Adhyaya 23
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 23

Adhyaya 23

Isinasalaysay ng Kabanata 23 ang sunod-sunod na pangyayaring ritwal at pangkasaysayan sa Prabhāsa-kṣetra. Si Soma (Candra), matapos tumanggap ng dakilang liṅga mula kay Śambhu, ay nanirahan sa Prabhāsa nang may taimtim na bhakti at pagkamangha. Inatasan niya si Viśvakarman (Tvaṣṭṛ), ang banal na panday, na magbantay at magtakda ng wastong pook para sa liṅga, habang siya’y bumalik sa Candraloka upang tipunin ang napakalawak na paghahanda para sa yajña. Pinangasiwaan ng ministro na si Hemagarbha ang mga kailangan: tinipon ang mga brāhmaṇa na may sagradong apoy, inihanda ang mga sasakyan at saganang handog, at nagpalaganap ng paanyaya para sa lahat—mga deva, dānava, yakṣa, gandharva, rākṣasa, mga hari ng pitong pulo, at maging ang mga naninirahan sa ilalim na daigdig. Sa Prabhāsa, mabilis na itinayo ang mga pasilidad ng ritwal—mga maṇḍapa, yūpa, at maraming kuṇḍa—at sinundan ng pamantayang paghahanda (samid na panggatong, kuśa, mga bulaklak, ghee, gatas; mga sisidlang ginto), na wari’y isang masaganang kapistahang banal. Iniulat ni Hemagarbha ang kahandaan kay Soma at kay Brahmā. Dumating si Brahmā kasama ang mga ṛṣi at si Bṛhaspati bilang purohita; ipinaliwanag niya ang paulit-ulit niyang papel sa Prabhāsa sa iba’t ibang kalpa at ang mga pangalan nito, at inutusan ang mga brāhmaṇa na tumulong sa pratiṣṭhā, sapagkat may dating pagkukulang na dapat ituwid at ibalik sa kaayusan. Sumunod ang masusing pag-aayos ng liturhiya: pagtatayo ng maraming maṇḍapa, pagtatalaga ng mga tungkuling ṛtvij, dīkṣā kay Soma na si Rohiṇī ang patnī, pamamahagi ng japa-mantra ayon sa mga sangay ng Veda, pagbuo ng mga kuṇḍa sa itinakdang hugis at direksiyon, at pagtindig ng mga dhvaja at mga punong sagrado. Sa rurok, pumasok si Brahmā sa lupa, inihayag ang liṅga, inilagay sa brahma-śilā, isinagawa ang mantra-nyāsa, at tinapos ang pag-aangkin at paglalagak kay Somēśa. Lumitaw ang mga palatandaang mapalad—apoy na walang usok, mga tambol na makalangit, at ulang bulaklak—sinundan ng masaganang dakṣiṇā, mga kaloob na panghari at mga bigay-lupa; at si Soma’y patuloy na sumasamba sa naitatag na diyos nang tatlong ulit bawat araw.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततः शांतमना भूत्वा चंद्रमा विस्मयान्वितः । शंभुभक्त्या परीतात्मा प्रभासक्षेत्रमास्थितः

Wika ni Īśvara: Pagkaraan, si Candra ay naging payapa ang isip at napuno ng pagkamangha; ang kanyang kalooban ay nabalot ng debosyon kay Śambhu, at nanahan sa banal na kṣetra ng Prabhāsa.

Verse 2

पूर्वोक्तं यत्तु देवेन स तथा कृतवान्विभुः । गत्वा सागरमध्ये तु गृहीत्वा लिंगमुत्तमम्

Ang sinabi noon ng Diyos ay isinagawa ng makapangyarihang iyon ayon sa nararapat: nagtungo siya sa gitna ng karagatan at kinuha ang dakilang Liṅga.

Verse 3

विश्वकर्म्माणमाहूय सहितं परिचारकैः । आदिदेश स्वयं सोमस्त्वष्टारं देवशिल्पिनम्

Tinawag ni Soma si Viśvakarman kasama ang kaniyang mga tagapaglingkod, at siya mismo’y nag-utos kay Tvaṣṭṛ, ang banal na panday ng mga diyos.

Verse 4

चंद्र उवाच । विश्वकर्मन्निदं लिंगं मम दत्तं तु शंभुना । गृहाण त्वं महाबाहो युक्तस्थाने निवेशय

Wika ni Candra: “O Viśvakarman, ang Liṅgang ito’y ipinagkaloob sa akin ni Śambhu. Tanggapin mo, o makapangyarihang bisig, at itindig sa nararapat na pook.”

Verse 5

रक्षस्व तावद्गन्तास्मि स्वकीयं भवनं विभो । यज्ञार्थमानयिष्यामि यज्ञोपकरणानि च

“Bantayan mo muna ito, O Panginoon. Ako’y tutungo sa aking tahanan at magdadala, para sa yajña, ng mga kasangkapang panghandog.”

Verse 6

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वा च तदा चंद्रश्चंद्र लोकं जगाम ह । गत्वा तत्र महादेवि चंद्रलोकंमहाप्रभम्

Wika ni Īśvara: “Pagkasabi nito, si Candra’y nagtungo sa daigdig ng Buwan. Pagdating doon, O Mahādevī, sa maningning na kahariang lunar…”

Verse 7

कोटियोजनविस्तीर्णं सदामृतमयं शुभम् । तत्राहूय महादेवि प्रतीहारं सुमेधसम्

“Lawak na umaabot sa mga koro-korong yojana, laging puspos ng amṛta at pagpapala—doon, O Mahādevī, tinawag niya ang marunong na bantay-pinto (pratīhāra).”

Verse 8

मंत्रिणं हेमगर्भांगं बृहस्पतिसमं धिया । यज्ञोपस्करसंभारं सर्वमादाय सत्वराः

Tinawag din niya ang isang ministro na may anyong tila ginto, at ang talino’y gaya ni Bṛhaspati; at kinuha ang lahat ng kasangkapang pang-yajña, saka sila nagmadaling umalis.

Verse 9

प्रभासक्षेत्रं गच्छंतु ममादेशपरायणाः । साग्निभिर्ब्राह्मणैः सार्द्धं गच्छंतु क्षेत्रमुत्तमम्

Paparoonin sila sa Prabhāsa Kṣetra, na tapat sa aking utos. Paparoonin sila sa dakilang banal na pook na iyon kasama ang mga Brāhmaṇa at ang mga sagradong apoy.

Verse 10

शीघ्रं संपाद्यतां सर्वं यथा यज्ञः प्रवर्तते । सर्वेषामेव विप्राणां चंद्रलोकनिवासिनाम्

Ayusin agad ang lahat upang magsimula ang yajña; para sa lahat ng Brāhmaṇa, na dahil sa banal na pamumuhay ay karapat-dapat sa Candraloka, ang daigdig ng Buwan.

Verse 11

पृथक्पृथग्विमानं तु देयं तेषां महाधनम् । गवां च दशलक्षाणां सवत्सानां पयोमुचाम्

Sa bawat isa, magbigay ng hiwalay na maringal na sasakyan, kalakip ang malaking yaman; at sampung milyong bakang nagbibigay-gatas, bawat isa’y may kasamang guya.

Verse 12

हेमभारैर्भूषितानां कामधेनूपमत्विषाम् । अश्वानां श्यामकर्णानां सपादं लक्षमेव च

“(Magbigay) ng mga kabayong pinalamutian ng mga bigkis ng ginto, nagniningning na tila Kāmadhenū; at magbigay rin ng isang daan at dalawampu’t limang libong kabayong may maiitim na tainga.”

