
Pūjāsāmāyika-gūdra-vāpūrīṣotsarjana-prāyaścitta
Ritual-Manual (Prāyaścitta) / Ethical-Discourse (Purity and Social Conduct)
Sa Adhyāya 133 ay isang aral na pag-uusap kung saan inilalahad ni Varāha ang prāyaścitta (pagbabayad-sala) para sa karumihang pangkatawan at sa pagdumi o pag-ihi sa mga kalagayang kaugnay ng ritwal at debosyon. Una niyang sinasabi na ang pakikipag-ugnay sa kanya, bilang tagapagligtas, ay nagpapalaya sa kasalanang kaugnay ng kilos ng katawan na may ugnay sa vāta; saka niya inilalarawan ang bunga ng karma sa anyo ng muling pagsilang bilang hayop at ang parusang impiyernong Raurava para sa lumalabag sa itinakdang asal habang nag-aangking masunurin sa ritwal. Nagtanong si Pṛthivī tungkol sa bigat ng kasalanan ng isang deboto sa “karma” ni Varāha at humihingi ng paraan ng paglilinis para sa kapakanan ng deboto. Sumagot si Varāha sa tiyak na mga pagtalima: mga austeridad na may apoy, maingat na pag-aayos ng pagtulog, at iba pang disiplina; sa wakas, ang wastong pagsasanay ay nagbabalik ng kadalisayan, nagpapababa ng pagkakasala, at umaayon sa kaharian ni Varāha bilang etika ng pagpipigil sa katawan at paggalang sa kabanalan ng lupa.
Verse 1
अथ पूजासामयिकगुदरवपुरीषोत्सर्जनयोः प्रायश्चित्तम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ स्पृशमानेन मां भूमे वातकर्म प्रमुच्यते ॥ एवं च पुरुषो युक्तो वायुपीडितमानसः ॥
Ngayon ay (tatalakayin) ang pagtubos-sala hinggil sa mga pagkukulang sa pagsamba sa takdang oras, karamdaman sa tiyan, at paglabas ng dumi. Sinabi ni Śrī Varāha: “O Daigdig, sa paghipo sa akin ay napapalaya ang isa mula sa gawaing pangkatawan na kaugnay ng vāta; at sa gayon ang tao—na ang isip ay pinahihirapan ng hangin (vāyu)—ay nagiging maayos at wasto.”
Verse 2
मक्षिका पञ्च वर्षाणि त्रीणि वर्षाणि मूषकः ॥ श्वा चैव त्रीणि वर्षाणि कूर्मो वै जायते नव ॥
(Ang isa ay nagiging) langaw sa loob ng limang taon; daga sa tatlong taon; aso sa tatlong taon; at tunay na ipinanganganak na pagong sa siyam na taon.
Verse 3
एष वै तापनं देवि मोहनं मम सांप्रतम् ॥ यो वै शास्त्रं विजानाति मम कर्मपरायणः ॥
O Diyosa, ito nga ang aking kasalukuyang aral na kapwa nagpaparusa at nakalilinlang: sinumang tunay na nakauunawa sa śāstra at tapat sa aking itinakdang disiplina ng gawa.
Verse 4
श्रुत्वा वाक्यं हृषीकेशं प्रत्युवाच वसुंधरा ॥ धरण्युवाच ॥ अतुलं लभते पापं तव कर्मपरायणः ॥
Nang marinig ang mga salita ni Hṛṣīkeśa, sumagot si Vasundharā. Wika ng Daigdig: “Ang taong tapat sa iyong itinakdang disiplina ng gawa ay nagkakamit ng di-masukat na kasalanan.”
Verse 5
तस्य देव सुखार्थाय विशुद्धिं वक्तुमर्हसि ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु कार्त्स्न्येन मे देवि कथ्यमानं मया अनघे ॥
Para sa kapakanan ng taong iyon, O Deva, nararapat mong ipaliwanag ang paglilinis. Sinabi ni Śrī Varāha: “Makinig nang buo, O Diyosa—O walang dungis—sa aking sasabihin.”
