Adhyaya 4
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 4

Adhyaya 4

Sa Kabanata 4, nagaganap ang isang maayos na diyalogong teolohikal: humihiling si Devī ng mas malawak na paliwanag kung bakit ang Prabhāsa ang pinakadakila sa mga tīrtha at kung bakit ang mga gawaing banal doon ay nagbubunga ng di-mauubos na merit. Sumagot si Īśvara na ang Prabhāsa ay isang natatanging kṣetra na lubhang minamahal Niya at doon Siya laging nananatili. Ipinaliwanag Niya ang tatlong antas ng sagradong espasyo—kṣetra, pīṭha, at garbhagṛha—na may papataas na bunga ng pagpapala. Itinakda ang mga hangganan at mga palatandaan sa apat na direksiyon, at inilarawan ang panloob na tatluhang paghahati ayon kina Rudra/Viṣṇu/Brahmā, kasama ang bilang ng mga tīrtha at mga uri ng yātrā (Raudrī, Vaiṣṇavī, Brāhmī) na inuugnay sa mga śakti: icchā, kriyā, at jñāna. Pinatitindi ng kabanata ang pangakong pangkaligtasan: ang disiplinadong paninirahan at taimtim na bhakti sa Prabhāsa ay sinasabing hihigit sa iba pang tanyag na pook-paglalakbay. Itinatampok si Somēśvara at si Kālabhairava/Kālāgnirudra bilang tagapangalaga at tagapaglinis ng karumihan, at itinuturing ang Śatarudriya bilang huwarang tekstong liturhiyang Śaiva. Binabanggit din ang mga bantay (Vināyaka, Daṇḍapāṇi, mga gaṇa) at ang wastong asal sa yātrā: paggalang sa mga diyos sa pintuan at pag-aalay ng tiyak na handog (hal. ghṛta-kambala) sa mga gabing mahalaga ayon sa kalendaryo.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । एवं मुनीन्द्राः कथिते प्रभावे शंकरेण तु । पुनः पप्रच्छ सा देवी कृतांजलिपुटा सती

Wika ni Sūta: O mga pinakadakilang muni, nang maipaliwanag na ni Śaṅkara ang bisa, si Devī Satī, na nakatiklop ang mga kamay sa paggalang (añjali), ay muling nagtanong sa kanya.

Verse 2

देव्युवाच । देवदेव जगन्नाथ क्षेत्रतीर्थमय प्रभो । प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यं विस्तरात्कथयस्व मे

Sinabi ng Diyosa: O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng sansinukob, O Prabhu na sumasaklaw sa lahat ng kṣetra at tīrtha—isalaysay mo sa akin nang masinsinan ang kadakilaan ng Prabhāsa kṣetra.

Verse 3

कथं तुष्यसि मर्त्यानां क्षेत्रे तत्र विचेतसाम् । जप्तं दत्तं हुतं यष्टं तपस्तप्तं कृतं च यत् । प्रभासे तु महाक्षेत्रे कस्मात्तत्राक्षयं भवेत्

Paano Ka nalulugod sa mga mortal sa kṣetra roon, kahit naliligaw at nagugulo ang kanilang isipan? At bakit ang japa, pag-aalay ng dāna, paghahandog sa apoy, yajña, tapas, at anumang gawa na isinasagawa sa Prabhāsa—ang dakilang kṣetra—ay nagiging di-nawawala, walang pagkasira?

Verse 4

जात्यंतरसहस्रेषु यत्पापं पूर्वसंचितम् । तत्कथं क्षयमाप्नोति तन्ममाचक्ष्व शंकर

Ang kasalanang naipon sa libu-libong ibang kapanganakan—paano ito nauubos at nawawala? Ipaunawa mo sa akin iyon, O Śaṅkara.

Verse 5

यदि प्रभासं सर्वेषां तीर्थानां प्रवरं मतम् । किमन्यैर्बहुभिस्तत्र कर्त्तव्यं तीर्थविस्तरैः

Kung ang Prabhāsa ang itinuturing na pinakadakila sa lahat ng tīrtha, ano pa ang pangangailangang magsalita nang mahaba tungkol sa napakaraming iba pang tīrtha?

Verse 6

एकं यदि भवेत्तीर्थं मनो निःसंशयं भवेत् । बहुत्वे सति तीर्थानां मनो विचलते नृणाम्

Kung iisa lamang ang tīrtha, ang isip ay mananatiling walang pag-aalinlangan; ngunit kapag marami ang tīrtha, ang isipan ng mga tao ay nagiging pabagu-bago at di-mapanatag.

Verse 7

तस्मात्सर्वं परित्यज्य तीर्थजालं सविस्तरम् । प्रभासस्यैव माहात्म्यं कथयस्व सुरेश्वर

Kaya nga, isantabi mo na ang malawak na lambat ng mga tīrtha at ang lahat ng detalye nito; at isalaysay mo sa akin, O Panginoon ng mga diyos, ang kadakilaan ng Prabhāsa lamang.

Verse 8

क्षेत्रप्रमाणं सीमां च क्षेत्रसारं हि यत्प्रभो । वक्तुमर्हसि तत्सर्वं परं कौतूहलं हि मे

O Panginoon, ipahayag mo sa akin ang lahat—ang sukat ng kṣetra, ang mga hangganan nito, at ang ubod ng kabanalan nito—sapagkat napakalaki ng aking pagnanais na malaman.

Verse 9

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि क्षेत्राणां क्षेत्रमुत्तमम् । सर्वक्षेत्रेषु यत्क्षेत्रं प्रभासं तु प्रियं मम

Wika ni Īśvara: Makinig ka, O Devī. Ipahahayag ko ang pinakadakila sa lahat ng kṣetra—sa lahat ng banal na pook, ang Prabhāsa ang pinakamamahal sa akin.

Verse 10

प्रभासे तु परा सिद्धिः प्रभासे तु परा गतिः । यत्र संनिहितो नित्यमहं भद्रे निरन्तरम्

Sa Prabhāsa naroon ang pinakamataas na siddhi; sa Prabhāsa naroon ang pinakamataas na hantungan—doon, O pinagpala, ako’y nananahan magpakailanman, laging naroroon nang walang patid.

Verse 11

तस्य प्रमाणं वक्ष्यामि सर्वसीमासमन्वितम् । क्षेत्रं तु त्रिविध प्रोक्तं तत्ते वक्ष्याम्यनुक्रमात्

Sasabihin ko ang sukat nito kasama ang lahat ng hangganan. Ang kṣetra ay sinasabing may tatlong anyo; ipaliliwanag ko iyon sa iyo ayon sa pagkakasunod-sunod.

Verse 12

क्षेत्रं पीठं गर्भगृहं प्रभासस्य प्रकीर्त्यते । यथाक्रमं फलं तस्य कोटिकोटिगुणं स्मृतम्

Ipinahahayag na ang Prabhāsa ay may kṣetra, pīṭha, at garbhagṛha. Sa gayong pagkakasunod, ang bungang espirituwal ay inaalalang dumarami nang koṭi-koṭing ulit.

