Adhyaya 8
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 8

Adhyaya 8

Isinalaysay ni Sūta ang pag-angat ng isang tīrtha na bantog sa tatlong daigdig, kaugnay ng pambihirang pag-akyat ni Triśaṅku sa langit sa pamamagitan ng pagsisikap ni Viśvāmitra. Ipinahahayag ng kabanata na ang pook na ito’y hindi nadudungisan ng kasamaan ng Kali-yuga, kahit mabibigat na kasalanan; ang pagligo at maging ang pagkamatay sa tīrtha ay nagiging daan tungo sa kaharian ni Śiva, at ang biyaya’y umaabot maging sa mga hayop. Ngunit nang umasa ang mga tao sa iisang gawa—pagligo at debosyon sa liṅga—humina ang iba pang yajña at mga pag-aayuno/pagtitika, kaya nabahala ang mga diyos sa paghinto ng kanilang bahagi sa mga handog. Inutusan ni Indra na barahan ang pook ng alikabok; kalaunan, ang isang bunton ng anay ay naging nāga-bila, lagusan ng mga ahas sa pagitan ng pātāla at ng lupa. Sumunod, tinalakay ang brahmahatyā ni Indra matapos ang mapanlinlang na pagpatay kay Vṛtra (na may kasaysayan ng tapas, mga biyaya, at tunggalian sa mga diyos). Kahit libutin ni Indra ang maraming tīrtha, hindi maalis ang dungis hanggang sa ituro ng tinig na banal ang daan sa pamamagitan ng nāga-bila patungong pātāla; doon siya naligo sa Pātāla-Gaṅgā at sumamba kay Hāṭakeśvara, at agad na nagbalik ang kadalisayan at ningning. Nagtatapos ang kabanata sa utos na muling selyuhan ang lagusan upang maiwasan ang walang patumanggang pagpasok, at sa phalaśruti na nangangakong pinakamataas na bunga sa mga debotong bumibigkas at nakikinig.

Shlokas

Verse 1

। सूत उवाच । एवं स्वर्गमनुप्राप्ते त्रिशंकौ नृपसत्तमे । सशरीरे द्विजश्रेष्ठा विश्वामित्रसमुद्यमात्

Sinabi ni Sūta: Sa gayon, O pinakadakilang hari, si Triśaṅku ay nakaabot sa langit kasama ang mismong katawan, sa pamamagitan ng makapangyarihang pagsisikap ng pinakadakilang brāhmaṇa, si Viśvāmitra.

Verse 2

तत्तीर्थं ख्यातिमायातं समस्ते भुवनत्रये । ततःप्रसूति लोकानां धर्मकामार्थमोक्षदम्

Ang tīrtha na iyon ay sumikat sa tatlong daigdig. Mula roon ay sumisibol ang kapakinabangan para sa mga nilalang, na nagkakaloob ng dharma, kāma, artha, at mokṣa.

Verse 3

अस्पृष्टं कलिदोषेण तथान्यैरुपपातकैः । ब्रह्महत्यादिकैश्चैवत्रिपुरारेः प्रभावतः

Ang tīrtha na ito ay hindi nadungisan ng kapintasan ng Panahong Kali, ni ng iba pang maliliit na kasalanan—gaya ng pagpatay sa brāhmaṇa; sa bisa ni Tripurāri (Śiva), nananatili itong dalisay.

Verse 4

यस्तत्र त्यजति प्राणाञ्छ्रद्धा युक्तेन चेतसा । स मोक्षमाप्नुयान्मर्त्यो यद्यपि स्यात्सुपापकृत्

Sinumang magbuwis ng buhay doon na may isip na puspos ng pananampalataya—ang mortal na iyon ay nakakamit ang moksha, kahit nakagawa pa siya ng napakalalaking kasalanan.

Verse 5

कृमिपक्षिपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः । तेऽपि तत्र मृता यांति शिवलोकमसंशयम्

Mga uod, ibon, kulisap, mga hayop sa bukid, mga alagang ibon, at mababangis na hayop—kapag namatay doon, sila man ay tutungo sa daigdig ni Shiva, walang alinlangan.

Verse 6

स्नानं ये तत्र कुर्वंति श्रद्धापूतेन चेतसा । त्रिशंकुरिव ते स्वर्गे प्रयांत्यपि विधर्मिणः

Yaong mga naliligo roon na may isip na nilinis ng pananampalataya—sila’y tutungo sa langit gaya ni Triśaṅku, kahit sila’y nasa labas ng wastong dharma.

Verse 7

घर्मार्त्ता वा तृषार्ता वा येऽवगाहंति तज्जलम् । तेऽपि यांति परं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः

Maging pinahihirapan ng init o ng uhaw, ang sinumang lumubog lamang sa tubig na iyon—siya man ay makararating sa kataas-taasang tahanan kung saan nananahan ang Panginoong Maheśvara.

Verse 8

विश्वामित्रोऽपि तद्दृष्ट्वा तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । कुरुक्षेत्रं परित्यज्य तत्र वासमथाकरोत्

Maging si Viśvāmitra, nang makita ang walang kapantay na kadakilaan ng tīrtha na iyon, ay iniwan ang Kurukṣetra at saka nanirahan doon.

Verse 9

तथान्ये मुनयः शांतास्त्यक्त्वा तीर्थानि दूरतः । तत्राश्रमपदं कृत्वा प्रयाताः परमं पदम्

Gayon din, ang iba pang mapayapang mga muni, iniwan ang malalayong tīrtha, nagtayo roon ng mga ashram at nakamtan ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 10

तथैव मनुजाः सर्वे दूरादागत्य सत्वराः । तत्र स्नात्वा दिवं यांति कृत्वा पापशतान्यपि

Gayundin, ang lahat ng tao, nagmamadaling dumarating mula sa malayo; pagkaligo roon, sila’y nagtutungo sa langit—kahit nakagawa pa ng daan-daang kasalanan.

Verse 11

एवं तस्य प्रभावेण तीर्थस्य द्विजसत्तमाः । गच्छमानेषु लोकेषु सुखेन त्रिदिवालयम्

Kaya nga, O pinakadakila sa mga dvija, dahil sa kapangyarihan ng banal na tīrtha na iyon, ang mga tao’y lumilisan sa mundong ito at marahang nakararating sa tahanang makalangit.

Verse 12

अग्निष्टोमादिका सर्वाः समुच्छेदं गताः क्रियाः । न कश्चिद्यजते मर्त्यो न व्रतं कुरुते नरः

Ang lahat ng ritwal gaya ng Agniṣṭoma at iba pa ay nalugmok sa pagkalimot; walang mortal na nagsasagawa ng yajña, at walang taong tumutupad ng mga panata.

Verse 13

न यच्छति तथा दानं न च तीर्थं निषेवते । केवलं कुरुते स्नानं लिंगभेदे समाहितः

Hindi siya nagbibigay ng kawanggawa ayon sa dharma, ni hindi rin lumalapit nang wasto sa tīrtha; naliligo lamang siya, na ang isip ay nakatuon sa pagkakaibang-sekta batay sa mga sagisag at tanda.

