Opening the text

Pūjādisāmayikāparādha-prāyaścittaṃ tathā Upaspṛśya-vidhiḥ
Ritual-Manual (Prāyaścitta) and Ethical-Discourse (Conduct in Devotional Practice)
Inilalahad ng adhyāya ang pagtuturo ni Varāha kay Pṛthivī (Dharaṇī/Vasundharā) tungkol sa pagwawasto ng mga pagkukulang sa pagsamba at araw-araw na pagtalima. Ipinapaliwanag ni Varāha ang mga prāyaścitta para sa tiyak na paglabag—maling paglapit, di-angkop na kasuotan, o depektibong handog—kasama ang mga bunga sa karma at mga panatang panlunas tulad ng Cāndrāyaṇa, Mahāsāntapana, at taptakṛcchra. Hinihingi ni Pṛthivī ang “lihim” na pamantayan upang makalapit ang mga bhāgavata sa Diyos nang hindi lumalabag; kaya itinuro ni Varāha ang sunod-sunod na upaspṛśya: paghuhugas, pagkuha ng lupa, pagbanlaw, maingat na pag-inom ng sips, pagpigil ng hininga, at wastong paghipo. Binibigyang-diin din ang pagpipigil sa damdamin, lalo na ang pag-iwas sa krodha, bilang kailangan sa bisa ng ritwal at sa kaayusang panlipunan na ikinababahala ni Pṛthivī.
Verse 1
अथ पूजादिसामयिकापराधेषु प्रायश्चित्तानि ॥ श्रीवराह उवाच ॥ मुक्त्वा तु मम कर्माणि मम कर्मपरायणः ॥ प्रायश्चित्तविधिं देवि यस्तु वाक्यं प्रभाषते ॥
Ngayon, ang mga pag-aalis-sala para sa mga pagkakasalang may kaugnayan sa pagsamba at sa mga pana-panahong pagtalima. Sinabi ni Śrī Varāha: “Yaong masigasig sa aking mga ritwal, ngunit tinalikuran ang aking mga itinakdang gawain, at nagsasalita tungkol sa paraan ng pag-aalis-sala, O diyosa…”
Verse 2
मूर्खो भवति सुश्रोणि मम कर्मपरायणः ॥ प्रायश्चित्तविधिं देवि येन मुच्येत किल्बिषात् ॥
“Nagiging mangmang siya, O may magandang balakang, kahit masigasig sa aking mga ritwal; kaya ituro, O diyosa, ang paraan ng pag-aalis-sala na sa pamamagitan nito’y mapapalaya mula sa kasalanan.”
Verse 3
आकाशशयनं कृत्वा दिनानि दश पञ्च च ॥ मुच्यते किल्बिषात्तत्र देवि चैव न संशयः ॥
Sa pagsasagawa ng ‘pagtulog sa ilalim ng bukas na langit’ sa loob ng sampung araw, at dagdag pang lima, napapalaya roon mula sa kasalanan, O diyosa—walang pag-aalinlangan dito.
Verse 4
इति मौनत्यागप्रायश्चित्तम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ भूषितो नीलवस्त्रेण यो हि मामुपपद्यते ॥ वर्षाणां हि शतं पञ्च कृमिर्भूत्वा स तिष्ठति ॥
“Ito ang pag-aalis-sala hinggil sa pagtalikod sa katahimikan.” Sinabi ni Śrī Varāha: “Ang lumalapit sa akin na nakabihis at pinalamutian ng bughaw na kasuotan ay mananatili sa loob ng isang daan at limang taon, na naging isang uod.”
Verse 5
तस्य वक्ष्यामि सुश्रोणि अपराधविशोधनम् ॥ प्रायश्चित्तं विशालाक्षि येन मुच्येत किल्बिषात् ॥
Kaya sasabihin ko sa iyo, O may magandang balakang, ang paglilinis ng pagkakasala—ang prāyaścitta, O malalaki ang mata, na sa pamamagitan nito’y mapapalaya sa kasalanan.
Verse 6
व्रतं चान्द्रायणं कृत्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ मुच्यते किल्बिषाद्भूमे एवमेतन्न संशयः ॥
Sa pagsasagawa ng panatang Cāndrāyaṇa ayon sa gawaing itinakda ng batas, napapalaya sa kasalanan, O Daigdig; gayon nga ito—walang alinlangan.