Verse 13

क्षेत्रं तु प्रथमं प्रोक्तं तच्च द्वादशयोजनम् । पञ्चयोजनमानेन क्षेत्रपीठं प्रकीर्तितम्

Ang una ay tinatawag na “kṣetra,” at may sukat na labindalawang yojana. Ang “kṣetra-pīṭha” ay ipinahahayag na may sukat na limang yojana.

Verse 14

गर्भगृहं च गव्यूतिः कर्णिका सा मम प्रिया । क्षेत्रसीमा प्रवक्ष्यामि शृणु देवि यथाक्रमम्

At ang “garbhagṛha” ay may sukat na isang gavyūti; ang “karṇikā” na iyon ay mahal sa akin. Ngayon ay ipaliliwanag ko ang mga hangganan ng kṣetra—makinig ka, O Devī, ayon sa wastong pagkakasunod.

Verse 15

आयामव्यासतश्चैव आदिमध्यान्तसंस्थितम् । पूर्वे तप्तोदक स्वामी पश्चिमे माधवः स्मृतः

Sa haba at lapad nito, na may simula, gitna, at wakas na maayos na naitatag, ganito itinatakda ang banal na pook: sa silangan ay si Taptodaka Svāmī, at sa kanluran ay inaalala si Mādhava (bilang tanda ng hangganan).

Verse 16

दक्षिणे सागरस्तद्वद्भद्रा नद्युत्तरे मता । एवं सीमासमायुक्तं क्षेत्रं द्वादशयोजनम्

Sa timog ay naroon ang karagatan, at sa hilaga naman ay itinuturing na hangganan ang ilog Bhadrā. Kaya’t ang kṣetra na ito, na may ganitong mga hangganan, ay umaabot sa labindalawang yojana.

Verse 17

एतत्प्राभासिकं क्षेत्रं सर्वपातकनाशनम् । तन्मध्ये पीठिका प्रोक्ता पञ्चयोजनविस्तृता

Ang banal na kṣetra ng Prābhāsa na ito ay pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Sa gitna nito ay ipinahahayag ang “pīṭhikā,” isang sagradong luklukan, na lumalawak sa limang yojana.

Verse 18

न्यंकुमन्यपरेणैव वज्रिण्याः पूर्वतस्तथा । माहेश्वर्या दक्षिणतः समुद्रोत्तरतस्तथा

Sa kanluran ay Nyaṅkumanī; sa silangan ay Vajriṇī; sa timog ay Māheśvarī; at sa hilaga ay ang karagatan—ganyan itinakda ang mga hangganan.

Verse 19

आयामव्यासतश्चैव पञ्चयोजनविस्तरम् । पीठमेतत्समाख्यातमथो गर्भगृहं शृणु

Sa haba at lapad, umaabot ito sa limang yojana; ito ang ipinahahayag bilang banal na pīṭha. Ngayon, pakinggan ang tungkol sa garbhagṛha, ang pinakaloob na santuwaryo.

Verse 20

दक्षिणोत्तरतो यावत्समुद्रा त्कौरवेश्वरी । पूर्वपश्चिमतो यावद्गोमुखाच्चाश्वमेधिकम् । एतद्गर्भगृहं प्रोक्तं कैलासान्मम वल्लभम्

Mula timog hanggang hilaga, umaabot ito mula sa karagatan hanggang Kauraveśvarī; mula silangan hanggang kanluran, mula Gomukha hanggang Aśvamedhika. Ito ang tinatawag na garbhagṛha—ang pinakaloob na lupang pinakamamahal ko, higit pa sa Kailāsa.

Verse 21

अत्रान्तरे तु देवेशि यानि तीर्थानि भूतले । वापीकूपतडागानि देवतायतनानि च

Sa loob ng bahaging ito, O Reyna ng mga Diyos, anumang tīrtha sa ibabaw ng lupa—mga balon, mga balong-hagdang (vāpī), mga lawa at imbakan ng tubig, at mga dambana ng mga diyos—ay matatagpuan dito.

Verse 22

सरांसि सरितश्चैव पल्वलानि ह्रदास्तथा । तानि मेध्यानि सर्वाणि सर्वपापहराणि च

Mga lawa at ilog, mga latian at mga imbakan ng tubig—lahat ng iyon ay nakapagpapadalisay, at lahat ay nag-aalis ng bawat kasalanan.

Verse 23

यत्र तत्र नरः स्नात्वा स्वर्गलोके महीयते । क्षेत्रस्य प्रथमो भागो मेध्यो माहेश्वरः स्मृतः

Saanman dito maligo ang tao, siya’y pararangalan sa daigdig ng langit. Ang unang bahagi ng kṣetra na ito ay inaalala bilang bahaging Māheśvara, ang nagpapadalisay at banal.

Verse 24

द्वितीयो वैष्णवो भागो ब्रह्मभागस्तृतीयकः । तीर्थानां कोटिरेका तु ब्राह्मे भागे व्यवस्थिता

Ang ikalawang bahagi ay ang bahaging Vaiṣṇava (kay Viṣṇu); ang ikatlo ay ang bahaging Brāhma (kay Brahmā). Tunay, isang krore at isa pang tīrtha ang itinatag sa bahaging Brāhma.

Verse 25

वैष्णवे कोटिरेका तु तीर्थानां वरवर्णिनि । सार्द्धकोटिस्तु संप्रोक्ता रुद्रभागे च मध्यतः

O diyosang may marikit na kutis, sa bahaging Vaiṣṇava ay sinasabing may isang krore ng mga tīrtha at higit pa; at sa bahaging Rudra, sa gitnang pook, isang krore at kalahati ang ipinahayag.

Verse 26

एवं देवि समाख्यातं तत्क्षेत्रं हि त्रिदैवतम् । गुह्याद्गुह्यतरं क्षेत्रं मम प्रियतरं शुभे

Ganyan, O Diyosa, ang kṣetra na iyon ay inilarawan bilang pag-aari ng tatlong diyos. Higit na lihim kaysa sa lihim, ang kṣetra na iyon ang pinakaminamahal ko, O mapalad na isa.

Verse 27

तिस्रः कोट्योऽर्द्धकोटिश्च क्षेत्रे प्रोक्ता विभागतः । यात्रा तु त्रिविधा ज्ञेया तां शृणुष्व वरानने

Sa banal na kṣetra na ito, ayon sa mga bahagi, sinasabing may tatlong krore at kalahating krore ng mga tīrtha. Ang yātrā (paglalakbay-pananampalataya) ay dapat makilalang tatluhan—pakinggan mo, O may kaakit-akit na mukha.

Verse 28

रौद्री तु प्रथमा यात्रा वैष्णवी च द्वितीयिका । ब्राह्मी तृतीया संख्याता सर्वपातकनाशिनी

Ang unang landas ng paglalakbay-dambana ay Raudrī; ang ikalawa ay Vaiṣṇavī; ang ikatlo ay Brāhmī, ayon sa bilang. Ang tatlong yātrā na ito’y pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 29

ब्राह्मे विभागे संप्रोक्ता इच्छाशक्तिर्वरानने । क्रिया च वैष्णवे भागे द्वितीये तु प्रकीर्तिता

Sa bahagi ng Brāhmī, O marikit ang mukha, ipinahahayag ang Icchā-śakti, ang Kapangyarihan ng Kalooban; at sa ikalawang bahagi, ang Vaiṣṇava, ipinoproklama ang Kriyā-śakti, ang Kapangyarihan ng Gawa.