Verse 13

दंतिनामयुतं चैव घंटाभरणशोभितम् । सहस्राणि च चत्वारि रथानां वातरंहसाम्

At may sampung libong elepante, maringal na may palamuting kampanilya; at apat na libong karwaheng pandigma na kasingbilis ng hangin.

Verse 14

लक्षं तु करभाणां च मणिमाणिक्यसंयुतम् । सैन्यानां कोटिरेका तु चतुरंगबलान्विता

At may isang daang libong kamelyo, pinalamutian ng mga hiyas at rubi; at isang hukbong lampas sa isang crore, taglay ang apat na sangay: elepante, karwahe, kabalyeriya, at impanterya.

Verse 15

अग्निशौचानि वस्त्राणि ब्राह्मणार्थं तथैव च । विभूषणानि दिव्यानि ऋत्विगर्थं शुभानि च

Dapat ding ihandog ang mga kasuotang nilinis sa apoy (malinis ayon sa ritwal) para sa mga brāhmaṇa; at ang mga banal at mapalad na palamuti para sa mga ṛtvik, ang mga paring tagapagpaganap ng yajña.

Verse 16

नानाभक्ष्याणि भोज्यानि पानानि विविधानि च । लक्षं कर्मकराणां तु दासीनां लक्षमेव च

(Maglaan) ng sari-saring pagkain, mga handang ihahain, at iba’t ibang inumin; at isang daang libong manggagawa, at gayundin isang daang libong mga aliping babae.

Verse 17

दारुवंशावधि प्रोक्तं यत्किंचित्स्वं मदाज्ञया । अन्यद्यद्ब्राह्मणा ब्रूयुस्तत्सर्वं तत्र नीयताम्

Anumang itinakda ko sa aking utos bilang kailangan—hanggang sa kahoy at kawayan—at anumang iba pa na hihilingin ng mga brāhmaṇa: dalhin ang lahat ng iyon doon.

Verse 18

देवानां दानवानां तु यक्षगंधर्वरक्ष साम् । सप्तद्वीपक्षितीशानां सप्तपातालवासिनाम्

Tungkol sa mga deva at gayundin sa mga dānava; tungkol sa mga yakṣa, gandharva, at rākṣasa; tungkol sa mga hari ng pitong kontinente at sa mga nananahan sa pitong daigdig-ilalim—

Verse 19

नानानृपसहस्राणां घोषणा क्रियतां मुहुः । सर्वेषां घोषणा कार्या प्रभासागमनं प्रति

Ipahayag nang paulit-ulit sa libu-libong sari-saring hari; ang pahayag ay dapat gawin sa lahat hinggil sa paglalakbay patungong Prabhāsa.

Verse 20

इत्युक्त्वा मंत्रिणं तत्र चंद्रमास्त्वरयाऽन्वितः । ब्रह्मलोकं स गतवान्यज्ञार्थं ब्रह्मणोंतिकम्

Pagkasabi nito sa kaniyang ministro roon, si Candramā (ang Buwan), dahil sa pagmamadali, ay umalis patungong Brahmaloka, humarap kay Brahmā upang isaayos ang paghahandog na yajña.

Verse 21

सोऽपि चंद्रमसो मंत्री हेमगर्भो महाप्रभः । सोमाज्ञां शिरसा कृत्वा यज्ञसंभारसंभृतः

Pagkaraan, ang ministro ni Candramā—si Hemagarbha, na nagniningning sa dakilang liwanag—ay yumukod at tinanggap sa ulo ang utos ni Soma, at sinimulan ang pagtitipon ng mga kailangan para sa yajña.

Verse 22

प्रभासं क्षेत्रमागत्य यज्ञार्थं यत्नवानभूत् । तथैव चाह्वयांचक्रे भूर्भुवःस्वर्निवासिनः

Pagdating sa banal na kṣetra ng Prabhāsa, siya’y naging masikhay sa gawain ng yajña; at gayundin, tinawag niya ang mga nananahan sa Bhūḥ, Bhuvaḥ, at Svaḥ—ang tatlong daigdig.

Verse 23

श्रुत्वा तु घोषणां सर्वे शीघ्रं तत्र समाययुः । रवियोजनपर्यंतं क्षेत्रमालोक्य तत्र तत्

Nang marinig ang pahayag, silang lahat ay dagling nagtipon doon; at nang masdan ang banal na pook na umaabot hanggang isang yojana ng Araw, tinitigan nila ito nang may pagkamangha.

Verse 24

ब्राह्मणांश्च समाहूय सोमाध्यक्षं उवाच तान् । यज्ञांगं सर्वमानीतं मया सोमाज्ञया द्विजाः । अनंतरं तु यत्कृत्यं भवद्भिस्तद्विधीयताम्

Tinipon niya ang mga brāhmaṇa, at sinabi ng tagapangasiwa ni Soma sa kanila: “O mga dvija, sa utos ni Soma ay dinala ko na ang lahat ng sangkap ng yajña. Ngayon, anumang dapat gawin pagkatapos nito, isagawa ninyo nang wasto ayon sa ritwal.”

Verse 25

इत्युक्ता ब्राह्मणाः सर्वे तपोनिर्धूतकल्मषाः । तत्रैव ददृशुः सर्वे त्वष्टारं देवशिल्पिनम्

Nang masabihan nang gayon, ang lahat ng brāhmaṇa—na nalinis ang kasalanan sa pamamagitan ng tapas—ay nakita roon si Tvaṣṭṛ, ang banal na panday ng mga deva.

Verse 26

तं दृष्ट्वा तु द्विजाः सर्वे लिंगं दृष्ट्वा समीपतः । कथमेतदिति प्रोचुर्विश्वकर्मन्ब्रवीहि नः । कस्मादत्र स्थितस्त्वं वै शिल्पिकोटिसमन्वितः

Nang makita siya, at makita rin ang liṅga sa malapit, nagtanong ang lahat ng dvija: “O Viśvakarman, ipaliwanag mo sa amin—paano nangyari ito? Bakit ka naririto, kasama ang di-mabilang na mga artisan?”

Verse 27

विश्वकर्म्मोवाच । अहं सोमनियुक्तस्तु युक्तोऽस्मि लिंगरक्षणे । तदाज्ञापालने यत्नः क्रियतेऽतो मया द्विजाः

Sinabi ni Viśvakarman: “Ako’y itinalaga ni Soma; kaya ako’y abala sa pagbabantay sa liṅga. Upang matupad ang utos na iyon, buong sikap akong nagsisikap, O mga dvija.”

Verse 28

ईश्वर उवाच । एवं श्रुत्वा यदा विप्रा ज्ञात्वा सर्वं तु कारणम् । चरिता यज्ञकार्यार्थं ततश्चक्रुरुप क्रमम्

Wika ni Īśvara: “Nang marinig ito ng mga brāhmaṇa at maunawaan ang buong dahilan, sila’y nagsimulang kumilos ayon sa wastong pagkakasunod upang maisakatuparan ang gawain ng yajña.”

Verse 29

तत्र योजनपर्यंतं देवानां यजनं शुभम् । तद्देवयजनं कृत्वा पत्नीशालां च चक्रिरे

Doon, sa lawak na isang yojana, isinagawa nila ang mapalad na pagsamba sa mga deva; at matapos ang banal na pag-aalay na iyon, itinayo rin nila ang Patnīśālā, ang bulwagan para sa mga asawa sa ritwal ng yajña.

Verse 30

हविर्द्धानं सदश्चैव उत्तरा वेदिरेव च । ब्रह्मणः सदनाग्नीध्रीत्येवं स्थानानि चक्रिरे

Inayos nila ang mga banal na pook ng ritwal—ang Havirdhāna, ang bulwagang Sadas, ang hilagang vedi (altar), at ang pavilon ni Brahmā kasama ang lugar ng Āgnīdhra—sa gayon ay naihanay nila ang sagradong kaayusan ayon sa wastong anyo.