Verse 7
अविधानेन संस्पृश्य यो हि मामुपसर्पति ॥ स मूर्खः पापकर्मा च मम विप्रियकारकः ॥
Ang sinumang lumalapit sa akin matapos humipo o makisalamuha nang di-wasto, nang walang nararapat na tuntunin—siya’y mangmang, gumagawa ng kasalanan, at gumagawa ng bagay na di ko kinalulugdan.
Verse 8
तेन दत्तं वरारोहे गन्धमाल्यसुगन्धितम् ॥ प्रापणं च न गृह्णामि मृष्टं चापि कदाचन ॥
Kaya, O may marikit na hita, kahit pabanguhan ng halimuyak at palamutian ng mga bulaklak na kuwintas, hindi ko tinatanggap ang handog na inihahain niya—ni anumang matamis o piling pagkain kailanman.
Verse 9
ततो नारायणवचः श्रुत्वा सा संशितव्रता ॥ उवाच मधुरं वाक्यं धर्मकामा वसुन्धरा ॥
Pagkarinig sa mga salita ni Nārāyaṇa, siya—matatag sa kanyang mga panata—ay nagsalita ng matatamis na salita: si Vasundharā, ang Daigdig, na naghahangad ng dharma.
Verse 10
केन कर्मविधानॆन भूत्वा भागवता भुवि ॥ उपस्पृश्योपसर्पन्ति तव कर्मपरायणाः
Sa anong itinakdang paraan ng gawa, pagkaraang maging mga deboto sa lupa, lumalapit sa Iyo ang mga nakatuon sa Iyong mga ritwal matapos magsagawa ng paglilinis na pang-ritwal (upaspṛśya)?
Verse 11
एतन्मे संशयं देव परं कौतूहलं हि मे ॥ तव भक्तसुखार्थाय निष्कलं वक्तुमर्हसि
Ito ang aking pag-aalinlangan, O Deva, at tunay na dakilang pananabik ko. Para sa kapakanan ng Iyong mga deboto, nararapat Mong ipaliwanag ito nang ganap at walang pagkukulang.
Verse 12
श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं भीरु भाषसे ॥ कथितं मम तत्त्वेन गुह्यमेतत्परं महत्
Sinabi ni Śrī Varāha: Makinig, O diyosa, ayon sa katotohanan, sa bagay na itinatanong mo sa akin, O mahiyain. Ipinahayag ko ito sa tunay na prinsipyo: ito’y lihim na aral, kataas-taasan at malalim.
Verse 13
विमुच्य सर्वकर्माणि यो हि मामुपसर्पति ॥ तस्य वै शृणु सुश्रोणि उपस्पृश्य च या क्रिया
Ang sinumang, tinalikdan ang lahat ng ibang gawain, ay lumalapit sa akin—makinig, O magandang balakang, sa gawaing-ritwal (kriyā) na isasagawa bilang paglilinis na pang-ritwal (upaspṛśya) para sa gayong tao.
Verse 14
भूत्वा पूर्वमुखस्तत्र पादौ प्रक्षाल्य चाम्बुभिः ॥ उपस्पृश्य यथान्यायं तिस्रो वै गृह्य मृत्तिकाः
Doon, nakaharap sa silangan, matapos hugasan ng tubig ang mga paa, at isagawa ang paglilinis ayon sa tuntunin, saka dapat kumuha nang wasto ng tatlong bahagi ng lupa (luwad).
Verse 15
ततः प्रक्षालितं हस्तं जलेन तदनन्तरम् ॥ सप्तकोशं ततो गृह्य जलेन क्षालयेत् ततः
Pagkatapos nito, agad na hugasan ang kamay sa tubig. Saka kunin ang sukat na tinatawag na “pitong kośa,” at muli itong hugasan sa tubig.
Verse 16
पादमेकैकशस्तद्वत्पञ्च पञ्च वदेत् ततः ॥ कोशौ संमृज्यतां तत्र यदीच्छेत्तु मम प्रियम्
Gayundin, sa bawat paa nang paisa-isa, saka bigkasin ang “lima at lima.” Doon, punasan at linisin ang dalawang kośa—kung ibig mong gawin ang nakalulugod sa akin.