Verse 30

रौद्रे भागे तृतीये तु ज्ञानशक्तिर्वरानने । यदि पापो यदि शठो यदि नैष्कृतिको नरः

At sa ikatlong bahagi, ang Raudra, O marikit ang mukha, itinatatag ang Jñāna-śakti, ang Kapangyarihan ng Kaalaman. Kahit ang tao’y makasalanan, kahit siya’y mapanlinlang, kahit siya’y gumawa ng masasamang gawa—

Verse 31

निर्मुक्तः सर्वपापेभ्यो मध्यभागे वसेत्तु यः । हिमवंतं परित्यज्य पर्वतं गंधमादनम्

Sinumang nananahan sa gitnang pook ay napapalaya sa lahat ng kasalanan. Para sa gayong tao, kahit talikuran pa ang Himālaya at ang bundok na Gandhamādana—

Verse 32

कैलासं निषधं चैव मेरुपृष्ठं महाद्युतिम् । रम्यं त्रिशिखरं चैव मानसं च महागिरिम्

(Maging) ang Kailāsa, ang Niṣadha, ang maningning na gulod ng Meru; ang kaaya-ayang Triśikhara, at ang dakilang bundok na Mānasā—

Verse 33

देवोद्यानानि रम्याणि नंदनं वनमेव च । स्वर्गस्थानानि रम्याणि तीर्थान्यायतनानि च । तानि सर्वाणि संत्यज्य प्रभासे तु रतिर्मम

Ang mga marilag na hardin ng mga deva—pati ang gubat na Nandana—ang kaaya-ayang tahanan ng langit, at ang mga tīrtha at dambanang banal doon: tinalikdan ko ang lahat, at ang aking ligaya ay nasa Prabhāsa lamang.

Verse 34

यस्तत्र वसते देवि संयतात्मा समाहितः । त्रिकालमपि भुंजानो वायुभक्षसमो भवेत्

O Devī, ang sinumang nananahan doon na may pagpipigil-sa-sarili at matatag na pagninilay—kahit kumain sa tatlong oras—ay nagiging wari’y sa hangin lamang pinananatili, lubhang dalisay at magaan.

Verse 35

विघ्नैरालोड्यमानोऽपि यः प्रभासं न मुंचति । स मुंचति जरां मृत्युं जन्मचक्रमशाश्वतम्

Kahit yumanig at pahirapan ng mga hadlang, ang sinumang hindi tumatalikod sa Prabhāsa—siya’y pinalalaya sa katandaan at kamatayan, at sa walang-hanggang ikot ng muling pagsilang.

Verse 36

जन्मांतरशतैर्देवि योगो वा यदि लभ्यते । मोक्षस्य च सहस्रेण जन्मनां लभ्यते न च

O Devī, kahit makamtan ang Yoga matapos ang daan-daang kapanganakan, ang mokṣa ay hindi pa rin nakakamit kahit matapos ang sanlibong kapanganakan.

Verse 37

प्रभासे तु महादेवि ये स्थिता कृतनिश्चयाः । एकेन जन्मना तेषां मोक्षो नैवात्र संशयः

Ngunit, O Mahādevī, yaong nananatili sa Prabhāsa na may matibay na pasiya—sa iisang buhay lamang, tiyak ang kanilang mokṣa; dito’y walang pag-aalinlangan.

Verse 38

प्रभासे तु स्थिता ये वै ब्राह्मणाः संशितव्रताः । मृत्युंजयेन संयुक्तं जपंति शतरुद्रियम्

Sa Prabhāsa, ang mga Brāhmaṇa na mahigpit sa kanilang mga panata ay umaawit ng Śatarudrīya, na kalakip ang mantra ng Mṛtyuñjaya.

Verse 39

कालाग्निरुद्रसांनिध्ये दक्षिणां दिशमाश्रिताः । ज्ञानं चोत्पद्यते तत्र षण्मासाभ्यंतरेण तु

Malapit sa presensya ni Kālāgnirudra, yaong kumakupkop sa dakong timog—doon sumisibol sa kanila ang kaalaman sa loob ng anim na buwan.

Verse 40

शिवस्तु प्रोच्यते वेदो नामपर्यायवाचकैः । तस्य चात्मस्वरूपं तु शतरुद्रं प्रकीर्तितम्

Sa pamamagitan ng mga katawagang magkasingkahulugan, si Śiva mismo ang tinutukoy bilang Veda; at ang Śatarudra ay ipinahahayag na siyang pinakadiwa ng Kanyang sariling kalikasan.

Verse 41

कल्पेषु वेदाश्च पुनःपुनरावर्तकाः स्मृताः । मंत्राश्चैव तथा देवि मुक्त्वा तु शतरुद्रियम्

Sa mga kalpa, ang mga Veda ay inaalaalang paulit-ulit na nagbabalik; gayundin ang mga mantra, O Devī—maliban sa Śatarudrīya.

Verse 42

ईड्यं चैव तु मंत्रेण मामेव हि यजंति ये । प्रभासक्षेत्रमासाद्य ते मुक्ता नात्र संशयः

At yaong, pagdating sa Prabhāsa Kṣetra, ay sumasamba sa Akin lamang sa pamamagitan ng mantrang papuri—sila’y napapalaya; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 43

समंत्रोऽमंत्रको वापि यस्तत्र वसते नरः । सोऽपि यां गतिमाप्नोति यज्ञैर्दानैर्न साध्यते

May mantra man o wala, sinumang taong nananahan doon ay nakakamit ang kalagayang hindi man lamang naaabot sa pamamagitan ng mga handog na sakripisyo at mga kaloob na limos.

Verse 44

अस्मिक्षेत्रे स्वयंभूश्च स्थितः साक्षान्महेश्वरः । रुद्राणां कोटयश्चैव प्रभासे संव्यवस्थिताः

Sa banal na pook na ito, si Maheśvara mismo—ang kusang nahayag—ay nananahan sa hayag na presensya; at sa Prabhāsa, may mga krore-krores na Rudra ring nakahimpil.

Verse 45

ध्यायमानास्तथोंकारं स्थिताः सोमेशदक्षिणे

Sa gayong pagninilay sa banal na pantig na Oṃ, sila’y nananatiling nakahimpil sa timog ng Someśvara.

Verse 46

ब्रह्मांडोदरमध्ये तु यानि तीर्थानि सुव्रते । सोमेश्वरं गमिष्यंति वैशाखस्य चतुर्दशी

O marangal na nagsasagawa ng banal na panata, ang lahat ng mga tīrtha na nasa sinapupunan ng sansinukob ay tutungo sa Someśvara sa ika-labing-apat na araw ng buwang Vaiśākha.