Verse 31

तत्र योजनपर्यंतं यज्ञयूपांश्च मंडपान् । विश्वकर्मा चकाराशु कुंडानि विविधानि च

Doon, sa lawak na isang yojana, mabilis na nilikha ni Viśvakarmā ang mga haliging pang-yajña (yūpa) at mga mandapa, at gumawa rin ng sari-saring uri ng kuṇḍa, mga altar ng apoy.

Verse 32

सहस्रसंख्यया तत्र कुण्डानां मंडपावधि । तत्र ते ब्राह्मणाः सर्वे प्रतिष्ठायज्ञकोविदाः

Doon ay may libu-libong kuṇḍa, mga altar ng apoy, na umaabot sa buong mga mandapa; at doon nagtipon ang lahat ng brāhmaṇa, mga dalubhasa sa pratiṣṭhā (pagpapatatag/pagkonsagra) at sa mga ritwal ng yajña.

Verse 33

नानाभरणरत्नैश्च ब्राह्मणाः समलंकृताः । चक्रुः सर्वे यथन्यायं शास्त्रं दृष्ट्वा पुनःपुनः

Pinalamutian ng sari-saring alahas at hiyas, isinagawa ng mga brāhmaṇa ang lahat ayon sa wastong tuntunin, paulit-ulit na sinangguni ang śāstra.

Verse 34

वृक्षांस्तथौषधीर्दिव्या समित्पुष्पकुशादिकान् । होमद्रव्यादिकं सर्व माज्यं प्राज्यं नवं पयः

Tinipon nila ang mga sagradong punò at banal na halamang-gamot, kasama ang mga panggatong, bulaklak, damong kuśa at iba pa—lahat ng kailangan sa homa—gayundin ang saganang sariwang ghee at bagong gatas na piniga.

Verse 35

तथान्यदपि यत्किंचिद्यज्ञोपकरणं स्मृतम् । वर्द्धनीकलशाद्यं च सर्वं हेममयं शुभम्

At anumang iba pang kasangkapang pang-yajña na itinakda, kabilang ang sisidlang varddhanī at ang kalaśa at iba pa—lahat ay mapalad at yari sa ginto.

Verse 36

चक्रुः सर्वं यथान्यायं प्रतिष्ठामखमादृताः । तत्र विप्रगणो हृष्टो भक्ष्यभोज्यादितर्पितः

Sa paggalang sa handog ng pagtatalaga (pratiṣṭhā-makha), isinagawa nila ang lahat ayon sa wastong tuntunin. Doon, nagalak ang kapulungan ng mga brāhmaṇa, nabusog sa mga pagkain, handaan, at iba pang pampalakas.

Verse 37

वेदध्वनितनिर्घोषैर्दिवं भूमिं च संस्पृशन् । सुशुभे मंडपस्तत्र पताकाभिरलंकृतः

Sa umuugong na alingawngaw ng mga pagbigkas ng Veda na wari’y sumasayad sa langit at lupa, ang mandapa roon ay nagningning, pinalamutian ng mga bandila at watawat.

Verse 38

दिव्यसिंहासनोपेतो मुक्तादामपरिष्कृतः । दिव्यचन्दनमालाभिः कल्पपल्लवतोरणैः

Yaon ay nilagyan ng maringal na trono, pinaganda ng mga kuwintas na perlas, may mga garlandang banal na sandalwood, at may mga palamuting parang baging na tumutupad ng hiling na bumubuo ng maringal na tarangkahan.

Verse 39

दिव्यगन्ध सुगन्धाद्यैः स्वर्गस्थानमिवाभवत् । चतुर्दशविधस्तत्र भूतग्रामः समागतः

Sa mga banal na samyo at matatamis na pabango at iba pa, ito’y naging wari’y isang kaharian ng langit. Doon nagtipon ang karamihan ng mga nilalang—labing-apat na uri—na nagkakasama-sama.

Verse 40

स्थावरः सर्पजातिश्च पक्षिजातिस्तथैव च । मृगसंज्ञश्चतुर्थश्च पश्वाख्यः पञ्चमः स्मृतः

“Ang unang pangkat ay ang mga di-nakakilos; ang ikalawa ay ang lahing ahas; ang ikatlo ay ang lahing ibon. Ang ikaapat ay kilala bilang mga hayop sa gubat, at ang ikalima ay inaalala bilang lahing mga alagang hayop.”

Verse 41

षष्ठश्च मानुषः प्रोक्तः पैशाचः सप्तमः स्मृतः । अष्टमो राक्षसः प्रोक्तो नवमो यज्ञ एव च

“Ang ikaanim ay sinasabing tao; ang ikapito ay inaalala bilang uri ng piśāca. Ang ikawalo ay ipinahahayag na uri ng rākṣasa, at ang ikasiyam ay yaong kaugnay ng yajña (mga nilalang/lakas ng paghahandog).”

Verse 42

गांधर्वशाक्रसौम्याश्च प्राजापत्यस्तथैव च । ब्राह्मश्चेति समाख्यातश्चतुर्दशविधो गणः

“(Kabilang pa) ang gāndharva, ang śākra, ang saumya, at gayundin ang prājāpatya; at ang brāhma rin—kaya’t ang kapulungang ito ay ipinahahayag na may labing-apat na uri.”

Verse 43

विश्वेदेवास्तथा साध्या मरुतो वसवस्तथा । लोकपालास्तथाष्टौ च नक्षत्राणि ग्रहैः सह

Naroon ang mga Viśvedevas, ang mga Sādhyas, ang mga Marut at ang mga Vasu; gayundin ang walong Lokapāla, at ang mga konstelasyon kasama ng mga planeta.

Verse 44

ब्रह्माण्डे देवता याश्च ताः सर्वास्तत्र चागताः । हृष्टाः प्रभासके क्षेत्रे प्रारब्धे यज्ञकर्म्मणि

Anumang mga diyos na nasa loob ng Brahmāṇḍa (sansinukob), silang lahat ay dumating doon. Nagagalak, nagtipon sila sa banal na kṣetra ng Prabhāsa nang magsimula ang gawaing yajña.

Verse 45

घृतक्षीरवहा नद्यो दधिपायसकर्दमाः । पक्वान्नानां फलानां च राशयः पर्वतोपमाः

Ang mga ilog ay umagos ng ghee at gatas; ang putik nito’y mula sa curd at payasa (matamis na lugaw sa gatas). Ang mga bunton ng lutong pagkain at mga prutas ay tumayong parang mga bundok.

Verse 46

दृश्यन्ते विविधाकारास्तस्मिन्यज्ञमहोत्सवे । जगु स्तत्रैव गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः

Sa dakilang pagdiriwang ng yajña, nakita ang sari-saring anyong kagila-gilalas. Doon mismo umawit ang mga Gandharva, at sumayaw ang mga pangkat ng Apsaras.

Verse 47

भक्ष्यभोज्यैश्च विविधैः कामपानादिभिस्तथा । तृप्ता देवाश्च मुनयो भूतग्रामाश्चतुर्दश

Sa iba’t ibang pagkaing kinakain at nilalasap, at sa mga inuming ninanais at iba pa, nasiyahan ang mga diyos at mga muni; gayundin ang labing-apat na pangkat ng mga nilalang.

Verse 48

एवं संभारसहितं यज्ञांगं सर्वमेव हि । प्रगुणीकृत्य सचिवो मुक्त्वा तत्रैव रक्षकान् । सोमस्याह्वाननार्थं च ब्रह्मलोकं जगाम ह

Kaya nga, matapos ihanda ang bawat sangkap ng paghahandog (yajña) kasama ang lahat ng kailangan nito, ang ministro—pagkatapos magtalaga ng mga bantay doon—ay nagtungo sa Brahmaloka upang anyayahan si Soma.