Verse 17
त्रीणि कोशान्पिबेत्तत्र सर्वपापविशोधनम् ॥ मुखं कराभ्यां मार्जेत सर्वमिन्द्रियनिग्रहम्
Doon ay uminom ng tatlong kośa—na siyang paglilinis sa lahat ng kasalanan. Punasan ang mukha gamit ang dalawang kamay—bilang pagpipigil sa lahat ng pandama.
Verse 18
प्राणायामं ततः कृत्वा मम चिन्तापरायणः ॥ कर्मणा विधिदृष्टेन कुर्यात्संसारमोक्षणम्
Pagkatapos, matapos isagawa ang prāṇāyāma, na ang isip ay nakatuon sa pagninilay sa akin, isagawa—ayon sa itinakdang tuntunin—ang gawain na nakatuon sa paglaya mula sa saṃsāra.
Verse 19
स्पृशेत्तु निष्कलस्तत्र यो हि यत्र प्रतिष्ठितः ॥ विक्षिपेत्रिणि वाराणि सलिलं प्रवरं त्रयम्
Doon, sa kinaroroonan niya, dapat isagawa ang itinakdang paghipo (spṛśet) sa kalagayang ganap at dalisay (niṣkala). Dapat iwisik ang mainam na tubig nang tatlong ulit, sa tatlong sukat na bahagi.
Verse 20
एवमुक्तस्य कर्त्तव्यं ममाभिगमनेषु च ॥ उपस्पृश्य तनुं वामे यदीक्षेत प्रियं मम ॥
Sa gayong naturuan, ito rin ang dapat gawin kapag lumalapit sa akin: matapos ang itinakdang paghipo para sa paglilinis (upaspṛśa), kung sa kaliwang panig ng katawan ay makita niya ang minamahal ko.
Verse 21
एवं च कुर्वतस्तस्य मम कर्मव्यवस्थितः ॥ अपराधं न विन्देत एवं देवि न संशयः ॥
At ang gumagawa nang ganito, na matatag sa aking itinakdang ritwal, ay hindi magkakamit ng pagkakasala—ganyan, O Diyosa; walang pag-aalinlangan dito.
Verse 22
ततो नारायणवचः श्रुत्वा देवी वसुन्धरा ॥ उवाच मधुरं वाक्यं सर्वभागवतप्रियम् ॥
Pagkaraan, nang marinig ang mga salita ni Nārāyaṇa, ang diyosang Vasundharā ay nagsalita ng matamis na pahayag, na ikinalulugod ng lahat ng mga deboto ng tradisyong Bhāgavata.
Verse 23
धरण्युवाच ॥ उपस्पृश्य विधानॆन यस्तु कर्माणि चाप्नुयात् ॥ तापनं शोधनं चैव तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥
Sinabi ng Daigdig: “Kung ang isang tao, ayon sa wastong pamamaraan ng upaspṛśa, ay magsasagawa ng mga ritwal na gawain, nararapat mong ipaliwanag ang mga pagsasanay ng austeridad (tāpana) at paglilinis (śodhana) tungkol dito.”
Verse 24
श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे भूमे इमं गुह्यमनिन्दिते ॥ यां गतिं च प्रपद्यन्ते मम कर्मबहिष्कृताः ॥
Sinabi ni Śrī Varāha: “Makinig nang may katotohanan, O Lupa—ikaw na walang kapintasan—sa lihim na aral na ito; at sa hantungan ng mga itinatakwil mula sa aking ritwal.”
Verse 25
व्यभिचारं च मे कृत्वा यश्च मामुपसर्पति ॥ दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ॥
At sinumang lumabag sa katapatan sa akin at gayon pa man ay lumalapit sa akin—(sa kaniya’y may bunga) sampung libong taon, at maging daan-daang taon pa.
Verse 26
कृमिर्भूत्वा यथान्याय्यं तिष्ठते नात्र संशयः ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि तस्य मूर्खस्य माधवि ॥
Nagiging uod, siya’y nananatili ayon sa nararapat—dito’y walang pag-aalinlangan. Ipahahayag ko ang pagtubos-sala para sa hangal na iyon, O Mādhavī.
Verse 27
यच्च कृत्वा महाभागे कृतकृत्यः पुनर्भवेत् ॥ महासान्तपनं कृत्वा तप्तकृच्छ्रं च निष्कलम् ॥
At sa paggawa nito, O mapalad na dakila, muli siyang magiging ganap sa dapat gawin: isagawa ang Dakilang Sāntapana at ang pinainit na Kṛcchra, nang walang kapintasan.