Verse 47

मनोबुद्धिरहंकारः कामक्रोधौ तथाऽपरे । एते रक्षंति सततं सोमेशं पापनाशनम्

Isip, talino, pagkamakasarili, gayundin ang pagnanasa at poot, kasama ang iba pang lakas sa loob—ang mga ito’y laging nagbabantay kay Someśa, ang tagapuksa ng kasalanan.

Verse 48

न सा गतिः कुरुक्षेत्रे गंगाद्वारे त्रिपुष्करे । या गतिर्विहिता पुंसां प्रभासक्षेत्रवासिनाम्

Ang kapalarang natatamo sa Kurukṣetra, sa Gaṅgādvāra, o sa Tripuṣkara ay hindi maihahambing sa pinakadakilang hantungan na itinakda para sa mga nananahan sa Prabhāsa Kṣetra.

Verse 49

तिर्यग्योनिगताः सत्त्वा ये प्रभासे कृतालयाः । कालेन निधनं प्राप्तास्तेपि यांति परां गतिम्

Kahit ang mga nilalang na isinilang sa anyong hayop, kung nanirahan sila sa Prabhāsa, pagdating ng takdang oras ng kamatayan ay mararating din nila ang pinakamataas na kalagayan.

Verse 50

तद्गुह्यं देवदेवस्य तत्तीर्थं तत्तपोवनम् । तत्र ब्रह्मादयो देवा नारायणपुरोगमाः

Yaon ang lihim na santuwaryo ng Diyos ng mga diyos; yaon ang tīrtha, yaon ang gubat ng pag-aayuno at pagsasadhana. Doon nananahan at sumasamba ang mga diyos, mula kay Brahmā, na pinangungunahan ni Nārāyaṇa.

Verse 51

योगिनश्च तथा सांख्या भगवंतं सनातनम् । उपासते प्रभासं तु मद्भक्ता मत्परायणाः

Ang mga yogin at ang mga tagasunod ng Sāṅkhya ay sumasamba rin sa walang-hanggang Panginoon; at ang aking mga deboto—na sa akin lamang lubos na kumakapit—ay sumasamba (sa Kanya) sa Prabhāsa.

Verse 52

अष्टौ मासान्विहारः स्याद्यतीनां संयतात्मनाम् । एके च चतुरो मासानष्टौ वा नियतं वसेत्

Para sa mga yati na may pagpipigil-sa-sarili, pinahihintulutan ang paglalakbay sa loob ng walong buwan; ngunit ang ilan ay nararapat manahan nang may disiplina sa loob ng apat na buwan—o walong buwan—nang tiyak.

Verse 53

प्रभासे तु प्रविष्टानां विहारस्तु न विद्यते । अत्र योगश्च मोक्षश्च प्राप्यते दुर्लभो नरैः

Para sa mga pumasok na sa Prabhāsa, wala nang puwang ang paglalagalag. Dito natatamo ang Yoga at Mokṣa (kalayaan)—na bihirang makamtan ng tao sa ibang dako.

Verse 54

तस्मात्प्रभासं संत्यज्य नान्यद्गच्छेत्तपोवनम् । प्रभासं ये न सेवंते मूढास्ते तमसा वृताः

Kaya nga, kapag niyakap na ang Prabhāsa, huwag nang tumungo sa ibang gubat ng pagtitika. Ang hindi naglilingkod sa Prabhāsa ay nalilinlang—nababalot ng kadiliman.

Verse 55

विण्मूत्ररेतसां मध्ये संभवंति पुनःपुनः । कामः क्रोधस्तथा लोभो दंभः स्तंभोऽथ मत्सरः

Sa gitna ng karumihan—dumi, ihi, at semilya—muling sumisibol nang paulit-ulit: pagnanasa, poot, kasakiman, pagkukunwari, kayabangan, at inggit.

Verse 56

निद्रा तंद्रा तथाऽलस्यं पैशुन्यमिति ते दश । एते रक्षंति सततं सोमेशं तीर्थनायकम्

Ang pagtulog, antok at katamaran, at pati paninirang-puri—iyan ang bumubuo sa sampu. Ang mga ito’y laging ‘nagbabantay’ kay Someśa, ang panginoon ng tīrtha (banal na tawiran).

Verse 57

न प्रभासे मृतः कश्चिन्नरकं याति किल्बिषी । यावज्जीवं नरो यस्तु वसते कृतनिश्चयः

Walang makasalanang mamamatay sa Prabhāsa ang mapupunta sa impiyerno. At ang lalaking nananahan doon habang-buhay, na may matatag na paninindigan sa banal na panata…

Verse 58

अग्निहोत्रैश्च संन्यासैराश्रमैश्च सुपालितैः । त्रिदंडैरेकदंडैश्च शैवैः पाशुपतैरपि

Sa pamamagitan ng mga ritong Agnihotra, ng pagtalikod sa daigdig (sannyāsa), at ng mga disiplina ng mga āśrama na maingat na tinupad; sa pamamagitan ng mga tridaṇḍin at ekadaṇḍin, at gayundin ng mga Śaiva at Pāśupata—

Verse 59

एतैरन्यैश्च यतिभिः प्राप्यते यत्फलं शुभम् । तत्सर्वं लभ्यते देवि श्रीसोमेश्वरयात्रया

Anumang mapalad na bunga na nakakamit ng mga yati na ito at ng iba pang mga asceta—lahat ng iyon, O Diyosa, ay natatamo sa paglalakbay-pananampalataya tungo kay Śrī Someśvara.

Verse 61

यत्तद्योगे च सांख्ये च सिद्धांते पंचरात्रिके । अन्यैश्च शास्त्रैर्विज्ञेयं प्रभासे संव्यवस्थितम्

Ang katotohanang dapat makilala sa pamamagitan ng Yoga, ng Sāṅkhya, ng Siddhānta, ng Pañcarātra, at ng iba pang mga śāstra—ay ganap na naitatag sa Prabhāsa.

Verse 62

लिंगे चैव स्थितं सर्वं जगदेतच्चराचरम् । तस्माल्लिंगे सदा देवः पूजनीयः प्रयत्नतः

Tunay, sa Liṅga nakatindig ang buong sanlibutang ito, ang gumagalaw at di-gumagalaw. Kaya ang Diyos sa Liṅga ay dapat laging sambahin nang buong pagsisikap at taimtim.

Verse 63

ममैव सा परा मूर्तिः श्रीसोमेशाख्यया स्थिता । तेन चैषा त्मनात्मानमाराधनपरो ह्यहम्

Ang kataas-taasang anyong yaon ay tunay na Akin, na nakatindig sa pangalang “Śrī Someśa”. Kaya sa pamamagitan ng pagpapakitang ito, Ako’y nakatuon sa pagsamba sa Aking Sarili, sa pamamagitan ng Aking Sarili rin.

Verse 64

अनेकजन्मसाहस्रैर्भ्रममाणस्तु जन्मभिः । कस्तां प्राप्नोति वै मुक्तिं विना सोमेशपूजनात्

Naglalagalag sa libu-libong kapanganakan sa di-mabilang na buhay—sino nga ba ang makaaabot sa moksha kung walang pagsamba kay Someśa?