Verse 49

ईश्वर उवाच । स दृष्ट्वा ब्रह्मणः पार्श्वे स्थितं सोममहाप्रभम् । प्रणम्य दण्डवद्भूमौ सोमं ब्रह्माणमेव च

Wika ni Īśvara: Nang makita niya si Soma na lubhang maningning na nakatayo sa tabi ni Brahmā, siya’y yumukod at nagpatirapa sa lupa na parang tungkod, sumamba kay Soma at gayundin kay Brahmā.

Verse 50

कृतांजलिपुटो भूत्वा उवाच नतकंधरः । हेमगर्भ उवाच । भगवन्भवदादेशाद्यज्ञांगं सर्वमेव हि

Na may magkasalikop na mga kamay at nakayukong ulo, siya’y nagsalita. Wika ni Hemagarbha: “O Mapalad na Panginoon, ayon sa iyong utos, ang lahat ng sangkap at kailangan ng yajña ay tunay nang naihanda.”

Verse 51

तत्र प्राभासिके क्षेत्रे मया ते प्रगुणीकृतम् । तत्र ब्रह्मर्षयः सर्वे तथा राजर्षयोऽपरे

Doon, sa banal na pook ng Prabhāsa, inihanda ko para sa iyo ang lahat nang nararapat. Naroon din ang lahat ng mga Brahmarṣi, at gayundin ang iba pang mga Rājarṣi.

Verse 52

त्वन्मार्गप्रेक्षकाः सर्वे सन्तिष्ठन्ते समाकुलाः । अनन्तरं तु यत्कृत्यं तद्भवान्कर्तुमर्हति

Ang lahat ng nagbabantay sa daan upang masilayan ang iyong pagdating ay nakatayo roon na puno ng pananabik. Ang dapat pang gawin pagkatapos nito, nawa’y ikaw ang malugod na magsagawa.

Verse 53

ईश्वर उवाच । इत्युक्तस्तु तदा चन्द्रः समुद्रस्य सुतेन वै । प्रहस्योवाच ब्रह्माणं चन्द्रमा लोकसाक्षिणम्

Wika ni Īśvara: Nang panahong iyon, nang kausapin ng anak ng Karagatan, si Candra (ang Buwan) ay ngumiti at nagsalita kay Brahmā—ang saksi ng lahat ng daigdig.

Verse 54

भगवन्सर्वदेवेश ममानुग्रहकाम्यया । प्रतिष्ठायज्ञकामस्य ममातिथ्यं कुरु प्रभो

O Bhagavan, Panginoon ng lahat ng mga deva—naghahangad ako ng iyong biyaya at nagnanais magsagawa ng handog na paglalagak; tanggapin mo nawa ang aking pagpapatuloy at pag-aanyaya, O Maharlika.

Verse 55

अद्य मे सफलं जन्म सफलं च तपः प्रभो । देवत्वमद्य मे ब्रह्मंस्त्वत्प्रसादाद्भविष्यति

O Panginoon, ngayong araw ay ganap ang aking pagsilang, at ganap din ang aking pag-aayuno at pagninilay. O Brahmā, ngayong araw ang aking pag-abot sa kalagayang maka-deva ay magaganap—sa iyong biyaya.

Verse 56

मया च तपसोग्रेण प्राप्तं लिंगमुमापतेः । तत्प्रतिष्ठाविधिं सर्वं तद्भवान्कर्त्तुमर्हति

At sa pamamagitan ng matinding tapas, natamo ko ang Liṅga ni Umāpati (Śiva). Ang buong paraan ng paglalagak at pagtalaga nito, nawa’y ikaw ang magpaganap, kung mamarapatin mo.

Verse 57

ब्रह्मोवाच । अवश्यं तव कर्त्तास्मि प्रतिष्ठां शंकरात्मिकाम् । त्वदाराधनलिंगे तु सोमेशेऽतिविशेषतः

Sinabi ni Brahmā: “Tunay na isasagawa ko ang iyong paglalagak—isang paglalagak na may mismong kalikasan ni Śaṅkara. At sa liṅga na iyong sinasamba, lalo na kay Somēśa, ito’y gagawin nang may natatanging kadakilaan.”

Verse 58

ये केचिद्भवितारो वा अतीता ये निशाकराः । तेषां सोमान्वयानां च सर्वेषामाद्यदैवतम्

Maging ang mga Buwan na darating o ang mga Buwan na lumipas—para sa lahat ng kabilang sa angkan ni Soma, ang Somēśvara na ito ang sinaunang, unang Diyos para sa kanilang lahat.

Verse 59

योऽसौ सोमेश्वरो देव आदौ भैरवनामभृत् । मन्वन्तरान्तरेऽतीते प्रतिष्ठेऽहं पुनःपुनः

Ang mismong diyos na si Somēśvara, na noong pasimula’y nagtaglay ng pangalang Bhairava—sa paglipas ng bawat Manvantara, muli at muli ko Siyang itinatatag at itinatanghal.

Verse 60

यदा प्राभासिकं क्षेत्रे गतोऽहं चाष्टवार्षिकः । आहूतः पूर्वमिन्द्रेण भैरवस्य प्रतिष्ठिते

Nang ako’y nagtungo sa banal na Prabhāsa-kṣetra noong ako’y walong taong gulang pa lamang—noon pa man ay tinawag na ako roon ni Indra sa pagtatalaga kay Bhairava.

Verse 61

तत्प्रभृत्येव मे नाम बालरूपी निगद्यते । अन्येषु सर्वतीर्थेषु वृद्धरूपी वसाम्यहम्

Mula noon, ang aking pangalan ay binibigkas na ‘Bālarūpī’, ang Anyo ng Bata. Ngunit sa lahat ng iba pang tīrtha, ako’y nananahan sa anyo ng isang matanda.

Verse 62

प्रभासे तु पुनश्चंद्र बाल्याप्रभृति संवसे । ब्रह्माण्डे यानि तीर्थानि ब्राह्मणास्तेषु ये स्मृताः

Ngunit sa Prabhāsa, O Candra, ako’y nananahan mula pa sa pagkabata. At ang lahat ng tīrtha na inaalala sa buong sansinukob—kasama ang mga brāhmaṇa na bantog doon—

Verse 63

तेषामाद्यो निशानाथ प्रभासेऽहं व्यवस्थितः । कल्पेकल्पे निशानाथ मम नामांतरं भवेत्

Sa mga tīrtha na iyon, O Panginoon ng Gabi, ako’y unang itinatag sa Prabhāsa. At sa bawat kalpa, O Panginoon ng Gabi, nag-iiba ang aking pangalan.

Verse 64

स्वयंभूः प्रथमे नाम द्वितीये पद्मभूः स्मृतः । तृतीये विश्वकर्त्तेति बालरूपी तुरीयके

Sa unang kalpa, ang aking pangalan ay Svayaṃbhū; sa ikalawa, ako’y inaalala bilang Padmabhū; sa ikatlo, bilang Viśvakartṛ; at sa ikaapat, bilang Bālarūpī.

Verse 65

एषामेव परीवर्तो नाम्नां भावि पुनःपुनः । परार्द्धद्वयपर्यंतं प्रभासे संस्थितस्य मे

Ganyan ang pag-ikot ng aking mga pangalan: mauulit nang mauulit, hanggang sa magwakas ang dalawang parārdha—habang ako’y nananatiling nakatatag sa Prabhāsa.