Verse 28
किल्बिषात्तु प्रमुक्तास्ते गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ यस्तु क्रोधसमाविष्टो मम भक्तिपरायणः ॥
Pinalaya sa kasalanan, sila’y nagtutungo sa pinakamataas na hantungan. Ngunit yaong nasasakmal ng poot, bagaman nakatuon sa aking debosyon…
Verse 29
स्पृशेत मम गात्राणि चित्तं कृत्वा चलाचलम् ॥ न चाहं रागमिच्छामि क्रुद्धमेव यशस्विनि ॥
Maaaring hipuin niya ang aking mga sangkap habang ginagawa ang isip na minsang magulo at minsang matatag; gayunman, hindi ko ninanais ang pagnanasa—kundi poot lamang, O marangal at tanyag.
Verse 30
इच्छामि च सदा दान्तं शुभं भागवतं शुचिम् ॥ पञ्चेन्द्रियसमायुक्तं लाभालाभविवर्जितम् ॥
Ninanais ko, palagi, ang isang mapagpigil-sa-sarili—mapalad, deboto (bhāgavata), at dalisay—taglay ang limang pandama ngunit walang pagkakapit sa pakinabang at pagkalugi.
Verse 31
अहङ्कारविनिर्मुक्तं कर्मण्यभिरतं मम ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वरानने ॥
(Ang nararapat ay) yaong malaya sa pagkamakasarili (ahaṅkāra) at masigasig sa gawa para sa akin. At may iba pa akong sasabihin sa iyo—pakinggan mo iyon, O marikit ang mukha.
Verse 32
मां यदा लभते क्रुद्धः शुद्धो भागवतः शुचिः ॥ चिल्ली जातो वर्षशतं श्येनो वर्षशतं पुनः ॥
Kapag ang isang galit na tao ay nakakamit ako—kahit siya’y dalisay, deboto, at malinis—siya’y isinisilang bilang cillī sa loob ng sandaang taon, at muli bilang lawin (śyena) sa sandaang taon.
Verse 33
भेकस्त्रिशतवर्षाणि यातुधानः पुनर्दश ॥ अपुमान् षट् च वर्षाणि रेतोभक्षस्तु जायते ॥
(Siya’y nagiging) palaka sa loob ng tatlong daang taon; saka isang yātudhāna sa loob ng sampung taon. Pagkaraan, bilang walang-lakas na lalaki sa anim na taon, siya’y isinisilang na kumakain ng semilya.
Verse 34
अन्धो जायेत सुष्रोणि पञ्च सप्त तथा नव ॥ गृध्रो द्वात्रिंशवर्षाणि चक्रवाको दशैव तु ॥
Siya’y isinisilang na bulag, O marikit ang balakang, sa loob ng lima, pito, at gayundin siyam na taon. (Pagkaraan) bilang buwitre sa tatlumpu’t dalawang taon, at bilang ibong cakravāka sa sampung taon nga.
Verse 35
शैवालभक्षिता चैव ह्याकाशगमनं तथा ॥ ब्राह्मणो जायते भूमे क्रोधस्य च पथे स्थितः ॥
(May) pagkain ng lumot, at gayundin ang paglalakbay sa himpapawid. Pagkaraan, sa lupa’y isinisilang bilang brāhmaṇa—ngunit nananatiling nasa landas ng poot.
Verse 36
आत्मकर्मापराधेन प्राप्तः संसारसागरे ॥ धरण्युवाच ॥ अहो वै परमं गुह्यं यत्त्वया पूर्वभाषितम् ॥
Dahil sa pagkakasala ng sariling mga gawa, nararating ang karagatan ng saṃsāra. Sinabi ni Dharaṇī: “Ah! Tunay, ang iyong naunang sinabi ay isang sukdulang lihim.”
Verse 37
श्रुत्वा सुदुस्तरं सारं भीतास्मि परिदेविता ॥ नाहमाज्ञापयामि त्वां देवदेव जगत्पते ॥
Nang marinig ko ang diwa—na lubhang mahirap tawirin—ako’y natatakot at nananaghoy. Hindi kita iniuutosan, O Diyos ng mga diyos, O Panginoon ng sanlibutan.