Verse 14

ततः प्रगच्छति स्वर्गं विमानवरमाश्रितः

Pagkaraan nito, siya’y tutungo sa langit, na nakasakay sa maringal na sasakyang makalangit na kanyang natamo.

Verse 15

ततः प्रपूरिताः सर्वे स्वर्गलोका नरैर्द्विजाः । ब्रह्मविष्णुशिवेन्द्रादीन्स्पर्धमानैः सुरोत्तमान्

Pagkatapos, O mga ipinanganak na makalawa, napuno ng mga tao ang lahat ng daigdig sa langit; nagsisiksikan sila sa bawat panig, nakikipagpaligsahan maging kina Brahmā, Viṣṇu, Śiva, Indra at sa mga pinakadakilang diyos.

Verse 16

ततो देवगणाः सर्वे यज्ञभागविवर्जिताः । कृच्छ्रं परमनुप्राप्ता मन्त्रं चक्रुः परस्परम्

Pagkatapos, ang lahat ng pangkat ng mga diyos, na napagkaitan ng kanilang bahagi sa yajña, ay nalugmok sa matinding dalamhati at nagpayuhan sa isa’t isa.

Verse 17

हाटकेश्वरमाहात्म्यात्स्वर्गलोकः प्रपूरितः । ऊर्ध्वबाहुभिराकीर्णः स्पर्धमानैः समंततः

Dahil sa kaluwalhatian ni Hāṭakeśvara, nagsiksikan ang daigdig sa langit; sa lahat ng dako’y napuno ng mga taong nakataas ang mga kamay, sumisigaw at nakikipagpaligsahan sa paligid.

Verse 18

तस्मात्तत्क्रियतां कर्म येनोच्छेदं प्रगच्छति । तीर्थमेद्धरापृष्ठे हाटकेश्वरसंज्ञितम्

Kaya nga, isagawa ang gawang yaon upang ito’y magwakas—ang tīrtha sa ibabaw ng lupa na tinatawag na Hāṭakeśvara.

Verse 19

ततः संवर्तको वायुः शक्रादेशात्समंततः । तत्क्षेत्रं पूरयामास पांसुभिर्द्विजसत्तमाः

Pagkaraan, sa utos ni Indra, ang hanging Saṃvartaka ay humihip mula sa lahat ng dako at pinuno ng alikabok ang banal na pook na iyon, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 20

एवं नाशमनुप्राप्ते तस्मिंस्तीर्थे स्थलोच्चये । जाते जाताः क्रियाः सर्वा भूयोऽपि क्रतुसंभवाः

Kaya nito, nang ang pook ng tīrtha at ang mataas na lupa roon ay dinala sa pagkapuksa, muling sumibol ang lahat ng gawang-ritwal, pati ang mga handog na sakripisyong isinilang mula sa wastong mga rito.

Verse 21

ततः कालेन महता वल्मीकः समपद्यत । तस्मिन्क्षेत्रे स पाताले संप्रयातः शनैःशनैः

Pagkaraan, sa paglipas ng mahabang panahon, nabuo ang isang valmīka, isang bunton ng langgam. Sa banal na pook na iyon, ito’y unti-unting lumubog patungo sa Pātāla, sa daigdig sa ilalim, dahan-dahan.

Verse 22

अथ पातालतो नागास्तेन मार्गेण कौतुकात् । मर्त्यलोकं समायांति भ्रमंति च धरातले

Pagkaraan, dahil sa pag-uusisa, ang mga Nāga ay umaahon mula sa Pātāla sa pamamagitan ng landas na iyon; nararating nila ang daigdig ng mga tao at gumagala sa ibabaw ng lupa.

Verse 23

तत्र ते मानवान्भोगान्भुक्त्वा चैव यथेच्छया । पुनर्निर्यांति तेनैव मार्गेण निजमंदिरम्

Doon, tinatamasa nila ang mga kaligayahang pantao ayon sa nais nila; at pagkaraan, umaalis silang muli, nagbabalik sa sariling tahanan sa pamamagitan ng gayon ding landas.

Verse 24

ततो नागबिलः ख्यातः स सर्वस्मिन्धरातले । गतागतेन नागानां स वल्मीको द्विजोत्तमाः

Kaya ang bunton ng anay na iyon ay sumikat sa buong daigdig bilang “Nāgabila,” O pinakadakila sa mga dalawang-beses-isinilang—sapagkat ang mga Nāga ay palaging naglalakbay pabalik-balik sa daanang iyon.

Verse 25

कस्यचित्त्वथ कालस्य भगवान्पाकशासनः । ब्रह्महत्यासमोपेतो निस्तेजाः समपद्यत

Pagkaraan, sa isang panahon, ang Panginoong Pākaśāsana (Indra) ay tinamaan ng kasalanang brahmahatyā, at napawi ang kanyang ningning at karangalan.

Verse 26

ततः पितामहादेशं लब्ध्वा मार्गेण तेन सः । प्रविश्य चेक्षयामास पाताले हाट केश्वरम्

Pagkatapos, nang matanggap ang utos ng Pitāmaha (Brahmā), pumasok siya sa mismong landas na iyon at nasilayan si Hāṭakeśvara sa Pātāla.

Verse 27

अथाऽभूत्पापनिर्मुक्तस्तत्क्षणात्तस्य दर्शनात् । तेजसा च समायुक्तः पुनः प्राप त्रिविष्टपम्

Sa mismong sandaling iyon, sa pagtanaw lamang sa Kanya, siya’y napalaya sa kasalanan; muling napuspos ng ningning at nagbalik sa Triviṣṭapa (langit).

Verse 28

स दृष्ट्वा तत्प्रभावं तल्लिंगं देवस्य शूलिनः । हाटकेश्वरसंज्ञस्य भयं चक्रे नरोद्भवम्

Nang makita niya ang kapangyarihang iyon—ang liṅga ng Panginoong may tangan ng trident, na tinatawag na Hāṭakeśvara—siya’y nangamba na baka ito’y maging maaabot ng mga tao.

Verse 29

यदि कश्चित्पुमानत्र त्रिशंकुरिव भूपतिः । पूजयिष्यति तल्लिंगं विपाप्मा श्रद्धया सह

Kung may sinumang lalaki rito—kahit gaya ni Haring Triśaṅku—na sasamba sa liṅga na iyon nang may pananampalataya, siya’y magiging malaya sa kasalanan.

Verse 30

यापयिष्यति तन्नूनं मामस्मात्त्रिदशालयात् । तस्मात्संपूरयाम्येनं मार्गं पाता लसंभवम्

Tunay na mapapalayas ako niyon mula sa tahanan ng mga deva; kaya’t babarahan ko ang lagusang ito na sumisibol mula sa Pātāla.