Verse 66

आदिसोमेन तत्रैव शंभोर्नेत्रोद्भवेन वै । प्रभासे तु तपस्तप्त्वा प्रत्यक्षीकृतईश्वरः

Doon din, si Ādi-Soma—na tunay na isinilang mula sa mata ni Śambhu—ay nagsagawa ng matinding tapa sa Prabhāsa, at sa gayon ay nahayag nang tuwiran ang Panginoon sa kanya.

Verse 67

ततो ददौ वरं तुष्टः पूर्वचन्द्रस्य शूलधृक् । यस्मादाराधितोऽहं ते सोम भक्त्या चिरन्तनम्

Pagkaraan, ang Mayhawak ng Trisula, nalugod, ay nagkaloob ng biyaya sa dating Candra: “Sapagkat ikaw, O Soma, ay sumamba sa akin sa sinauna at matatag na debosyon (bhakti).”

Verse 68

तस्मात्सोमेशनामैवमस्मिंल्लिंगे भविष्यति । यावद्ब्रह्मा शतानन्दः प्रकृतौ न प्रलीयते

Kaya nga, sa liṅga ring ito, mananatili ang pangalang “Someśvara”—hangga’t si Brahmā, ang laging puspos ng ānanda, ay hindi pa nalulusaw pabalik sa Prakṛti.

Verse 69

ये केचिद्भवितारो वै रात्रिनाथा निशाकराः । ते मदाराधनं चात्र करिष्यंति पुनःपुनः

Sinuman mang maging mga panginoon ng gabi sa hinaharap—mga tagapagdala ng buwan—sila man ay paulit-ulit na magsasagawa ng aking pagsamba rito, muli’t muli.

Verse 71

तदाप्रभृति सोमानां लक्षाणां द्वितयं गतम् । सहस्रद्वितयं चैव शतं चैकं षडुत्तरम्

“Mula noon, O Soma, lumipas na ang dalawang lakh—kasama ang dalawang libo, at isang daan, at dagdag pang anim.”

Verse 72

सप्तमस्त्वं महावाहो वर्त्तसे सोम सांप्रतम् । एतावन्त्येव लिंगानि प्रतिष्ठां प्रापितानि मे

“O Soma na makapangyarihan ang bisig, ngayo’y nasa ikapitong yugto ka na. Ganyan karami ring mga liṅga ang aking naitatag sa pamamagitan ng banal na pagtatalaga.”

Verse 73

एष एवाधुना सोऽहं तदाराधनजं फलम् । प्रतिष्ठातास्मि भद्रं ते सोम कृत्य ममैव तत्

“Kaya nga, ako rin ngayon ang siya ring ako—taglay ang bungang isinilang ng pagsambang iyon. Pagpalain ka nawa, O Soma; ang tagumpay na ito’y tunay na gawa ko.”

Verse 74

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वा भगवान्ब्रह्मा वेदविद्यासमन्वितः । सर्वदेवमयो देवैः सहितस्तीर्थसंयुतः

Wika ni Īśvara: “Pagkasabi nito, ang mapalad na Brahmā—puspos ng Veda at banal na kaalaman, sagisag ng lahat ng mga diyos—kasama ang mga diyos at kaugnay ng mga banal na tīrtha, ay lumisan/nagpakita.”

Verse 75

सनत्कुमारप्रमुखै र्योगीन्द्रैरृषिभिः सह । बृहस्पतिं समाहूय पुरस्कृत्य पुरोधसम्

“Kasama ang mga dakilang yogī at mga ṛṣi na pinangungunahan ni Sanatkumāra, ipinatawag niya si Bṛhaspati at inilagay ang punong pari (purohita) sa unahan.”

Verse 76

हंसयानं समारुह्य कोटिब्रह्मर्षिभिः सह । आगतः सोमराजेन तदा ब्रह्मा जगत्पतिः

“Sumakay sa karwaheng sisne at kasama ang di-mabilang na brahmarṣi, dumating noon si Brahmā, Panginoon ng sanlibutan, kasama ang Haring Soma.”

Verse 77

प्राभासिके महातीर्थे यत्र दारुवनं स्मृतम् । ऋषितोया नदी यत्र महापातकनाशिनी

“Sa dakilang tīrtha ng Prābhāsika, na doo’y tanyag ang banal na Dāruvana, umaagos ang ilog na Ṛṣitoyā, tagapaglipol ng malalaking kasalanan.”

Verse 78

अस्मिंस्तीर्थे प्रभासे तु ब्रह्मभागः स उच्यते । त्रिदैवतमिदं क्षेत्रं मया ते कथितं प्रिये

“Sa tīrthang ito sa Prabhāsa, ang bahaging iyon ay tinatawag na Brahmabhāga. Ang banal na pook na ito ay para sa Tatlong Diyos; nasabi ko na sa iyo, minamahal.”

Verse 79

तत्रागत्व चतुर्वक्त्रो ब्राह्मभागेऽतिनिर्मले । मुनीनाकारयामास उन्नत स्थानवासिनः

Pagdating doon, ang Apat-na-Mukha (Brahmā) sa lubhang dalisay na Brahmabhāga ay nagpatawag sa mga muni na naninirahan sa matatayog na tahanan.

Verse 80

आयांतं वेधसं दृष्ट्वा देवर्षिगुरुसंयुतम् । ते सर्वे पूजयामासुः संस्तवैर्वेदसंमितैः

Nang makita nilang papalapit si Vedhas (Brahmā), kasama ang mga banal na rishi at ang kanilang guro, silang lahat ay sumamba sa kanya sa pamamagitan ng mga himnong ayon sa sukat ng Veda.

Verse 81

अथोवाच द्विजान्सर्वान्ब्रह्मा लोकपितामहः । चिरमाराध्य सोमेन सोमेशं पापनाशनम्

Pagkaraan, nagsalita si Brahmā, ang Lolo ng mga daigdig, sa lahat ng mga dalawang-beses-na-isinilang: “Matagal na sinamba ni Soma si Someśvara, ang Tagapuksa ng kasalanan; at nang siya’y malugod, nagpakita ang Panginoon ng biyaya.”

Verse 82

तस्मिन्प्रसन्ने सोमेन लब्धं लिङ्गमनुत्तमम् । प्रतिष्ठार्थं तु देवस्य आयाता द्विजसत्तमाः

Nang malugod ang Panginoon kay Soma, natamo ni Soma ang isang walang kapantay na liṅga. Para sa pag-aanyaya at paglalagak (pratiṣṭhā) ng diyos, dumating doon ang pinakamahuhusay sa mga dalawang-beses-na-isinilang.

Verse 83

यथा मया सदा कार्या प्रतिष्ठा शंकरात्मिका । भवद्भिः परिकार्या सा मम भागसमाश्रयैः

“Kung paanong ako’y laging dapat magsagawa ng pratiṣṭhā na may likas na diwa ni Śaṅkara, gayon din ay isagawa ninyo ito—O kayong mga kabahagi ng aking bahagi, na kasalo sa aking tungkuling saserdote.”

Verse 84

यतः कोपेन भवतां लिंगं प्रपतितं भुवि । प्रतिष्ठा तस्य कर्तव्या युष्माभिर्वै न संशयः

Sapagkat dahil sa inyong galit ay nahulog sa lupa ang liṅga, kaya kayo mismo ang dapat muling magtatag at magluklok nito—walang alinlangan dito.

Verse 85

ईश्वर उवाच । गृहीत्वाऽथ मुनीन्सर्वान्ब्रह्मा लोकपिता महः । आनीतः सोमराजेन तदा ब्रह्मा जगत्पतिः

Wika ni Īśvara: Pagkaraan, si Brahmā, ang dakilang Lolo ng mga daigdig, ay isinama ang lahat ng mga muni; at dinala roon ni Haring Soma. Sa gayon dumating si Brahmā, Panginoon ng sansinukob.