Verse 38
मम चैव प्रियार्थाय सर्वलोकसुखावहम् ॥ येन मुच्यन्ति संशुद्धा बुधाः कर्मपरायणाः ॥
Para sa aking minamahal na layon, at bilang nagdudulot ng kaligayahan sa lahat ng mga daigdig—ipahayag mo yaong sa pamamagitan nito’y napapalaya ang mga dalisay, marurunong, na nakatuon sa gawa.
Verse 39
अल्पसत्त्वा गतभया लोभमोहसमन्विताः ॥ तरन्ति येन दुर्गाणि प्रायश्चित्तं च मे वद ॥
Ang may kaunting lakas, na nawala ang takot, at nababalot ng kasakiman at kamangmangan—sa pamamagitan ng ano nila natatawid ang mga kahirapan? Sabihin mo rin sa akin ang prāyaścitta, ang paraan ng pagtubos-sala.
Verse 40
ततः कमलपत्राक्षो वराहः सम्मुखे स्थितः ॥ सनत्कुमारो मे भक्तो पुनर्नारायणोऽब्रवीत् ॥
Pagkatapos, ang Varāha na may matang gaya ng talulot ng lotus ay tumindig na nakaharap (sa kanila). At si Sanatkumāra—aking deboto—ay muling nagsalita, na tumutugon kay Nārāyaṇa.
Verse 41
ततो भूम्या वचः श्रुत्वा ब्रह्मणश्च सुतो मुनिः ॥ सनत्कुमारो योगज्ञः प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥
Pagkarinig sa mga salita ng Daigdig, ang pantas na anak ni Brahmā—si Sanatkumāra, bihasa sa yoga—ay sumagot kay Vasundharā (ang Daigdig).
Verse 42
धन्या चैव सुभाग्या च यत्त्वया परिपृच्छितम् ॥ वराहरूपी भगवान् सर्वमायाकरण्डकः ॥
Tunay na pinagpala at mapalad ang iyong itinanong: ang Panginoon, na nag-anyong Varāha, ay tila sisidlan ng lahat ng kamangha-manghang kapangyarihan ng māyā.
Verse 43
किं त्वया भाषितो देवि सर्वयोगाङ्गयोगवित् ॥ देवो नारायणस्तत्र सर्वधर्मविदां वरः ॥
Ang iyong sinabi, O Diyosa (Daigdig), ay ukol doon kay Nārāyaṇa—pinakamataas sa mga nakakabatid ng dharma, at nakaaalam ng lahat ng sangkap ng yoga.
Verse 44
कुमारवचनं श्रुत्वा तं मही प्रत्यभाषत ॥ शृणु तत्त्वेन मे ब्रह्मन् यन्मया परिपृच्छितम् ॥
Pagkarinig sa mga salita ng Kumāra, sumagot sa kanya ang Daigdig: “Makinig, O Brahmin, sa katotohanan, sa aking itinatanong.”
Verse 45
कार्यं क्रियां च योगं च अध्यात्म्यं पार्थिवस्थितम् ॥ एतन्मे पृच्छते ब्रह्मन् देवो नारायणः प्रभुः ॥
Tungkol sa tungkulin (kārya), sa gawang-ritwal (kriyā), sa yoga, at sa adhiyātmya—ang panloob na espirituwal na prinsipyo na nakalagay sa kalagayang makalupa—ito, O Brahman, ang itinatanong ko sa Panginoong Nārāyaṇa, ang Makapangyarihan.
Verse 46
कृत्वा तेन व्रतं चैव मम कर्मपरायणः ॥ षष्ठे काले तु भुञ्जीत गृहभिक्षामनिन्दिताम् ॥
Matapos isagawa ang gayong panata, na nakatuon sa itinakdang gawain, dapat siyang kumain sa ikaanim na panahon, tumatanggap ng walang-dungis na limos na mula sa mga tahanan.