Verse 31

ततश्च त्वरया युक्तो रक्तशृंगं नगोत्तमम् । प्रचिक्षेप बिले तस्मिन्स्वयमेव शतक्रतुः

Pagkaraan, dahil sa pagmamadali, si Śatakratu (Indra) mismo ang naghagis ng dakilang bundok na tinatawag na Raktśṛṅga sa mismong yungib na iyon.

Verse 32

ऋषय ऊचुः । ब्रह्महत्या कथं जाता देवेन्द्रस्य महात्मनः । कस्मिन्काले च सर्वं नो विस्तरात्सूत कीर्तय

Wika ng mga ṛṣi: “Paano sumapit kay Devendra Indra, ang dakilang-loob, ang kasalanang brahma-hatyā (pagpatay sa brāhmaṇa)? At kailan ito naganap? O Sūta, isalaysay mo sa amin ang lahat nang masinsin.”

Verse 33

रक्तशृंगो गिरिः कोऽयं संक्षिप्तस्तत्र तेन यः । मानुषाणां भयं तस्य कतमस्य शचीपतेः

“Ano ang bundok na ito na tinatawag na Raktśṛṅga, na inihagis niya roon? Bakit niya iyon itinapon sa lugar na iyon? Mula sa aling gawa ng panginoon ni Śacī (Indra) sumibol ang takot sa mga tao?”

Verse 34

सूत उवाच । पुरा त्वष्ट्रा द्विजश्रेष्ठा हिरण्यकशिपोः सुता । विवाहिता रमानाम श्रेष्ठरूपगुणान्विता

Wika ni Sūta: “Noong unang panahon, si Tvaṣṭṛ, ang pinakadakilang brāhmaṇa, ay nag-asawa sa anak na babae ni Hiraṇyakaśipu na si Ramā, na pinagkalooban ng pambihirang ganda at mga kagalingan.”

Verse 35

अथ तस्या ययौ कालः सुप्रभूतः सुतं विना । ततो वैराग्यसंपन्ना सुतार्थं तपसि स्थिता

Pagkaraan, lumipas ang mahabang panahon na wala pa rin siyang anak na lalaki. Kaya, napuspos siya ng pagwawalang-kapit at nagsagawa ng matinding tapa upang magkamit ng supling.

Verse 36

ध्यायमाना सुराधीशं देवदेवं महेश्वरम् । बलिपूजोपहारेण सम्यक्छ्रद्धासमन्विता

Sa pagninilay sa Maheśvara—ang Diyos ng mga diyos, Panginoon ng mga deva—siya’y sumamba nang wasto sa pamamagitan ng mga handog at alay, taglay ang matatag na pananampalataya.

Verse 37

नियता नियताहारा स्नानजप्यपरायणा । यच्छमाना द्विजाग्र्येभ्यो दानानि विविधानि च

May pagpipigil sa sarili at katamtaman sa pagkain, masigasig siya sa banal na pagligo at sa pagbigkas ng mga panalangin; at patuloy siyang nagkaloob ng iba’t ibang kawanggawa sa mga dakilang brāhmaṇa.

Verse 38

ततो वर्षसहस्रांते तस्यास्तुष्टो महेश्वरः । उवाच वरदोऽस्मीति वृणुष्व यदभीप्सितम्

Pagkaraan, sa pagtatapos ng isang libong taon, nalugod si Maheśvara sa kanya at nagsabi: “Ako ang Tagapagkaloob ng biyaya—piliin mo ang anumang ninanais mo.”

Verse 39

सा वव्रे मम पुत्रोऽस्तु भगवंस्त्वत्प्रसादतः । शूरः शस्त्रैरवध्यश्च विप्रदानवरूपधृक्

Pinili niya at nanalangin: “O Panginoon, sa iyong biyaya, ipagkaloob mo sa akin ang isang anak na lalaki—matapang, di-matitinag ng mga sandata, at may kakayahang mag-anyong brāhmaṇa at dānava.”

Verse 40

वेदाध्ययन संपन्नो यज्ञकर्मसमुद्यतः । तेजसा यशसा ख्यातः सर्वेषामपि देहिनाम्

“Nawa’y maging ganap siya sa pag-aaral ng Veda, masikap sa mga gawaing yajña, at maging bantog sa lahat ng may katawan dahil sa kanyang ningning at dangal.”

Verse 41

भगवानुवाच । भविष्यति न संदेहः पुत्रस्ते बलवान्सुधीः । अवध्यः सर्वशस्त्राणां महातेजोभिरन्वितः

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Mangyayari ito, walang alinlangan. Ang iyong anak ay magiging malakas at marunong, di-masusugatan ng anumang sandata, at puspos ng dakilang ningning at lakas na espirituwal.”

Verse 42

यज्वा दानपतिः शूरो वेदवेदांगपारगः । ब्राह्मणोक्ताः क्रियाः सर्वाः करिष्यति स कृत्स्नशः । अजेयः संगरे चैव कृत्स्नैरपि सुरासुरैः

“Siya’y magiging tagapaghandog ng yajña, panginoon ng pagkakawanggawa, at isang bayani—lubos na bihasa sa Veda at mga Vedāṅga. Gagawin niya nang ganap ang lahat ng ritwal na itinakda ng mga brāhmaṇa; at sa digmaan, siya’y di-madadaig kahit ng buong hukbo ng mga diyos at mga asura.”

Verse 43

एवमुक्त्वा स देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । ऋतौ सापि दधे गर्भं सकाशाद्विश्वकर्मणः

Pagkasabi nito, ang Panginoon ng mga diyos ay naglaho sa paningin. Sa takdang panahon, siya rin ay nagdalang-tao mula sa presensya ni Viśvakarman.

Verse 44

ततश्च सुषुवे पुत्रं दशमे मासि शोभनम् । द्वादशार्कप्रतीकाशं सर्वलक्षणलक्षितम्

Pagkaraan, sa ikasampung buwan ay nagsilang siya ng isang marilag na anak na lalaki—nagniningning na tila labindalawang araw, at may lahat ng mapalad na tanda.

Verse 45

तस्य चक्रे पिता नाम प्राप्ते द्वादशमे दिने । प्रसिद्धं वृत्र इत्येव पूजयित्वा द्विजोत्तमान्

Sa ikalabindalawang araw, isinagawa ng ama ang paglalagay ng pangalan at ibinigay ang tanyag na pangalang “Vṛtra,” matapos parangalan ang pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak (mga brāhmaṇa).

Verse 46

अथासौ ववृधे बालः शुक्लपक्षे यथोडुराट् । पितृमातृकृतानंदो बन्धुवर्गेण लालितः

Pagkaraan, lumaki ang bata araw-araw, gaya ng buwan sa maliwanag na kalahati ng buwan; nagdulot ng galak sa ama’t ina, at inaruga nang may pag-ibig ng mga kamag-anak.

Verse 47

ततोऽस्य प्रददौ काले व्रतं विप्रजनोचितम् । समभ्येत्य स्वयं शुक्रो दानवस्यापि संद्विजः

Pagkatapos, sa tamang panahon, iginawad sa kanya ang isang banal na panata na angkop sa mga mag-aaral na brāhmaṇa. Si Śukra mismo ang dumating—guro ng mga Dānava at iginagalang na dalawang-ulit-na-ipinanganak.