Verse 86

प्राभासिके महातीर्थे सावित्र्या सहितः प्रभुः । कारयामास कुण्डानां मण्डपानां शतंशतम्

Sa dakilang banal na tawiran ng Prabhāsa, ang Panginoon—kasama si Sāvitrī—ay nagpagawa ng daan-daang kuṇḍa ng apoy at mga mandapa na bulwagan ng ritwal.

Verse 87

एकैके मण्डपे तत्र चक्रे सप्तदशर्त्विजः । गुरुणा प्रेरितो ब्रह्मा तत्र देवपुरोधसा

Doon, sa bawat mandapa, itinalaga ni Brahmā ang labimpitong ṛtvij na mga pari; ito’y ayon sa pag-uudyok ng Guru, ang banal na purohita ng mga deva na namumuno sa mga ritwal.

Verse 88

पार्श्वे स्थितस्तदा ब्रह्मा विधानैर्वेद भाषितैः । दीक्षयामास सोमं तु रोहिण्या सहितं विभुम्

Pagkaraan, si Brahmā na nakatayo sa tabi, ayon sa mga pamamaraan na iniutos at ipinahayag ng mga Veda, ay nagbigay ng dīkṣā kay Soma, ang maringal, kasama si Rohiṇī.

Verse 89

पत्नीं च रोहिणीं कृत्वा सर्वलक्षणसंयुताम् । मृगचर्मधरां देवीं क्षौमवस्त्रावगुंठिता म्

At itinatag niya si Rohiṇī bilang asawa, taglay ang lahat ng mapalad na palatandaan—ang Diyosa na nakabalot sa balat ng usa at natatakpan ng telang lino.

Verse 90

पत्नीशालां समानीता ऋत्विग्भिर्वेदपारगैः । चंद्रमा दीक्षया युक्त ऋषिगंधर्वसंस्तुतः

Pinangunahan ng mga ṛtvij na bihasa sa Veda papasok sa bulwagan ng mga kabiyak, si Candramā (Soma) ay tumindig na may dīkṣā, pinupuri ng mga ṛṣi at Gandharva.

Verse 91

औदुंबरेण दंडेन संवृतो मृगचर्मणा । अतीव तेजसा युक्तः शुशुभे सदसि स्थितः

May tungkod na kahoy na udumbara at nakabalot sa balat ng usa, taglay ang pambihirang ningning na espirituwal, siya’y nagningning habang nakatayo sa banal na kapulungan.

Verse 92

ततो ब्रह्मा महादेवि सर्वलोकपितामहः । ऋत्विजां वरणं चक्रे वेदोक्तविधिना तदा

Pagkaraan, si Brahmā—ang lolo ng lahat ng daigdig—O Mahādevī, ay nagtalaga ng mga pari ayon sa paraang itinakda ng Veda noon.

Verse 93

गुरुर्होता वृतस्तत्र वसिष्ठोऽध्वर्युरेव च । तत्रोद्गाता मरीचिस्तु ब्रह्मत्वे नारदः कृतः

Doon, ang Guru ay hinirang bilang Hotṛ; si Vasiṣṭha ay itinalaga bilang Adhvaryu. Si Marīci ay ginawang Udgātṛ, at si Nārada ay inatasan sa tungkuling Brahman-pari.

Verse 94

सनत्कुमारसंयुक्ताः सदस्यास्तत्र वै कृताः । वस्त्रैराभरणैर्युक्ता मुकुटैरंगुलीयकैः

Doon, ang mga kasapi ng banal na kapulungan ng paghahandog ay itinalaga kasama ni Sanatkumāra; pinalamutian ng mga kasuotan at alahas, may mga korona at mga singsing.

Verse 95

भूषिता भूषणौघेन तस्मिन्यज्ञे तदर्त्विजः । चतुर्षु तज्ज्ञाश्चत्वार एवं ते षोडशर्त्विजः

Sa paghahandog na iyon, ang mga pari ay pinalamutian ng napakaraming alahas. Sa bawat apat na pangkat ay may apat na dalubhasa; kaya’t ang kabuuang mga paring tagapagganap ay labing-anim.

Verse 96

प्रस्तोता कश्यपस्तत्र प्रतिहर्ता तु गालवः । सुब्रह्मण्यस्तथा गर्गः सदस्यः पुलहः कृतः

Doon, si Kaśyapa ay itinalaga bilang Prastotṛ; si Gālava naman bilang Pratihartṛ. Gayundin, si Garga ay ginawang Subrahmaṇya, at si Pulaha ay itinalaga bilang kasapi ng kapulungan.

Verse 97

होता शुक्रः समाख्यातो नेष्टा क्रथ उदाहृतः । मैत्रावरुणो दुर्वासा ब्राह्मणाच्छंसी कौशिकः

Si Śukra ay ipinahayag bilang Hotṛ; si Kratha ay tinawag na Neṣṭṛ. Si Durvāsā ay itinalaga bilang Maitrāvaruṇa, at si Kauśika bilang Brāhmaṇācchaṃsī.

Verse 98

अच्छावाकश्च शाकल्यो ग्रावस्थः क्रतुरेव च । प्रस्थाता प्रतिपूर्वो यः शालंकायन एव च

Si Śākalya ay itinalaga bilang Acchāvāka; at si Kratu bilang Grāvastha. Si Pratipūrva ay ginawang Prasthātṛ, at si Śālaṃkāyana ay itinalaga rin sa kanyang tungkulin.

Verse 99

अग्नीध्रश्च मनुस्तत्र उन्नेता त्वंगिराः कृतः । एवमाद्यान्मण्डपेषु कृत्वा तानृत्विजः प्रभुः

Doon, si Manu ay itinalaga bilang Agnīdhra, at si Aṅgirā ay ginawang Unnetṛ. Sa gayon, matapos italaga sila at ang iba pa bilang mga pari (ṛtvij) sa mga mandapa, nagpatuloy ang Panginoon (Brahmā) sa paglakad pasulong.

Verse 100

अन्येषु मण्डपेष्वेव प्रत्येकमृत्विजः कृताः । मण्डपानां शतेष्वेव कृत्वा कुण्डान्यकल्पयत्

Sa iba pang mga mandapa rin, para sa bawat isa ay itinalaga ang mga pari (ṛtvij). At sa daan-daang mandapa, inayos at inihanda niya ang mga kuṇḍa, ang mga dambana ng apoy para sa paghahandog.

Verse 101

एकैको मण्डपस्तत्र विंशहस्तप्रमाणतः । अस्त्रेणाशोध्य भूमिं तु पंचगव्येन प्रोक्ष्य च

Doon, ang bawat mandapa ay dapat gawin ayon sa sukat na dalawampung hasta. Matapos dalisayin ang lupa sa pamamagitan ng astra-mantra, dapat din itong wisikan ng pañcagavya upang maging banal.

Verse 102

चर्मणा चावगुंठ्यैव आलिख्यास्त्रेण पार्वति । उल्लिख्य प्रोक्षणं कृत्वा खातं कृत्वा विधानतः

O Pārvatī, matapos takpan ang lugar ng balat at markahan sa pamamagitan ng astra-rite, saka ito kiskisin upang luminis; pagkatapos wisikan, hukayin ang hukay ayon sa wastong pamamaraan.

Verse 103

अष्टौ कुंडानि संकल्प्य तथैकमण्डपे प्रिये । लेपनं मण्डपे कृत्वा वज्राकरणमेव च

Minamahal, dapat pagbalangkasin ang walong kuṇḍa at gayundin ay ayusin ang mga ito sa loob ng iisang mandapa. Matapos palitada ang mandapa, isagawa rin ang vajrākaraṇa upang ito’y tumibay, na wari’y kasing-lakas ng vajra.