Verse 65

यत्किञ्चिदशुभं कर्म कृतं मानुषबुद्धिना । तत्सर्वं विलयं याति श्रीसोमेश्वरपूजनात्

Anumang di-mapalad na gawa na nagawa sa paghatol ng tao—lahat iyon ay nalulusaw sa pagsamba kay Śrī Someśvara.

Verse 66

अनेकजन्मकोटीभिर्जंतुभिर्यत्कृतं ह्यघम् । तत्सर्वं नाशमायाति श्रीसोमेश्वरपूजनात्

Anumang kasalanang nagawa ng nilalang sa sampu-sampung milyong kapanganakan—lahat ay napapawi sa pagsamba kay Śrī Someśvara.

Verse 67

तीर्थानि यानि लोकेऽस्मिन्सेव्यंते पापमोक्षिभिः । तानि सर्वाणि शुद्ध्यर्थं प्रभासे संविशंति हि

Lahat ng tīrtha sa mundong ito na dinadalaw ng mga naghahangad ng paglaya sa kasalanan—sinasabing lahat, para sa paglilinis, ay pumapasok sa Prabhāsa.

Verse 68

योऽसौ कालाग्निरुद्रस्तु प्रोच्यते वेदवादिभिः । सोऽयं भैरवनाम्ना तु प्रभासे संव्यवस्थितः

Siya na tinatawag ng mga tagapagpaliwanag ng Veda na Kālāgnirudra—siya ring naririto sa Prabhāsa, na may pangalang Bhairava.

Verse 69

जनानां दुष्कृतं सर्वं क्षेत्रमध्ये व्यवस्थितः । भैरवं रूपमास्थाय नाशयामि सुरेश्वरि

Ako’y nananatili sa pinakasentro ng banal na kṣetra; sa pag-anyo bilang Bhairava, winawasak ko ang lahat ng masasamang gawa ng mga tao, O Reyna ng mga diyos.

Verse 70

जगत्सर्वं चरित्वा तु स्थितोऽहं सचराचरम् । तेन भैरवनामाहं प्रभासे संव्यवस्थितः

Matapos libutin ang buong sansinukob—ang gumagalaw at di-gumagalaw—ako’y nanatili; kaya sa Prabhāsa ako’y itinatag sa pangalang Bhairava.

Verse 71

अग्निना यत्र तप्तं तु दिव्याब्दानां चतुर्युगम् । मेघवाहनकल्पे तु तत्र लिंगं बभूव ह

Sa pook na tinupok ng apoy sa loob ng apat na yuga ng mga taong dibino—doon, sa Meghavāhana Kalpa, isang Liṅga ang nagpakita.

Verse 72

अग्निमीडेति वेदोक्तप्रभावः सुरसुंदरि । कालाग्निरुद्रनामा च देवैः सर्वैरुदाहृतम्

O marikit na diyosa, ang kapangyarihang binanggit sa Veda sa mga salitang “agnim īḍe” ay ipinahahayag ng lahat ng diyos na may pangalang Kālāgnirudra.

Verse 73

अग्नीशानेति देवेशि नामत्रितयमुच्यते । कल्पेकल्पे तु नामानि कथितुं नैव शक्यते । असंख्यत्वाच्च कल्पानां ब्रह्मणा च वरानने

O Ginang ng mga diyos, binibigkas ang tatlong pangalan bilang “Agni” at “Īśāna” (at iba pa). Ngunit sa bawat kalpa, hindi tunay na maisasalaysay nang buo ang mga pangalan—sapagkat di-mabilang ang mga kalpa, O may magandang mukha, kahit si Brahmā man ay hindi makakaya.

Verse 74

एवं चैव रहस्यं च महागोप्यं वरानने । स्नेहान्महत्या भक्त्या च मया ते परिकीर्तितम्

Kaya nito, ang lihim na ito—lubhang sagrado at dapat ingatan, O marikit ang mukha—ay ipinahayag ko sa iyo dahil sa malalim na pag-ibig at tapat na debosyon.

Verse 75

एकतस्तु जगत्सर्वं कर्म कांडे प्रतिष्ठितम् । यज्ञदानतपोहोमैः स्वाध्यायैः पितृतर्पणैः

Sa isang panig, ang buong daigdig ay nakasalig sa landas ng karma-kāṇḍa—sa pamamagitan ng yajña, pagkakaloob (dāna), pag-aayuno at pagtitika (tapas), handog sa apoy (homa), pag-aaral ng Veda (svādhyāya), at pag-aalay para sa mga ninuno (pitṛ-tarpaṇa).

Verse 76

उपवासैर्व्रतैः कृत्स्नैश्चांद्रायणशतैस्तथा । षड्रात्रैश्च त्रिरात्रैश्च तीर्थादिगमनैः परैः

Kahit sa pamamagitan ng pag-aayuno at ganap na mga vrata, kahit sa daan-daang Cāndrāyaṇa na penitensiya, sa panatang anim na gabi at tatlong gabi, o sa iba pang mararangal na paglalakbay-diyos sa mga tīrtha at katulad—ang sukdulang kalagayang iyon ay hindi madaling marating.

Verse 77

आश्रमैर्विविधाकारैर्यतिभिर्ब्रह्मचारिभिः । वानप्रस्थैर्गृहस्थैश्च वेदकर्मपरायणैः

Ni (hindi rin ito nararating) sa sari-saring anyo ng buhay-āśrama—ng mga yati at brahmacārin, ng mga vānaprastha at gṛhastha—kahit pa sila’y masugid sa mga gawaing Veda at tungkulin.

Verse 78

अन्यैश्च विविधाकारैर्लोकमार्गस्थितैः शुभैः । न तत्पदं परं देवि शक्यं वीक्षयितुं क्वचित्

At sa iba pang mapalad na paraan, sari-sari man, na sinusunod sa mga landas ng daigdig—O Devī—ang sukdulang kalagayang iyon ay hindi tunay na masisilayan (makakamtan) saanman.

Verse 79

यावन्न चार्चयेद्देवि सोमेशं लिंगनायकम् । लीलया वापि तैर्द्रष्टुं तत्पदं दुर्लभं परम्

O Devī, hangga’t hindi sinasamba si Someśa, ang Panginoon ng Liṅga, kahit pa sa lahat ng pagsasanay, ang pagtanaw sa kataas-taasang kalagayan ay nananatiling lubhang mahirap maabot, kahit wari’y madali lamang.

Verse 80

पूजितो यैर्जगन्नाथः सोमेशः किल भैरवः । तिर्यग्योनिगता ये तु पशुपक्षिपिपीलिकाः

Yaong mga sumamba sa Panginoon ng Sansinukob—si Someśa, tunay na si Bhairava—kahit ipanganak sa di-taong sinapupunan, bilang hayop, ibon, o maging langgam, ay itinataas pa rin ng bisa ng pagsambang iyon.