Verse 47
अष्टौ भिक्षा यथान्यायं शुद्धभागवतां गृहे ॥ य एतेन विधानॆन ब्रह्मकर्माणि कारयेत् ॥
Magkaroon ng walong bahagi ng limos, ayon sa wastong tuntunin, sa bahay ng mga dalisay na deboto ng Bhagavān. Sinumang magsagawa ng mga gawaing-brahma (banal na tungkulin) ayon sa paraang ito—
Verse 48
मुच्यते किल्बिषात्तस्मादेवमाह जनार्दनः ॥ यदीच्छसि परां सिद्धिं विष्णुलोकं जनार्दनात् ॥
Siya’y napapalaya mula sa gayong kasalanan at dungis—ganito ang sinabi ni Janārdana. Kung ninanais mo ang pinakamataas na kaganapan, ang daigdig ni Viṣṇu na nakakamtan sa pamamagitan ni Janārdana—
Verse 49
शीघ्रमाराधयेद्विष्णुं द्विजमुख्यो न संशयः ॥ ततो भूमेर्वचः श्रुत्वा ब्रह्मणश्च सुतो मुनिः ॥
Ang pinakamarangal sa mga dvija ay dapat agad sambahin at palugdan si Viṣṇu—walang pag-aalinlangan. Pagkaraan, nang marinig ang mga salita ng Daigdig, ang pantas na anak ni Brahmā ay (nagpatuloy).
Verse 50
प्रत्युवाच विशालाक्षीं धर्मकामो वसुन्धराम् ॥ अहो गुह्यं रहस्यं च यत्त्वया देवि भाषितम् ॥
Sumagot si Vasundharā, na nagnanais ng dharma, sa diyosang malalapad ang mga mata: “Aba! Ang iyong sinabi, O Devi, ay lihim at malalim na hiwaga.”
Verse 51
तस्य ये मुखनिष्क्रान्ता धर्मास्तान्वक्तुमर्हसि ॥ धरण्युवाच ॥ ततः स पुण्डरीकाक्षः शङ्खचक्रगदाधरः ॥
“Yaong mga dharmang lumabas mula sa kanyang bibig—nararapat mong isalaysay ang mga iyon.” Sinabi ni Dharaṇī: Pagkaraan, yaong may matang-loto, tagapagdala ng kabibe, diskos, at pamalo…
Verse 52
वराहरूपी भगवान् लोकनाथो जनार्दनः । उवाच मधुरं वाक्यं मेघदुन्दुभिनिःस्वनः ॥
Ang Mapalad na Panginoong Janārdana, ang Panginoon ng mga daigdig, na nag-anyong Varāha, ay nagsalita ng matatamis na salita; ang kanyang tinig ay umuugong na parang ulap at tambol-dundubhi.
Verse 53
भक्तकर्मसुखार्थाय गुणवित्तसमन्विताम् ॥ अनेनैव विधानेन आचारेण समन्वितः ॥
Para sa kapakanan ng kaligayahang nagmumula sa gawang may bhakti—taglay ang mabubuting katangian at wastong mga paraan—ang taong pinapanday ng ganitong pamamaraan at wastong asal…
Verse 54
देवि कारयते कर्म मम लोकं स गच्छति ॥ क्रुद्धेन न च कर्त्तव्यं लोभेन त्वरया न च ॥
O Devi, ang nagpapagawa ng itinakdang gawain ay makararatíng sa aking daigdig. Ngunit hindi ito dapat gawin sa galit, ni sa kasakiman, ni sa pagmamadali.
Verse 55
संसारं ते न गच्छन्ति अपराधविवर्जिताः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ अकर्मण्येन पुष्पेण यो मामर्चयते भुवि ॥
Yaong walang sala at paglabag ay hindi na muling tumutungo sa saṃsāra. Wika ni Śrī Varāha: “Ngunit ang sinumang sumasamba sa Akin sa lupa sa pamamagitan ng bulaklak na nakuha nang walang wastong pagsisikap o sa di-matuwid na paraan…
Verse 56
पातनं तस्य वक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ नाहं तत्प्रतिगृह्णामि न च ते वै मम प्रियाः ॥
“Ipahahayag ko ang kanyang pagbagsak—pakinggan mo ito, O Vasundharā. Hindi Ko tinatanggap ang gayong handog, at sila nga ay hindi minamahal sa Akin.”
Verse 57
मूर्खा भागवता देवि मम विप्रियकारिणः ॥ पतन्ति नरके घोरे रौरवे तदनन्तरम् ॥
“Mga mangmang na ‘bhāgavata’ (deboto), O Devi—yaong gumagawa ng di-kalugud-lugod sa Akin—ay nahuhulog sa kakila-kilabot na impiyerno, sa Raurava, pagkaraan.”
Verse 58
अज्ञानस्य च दोषेण दुःखान्यनुभवन्ति च ॥ वानरो दश वर्षाणि मार्जारश्च त्रयोदश ॥
“At dahil sa kamalian ng kamangmangan, dinaranas nila ang mga pagdurusa. (Isinisilang sila) bilang unggoy sa loob ng sampung taon, at bilang pusa sa loob ng labintatlo.”