Verse 48

स चापि चतुरो वेदान्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः । वेदांगैः सहितान्वृत्रः पपाठ गुरुवत्सलः

At si Vṛtra, nananatili sa panatang brahmacarya, ay nag-aral ng apat na Veda kasama ang mga Vedāṅga, na may debosyon at pagmamahal sa kanyang guro.

Verse 49

ततो यौवनमासाद्य भूमिपालानशेषतः । जित्वा धरां वशे चक्रे पातालं तदनंत रम्

Pagkaraan, nang marating niya ang kabataan, nilupig niya ang lahat ng hari nang walang natira; matapos pasukuin ang daigdig, isinailalim niya ito sa kanyang kapangyarihan—at pagkaraan, maging ang Pātāla, ang daigdig sa ilalim, ay napasunod din.

Verse 50

ततश्चेंद्रजयाकांक्षी समासाय सुरालयम् । सहस्राक्षमुखान्देवान्युद्धे चक्रे पराङ्मुखान्

Pagkaraan, sa pagnanais na daigin si Indra, lumapit siya sa tahanan ng mga deva; at sa digmaan, pinaurong niya ang mga diyos na pinangungunahan ng May-Libong-Mata (Indra).

Verse 51

अथ तेन समं वज्री चक्रेऽष्टादश संयुगान् । एकस्मिन्नपि नो लेभे विजयं द्विजसत्तमाः

Pagkatapos, si Vajrī (Indra), na nakipagsagupa nang kapantay niya, ay lumaban sa labingwalong ganap na labanan; ngunit ni sa isa man ay hindi siya nagkamit ng tagumpay, O pinakamainam sa mga dwija.

Verse 52

हतशेषैः सुरैः सार्धं सर्वांगक्षतविक्षतैः । ततो जगाम वित्रस्तो ब्रह्मलोकं दिवा लयात्

Pagkaraan, kasama ang mga natitirang deva—pawang sugatan at punit ang bawat bahagi ng katawan—umalis siya sa takot patungong Brahmaloka, iniwan ang kahariang makalangit.

Verse 53

वृत्रोऽपि बुभुजे कृत्स्नं त्रैलोक्यं सचराचरम् । शाक्रं पदं समास्थाय निहताशेषकंटकम्

Si Vṛtra man ay nagtamasa ng buong tatlong daigdig, kasama ang gumagalaw at di-gumagalaw; nang maupo sa luklukan ni Indra, inalis niya ang lahat ng natitirang “tinik” ng pagsalungat.

Verse 54

यज्ञभागभुजश्चक्रे दानवान्बल गर्वितान् । देवस्थानेषु सर्वेषु यथोक्तेषु महाबलः

Ang makapangyarihang iyon ay ginawa ang mga Dānava, na mapagmataas sa kanilang lakas, na maging tagatamasa ng mga bahagi ng sakripisyo sa bawat banal na santuwaryo.

Verse 55

एवं त्रैलोक्यराज्येऽपि लब्धे तस्य द्विजोत्तमाः । न संतोषश्च संजज्ञे ब्रह्मलोकाभि कांक्षया

Kaya, kahit na matapos makuha ang kapangyarihan sa tatlong mundo, hindi siya nakaramdam ng kasiyahan, O pinakamahusay sa mga brāhmaṇa, dahil sa kanyang pagnanasa sa Brahmaloka.

Verse 56

ततः शुक्रं समाहूय प्रोवाच मधुरं वचः । विनयावनतो भूत्वा चतुर्भिः सचिवैः सह

Pagkatapos, ipinatawag si Śukra, siya ay nagsalita ng malumanay na mga salita—yumuyuko nang may paggalang—kasama ang kanyang apat na ministro.

Verse 57

वृत्र उवाच । ब्रह्मलोकं गतः शक्रो भयाद्गुरुकुलोद्वह । कथं गतिर्भवेत्तत्र मम ब्रूहि यथातथम्

Sinabi ni Vṛtra: “Si Śakra ay nagpunta sa Brahmaloka dahil sa takot, O pinakamahusay sa angkan ng guro. Sabihin mo sa akin nang totoo at eksakto—paano ako makakapasok doon?”

Verse 58

येन शक्रं विरंचिं च सूदयिष्ये तथाखिलम् । तुभ्यं दत्त्वा ब्रह्म लोकं भोक्ष्यामि त्रिदिवं स्वयम्

“Sa anong paraan ko papatayin si Śakra at maging si Virañci (Brahmā), at ang lahat ng iba pa? Pagkabigay sa iyo ng Brahmaloka, ako mismo ay magtatamasa ng Tridiva (langit).”

Verse 59

शुक्र उवाच । न गतिर्विद्यते तत्र तव दानवसत्तम । तस्मात्त्रैलोक्यराज्येन संतोषं कर्तुम र्हसि

Sinabi ni Śukra: “Walang daan para sa iyo roon, O pinakadakila sa mga Dānava. Kaya’t masiyahan ka na sa paghahari sa tatlong daigdig.”

Verse 60

वृत्र उवाच । यावत्तिष्ठति सुत्रामा तावन्नास्ति सुखं मम । तस्मान्निष्कंटकार्थाय यतिष्येऽहं द्विजोत्तम

Sinabi ni Vṛtra: “Habang nananatili si Sutrāmā (Indra), wala akong ligaya. Kaya upang maging walang tinik (mga karibal), magsisikap ako, O pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang.”

Verse 61

कथं शक्रस्य संजाता गतिस्तत्र भृगूद्वह । न भविष्यति मे ब्रूहि कथं साऽद्य महामते

“O pinakadakila sa angkan ng Bhṛgu, paano nakamtan ni Śakra (Indra) ang pinagpalang kalagayan doon? Ipagpaliwanag mo sa akin—bakit hindi dumarating sa akin ngayon ang gayong pagkakamit, O dakilang may isip?”

Verse 62

शुक्र उवाच । तेन पूर्वं तपस्तप्तं नैमिषे दानवोत्तम । यावद्वर्षसहस्रांतं ध्यायमानेन शंकरम्

Sinabi ni Śukra: “Noon, O pinakadakila sa mga Dānava, nagsagawa siya ng matinding tapa sa Naimiṣa, na nagmumuni-muni kay Śaṅkara (Śiva) hanggang sa makumpleto ang isang libong taon.”

Verse 63

तत्प्रभावाद्गतिस्तस्य तत्र जाता सदैव हि । सभृत्यपरिवारस्य नान्यदस्तीह कारणम्

“Dahil sa kapangyarihan ng (tapa sa) tīrtha na iyon, ang kanyang pagkakamit ay naitatag doon—tunay na magpakailanman. Para sa kanya, kasama ang mga lingkod at kasamahan, wala nang ibang dahilan dito.”