Verse 6
अपराधमिमं कृत्वा सन्तरेद्येन कर्मणा ॥ पावकेन दिनं त्रीणि नक्तानि च पुनस्त्रयः ॥
Matapos gawin ang pagkakasalang ito, sa anong pagsasagawa siya makalalampas?—sa pamamagitan ng apoy: tatlong araw, at muli ay tatlong gabi.
Verse 7
कर्म चैवं ततः कृत्वा स च मे नापराध्यति ॥ सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥
Pagkatapos maisagawa ang pagsasagawa sa ganitong paraan, hindi na siya muling lalabag sa aking kautusan; tinalikdan ang lahat ng pagkakapit, siya’y tutungo sa aking daigdig.
Verse 8
एतत्ते कथितं भद्रे महाकर्मापराधिनः ॥ दोषं चैव गुणं चैव यत्त्वया परिपृच्छितम् ॥
O marangal na giliw, naipaliwanag ko na sa iyo ang ukol sa mga gumagawa ng mabigat na paglabag sa pagsasagawa: kapwa ang kasalanan at ang kabutihang-bunga, ayon sa iyong itinanong.
Verse 9
शृणु तत्त्वेन मे भूमे कथ्यमानं मया अनघे ॥ पुरीषं मुच्यते यस्तु मम कर्म समाचरन् ॥
Makinig nang may katotohanan, O Inang Lupa—O walang dungis—sa aking sinasabi: ang sinumang nagsasagawa ng aking itinakdang gawain ay napapalaya sa karumihan (lit. dumi).
Verse 10
प्रायश्चित्तं वदाम्यत्र येन मुच्येत किल्बिषात् ॥ मम कर्मपरिभ्रष्टो विह्वलेनान्तरात्मना ॥
Dito ko sasabihin ang pagsisisi at pag-aayuno (prāyaścitta) na sa pamamagitan nito’y mapapalaya sa kasalanan: yaong nalihis sa aking itinakdang disiplina, na ang loob ay nababagabag.
Verse 11
एकां जलमयीं शय्यामेकामाकाशशायिनीम् ॥ एवं कृत्वा विधानं तु सोऽपराधात्प्रमुच्यते ॥
Dapat isagawa ang isang higaan na gawa sa tubig, at isang pagtalima na ang paghiga ay sa bukás na kalangitan; sa ganitong pagsunod sa tuntunin, siya’y ganap na napapalaya sa paglabag.
Verse 12
एतत्ते कथितं भद्रे पुरीषं यः समुत्सृजेत् ॥ मद्भक्तेषु विशालाक्षि अपराधविनिश्चयः ॥
O marangal na giliw, naipaliwanag ko na sa iyo: tungkol sa sinumang magtapon ng karumihan (dumi) sa aking mga deboto—O malalaki ang mata—ito ang tiyak na pasya hinggil sa paglabag.
Verse 13
दिव्यवर्षसहस्रं तु रौरवे नरके वसेत् ॥ पुरीषं भक्षयेत्तत्र मम कर्मपरायणः ॥
Sa loob ng isang libong banal na taon, mananahan siya sa impiyernong Raurava; doon ay kakain siya ng dumi—kahit yaong karaniwang masigasig sa aking mga ritwal.
The text frames bodily restraint and respect for ritual-terrestrial sanctity as ethical obligations: violations involving impurity and waste-discharge are treated as aparādha requiring prāyaścitta, and disciplined corrective observances are presented as restoring moral-ritual order and social conduct.
The chapter does not specify tithi, lunar month, or seasonal timing. It does, however, quantify durations for observances and consequences (e.g., three days/nights in certain austerities; multi-year animal-rebirth durations; and a thousand divine years in Raurava).
By staging Bhūmi/Pṛthivī as the questioning interlocutor and linking impurity (especially waste-discharge) to moral fault, the narrative implies that bodily waste management is not merely private but impacts the sanctity of the Earth; prāyaścitta functions as a mechanism to re-stabilize the human–terrestrial relationship through regulated conduct.
No royal lineages, dynastic lists, or named sages are referenced in this passage. The only explicit figures are Varāha and Bhūmi (Vasundharā/Dharaṇī), with cosmological reference to Raurava (naraka).