Verse 59
मूकः पञ्च च वर्षाणि बलीवर्दश्च द्वादश ॥ छागश्चैवाष्टवर्षाणि मासं वै ग्रामकुक्कुटः ॥
“(Isinisilang sila) na pipi sa loob ng limang taon; bilang bakaing lalaki (ox) sa loob ng labindalawa; bilang kambing sa loob ng walong taon; at bilang tandang sa nayon sa loob ng isang buwan.”
Verse 60
त्रीणि वर्षाणि महिषो भवत्येव न संशयः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे पुष्पं यन्मे न रोचते ॥
Sa loob ng tatlong taon, ang tao ay nagiging kalabaw—walang alinlangan. Ito, O mapalad na ginang, ay sinabi ko sa iyo: ang handog na bulaklak na hindi ko kinalulugdan.
Verse 61
अकर्मण्यं विशालाक्षि पुष्पं ये च ददन्ति वै ॥ धरण्युवाच ॥ भगवन्यदि तुष्टोऽसि विशुद्धेनान्तरात्मना ॥
O malalaking-mata, yaong mga nag-aalay ng bulaklak na walang bisa (hindi wasto sa ritwal) ay tunay na nagkakasala. Sinabi ni Dharaṇī: O Mapalad na Panginoon, kung ikaw ay nasisiyahan—sa panloob na sarili na dalisay—
Verse 62
येन शुध्यन्ति ते भक्तास्तव कर्मपरायणाः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥
—sa pamamagitan nito, ang iyong mga deboto, na nakatuon sa mga gawaing itinakda, ay nalilinis. Sinabi ni Śrī Varāha: Pakinggan mo mula sa akin ayon sa katotohanan, O diyosa, ang itinatanong mo sa akin.
Verse 63
प्रायश्चित्तं महाभागे येन शुध्यन्ति मानवाः ॥ एकाहारं ततः कृत्वा मासमेकं वरानने ॥
O lubhang mapalad, ang pagsisisi (prāyaścitta) na naglilinis sa mga tao ay ito: matapos gawin ang pagkain nang minsan lamang sa isang araw, sa loob ng isang buwan, O magandang-mukha—
Verse 64
यावकान्नं त्रीण्यहानि वायुभक्षो दिनत्रयम् ॥ य एतेन विधानॆन देवि कर्माणि कारयेत् ॥
Sa loob ng tatlong araw, yāvaka-butil ang pagkain; at sa loob ng tatlong araw, mamuhay bilang ‘tagakain ng hangin’ (pag-aayuno). Sinumang, O diyosa, magsagawa ng mga ritwal ayon sa paraang ito—
Verse 65
सर्वपापप्रमुक्तश्च मम लोकं स गच्छति ॥
Malaya sa lahat ng kasalanan, ang taong iyon ay tutungo sa aking daigdig.
Verse 66
धरण्युवाच ॥ यन्मां त्वं भाषसे नाथ आचारस्य व्यतिक्रमम् ॥ उपस्पृश्य समाचारं रहस्यं वक्तुमर्हसि ॥
Sinabi ni Pṛthivī: O Panginoon, yamang nagsasalita ka sa akin tungkol sa paglabag sa wastong asal (ācāra), nararapat mong ipaliwanag ang lihim na pamamaraan ng tamang pagsasagawa—ang paglilinis na paghipo (upaspṛśya).
Verse 67
त्रीणि वारान्स्पृशेत्तत्र शिरो ब्रह्मणि संस्थितः ॥ त्रीणि वारान्पुनस्तत्र उभे ते कर्णनासिके ॥
Doon, dapat hipuin nang tatlong ulit ang ulo, na nakatuon sa Brahman. Pagkaraan, doon din, hipuin nang tatlong ulit ang dalawang tainga at ang mga butas ng ilong.
Verse 68
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यो मम ये च मते स्थिताः ॥ अनेन विधिना कृत्वा प्रायश्चित्तं यशस्विनि ॥
Maging brāhmaṇa, kṣatriya, o vaiśya—yaong nananatili sa aking aral—kapag naisagawa ang pagtubos-sala sa paraang ito, O marangal na isa—
Verse 69
जातं मे विह्वलं चित्तं न स्थिरं जायते क्वचित् ॥ यत्त्वया भाषितं हीदं भक्तानां च दुरासदम् ॥
Ang aking isip ay nabalisa; hindi ito tumitibay saanman. At ang sinabi mo ay mahirap makamtan—maging ng mga deboto.