Verse 104

चतुरस्रकार्मुकं च वर्तुलं कमलाकृति । पूर्वां दिशं समा रभ्य कृत्वा तानि प्रयत्नतः

Dapat silang hubugin ang mga iyon sa anyong parisukat, anyong busog, bilog, at anyong bulaklak ng lotus. Mula sa silangan magsimula, at gawin ang mga ito nang maingat at may buong pagsisikap.

Verse 105

चतुःकोणसमायुक्तं पूर्वे कुण्डं निवेश्य तु । भगाकृति तथाऽग्नेय्यां दक्षिणे धनुराकृति

Sa silangan, ilagak ang kuṇḍa ng apoy na may apat na sulok, yaong anyong parisukat. Sa timog-silangan, gawin sa anyong bhaga; at sa timog, gawin sa anyong busog.

Verse 106

नैरृत्ये तु त्रिकोणं वै वर्तुलं पश्चिमेन तु । षट्कोणं चैव वायव्ये पद्माकारं तथोत्तरे

Sa timog-kanluran, gumawa ng hukay na tatsulok; sa kanluran, bilog. Sa hilagang-kanluran, anim-na-sulok; at sa hilaga, anyong lotus.

Verse 107

ऐशान्यामष्टकोणं तु मध्ये चैकं विधा नतः । प्रत्येकं मण्डपं शुभ्रं स्तम्भैः षोडशभिर्युतम्

Sa hilagang-silangan, gawin ang may walong panig; at sa gitna, gumawa pa ng isa ayon sa tuntunin. Bawat maṇḍapa ay dapat maliwanag at mapalad, na may labing-anim na haligi.

Verse 108

ध्वजैः सतोरणैर्युक्तं चक्रे ब्रह्मा विधानतः । न्यग्रोधं पूर्वतो न्यस्य दक्षे चोदुंबरं तथा

Si Brahmā, ayon sa itinakdang tuntunin, ay inayos iyon na may mga watawat at mga torana, ang mga tarangkahang pangseremonya. Inilagay niya ang nyagrodha (punong balete/banyan) sa silangan, at gayundin ang udumbara (punong igos) sa timog.

Verse 109

अश्वत्थं पश्चिमे चैव पलाशं चोत्तरे क्रमात् । बाहुदंडप्रमाणेन ध्वजांस्तत्र निवेश्य वै

Inilagay niya ang punong aśvattha (banal na igos) sa kanluran, at ayon sa wastong ayos ang punong palāśa sa hilaga. Doon din niya itinindig ang mga bandila, na sinukat ayon sa haba ng tungkod na kasinghaba ng bisig.

Verse 110

ऐन्द्र्यादौ पीतवर्णादि पताका परिकल्पिताः । ततो ब्रह्मा ह्यग्निकुंडे चाग्निस्थापनमारभत्

Mula sa silangan (direksiyon ni Indra), inayos ang mga bandilang dilaw at iba pang kulay. Pagkaraan, sinimulan ni Brahmā ang paglalagak ng banal na apoy sa hukay ng apoy.

Verse 111

स्वस्थाने ब्राह्मणांश्चैव जाप्ये चैव न्ययोजयत् । श्रीसूक्तं पावमानं च सदा चैव च वाजिनम्

Pagkatapos, inilagay niya ang mga Brāhmaṇa sa kani-kanilang wastong puwesto at inatasan sila sa pagbigkas: ng Śrī-sūkta, ng mga himnong Pāvamāna, at ng Sāman na tinatawag na Sadā, gayundin ng Vājina—upang umusad ang mga awit na nagpapabanal sa ritwal.

Verse 112

वृषाकपिं तथैन्द्रं च बह्वृचः पूर्वतोऽजपन् । रुद्रान्पुरुषसूक्तं च क्रोकाध्यायं च वैक्रियम्

Sa silangan, ang mga tagapagbigkas ng Ṛg-veda ay umawit ng Vṛṣākapi at ng mga himnong Aindra; binigkas din nila ang mga himno kay Rudra, ang Puruṣa-sūkta, at pati ang Krokādhyāya at ang Vaikriya—pinupuno ang mga dako ng kapangyarihan ng Veda.

Verse 113

ब्राह्मणं पैत्र्यमैंद्रं च जपेरन्यजुषो यमे । देवव्रतं वामदेव्यं ज्येष्ठं साम रथंतरम्

Sa timog, ang mga tagapagbigkas ng Yajur-veda ay bumigkas ng mga talatang Brāhmaṇa, ng mga pormulang Paitrya at Aindra; at inawit din nila ang Devavrata, Vāmadevya, ang Jyeṣṭha Sāman, at ang Rathantara—pinatatatag ang ritwal sa maayos na liturhiya.

Verse 114

भेरुंडानि च सामानि च्छंदोगः पश्चिमेऽजपत् । अथर्वाथर्वशिरसं स्कम्भस्तंभमथर्वणम्

Sa kanluran, ang Chāndoga ay umawit ng mga Sāman na tinatawag na Bheruṇḍa; at binigkas din ang mga teksto ng Atharvan—ang Atharvaśiras at ang himnong Skambha-stambha—upang ganap na matupad ang ritwal sa daloy ng pag-iingat at katatagan.

Verse 115

नीलरुद्रमथर्वाणमथर्वा चोत्तरेऽजपत् । गर्भाधानादिकं सर्वं ततोऽग्नेरकरोद्विभुः

Sa hilagang dako, binigkas ng paring Atharvan ang Nīlarudra at iba pang mga pormulang Atharvan. Pagkaraan nito, ang Makapangyarihan ay nagsagawa sa pamamagitan ng banal na apoy ng buong hanay ng mga ritwal, mula sa Garbhādhāna at iba pa.

Verse 116

पूर्णाहुतिं ततो दत्त्वा स्नानकर्म तथाऽरभत् । पंचपल्लवसंयुक्तं मृत्तिकाभिः समन्वितम्

Matapos ihandog ang huling alay (pūrṇāhuti), sinimulan niya ang ritwal ng pagligo—inihanda na may limang banal na dahon at sinamahan ng mga lupang nilinis at binasbasan—upang ganap na maisakatuparan ang paglilinis.

Verse 117

कषायैः पंचगव्यैश्च पंचामृतफलैस्तथा । तीर्थोदकैः समेतं तु मंत्रैः स्नानमथारभत्

Pagkaraan, sinimulan niya ang pagligong sinasamahan ng mga mantra, gamit ang mga halamang mapakla, ang pañcagavya (limang kaloob ng baka), ang pañcāmṛta na may mga bunga, at ang tubig mula sa mga banal na tīrtha, upang maging ganap na pagpapabanal ang ritwal ng pagligo.

Verse 118

नेत्राण्युत्पाद्य देवस्य कृत्वा च तिलकक्रियाम् । पृथिव्यां यानि तीर्थानि पाताले च विशेषतः

Matapos ‘buksan’ ang mga mata ng diyos (ritwal ng pagbubukas ng mata) at matapos ang seremonya ng tilaka, ang lahat ng banal na tīrtha na nasa ibabaw ng daigdig—lalo na yaong nasa Pātāla—ay naging naroroon sa sandaling iyon.

Verse 119

स्वर्ग लोके च यान्येव तत्र तान्याययुस्तदा । एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्मा देवानां पश्यतां तदा

Noon, ang mga tīrtha na nasa langit ay dumating din doon. Samantala, si Brahmā—habang nakatingin ang mga diyos—ay kumilos.

Verse 120

भूमिं भित्त्वा विवेशाथ तत्र लिंगमपश्यत । स्पर्शाख्यं तं तु संछाद्य मधुना दर्भमूलकैः

Hinati niya ang lupa at pumasok sa loob; doon ay nakita niya ang isang Liṅga. Tinakpan niya ang Liṅgang iyon—na tinatawag na “Sparśa”—ng pulot at mga ugat ng damong darbha, na may banal na paggalang.