Verse 64

योऽन्योऽपि नैमिषारण्ये तद्रूपं कुरुते तपः । ब्रह्मलोके गतिस्तस्य जायते नात्र संशयः

Kahit sinumang iba, na sa gubat ng Naimiṣa ay magsagawa ng gayong kaparehong pag-aayuno at pagtitika—sa kanya’y lilitaw ang paglalakbay tungo sa daigdig ni Brahmā; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 65

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा सत्वरं गत्वा नैमिषं तीर्थमुत्तमम् । तपश्चक्रे ततस्तीव्रं ध्यायमानो महेश्वरम्

Sinabi ni Sūta: “Pagkarinig nito, siya’y dagling nagtungo sa Naimiṣa, ang pinakadakilang tīrtha; at pagkaraan ay nagsagawa ng matinding pag-austeridad, na nagmumuni-muni kay Maheśvara.”

Verse 66

त्रैलोक्यरक्षणार्थाय संनिरूप्य दनूत्त मान् । महाबलसमोपेताञ्छक्राधिकपराक्रमान्

Para sa pag-iingat ng tatlong daigdig, (ang mga diyos) ay nagsiyasat at pumili sa pinakapanguna sa mga anak ni Danu—taglay ang dakilang lakas at tapang na higit pa kay Śakra.

Verse 67

वर्षास्वाकाशस्थायी स हेमन्ते सलिलाश्रयः । पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे स वभूवा निलाशनः

Sa panahon ng tag-ulan, siya’y nanatiling lantad sa ilalim ng bukás na langit; sa taglamig, siya’y sumilong sa tubig; sa tag-init, isinagawa niya ang disiplina ng limang apoy; at nabuhay siyang hangin lamang ang pagkain.

Verse 68

एवं तस्य व्रतस्थस्य जग्मुर्वर्षशतानि च । तत्र भीतास्ततो देवा ब्रह्मविष्णुपुरःसराः

Sa gayon, habang siya’y nananatiling matatag sa kanyang panata, lumipas ang daan-daang taon. Pagkaraan, ang mga diyos—na pinangungunahan nina Brahmā at Viṣṇu—ay nangamba dahil sa gayong pag-austeridad.

Verse 69

चक्रुश्च सततं मंत्रं तद्विनाशाय केवलम् । वीक्षयंति च च्छिद्राणि न च पश्यंति दुःखिताः

Patuloy silang nagsagawa ng mantra para lamang sa kanyang pagkasira. Ngunit, kahit na naghanap sila ng mga kahinaan, wala silang nakita—at, sa labis na pagkabahala, hindi sila nakakita ng anumang puwang.

Verse 70

अथाब्रवीत्स्वयं विष्णुश्चिरं निश्चित्य चेतसा । वधोपायं समालोक्य वृत्रस्य प्रमुदान्वितः

Pagkatapos ay nagsalita si Vishnu mismo, matapos ang mahabang pag-iisip; at, nang matuklasan ang paraan upang mapatay si Vṛtra, siya ay napuno ng kagalakan.

Verse 71

विष्णुरुवाच । तस्य शक्र वधोपायो मया ज्ञातोऽधुना ध्रुवम् । तच्छ्रुत्वा कुरु शीघ्रं त्वमुपायो नास्ति कश्चन

Sinabi ni Vishnu: "O Śakra, tiyak na natagpuan ko na ngayon ang paraan upang siya ay mapatay. Pagkarinig nito, kumilos ka agad—walang ibang lunas."

Verse 72

अवध्यः सर्वशस्त्राणां स कृतः शूलपाणिना । तस्मादस्थिमयं वज्रं तद्वधार्थं निरूपय

"Siya ay ginawang hindi tinatablan ng lahat ng sandata ng May-hawak ng Trident (Śiva). Kaya naman, lumikha ka ng kidlat na gawa sa buto para sa layuning patayin siya."

Verse 73

इन्द्र उवाच । अस्थिभिः कस्य जीवस्य वज्रं देव भविष्यति । गजस्य शरभस्याथ किं वान्यस्य वदस्व मे

Sinabi ni Indra: "O Diyos, mula sa mga buto ng anong nilalang gagawin ang kidlat? Sa isang elepante, sa isang śarabha, o sa iba pa—sabihin mo sa akin."

Verse 74

विष्णुरुवाच । शतहस्तप्रमाणं तत्षडस्रि च सुराधिप । मध्ये क्षामं तु पार्श्वाभ्यां स्थूलं रौद्रसमाकृति

Wika ni Viṣṇu: “O panginoon ng mga diyos, ito’y may sukat na sandaang hasta at may anim na gilid; payat sa gitna ngunit makapal sa magkabilang panig—nakapanghihilakbot ang anyo.”

Verse 75

इंद्र उवाच । न तादृग्दृश्यते सत्त्वं त्रैलोक्येपि सुरेश्वर । यस्यास्थिभिर्विधीयेत वजमेवंविधाकृति

Sabi ni Indra: “O Panginoon ng mga diyos, kahit sa tatlong daigdig ay walang nilalang na tulad nito, na mula sa kanyang mga buto ay mahuhubog ang isang vajra na ganitong anyo.”

Verse 76

विष्णुरुवाच । दधीचिर्नाम विप्रोऽस्ति तपः परममा स्थितः । द्विगुणं च तथा दीर्घः सरस्वत्यां कृताश्रमः

Wika ni Viṣṇu: “May isang brāhmaṇa na nagngangalang Dadhīci, na nakatatag sa sukdulang pag-aayuno at pagninilay. Siya’y may pambihirang tindig, at itinayo ang kanyang āśrama sa ilog Sarasvatī.”

Verse 77

तं गत्वा प्रार्थयाशु त्वं स्वान्यस्थीनि प्रदास्यति । नादेयं विद्यते किंचित्तस्य संप्रार्थितस्य हि

“Puntahan mo siya at agad na manalangin; ibibigay niya maging ang sarili niyang mga buto. Sapagkat tunay, kapag siya’y maayos na pinakiusapan, wala sa kanya ang bagay na ‘di maibibigay’.”

Verse 79

ततः शक्रः सुरैः सार्धं गत्वा तस्य तदाश्रमम् । प्राचीसरस्वतीतीरे पुष्करे द्विजसत्तमाः

Pagkaraan, si Śakra (Indra), kasama ang mga diyos, ay nagtungo sa kanyang āśrama—sa pampang ng silangang Sarasvatī, sa Puṣkara, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa.

Verse 80

स प्रणम्य सहस्राक्षं तथान्यानपि सन्मुनिः । अर्घ्यादिभिस्ततः पूजां चक्रे तेषां ततः परम्

Ang marangal na muni ay yumukod at nagbigay-galang kay Sahasrākṣa (Indra) at sa iba pa; pagkaraan ay nagsagawa siya ng pagsamba para sa kanila sa pamamagitan ng arghya at mga handog na ayon sa kaugalian.

Verse 81

ततः प्रोवाच हृष्टात्मा विनयावनतः स्थितः । स्वयमेव सहस्राक्षं प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

Pagkaraan, masaya ang loob at nakatayo nang may pagpapakumbabang nakayuko, siya’y nagsalita—at siya rin mismo’y paulit-ulit na nagpatirapa sa harap ni Sahasrākṣa (Indra).

