनिजाः क्षुद्रा भवन्ति पुरुषाधमाः

Kapag, sa pagkaubos ng karmang iyon, sila ay muling nakamtan ang mabigat na kalagayang pantao, sila ay naging mga ipinanganak sa magkahalong lahi, hamak at mababang uri, mga lalaking nasa pinakamababang antas.

Verse 57

वेश्यालङ्घककूटानां शौण्डिकानां तथैव च ॥ दुष्टपाषण्डनारीणां नैकमैथुनगामिनाम्

Ang mga kahihinatnang ito ay inilalarawan para sa mga lumalabag sa mga kababaihan ng uring kortesana, para sa mga manlilinlang at sa mga lasinggero rin; at para sa mga babaing tiwali na nauugnay sa mga grupong heterodoxo, na nakikilahok sa paulit-ulit na pagsasama.

Verse 58

निर्लज्जपुण्ड्रकाः केचिद्बद्धपौरुषगण्डकाः ॥ स्त्रीबन्धकाः स्त्रीविनाशाः स्त्रीवेषाः स्त्रीविहारिणः

Ang ilan ay walang hiya, na nagtataglay ng mga tandang sekta; ang ilan ay ang kanilang pagkalalaki ay tali at nahahadlangan; ang iba naman ay ang mga nagkukulong sa mga babae, ang mga nagdudulot ng kapahamakan sa mga babae, ang mga nagsusuot ng kasuotan pambabae, at ang mga gumagala sa paghahangad sa mga babae.

Verse 59

स्त्रीणां चानुप्रवृद्धा ये स्त्रीभोगपरिभोगिनः ॥ तद्दैवतास्तन्नियमास्तद्वेषास्तत्प्रभाषिताः

At ang mga lalong nalulubog sa mga babae, na mga sumasabay at lubos na nasasakop sa kasiyahang sekswal, ay tinatanggap sila bilang kanilang diyos-diyosan, bilang kanilang tuntunin, bilang kanilang kasuotan, at bilang kanilang paraan ng pananalita.

Verse 60

तद्भावास्तत्कथालापास्तद्भोगाः परिभोगिनः ॥ विप्रलोभं च दानेषु प्राप्नुवन्ति नराधमाः

Ang kanilang kalooban ay umaayon doon; ang kanilang usapan ay umiikot doon; ang mga kalugurang yaon ay muli’t muli nilang hinahabol—ngunit sa pagbibigay-dāna, ang pinakamasamang tao ay nagkakamit ng panlilinlang at pandaraya.

Verse 61

सौभाग्यपरमासक्ता नरा बीभत्सदर्शनाः ॥ अबुद्धैः सह संवासं प्रियं चाविप्रियं तथा

Ang mga taong labis na nahuhumaling sa sariling kagandahan ay nagiging kasuklam-suklam sa anyo; at naninirahan sila kasama ng mga mangmang—sa gitna man ng kaaya-aya at di-kaaya-aya.

Verse 62

शारीरं मानसं दुःखं प्राप्नुवन्ति नराधमाः ॥ कृमिभिर्भक्षणं चैव तप्ततैलोपसेचनम्

Ang pinakamasamang tao ay nagkakamit ng pagdurusang pangkatawan at pangkaisipan—kinakain ng mga uod, at binubuhusan din ng mainit na langis.

Verse 63

अग्निक्षारनदीभ्यां तु प्राप्नुवन्ति न संशयः ॥ परदारप्रसक्तानां भयं भवति निग्रहः

Walang alinlangan, kanilang nararanasan ang mga ilog ng apoy at ng nakakaagnas na alkali. Sa mga nahuhumaling sa asawa ng iba, sumisibol ang takot at kasunod ang pagpipigil o parusang pagpigil.

Verse 64

प्राणातिपातनं ते वै प्राप्नुवन्ति यथा तथा ॥ लोहकाः कारुकाश्चैव गर्भाणां विनिहिंसकाः

Tunay ngang kanilang dinaranas ang pagkitil ng buhay, sa iba’t ibang paraan—lalo na ang mga panday ng metal at mga manggagawa, na nananakit at sumisira sa mga sanggol sa sinapupunan.

Verse 65

योनिśūलाक्षिśūलाश्च श्वासहृद्गुह्यśūलिनः ॥ पिण्डकावर्त्तभेदैश्च प्लीहगुल्मादिरोगिणः ॥

Doon, ang mga makasalanan ay dumanas ng kirot sa sinapupunan at sa mga mata; pinahihirapan sila ng mga karamdaman sa paghinga at ng sakit sa puso at sa mga lihim na bahagi. Sila rin ay nagkakasakit ng mga bukol, pag-ikot ng bituka at pagkapunit, at ng mga karamdaman gaya ng sakit sa pali at pamamaga ng tiyan.

Verse 66

तत्र कालं चिरं घोरं पच्यन्ते पापकािरणः ॥ कर्मक्षयो यदा भूयो मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥

Doon, sa mahabang at kakila-kilabot na panahon, ang mga gumagawa ng kasamaan ay wari’y “niluluto,” ibig sabihi’y pinahihirapan. Kapag naubos ang kanilang karma, muli nilang nakakamit ang pag-iral bilang tao.