Verse 121

तत्र ब्रह्मशिलां न्यस्य तस्या ऊर्ध्वं महाप्रभम् । लिंगं प्रतिष्ठयामास कृत्वा निश्चलमा त्मवान्

Doon ay inilagay niya ang brahmaśilā, at sa ibabaw nito ay matatag niyang itinatag ang Liṅgang lubhang maningning, na may isip na payapa at di matinag.

Verse 122

स्थित्वा च परमे तत्त्वे मंत्रन्यासमथाकरोत् । एवं लिंगं प्रतिष्ठाप्य तत्र ब्रह्मा जगद्गुरुः । पूजयामास विधिना वेदोक्तैर्मंत्र विस्तरैः

Nanatili sa Kataas-taasang Katotohanan, saka niya isinagawa ang ritwal ng mantra-nyāsa. Kaya, matapos maitatag ang Liṅga, si Brahmā—guro ng sanlibutan—ay sumamba ayon sa wastong tuntunin, sa malalawak na mantra na itinuturo ng Veda.

Verse 123

मन्त्रन्यासे कृते तत्र ब्रह्मणा लोककर्तॄणा । तत्र विप्रगणो हृष्टो जयशब्दादिमंगलैः । निर्धूमश्चाभवद्वह्निः सूर्यकोटिसमप्रभः

Nang matapos doon ni Brahmā, ang lumikha ng mga daigdig, ang mantra-nyāsa, nagalak ang kapulungan ng mga brāhmaṇa sa mga mapalad na sigaw na nagsisimula sa “Tagumpay!”. At ang apoy ng handog ay nagningas na walang usok, maningning na parang sampung milyong araw.

Verse 124

देवदुन्दुभयो नेदुः प्रसन्नाश्च दिगीश्वराः । पुष्पवृष्टिः पपातोच्चैस्तस्मिन्यज्ञमहोत्सवे

Umalingawngaw ang mga tambol ng mga deva; nalugod ang mga tagapangalaga ng mga dako; at sa dakilang pagdiriwang ng yajña, bumuhos mula sa itaas ang ulan ng mga bulaklak.

Verse 125

प्रतिष्ठाप्य ततो लिंगं श्रीसोमेशं पितामहः । दापयामास विप्रेभ्यो भूरिशो यज्ञदक्षिणाम्

Pagkaraan, matapos itatag ang kagalang-galang na Liṅga ni Śrī Someśa, inayos ng Pitāmaha (Brahmā) na ipagkaloob sa mga brāhmaṇa ang saganang dakṣiṇā ng yajña.

Verse 126

सनत्कुमारप्रमुखैराद्यैर्ब्रह्मर्षिभिर्वृतः । दक्षिणामददात्सोमस्त्रींल्लोकान्ब्रह्मणे पुरा

Napapaligiran ng mga sinaunang brahmarṣi na pinangungunahan ni Sanatkumāra, minsan noong una ay inihandog ni Soma kay Brahmā—bilang dakṣiṇā ng yajña—ang tatlong daigdig.

Verse 127

तेभ्यो ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः सदस्येभ्यस्तथैव च । ददौ हिरण्यं रत्नानि कोटिशो भूरिदक्षिणाः

Sa mga pangunahing brahmarṣi na iyon at gayundin sa mga kasapi ng ritwal, nagkaloob siya ng ginto at mga hiyas—mga dakṣiṇā na napakalawak, binibilang sa mga koṭi, saganang di masukat.

Verse 128

सोभिषिक्तो महातेजाः सर्वैर्ब्रह्मर्षिभिस्ततः । त्रींल्लोकान्भावयामास स्वभासा भासतां वरः

Pagkaraan, matapos siyang basbasan sa abhiṣeka ng lahat ng brahmarṣi, ang makapangyarihang maningning na iyon—pinakamainam sa mga nagliliwanag—ay nagbigay-liwanag at nagtaguyod sa tatlong daigdig sa sarili niyang sinag.

Verse 129

तं सिनी च कुहूश्चैव द्युतिः पुष्टिः प्रभा वसुः । कीर्त्तिर्धृतिश्च लक्ष्मीश्च नव देव्यः सिषेविरे

Sina Sīnī at Kuhū, gayundin sina Dyuti, Puṣṭi, Prabhā, Vasu, Kīrti, Dhṛti, at Lakṣmī—ang siyam na Diyosa ay naglingkod sa Kanya nang may taimtim na debosyon.

Verse 130

प्राप्यावभृथमव्यग्रः कृत्वा माहेश्वरं मखम् । कृतार्थः परिपूर्णश्च संबभूव निशापतिः

Nang marating niya ang pangwakas na paliligo (avabhṛtha) nang walang pagkalito, at maisagawa ang handog-korban para kay Maheśvara, si Soma—Panginoon ng Gabi—ay naging ganap at natupad ang layon.

Verse 131

ततस्तस्मै ददौ राज्यं प्राज्यं ब्रह्मा पितामहः । बीजौषधीनां विप्राणामवन्नानां च वरानने

Pagkaraan, ipinagkaloob ni Brahmā, ang Dakilang Ninuno, sa kanya ang malawak at masaganang paghahari—kasama ang kasaganaan ng mga binhi at halamang-gamot, at ang kaginhawahan para sa mga brāhmaṇa at sa mga nagkukulang sa pagkain, O Diyosa na may magandang mukha.

Verse 132

तस्मिन्यज्ञे समाजग्मुर्ये केचित्पृथिवीश्वराः । तेषां राज्यं धनं भोगान्ददौ स्वर्गं तथाऽक्षयम्

Sa handog na yaon, sinumang mga pinunong makalupa ang dumating at nagtipon—ipinagkaloob niya sa kanila ang paghahari, kayamanan, mga kaluguran, at maging ang langit na di-nasisira.

Verse 133

ब्राह्मणान्भोजयामास स्वयमेवौषधीपतिः । ददौ सर्वं तदा तेषां प्रभासक्षेत्रवासिनाम्

Pagkaraan, ang Panginoon ng mga halamang-gamot ay siya mismong nagpakain sa mga brāhmaṇa; at noon din ay ibinigay niya ang lahat sa mga naninirahan sa banal na pook ng Prabhāsa.

Verse 134

हिरण्यादीन्यदाच्चैव महादानानि षोडश । यो यदर्थयते तत्र सामान्यः प्राकृतो जनः । निजकर्मानुसारेण स लेभे च तदेव हि

Nagkaloob din siya ng ginto at iba pang handog—ang labing-anim na dakilang kawanggawa. Anuman ang hingin ng karaniwang tao roon, iyon mismo ang kanyang natamo, ayon sa sariling karma ng nakaraan.

Verse 136

एवं समर्थिते यज्ञे सर्वे देवाः सवासवाः । स्थापयित्वा तु लिंगानि जग्मुः सर्वे यथागतम्

Kaya nito, nang ganap na maisagawa ang yajña, ang lahat ng mga diyos—kasama si Indra—ay nagtatag ng mga liṅga, at pagkaraan ay umalis silang lahat, na bumalik gaya ng kanilang pagdating.

Verse 137

त्रिकालं पूजयामास धूपमाल्यानुलेपनैः । तं प्रणम्य च देवेशि स्तौति नित्यं निशापतिः

Sinamba niya ang liṅga sa tatlong panahon ng araw sa pamamagitan ng insenso, mga kuwintas ng bulaklak, at mga pahid na pabango. Pagkaraang yumukod sa Kanya, O Diyosa ng mga diyos, ang Panginoon ng Gabi (ang Buwan) ay pumupuri sa Kanya araw-araw.