Verse 82

दधीचिरुवाच । किमर्थमागता देवाः कृत्यं चाशु निवेद्यताम् । धन्योऽहमागतो यस्य गृहे त्वं बलसूदन

Sinabi ni Dadhīci: “Sa anong layunin dumating ang mga diyos? Ipaalam agad ang gawaing dapat gawin. Mapalad ako, sapagkat ikaw—O tagapagpuksa kay Bala—ay dumating sa aking tahanan.”

Verse 83

शक्र उवाच । वृत्रेण निर्जिताः सर्वे वयं ब्राह्मणसत्तम । स वध्यो नहि शस्त्राणां सर्वेषां वरपुष्टितः

Sinabi ni Śakra: “O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, kaming lahat ay natalo ni Vṛtra. Pinalakas ng mga biyaya, hindi siya mapapatay ng alinmang sandata.”

Verse 84

सोऽस्थिसंभववज्रस्य वध्यः स्यादब्रवीद्धरिः । शतहस्तप्रमाणस्य न च जीवोस्ति तादृशः

Ipinahayag ni Hari: “Mapapatay lamang siya ng kulog-sibat (vajra) na hinubog mula sa buto. At walang nilalang na buhay na may sukat na ‘isang daang kamay’ gaya ng kinakailangan.”

Verse 85

त्वां मुक्त्वा ब्राह्मणश्रेष्ठ तस्मादस्थीनि यच्छ नः । स्वकीयानि भवेद्येन वज्रं तस्य विनाशकम्

Kaya nga, O pinakadakilang brāhmaṇa, bukod sa iyo’y wala nang makatutulong; ipagkaloob mo sa amin ang iyong mga buto, upang mula sa sarili mong katawan ay sumilang ang Vajra, ang banal na kulog na wawasak sa kanya.

Verse 86

कुरु कृत्यं द्विजश्रेष्ठ देवानामार्तिनाशनम् । अन्यथा विबुधाः सर्वे नाशं यास्यंति कृत्स्नशः

Gampanan mo ang tungkuling ito, O pinakamahusay sa mga dalawang-ulit na isinilang—pawiin ang dalamhati ng mga diyos. Kung hindi, ang lahat ng nilalang sa langit ay lubusang mapapahamak.

Verse 87

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा संप्रहृष्टात्मा दधीचिर्भगवान्मुनिः । अत्यजज्जीवितं तेषां हितार्थाय दिवौकसाम्

Wika ni Sūta: Nang marinig iyon, ang pinagpalang pantas na si Dadhīci—puspos ng galak ang puso—ay isinuko ang kanyang buhay para sa kapakinabangan nila, para sa kapakanan ng mga nananahan sa langit.

Verse 88

ततो देवाः प्रहृष्टास्ते गृहीत्वास्थीनि कृत्स्नशः । ततश्चक्रुर्महावज्रं यादृशं विष्णुनोदितम्

Pagkaraan, ang mga diyos na iyon ay nagalak; kinuha nila ang lahat ng mga buto at hinubog ang isang dakilang Vajra, ayon sa tagubilin ni Viṣṇu.

Verse 89

अथ शक्रस्तदादाय नैमिषाभिमुखो ययौ । भयेन महता युक्तो वेपमानो निशागमे

Pagkatapos, si Śakra ay kinuha iyon at tumungo patungong Naimiṣa; nababalot ng matinding takot, siya’y nanginginig habang papalapit ang gabi.

Verse 90

तत्र ध्यानस्थितं वृत्रं दूरस्थस्त्रिदशाधिपः । वज्रेण ताडयामास पलायनपरायणः

Doon, nang makita ni Indra, panginoon ng tatlumpung mga deva, si Vṛtra na nakaupo sa pagninilay, mula sa malayo ay hinampas niya ng vajra, na ang hangad ay makaligtas at makatakas lamang.

Verse 91

सोऽपि वजप्रहारेण भस्मसात्सम पद्यत । वृत्रो दानवशार्दूलो वह्निं प्राप्य पतंगवत्

Siya man, sa hampas ng vajra, ay naging abo. Si Vṛtra, tigre sa hanay ng mga Dānava, ay sumuong sa apoy na parang gamu-gamong dumadagit sa liyab.

Verse 92

शक्रोऽपि भयसंत्रस्तो गत्वा सागरमध्यगम् । पर्वतं सुदुरारोहं तुंगशृंगं समाश्रितः

Maging si Śakra (Indra) ay nayanig sa takot; nagtungo siya sa isang bundok sa gitna ng karagatan at sumilong sa tuktok nitong matayog at napakahirap akyatin.

Verse 93

न जानाति हतं वृत्रं वज्रघातेन तेन तम् । केवलं वीक्षते मार्गं वृत्रागमनसंभवम्

Hindi niya nalalaman na napatay na si Vṛtra sa hampas na iyon ng vajra; tanging ang daan lamang ang kanyang binabantayan, na inaasahang doon muling darating si Vṛtra.

Verse 94

एतस्मिन्नंतरे देवाः संप्रहृष्टतनूरुहाः । सूत्रं विनिहतं दृष्ट्वा तुष्टुवुस्त्रिदशाधिपम्

Samantala, ang mga deva ay nagalak hanggang tumindig ang balahibo sa katawan; nang makita nilang napabagsak ang kaaway, pinuri nila si Indra, panginoon ng tatlumpung mga deva.

Verse 95

न जानंति भयान्नष्टं तस्मिन्सागरपर्वते । अन्विष्य चिरकालेन कृच्छ्रात्संप्राप्य तं ततः

Hindi nila nalaman iyon; dahil sa takot, siya’y naglaho sa bundok na wari’y karagatan. Matagal silang naghanap at sa hirap ng pagsisikap, sa wakas ay natagpuan nila siya roon.

Verse 96

वीक्षांचक्रुः समासीनं विषमे गिरिगह्वरे । तेजोहीनं तथा दीनं ब्रह्महत्यापरिप्लुतम्

Nakita nila siyang nakaupo sa isang masukal at mabatong yungib sa bundok—wala nang ningning, lugmok sa dalamhati, at nilulunod ng dungis ng brahmahatyā (kasalanang pagpatay sa isang brāhmaṇa).

Verse 97

गात्रदुर्गंधितासंगैः पूरयन्तं दिशो दश

At ang mabahong amoy na dumikit sa kanyang mga sangkap ay kumalat, anupa’t pinupuno ang sampung dako.

Verse 98

अथोवाच चतुर्वक्त्रो दृष्ट्वा शक्रं तथाविधम् । समस्तान्देवसंघातान्दूरस्थः पापशंकया

Pagkaraan, ang Apat-na-Mukha (Brahmā), nang makita si Indra sa gayong kalagayan, ay nagsalita sa nagkakatipong mga pangkat ng mga diyos—na nakatayo sa malayo dahil sa pangambang mahawa ng kasalanan.