Verse 67

निरयेष्वप्रतिष्ठेषु दारुणेषु ततस्ततः ॥ तत्र कालं तु सुचिरं पच्यन्तां पापकािरणः ॥

Sa mga kakila-kilabot na impiyernong walang matatag na tuntungan, dito at doon, sa iba’t ibang dako, doon sa napakahabang panahon ay “niluluto,” ibig sabihi’y pinahihirapan, ang mga gumagawa ng kasamaan.

Verse 68

कर्मान्तकारका ह्येते तृणीभूता भवन्ति ते ॥ अनर्थो राजदण्डो वा नित्यमुत्पाद्यते वधः ॥

Sapagkat ang mga taong ito, sa kanilang mga gawa, ay nagiging mga tagapaghatid ng kapahamakan; itinuturing silang walang halaga na gaya ng damo. Ang kasawian—o kaya’y parusa ng hari—ay laging sumisibol, at ang kamatayan ay naidudulot.

Verse 69

शीलशौचादिसम्पन्नं ये जनं धर्मलक्षणम् ॥ धर्षयन्ति च ये पापाः श्रूयतां तत्पराभवः ॥

Yaong mga makasalanang lumalapastangan at umaapi sa mga taong may tanda ng dharma—yaong mga pinagkalooban ng mabuting asal, kalinisan, at iba pa—pakinggan ngayon ang salaysay ng kanilang pagbagsak.

Verse 70

सर्वं च निखिलं कार्यं यन्मया समुदाहृतम् ।

At ang buong kalipunan ng mga tungkulin—lahat nang ganap—ay ipinahayag ko na.

Inside Adhyaya 203

How it unfolds

  1. Where it opens

    Within the Varāha–Pṛthivī didactic frame, the discourse resumes as a continuation/extension of earlier enumerations, shifting from general moral instruction to a more administrative, itemized catalog of pāpa and its karmic accounting, explicitly attributed to Citragupta’s record-keeping authority.

  2. Central event

    A structured taxonomy of wrongdoings is presented—lack of self-restraint, violence and cruelty, deceitful and injurious speech (slander/falsehood), theft and fraud/counterfeiting, abuse of power and corruption, arson/forest-fire setting, hunting/slaughter, and sexual coercion/misconduct—each paired with (a) naraka-yātanā descriptions and (b) post-naraka rebirth markers such as disease, disability, shortened lifespan, social dishonor, poverty, chronic fear, and insecurity.

  3. Climax resolution

    The cumulative force of repeated cause→torment→rebirth cycles culminates in a comprehensive moral warning: antisocial harms reliably mature into embodied suffering and social precarity across lifetimes; after karmakṣaya, rebirth occurs but is stamped by visible afflictions that mirror the original harm.

Geographical context

No explicit toponyms, river systems, or pilgrimage landscapes are named in this adhyāya. Spatial setting is primarily moral-cosmological (naraka realms) and socio-political (regions characterized by theft-fear, famine-fear, royal punishment), rather than a mapped sacred geography.

Ritual instructions

  • BenefitNot a procedural ritual chapter; the practical takeaway is ethical restraint (ahiṃsā, truthfulness, non-theft, non-exploitation) as the preventive ‘sādhana’ that averts naraka-yātanā and afflicted rebirth.

The narrative frame

  • Varāha (instructional voice; enumeration attributed to Citragupta)Pṛthivī · Didactic, juridical/administrative, admonitory; a moral ‘ledger’ style that stresses accountability and inevitability of karmic maturation.

The emotional journey

  • Dominant RasaBhayānaka (awe/terror) with a didactic undercurrent of Śānta (sobering restraint)
  • Emotional ProgressionBegins with sober instruction, intensifies through repetitive, escalating depictions of punishments and degraded rebirths, and settles into a chastened clarity that frames ethical self-restraint as the only stable refuge from recurring fear and suffering.

Planning a pilgrimage

  • Visit FeasibilityNot applicable: the adhyāya is moral-cosmological and does not anchor itself in a named tīrtha or visitable sacred geography.

Frequently Asked Questions

The text constructs an ethical taxonomy in which specific harms—violence toward beings, deceitful and injurious speech, theft and fraud, abuse of power, and sexual coercion—are presented as causal factors producing (a) prolonged punitive experiences (naraka-yātanā) and (b) observable rebirth consequences such as disease, disability, social dishonor, and persistent insecurity. The internal logic emphasizes that antisocial actions destabilize both the individual body and the social order across lifetimes.

No tithi, pakṣa, seasonal (ṛtu), or calendrical observances are prescribed. The only temporal motif is karmakṣaya—after an unspecified duration of suffering, beings return to human birth, often with shortened lifespan (alpāyu) and chronic illness.

While not a systematic ecological treatise, the chapter explicitly treats environmentally destructive acts—especially dāvāgni (setting a forest fire) and forms of animal-killing (e.g., hunters and slaughterers)—as serious moral disruptions with extended consequences. In a Pṛthivī-centered Purāṇic frame, these acts can be read as violations of terrestrial well-being: harm to habitats and non-human life is integrated into the same karmic accountability system that governs social violence and fraud.

The chapter does not cite dynasties or named royal lineages. The principal cultural figure invoked is Citragupta, presented as the recorder/administrator who ‘indicates’ or enumerates categories of wrongdoing. Social types are referenced (e.g., those living off royal authority, counterfeiters, informers, arsonists), but without specific historical personages.

Ask anything about Adhyaya 203 of the Varaha Purana

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play