Verse 83

मूर्खास्तु पण्डिताश्चापि ये चान्ये कुत्सिता भुवि । ते सर्वे मुक्तिमायांति प्रभासे ये मृताः शुभे

Maging mangmang o pantas, at maging yaong iba pang hinahamak sa lupa—sinumang mamatay sa mapalad na Prabhāsa, silang lahat ay umaabot sa kalayaan (moksha).

Verse 84

कालानलस्य रुद्रस्य कालराजेन चाग्निना । दग्धास्ते जन्तवः सर्वे प्रभासे ये मृताः शुभे

Sa apoy ni Kāla—ang naglalagablab na liyab ni Rudra—at sa apoy ng Kālarāja (Yama), ang lahat ng nilalang na namamatay sa mapalad na Prabhāsa ay nalulusaw sa apoy, at nauubos ang kanilang pagkakagapos.

Verse 85

दुर्ल्लभं तु मम क्षेत्रं प्रभासं देवि पापिनाम् । न तत्र लभते मृत्युं पापात्मा लोकवंदिते

Ngunit ang aking banal na kṣetra, ang Prabhāsa, ay bihirang makamtan ng mga makasalanan, O Devī na pinupuri ng mga daigdig; doon, ang may pusong makasalanan ay hindi madaling magtamo ng kamatayan (na nagpapalaya) sa loob ng kṣetra.

Verse 86

मया दक्षिणभागे च विघ्नेशः संप्रतिष्ठितः । उत्तरे दण्डपाणिस्तु क्षेत्रमेतच्च रक्षति

Sa akin, sa dakong timog ay itinatag si Vighneśa; at sa hilaga, si Daṇḍapāṇi ang nagbabantay at nagtatanggol sa banal na pook na ito.

Verse 87

तथान्ये गणपाः सर्वे मदाज्ञावशवर्तिनः । क्षेत्रं रक्षंति देवेशि तेषां नामानि मे शृणु

Gayon din, ang lahat ng iba pang pinunong Gaṇa, na sumusunod sa aking utos, ay nagbabantay sa banal na pook na ito, O Ginang ng mga Diyos; pakinggan mo mula sa akin ang kanilang mga pangalan.

Verse 88

महाबलस्तु चण्डीशो घंटाकर्णस्तु गोमुखः । विनायको महानादः काकवक्त्रः शुभेक्षणः । एकाक्षो दुन्दुभिश्चंडस्तालजंघस्तथैव च

Sa Prabhāsa ay naroon ang makapangyarihang mga Gaṇa ni Śiva—Mahābala at Caṇḍīśa; Ghaṇṭākarṇa at Gomukha; Vināyaka at Mahānāda; Kākavaktra at Śubhekṣaṇa; at naroon din sina Ekākṣa, Dundubhi, ang mabagsik na Caṇḍa, at gayundin si Tāla-jaṅgha.

Verse 90

हस्तिवक्त्रः श्वानवक्त्रो बिडालवदनस्तथा । सिंहव्याघ्रमुखाश्चान्ये वीरभद्रादयस्तथा

May ilan na may mukha ng elepante; may ilan na mukha ng aso; at ang iba’y mukhang pusa. Mayroon ding may mukha ng leon at tigre—kasama si Vīrabhadra at ang mga katulad niya.

Verse 91

विनायकं पुरस्कृत्य देव देवं कपर्द्दिनम् । एकादश तथा कोट्यो नियुतानि त्रयोदश

Sa pangunguna ni Vināyaka, ang mga Gaṇa ay naglilingkod kay Kapardin, ang Diyos ng mga diyos—na may bilang na labing-isang koṭi at labintatlong niyuta.

Verse 92

अर्बुदं च गणानां च प्रभासं क्षेत्रमाश्रिताः । द्वारिद्वारि प्रचंडास्ते शूलमुद्गरपाणयः

Isang napakaraming Gaṇa, gaya ng “arbuda,” ang sumilong sa banal na kṣetra ng Prabhāsa. Sa bawat tarangkahan sila’y nakatindig, lubhang mabangis, tangan ang trisula at pamalo (gada).

Verse 93

प्रभासक्षेत्रं रक्षंति देवदेवस्य वै गृहम् । न कश्चिद्दुष्टबुद्ध्या तु प्रविशेदिति संस्थितिः

Binabantayan nila ang Prabhāsa-kṣetra, ang mismong tahanan ng Diyos ng mga diyos. Ito ang itinakdang tuntunin: walang sinumang papasok na may masamang hangarin.

Verse 94

शतकोटिगणैश्चापि पूर्वद्वारि तु संवृतः । अट्टहासो गणो नाम प्रभासं तत्र रक्षति

Sa silangang tarangkahan, na napaliligiran ng sandaang koṭi ng mga Gaṇa, naroon ang Gaṇa na nagngangalang Aṭṭahāsa, nakatindig at nagbabantay sa Prabhāsa.

Verse 95

कालाक्षो भीषणश्चंडो वृतोऽष्टादशकोटिभिः । घंटाकर्णगणो नाम दक्षिणं द्वारमाश्रितः

Si Kālākṣa—nakapanghihilakbot at mabangis—na napaliligiran ng labingwalong koṭi ng mga Gaṇa, ay nakahimpil sa timog na tarangkahan, sa pangkat na tinatawag na Ghaṇṭākarṇa.

Verse 96

पश्चिमद्वारमाश्रित्य स्थितवान्विष्टरो गणः । दण्डपाणिः स्थितस्तत्र देवदेवस्य चोत्तरे

Sa kanlurang tarangkahan ay nakatindig ang Gaṇa na tinatawag na Viṣṭara; at doon din, sa hilaga ng Diyos ng mga diyos, nakatindig si Daṇḍapāṇi.

Verse 97

योगक्षेमं वहन्नित्यं प्रभासे भावितात्मनाम् । भीषणाक्षस्तथैशान्यामाग्नेय्यां छागवक्त्रकः

Laging pinapasan ang yoga-kṣema—kapakanan at katiwasayan—ng mga may disiplinadong diwa sa Prabhāsa; si Bhīṣaṇākṣa ay nasa hilagang-silangan, at sa timog-silangan naman si Chāgavaktraka, ang may mukhang kambing.

Verse 98

नैरृत्यां चंडनादस्तु वायव्यां भैरवाननः । नन्दी चैव महाकालो दण्डपाणिर्विनायकः

Sa timog-kanluran naroon si Caṇḍanāda; sa hilagang-kanluran naman si Bhairavānana. Naroroon din sina Nandī, Mahākāla, Daṇḍapāṇi, at Vināyaka.

Verse 99

एतेङ्गरक्षका मध्ये शतकोटिगणैर्वृताः । एवं रक्षंति बहवो ह्यसंख्येया गणेश्वराः

Sa gitna ng mga tagapagbantay na ito, sila’y napalilibutan ng daan-daang koṭi ng mga gaṇa ni Śiva. Sa gayon, di-mabilang na mga panginoon ng gaṇa ang patuloy na nagbabantay at nagtatanggol.