Verse 99

शक्रोऽयं विबुधश्रेष्ठा ब्रह्महत्यापरिप्लुतः । तस्मातत्त्याज्यः सुदूरेण नो चेत्पापमवाप्स्यथ

“O pinakamahuhusay sa mga diyos, ang Śakra na ito ay nilulunod ng brahmahatyā; kaya’t iwasan siya mula sa malayo—kung hindi, kayo man ay magkakamit ng kasalanan.”

Verse 100

पश्यध्वं सर्वलिंगानि ब्रह्महत्यान्वितानि च । अस्य गात्रेषु दृश्यंते तस्माद्गच्छामहे दिवि

Masdan—sa kanyang mga sangkap ay nakikita ang lahat ng palatandaang kaugnay ng kasalanang brahmahatyā. Kaya tayo’y lumisan patungong langit, umiwas sa kanya.

Verse 102

पितामहमुखान्दृष्ट्वा देवान्प्राप्तान्सुराधिपः । पराङ्मुखानकस्माच्च संजातान्विस्मयान्वितः । ततः प्रोवाच संभ्रांतः किमिदं गम्यते सुराः । दृष्ट्वापि मामनाभाष्य कच्चित्क्षेमं गृहे मम

Nang makita niyang dumarating ang mga diyos na pinangungunahan ni Brahmā, namangha ang panginoon ng mga diyos nang bigla silang tumalikod. Pagkaraan, litong-lito, sinabi niya: “Ano ito—bakit kayo umaalis, O mga diyos? Nakikita ninyo ako ngunit hindi nagsasalita. Ligtas at maayos ba ang lahat sa aking tahanan?”

Verse 103

कच्चित्स निहतस्तेन मम वज्रेण दानवः । कच्चिन्न मां स युद्धार्थमन्वेष यति दुर्मतिः

“Tunay bang napatay ng aking vajra ang demonyong iyon? At hindi na ba ako hinahanap ng masamang-isip na iyon upang makipagdigma?”

Verse 104

ब्रह्मोवाच । निहतः स त्वया शक्र तेन वज्रेण दानवः । गतो मृत्युवशं पापो न भयं कर्तुमर्हसि

Sinabi ni Brahmā: “Tunay, O Śakra, napatay mo ang demonyong iyon sa pamamagitan ng vajra na iyon. Ang makasalanan ay napasailalim na sa kapangyarihan ng Kamatayan; hindi ka dapat mangamba.”

Verse 105

परं तस्य वधाज्जाता ब्रह्महत्या सुगर्हिता । तव शक्र न तेनाद्य स्पृशामोऽस्पृश्यतां गतम्

“Ngunit dahil sa pagpatay sa kanya, O Śakra, sumibol sa iyo ang lubhang hinahatulang kasalanang brahmahatyā. Kaya ngayon ay hindi ka namin hahawakan—nahulog ka sa kalagayang maruming ‘di dapat hipuin ayon sa ritwal.”

Verse 106

इन्द्र उवाच । मया विनिहताः पूर्वं बहवः किल दानवाः । ब्रह्महत्या न संजाता मम हत्याधुना कथम्

Wika ni Indra: “Noon pa man, marami na akong napatay na mga asura. Hindi naman noon sumibol ang kasalanang brahmahatyā—bakit ngayon, sa aking pagpatay, ito’y lumitaw?”

Verse 107

ब्रह्मोवाच । ते त्वया निहता युद्धे क्षात्रधर्मेण वासव । विशुद्धा दानवाः सर्वे तेन जातं न पातकम्

Wika ni Brahmā: “O Vāsava, sila’y napatay mo sa digmaan ayon sa dharma ng kṣatriya. Nalinis ang lahat ng danava dahil doon; kaya’t walang kasalanang sumibol.”

Verse 108

एष यज्ञोपवीताढ्यो विशेषात्तपसि स्थितः । छलेन निहतः शक्र तेन त्वं पापसंयुतः

“Ngunit ang isang ito’y may suot na yajnopavīta, at lalo pang nakatindig sa matinding tapas. Siya’y napatay sa pamamagitan ng daya, O Śakra; kaya ngayo’y pasan mo ang kasalanan.”

Verse 109

इन्द्र उवाच । जानाम्यहं चतुर्वक्त्र स्वं कायं पापसंयुतम् । चिह्नैर्ब्रह्मवधोद्भूतैस्तस्माच्छुद्धिं वदस्व मे

Wika ni Indra: “O Apat ang Mukha, batid kong ang aking katawan ay nadungisan ng kasalanan, may mga tanda na bunga ng pagpatay sa brahman. Kaya’t sabihin mo sa akin ang paraan ng paglilinis.”

Verse 110

यया याति द्रुतं पापं ब्रह्महत्यासमुद्भवम् । स्पृश्यो भवामि सर्वेषां देवानां प्रपितामह

“Sa anong paraan mabilis na lilisan ang kasalanang bunga ng brahmahatyā, upang muli akong maging karapat-dapat na mahawakan ng lahat ng mga deva, O Prāpitāmaha?”

Verse 111

ब्रह्मोवाच । तीर्थयात्रां सुरश्रेष्ठ तदर्थं कर्तुमर्हसि । तया विना न ते पापं नाशमायाति कृत्स्नशः

Wika ni Brahmā: “O pinakamainam sa mga diyos, nararapat mong isagawa ang banal na paglalakbay sa mga tīrtha para sa layuning iyon. Kung wala nito, ang iyong kasalanan ay hindi mapapawi nang ganap.”

Verse 112

सूत उवाच । ततस्तद्वचनाच्छक्रस्तीर्थयात्रापरायणः । बभ्राम सकलां पृथ्वीं स्नानं कुर्वन्पृथक्पृथक्

Sabi ni Sūta: “Pagkaraan, ayon sa mga salitang iyon, si Śakra (Indra) ay nag-alay ng sarili sa paglalakbay-dambana sa mga tīrtha. Nilibot niya ang buong daigdig, at naligo ng paglilinis sa bawat banal na pook, isa-isa.”

Verse 113

तीर्थेषु सुप्रसिद्धेषु नदीनदयुतेषु च । वाराणस्यां प्रयागे च प्रभासे कुरुजांगले

Sa mga pinakakilalang tīrtha, at sa di-mabilang na mga ilog at batis—sa Vārāṇasī, sa Prayāga, sa Prabhāsa, at sa lupain ng Kurujāṅgala—(isinagawa ko ang mga ritwal ng paglalakbay-dambana).

Verse 115

अहं स्नातः समस्तेषु तीर्थेषु धरणीतले । न च पापेन निर्मुक्तः किं करोमि च सांप्रतम्

“Naligo na ako sa lahat ng tīrtha sa ibabaw ng lupa, ngunit hindi pa rin ako napalaya sa kasalanan. Ano, kung gayon, ang dapat kong gawin ngayon?”