Verse 70
ततो मां भाषते ब्रह्मन् विष्णुर्मायाकरण्डकः ॥ क्रुद्धा भागवता ब्रह्मन् येन शुद्ध्यन्ति किल्बिषात् ॥
Pagkaraan nito, si Viṣṇu—ang kahanga-hangang tagapagdala ng māyā—ay nagsalita sa akin: “O brāhmaṇa, ang mga deboto, kapag nagagalit, ay nagiging daan din upang malinis ang tao mula sa kasalanan.”
Verse 71
मत्पूजनं विधानॆन यदीच्छेत् परमाṃ गतिम् ॥ ये मां देवि यजिष्यन्ति क्रोधं त्यक्त्वा जितेन्द्रियाः ॥
Kung ninanais ng isang tao ang pinakamataas na kaganapan sa pamamagitan ng pagsamba sa akin ayon sa wastong pamamaraan—yaong sasamba sa akin, O Devī, na tinalikuran ang galit at napagtagumpayan ang mga pandama, sila ang karapat-dapat sa landas na iyon.
Verse 72
वीरासनविधींश्चैव कारयेत् सप्त सप्त च ॥ चतुर्थं भक्ष्यमेकेन मासेन घृतपायसम् ॥
Dapat ding isagawa ang mga itinakdang paraan ng vīrāsana—pito at muli pang pito (na ulit/pangkat). Sa ikaapat na yugto, sa loob ng isang buwan, ang handog na pagkain ay ghṛta-pāyasa, lugaw na may gatas at ghee.
Varāha and Pṛthivī enter a prescriptive, welfare-oriented dialogue: Pṛthivī’s concern is how devotees can remain eligible for worship despite inevitable lapses in daily observance and pūjā, and how ritual order supports communal stability on Earth.
Varāha enumerates prāyaścittas for concrete ritual and behavioral faults (improper approach, dress, flawed offerings, procedural mistakes), pairing each lapse with karmaphala-style consequences and corrective vows (e.g., Cāndrāyaṇa, Mahāsāntapana, taptakṛcchra), thereby mapping ‘fault → consequence → remedy’.
Pṛthivī requests the ‘secret’ standard (rahasya) for bhāgavatas to approach the deity without transgression; Varāha answers with a stepwise upaspṛśya-vidhi—washing, taking earth, rinsing, controlled sips, breath regulation, and regulated touching—framing purity as both procedural and ethical, with special insistence on krodha-tyāga and jitendriyatā as prerequisites for ritual efficacy.
No explicit historical toponyms (e.g., cities, rivers, tīrthas) are named in the provided passage; the setting is primarily ritual-ethical and dialogic, with Pṛthivī functioning as a terrestrial personification rather than a mapped region.
The text links ritual correctness to ethical self-regulation: proper worship requires disciplined conduct (ācāra), especially restraint from krodha (anger), along with prescribed purificatory actions. Expiation is presented as a corrective technology that restores eligibility for devotion and stabilizes social-ritual order as voiced through Pṛthivī’s concern for devotees’ welfare.
The chapter specifies durations rather than seasons: e.g., 10 or 15 days of ākāśa-śayana (sleeping in the open/sky), the lunar vow Cāndrāyaṇa (month-structured observance), and regulated eating intervals (e.g., eating on the sixth time-period; month-long ekāhāra; multi-day yāvaka diet and three days of vāyu-bhakṣa). No explicit ṛtu (season) markers are stated in the excerpt.
Environmental stewardship appears indirectly through Pṛthivī’s role as Earth-personified: she requests practices that allow devotees to become 'saṃśuddha' and safely traverse difficulties, implying that moral-ritual discipline contributes to societal stability on Earth. The chapter frames terrestrial balance as maintained through regulated conduct, purity, and avoidance of disruptive emotions like anger.
The narrative names Sanatkumāra (a Brahmā-putra) as an interlocutor in the transmission context, and it references varṇa categories (brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya) as eligible practitioners of the stated prāyaścittas. No dynastic royal lineages or specific historical rulers are mentioned in the provided passage.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.