Verse 100

कलिकल्मषसंभूत्या येषां चोपहता मतिः । न तेषां तद्भवेद्गम्यं स्थानमर्धेन्दुमौलिनः

Yaong ang pag-unawa ay napinsala ng mga kasalanang isinilang sa panahon ng Kali ay hindi tunay na makararating sa banal na tahanan ng Panginoong may gasuklay na buwan sa Kanyang ulo.

Verse 101

गंधर्वैः किन्नरैर्यक्षैरप्सरोभिस्तथोरगैः । सिद्धैः संपूज्य देवेशं सोमेशं पापनाशनम्

Ang mga Gandharva, Kinnara, Yakṣa, Apsaras, Nāga, at mga Siddha ay sumasamba sa Panginoon ng mga diyos—si Someśa—ang tagapawi ng kasalanan.

Verse 102

अन्तर्धानं गतैर्नित्यं प्रभासं तु निषेव्यते । सप्तलोकेषु ये सन्ति सिद्धाः पातालवासिनः । प्रदक्षिणं ते कुर्वंति सोमेशं कालभैरवम्

Ang Prabhāsa ay laging dinadalaw at sinasamba ng mga nakagagalaw sa kalagayang di-nakikita. Ang mga Siddha na nananahan sa Pātāla sa pitong daigdig ay nagsasagawa ng pradakṣiṇā sa paligid ni Someśa, ang makapangyarihang Kālabhairava.

Verse 103

पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । लाकुलिं भारभूतिं च आषाढिं दण्डमेव च

Anumang mga banal na tawiran (tīrtha) at mga dakong banal na nasa daigdig—kabilang ang Lākulī, Bhārabhūti, Āṣāḍhī, at Daṇḍa—

Verse 104

पुष्करं नैमिषं चैव अमरेशं तथापरम् । भैरवं मध्यमं कालं केदारं कणवीरकम्

—Puṣkara, Naimiṣa, Amarēśa at iba pa; Bhairava, Madhyama, Kāla; Kedāra at Kaṇavīraka—

Verse 105

हरिचंद्रस्तु शैलेशस्तथा वस्त्रांतिकेश्वरः । अट्टहासं महेन्द्रं च श्रीशैलं च गया तथा

—Haricaṃdra, Śaileśa, at Vastrāṃtikeśvara; Aṭṭahāsa, Mahendra; Śrīśaila, at gayundin ang Gayā—

Verse 106

एतानि सर्वतीर्थानि देवं सोमेश्वरं प्रभुम् । प्रदक्षिणं प्रकुर्वंति तत्र लिंगं स्तुवंति च

Ang lahat ng tīrtha na ito ay nagsasagawa ng pradakṣiṇā sa paligid ng Panginoon, ang diyos na Someśvara; at doon ay pinupuri rin nila ang liṅga.

Verse 107

ब्रह्मा जनार्दनश्चान्ये ये देवा जगति स्थिताः । अग्निलिंगसमीपस्थाः संध्याकाले स्तुवंति च

Si Brahmā, si Janārdana, at ang iba pang mga diyos na nananahan sa daigdig—nakatayo malapit sa Agni-liṅga—ay umaawit ng papuri sa oras ng dapithapon (sandhyā).

Verse 108

षष्टिकोटिसहस्राणि षष्टिकोटिशतानि च । सर्वे सोमेश्वरं यांति माघकृष्णचतुर्द्दशीम्

Animnapung koṭi ng libo at animnapung koṭi ng daan—lahat sila’y nagtutungo kay Someśvara sa ika-labing-apat (caturdaśī) ng madilim na kalahati (kṛṣṇa-pakṣa) ng buwang Māgha.

Verse 109

तस्मिन्काले च यो दद्यात्सोमेशे घृतकम्बलम्

Sa banal na sandaling iyon, sinumang maghandog kay Someśa (Panginoon ni Soma) ng kaloob na tinatawag na ghṛta-kambala ay magkakamit ng dakilang kabutihang-dharma.

Verse 110

घृतं रसं तिलान्दुग्धं जलं चंद्राधिवासितम् । एकत्र कृत्वा काश्मीरमित्येतद्घृतकंबलम्

Ghee (ghṛta), matamis na katas, linga (sesame), gatas, at tubig na pinabanal ng buwan—pinagsasama-sama kasama ang kāśmīra (saffron)—ito ang tinatawag na handog na ghṛta-kambala.

Verse 111

शिवरात्र्यां तु कर्त्तव्यमेतद्गोप्यं मम प्रियम् । एवं कृते च यत्पुण्यं गदितुं तन्न शक्यते

Ito’y dapat isagawa sa gabi ng Śivarātri; ito’y isang lihim na ritwal na mahal sa akin. Kapag ginawa sa ganitong paraan, ang kabutihang nalilikha ay hindi kayang ilarawan nang ganap.

Verse 112

तत्र दक्षिणभागे तु स्वयं भूतविनायकम् । प्रथमं पूजयेद्देवि यदीच्छेत्सिद्धिमात्मनः

Doon, sa dakong timog, dapat munang sambahin si Bhūtavināyaka na naroon sa Kanyang sariling pagdalo; O Diyosa, kung ninanais ang siddhi at tagumpay para sa sarili.

Verse 113

ऊषराणां च सर्वेषां प्रभासक्षेत्रमूषरम् । पीठानां चैव पीठं च क्षेत्राणां क्षेत्रमुत्तमम् । सन्देहानां च सर्वेषामयं संदेह उत्तमः

Sa lahat ng banal na ūṣara, ang Prabhāsakṣetra ang kataas-taasang ūṣara; sa lahat ng pīṭha, ito ang pīṭha; sa lahat ng sagradong kṣetra, ito ang pinakamataas na kṣetra. At sa lahat ng pag-aalinlangan, ang pag-aalinlangang ito ang pinakapangunahin (nararapat lutasin dito).

Verse 114

ये केचिद्योगिनः संति शतकोटिप्रविस्तराः । तेषां क्षेत्रे प्रभासे तु रतिर्न्नान्यत्र कुत्रचित्

Anuman ang dami ng mga yogin—na nakakalat hanggang daan-daang koṭi—sa kanila, ang tunay na ligaya ay nasa kṣetra ng Prabhāsa lamang; wala sa alinmang ibang dako.

Verse 115

लिंगादीशानभागे तु संस्थिता सुरसुन्दरि

O kagandahang makalangit, siya’y naroroon, nakatindig sa panig na Īśāna (hilagang-silangan) ng Liṅga.

Verse 116

मया या कथिता तुभ्यमुमा नाम कला शुभा । सा सती प्रोच्यते देवि दक्षस्य दुहिता पुरा

Ang mapalad na banal na bahagi na aking isinalaysay sa iyo, na tinatawag na Umā—O Diyosa—siya ang tinutukoy bilang Satī, na noong una’y anak na babae ni Dakṣa.

Verse 117

दक्षकोपाच्छरीरं तु संत्यज्य परमा कला । हिमवंतगृहे जाता उमानाम्ना च विश्रुता

Dahil sa poot ni Dakṣa, iniwan ng kataas-taasang bahagi ng pagka-diyos ang kanyang katawan; saka siya isinilang sa tahanan ni Himavat at sumikat sa pangalang Umā.