Verse 116

किं पतामि गिरेः शृंगाद्विषं वा भक्षयामि किम् । त्रैलोक्यराज्यविभ्रष्टो नाहं जीवितुमुत्सहे

“Dapat ba akong mahulog mula sa tuktok ng bundok, o lumunok ng lason? Inalisan ng paghahari sa tatlong daigdig, wala na akong loob upang magpatuloy pang mabuhay.”

Verse 117

एवं वैराग्यमापन्नो गिरिमारुह्य वासवः । यावत्क्षिपति चात्मानं मरणे कृतनिश्चयः

Sa gayon, napasailalim si Vāsava sa malungkot na vairāgya (paglayo sa makamundo) at umakyat sa bundok; nagpasya sa kamatayan, halos ihulog niya ang sarili.

Verse 118

तावद्देवोत्थिता वाणी गगनाद्द्विजसत्तमाः । मा शक्र साहसं कार्षीर्वैराग्यं प्राप्य चेतसि

Noon din, may banal na tinig na sumibol mula sa langit, O pinakamainam sa mga dvija: “O Śakra, huwag kang gumawa ng padalus-dalos, kahit sinakop na ng vairāgya ang iyong isip.”

Verse 119

त्वया राज्यं प्रकर्तव्यं स्वर्गेऽद्यापि युगाष्टकम् । तस्मात्पापविशुद्ध्यर्थं शृणु शक्र समा हितः

Kailangan mo pang gampanan ang paghahari sa svarga sa loob ng walong yuga. Kaya, upang luminis sa kasalanan, makinig ka, O Śakra, sa kapaki-pakinabang at may mabuting layong salita.

Verse 120

कुरुष्व वचनं शीघ्रं भावनीयं न चान्यथा । यत्त्वया पांसुभिः पूर्वं विवरं परिपूरितः

Gawin mo agad ang aking sinabi—ito ang dapat pagnilayan, at hindi iba: ang siwang na minsan mong pinuno ng alikabok noon ang susi sa lunas.

Verse 121

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यत्र देवः स्वयं हरः । तत्र नागबिलो जातो वल्मीकात्त्रिदशाधिप

Sa banal na kṣetra ng Hāṭakeśvara—kung saan naroroon mismo si Hara (Śiva)—doon sumibol ang Nāgabila, ang yungib ng nāga, mula sa isang valmīka (bunton ng anay), O panginoon ng mga diyos.

Verse 122

येन नागा धरापृष्ठे निर्गच्छंति व्रजंति च । तेन मार्गेण गत्वा त्वं पाताले हाटकेश्वरम् । स्नात्वा पातालगंगायां पूजयस्व महेश्वरम्

Sa mismong landas na dinaanan ng mga nāga sa pag-ahon sa ibabaw ng lupa at sa kanilang pagbabalik—dumaan ka roon patungo kay Hāṭakeśvara sa Pātāla. Pagkaligo sa Pātāla-Gaṅgā, sambahin mo si Maheśvara.

Verse 123

ततः पापविनिर्मुक्तो भविष्यसि न संशयः । संप्राप्स्यसि च भूयोऽपि देवराज्यमकण्टकम्

Pagkaraan nito, mapapalaya ka sa kasalanan—walang alinlangan—at muli mong matatamo ang payapang paghahari sa kaharian ng mga diyos, na walang sagabal.

Verse 124

सूत उवाच । अथ शक्रः समाकर्ण्य तां गिरं गगनोत्थिताम् । जगाम सत्वरं तत्र यत्र नागबिलः स च

Wika ni Sūta: Nang marinig ni Śakra (Indra) ang tinig na nagmula sa kalangitan, siya’y nagmadaling tumungo roon sa kinaroroonan ng Nāgabila, ang yungib ng mga nāga.

Verse 125

ततः प्रविश्य पातालं गंगातोयपरिप्लुतः । पूजयामास तल्लिंगं हाटकेश्वरसंज्ञितम्

Pagkatapos, pumasok siya sa Pātāla at nabasa nang lubos ng tubig ng Gaṅgā; at sinamba niya ang liṅga na tinatawag na Hāṭakeśvara.

Verse 126

अथ तस्य क्षणाज्जातं शरीरं मलवर्जितम् । दुर्गन्धश्च गतो नाशं तेजोवृद्धिर्बभूव ह

Sa mismong sandaling iyon, ang kanyang katawan ay naging malinis at walang dungis; naglaho ang mabahong amoy, at labis na sumigla ang kanyang ningning.

Verse 127

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता ब्रह्मविष्णुमुखाः सुराः । प्रोचुश्च देवराजं तं मुक्तपापं प्रहर्षिताः

Samantala, dumating ang mga diyos na pinangungunahan nina Brahmā at Viṣṇu, at masayang nagsalita sa haring iyon ng mga diyos, na ngayo’y napalaya na sa kasalanan.

Verse 128

प्राप्तस्तु मेध्यतां शक्र विमुक्तो ब्रह्महत्यया । तस्मादागच्छ गच्छामः सहितास्त्रिदशालयम्

Sinabi nila: “O Śakra, natamo mo ang kadalisayan at napalaya sa kasalanan ng pagpatay sa Brahmana (brahma-hatyā); kaya halika—magtungo tayo nang magkakasama sa tahanan ng Tatlumpu’t Tatlo.”

Verse 129

एतन्नाग बिलं शक्र पुनः पूरय पांसुभिः । नो चेदागत्य चानेन मानुषाः सिद्धिहेतवः

“O Śakra, punuin mong muli ng lupa ang Nāgabila na ito; kung hindi, ang mga tao na dadaan dito ay maaaring magtamo ng mga pambihirang siddhi.”

Verse 130

एतल्लिंगं समभ्यर्च्य स्नात्वा भागीरथीजले । अपि पापसमायुक्ता यास्यंति परमां गतिम्

Sa wastong pagsamba sa liṅga na ito at pagligo sa tubig ng Bhāgīrathī (Gaṅgā), kahit yaong nabibigatan ng mga kasalanan ay makaaabot sa pinakamataas na hantungan.

Verse 132

ततो जज्ञे महांस्तत्र स्वर्गे वृत्रवधोत्सवः । देवेन्द्रत्वमनुप्राप्ते पुनः शक्रे द्विजोत्तमाः

Pagkaraan, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, sumiklab sa langit ang isang dakilang pagdiriwang—ang kapistahan ng pagpaslang kay Vṛtra—nang muling makamtan ni Śakra ang katayuan bilang Panginoon ng mga diyos.

Verse 133

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं हाटकेश्वरसंभवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

Wika ni Sūta: O pinakamahuhusay na brāhmaṇa, ganap kong isinalaysay sa inyo ang tungkol kay Hāṭakeśvara—ang kanyang kadakilaan na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 134

यश्चैतत्कीर्तयेद्भक्त्या शृणोति च समाहितः । स याति परमं स्थानं जरा मरणवर्जितम्

Sinumang may debosyon na bumibigkas nito, o nakikinig nang may nakatuong isip, ay makararating sa kataas-taasang tahanan—malaya sa katandaan at kamatayan.