Verse 118

तेन देवि त्वया सार्द्धं तत्रस्था वरदाः स्मृताः । नवकोट्यस्तु चामुंडास्तस्मिन्क्षेत्रे स्थिताः स्वयम्

Kaya nga, O Diyosa, kasama Mo sila ay inaalala bilang nananahan doon at bilang mga tagapagkaloob ng biyaya. Tunay, siyam na koṭi ng Cāmuṇḍā ang kusang nakahimpil sa banal na pook na iyon.

Verse 119

चैत्रे मासि सिताष्टम्यां तत्र त्वां यदि पूजयेत् । एक विंशतिजन्मानि दारिद्र्यं तस्य नो भवेत्

Kung sa buwan ng Caitra, sa ikawalong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan, may sumamba sa Iyo roon (sa Prabhāsa), kung gayon sa dalawampu’t isang kapanganakan ay hindi daranas ng karalitaan ang deboto.

Verse 120

अमा सोमेन संयुक्ता कदाचिद्यदि लभ्यते । तस्यां सोमेश्वरं दृष्ट्वा कोटियज्ञफलं लभेत्

Kung sakaling ang araw ng amāvasyā (bagong buwan) ay sumabay kay Soma (ang Buwan), sa pagkakataong iyon, sa pagtanaw kay Someśvara ay matatamo ang bunga ng sampung milyong yajña.

Verse 121

एतत्क्षेत्रं महागुह्यं सर्वपातकनाशनम् । रुद्राणां कोटयो यत्र एकादश समासते

Ang banal na pook na ito ay lubhang lihim at pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Dito nananahan ang labing-isang Rudra—tunay na sa mga koṭi-koṭi.

Verse 122

द्वादशात्र दिनेशानां वसवोऽष्टौ समागताः । गन्धर्वयक्षरक्षांसि असंख्याता गणेश्वराः

Doon nagtipon ang labindalawang Āditya at ang walong Vasu; naroon din ang mga Gandharva, Yakṣa, at Rākṣasa, at di-mabilang na mga pangkat ng mga panginoon ng gaṇa.

Verse 123

उमापि तत्र पार्श्वस्था सर्वदेवैस्तु संस्तुता । नन्दी च गणनाथो यो देवदेवस्य शूलिनः

Naroon din si Umā, nakatayo sa Kanyang tabi, pinupuri ng lahat ng mga diyos; at naroon din si Nandī—ang pinuno ng mga gaṇa ng Diyos ng mga diyos, ang Śūlin na may hawak na trisula.

Verse 124

महाकालस्य ये चान्ये गणपाः संति पार्श्वगाः । गंगा च यमुना चैव तथा देवी सरस्वती

At naroon din ang iba pang mga tagapaglingkod na gaṇa ni Mahākāla, nakatindig sa malapit; naroon din sina Gaṅgā at Yamunā, gayundin ang diyosang Sarasvatī.

Verse 125

अन्याश्च सरितः पुण्या नदाश्चैव ह्रदास्तथा । समुद्राः पर्वताः कूपा वनस्पतय एव च

Naroon din ang iba pang banal na batis at mga ilog, at gayundin ang mga lawa; ang mga dagat, mga bundok, mga balon, at maging ang mga sagradong puno at halaman.

Verse 126

स्थावरं जंगमं चैव प्रभासे तु समागतम् । अन्ये चैव गणास्तत्र प्रभासे संव्यवस्थिताः

Sa Prabhāsa, nagtipon ang lahat—maging ang di-gumagalaw at ang gumagalaw na nilalang; at marami pang ibang mga gaṇa ang nananatiling nakahimpil doon sa Prabhāsa.

Verse 127

न मया कथिताः सर्व उद्देशेन क्वचित्क्वचित् । भक्त्या परमया युक्तो देवदेवि विनायकम् । तृतीयं पूजयेत्तत्र वांछेत्क्षेत्रफलं यदि

Hindi ko naisalaysay ang lahat—pahiwatig lamang dito at doon. Ang may sukdulang debosyon, O Devī, ay dapat sumamba kay Vināyaka roon sa ikatlong tithi (ikatlong araw ng buwan), kung ninanais ang ganap na bunga ng banal na kṣetra.

Verse 128

द्वादशैवं तथा चाष्टौ चत्वारिंशच्च कोटयः । नदीनामग्नितीर्थस्य द्वारे तिष्ठंति भामिनि

Kaya nito, may labindalawa at walo, at apatnapung koṭi na mga ilog na nakatindig sa tarangkahan ng Agnitīrtha, O marikit na ginang.

Verse 129

निर्माल्यलंघनं किंचिदज्ञाताद्यदि वै कृतम् । तत्सर्वं विलयं याति अग्नितीर्थस्य दर्शनात्

Kahit kung di nalalaman ay nakagawa ng munting paglabag, gaya ng paglapastangan sa nirmālya (banal na nalalabi ng handog), ang lahat ng iyon ay nalulusaw sa pagtanaw sa Agni-tīrtha.

Verse 131

ये चांतरिक्षे भुवि ये च देवास्तीर्थानि वै यानि दिगंतरेषु । क्षेत्रं प्रभासं प्रवरं हि तेषां सोमेश्वरं देवि तथा वरिष्ठम्

Lahat ng mga diyos na nananahan sa himpapawid at sa lupa, at lahat ng mga tīrtha sa bawat dako—sa kanila, O Devī, ang Prabhāsa ang pinakapangunahing banal na kṣetra, at ang Somanātha (Someśvara) ay gayundin ang pinakadakila.

Verse 132

ये चांडजाश्चोद्भिजाश्चैव जीवाः सस्वेदजाश्चैव जरायुजाश्च । देवि प्रभासे तु गतासवोऽथ मुक्तिं परं यांति न संशयोऽत्र

O Devī, anumang nilalang—isinilang sa itlog, sumibol mula sa usbong, nagmula sa pawis, o isinilang sa sinapupunan—na magbuwis-buhay sa Prabhāsa ay makakamtan ang pinakamataas na mokṣa; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 133

इति निगदितमेतद्देवदेवस्य चित्रं चरितमिदमचिंत्यं देवि ते शंकरस्य । कलिकलुषविदारं सर्वलोकोऽपि यायाद्यदि पठति शृणोति स्तौति नित्यं य इत्थम्

Gayon, O Devī, naipahayag ang kamangha-mangha at di-maaarok na banal na salaysay tungkol kay Śaṅkara, ang Diyos ng mga diyos. Winawasak nito ang dungis ng Panahong Kali; sinumang palaging bumabasa, nakikinig, o pumupuri rito, ay umaakay sa lahat tungo sa kabutihang espirituwal.

Verse 989

भूमिदंडश्च चंडश्च शंकुकर्णश्च वैधृतिः । तालचण्डो महातेजा विकटास्यो हयाननः

Bhūmidaṇḍa, Caṇḍa, Śaṃkukarṇa, Vaidhṛti, Tāla-caṇḍa na may dakilang ningning, Vikaṭāsya, at Hayānana—ito ang mga pangalang binanggit.