Adhyaya 8

Verse 1

नारद उवाच । नाडीजंघबकेनोक्तां वाचमाकर्ण्यभूपतिः । मार्कंडेयेन संयुक्तो बभूवातीव दुःखितः

Sinabi ni Nārada: “Nang marinig ng hari ang mga salitang sinabi ni Nāḍījaṃgha-baka, at kasama si Mārkaṇḍeya, siya’y labis na nalugmok sa dalamhati.”

Verse 2

तं निशम्य मुनिर्भूपं दुःखितं साश्रुलोचनम् । समानव्यसनः प्राह तदर्थं स पुनर्बकम्

Nang makita ng pantas ang haring nagdadalamhati at may luha sa mga mata, siya—na may kahalintulad ding pagdurusa—ay muling nagsalita sa tagak upang luminaw ang bagay na iyon.

Verse 3

विधायाशां महाभाग त्वदंतिकमुपागतौ । आवां चिरायुर्ज्ञातांशाविन्द्रद्युम्नमिति द्विज

“O mapalad na ginoo, sa iyo kami naglagak ng pag-asa kaya lumapit kami. Kami—ako at si Cirāyu—ay nakakikilala sa iyo bilang si Indradyumna, O dwija.”

Verse 4

निष्पन्नं नास्य तत्कार्यं प्राणानेष मुमुक्षति । वह्निप्रवेशेन परं वैराग्यं समुपागतः

“Hindi pa natutupad ang kanyang layon; ngayon ay nais na niyang bitawan ang hininga ng buhay. Sa pagpasok sa apoy, narating niya ang sukdulang vairāgya—ang ganap na paglayo sa pagnanasa.”

Verse 5

तन्मामुपागतोऽहं च त्वां सिद्धं नास्य वांछितम् । तदेनमनुयास्यामि मरणेन त्वया शपे

Kaya ako man ay lumapit sa iyo, O ganap na nakamit ang siddhi; hindi natupad ang ninanais niya. Kaya susundan ko siya hanggang kamatayan—ayon sa iyong panunumpa.

Verse 6

आशां कृत्वाभ्युपायातं निराशं नेक्षितुं क्षमाः । भवंति साधवस्तस्माज्जीवितान्मरणं वरम्

Hindi kayang masdan ng mga banal ang taong dumating na may pag-asa ngunit nauwi sa kawalang-pag-asa. Kaya para sa kanila, ang kamatayan ay higit na mainam kaysa buhay.

Verse 7

प्रार्थितं चामुना हृत्स्थं मया चास्मै प्रतिश्रुतम् । त्वां मित्रं तत्परिज्ञाने धृत्वा हृदि चिरायुषम्

Ang hiniling niya ay mula sa kaibuturan ng puso, at ipinangako ko iyon sa kanya. Taglay ka sa aking puso bilang kaibigang tutulong umunawa sa bagay na iyon, ako—si Cirāyu—ay dumating.

Verse 8

असंपादयतो नार्थं प्रतिज्ञातं ममायुषा । कलुषेणार्थिना माशापूरकेण सखेधुना

Kung hindi ko maisasakatuparan ang layuning ipinangako, ang aking buhay mismo ay dapat isuko. Dahil sa maruming nagsusumamo na ito—ang tagapuno ng pag-asa—ang kaibigang ngayo’y naging sanhi ng dalamhati.

Verse 9

प्रतिश्रुतं कृतं श्लाघ्या दासतांत्यजपक्वणे । हरिश्चंद्रस्येव नृणां न श्लाघ्या सत्यसंधता

Ang pagtupad sa pangakong minsang ibinigay ay tunay na kapuri-puri—kahit sa taong hinog na sa pagtalikod sa pagkaalipin at pag-asa sa iba. Ngunit sa mga tao, ang matatag na pagkapit sa katotohanan ay hindi napupuri nang nararapat, bagaman ito’y tulad ng katotohanan ni Haring Hariścandra.

Verse 10

मित्रस्नेहस्य पर्यायस्तच्च साप्तपदं स्मृतम् । स्नेहः स कीदृशो मित्रे दुःखितो यो न दृश्यते

Ang pag-ibig ng kaibigan ay tinatawag na “sāptapada,” ang pagsasamang pitong hakbang. Ngunit anong uri ng pag-ibig iyon kung sa oras ng dalamhati ay hindi man lamang makita ang kaibigang tumatayo sa iyong tabi?

Verse 11

तदवश्यमहं साकमधुना वह्निसाधनम् । करिष्ये कीर्तिवपुषः कृते सत्यमिदं सखे

Kaya nga, kaibigan, ngayon ay tiyak kong isasagawa ang pagsubok sa apoy kasama mo (o alang-alang sa iyo). Ito ang katotohanan, para sa kapakanan ng may katawang mismong karangalan—ibig sabihin, para sa dangal.

Verse 12

अनुजानीहि मामेतद्दर्शनं तव पश्चिमम् । त्वया सह महाभाग नाडीजंघ द्विजोत्तम

Pahintulutan mo ako—ang pagtanaw na ito sa iyo ang magiging huli kong pagtanaw. O mapalad na Nāḍījaṃgha, pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, hayaan mo akong lumisan na kasama mo.

Verse 13

नारद उवाच । वज्रवद्दुःसहां वाचं मार्कंडेयसमीरिताम् । शुश्रुवान्स क्षणं ध्यात्वा प्रतीतः प्राह तावुभौ

Sinabi ni Nārada: Nang marinig niya ang mga salitang binigkas ni Mārkaṇḍeya na matigas na parang vajra at di-matiis, nagmuni-muni siya sandali; at nang siya’y masiyahan, kinausap niya silang dalawa.

Verse 14

नाडीजंघ उवाच । यद्येवं तदिदं मित्रं विशंतं ज्वलनेऽधुना । निवारय मुनिश्रेष्ठ मत्तोऽस्ति चिरजीवितः

Sinabi ni Nāḍījaṃgha: Kung gayon, O pinakadakilang muni, pigilan mo ang kaibigang ito na ngayo’y papasok sa naglalagablab na apoy. Mahaba pa ang buhay na naghihintay sa kanya (higit kaysa sa akin).

Verse 15

प्राकारकर्णनामासावुलूकः शिवपर्वते । स ज्ञास्यति महीपालमिंद्रद्युम्नं न संशयः

Sa bundok ni Śiva ay may isang kuwagong nagngangalang Prākārakarṇa. Makikilala at ituturo niya ang haring Indradyumna—walang alinlangan.

Verse 16

तस्मादहं त्वया सार्धममुना च शिवालयम् । व्रजामि तं शिखरिणं मित्रकार्यप्रसिद्धये

Kaya nga, sasama ako sa iyo at sa kanya patungo sa tahanan ni Śiva—sa tuktok ng bundok na iyon—upang magtagumpay ang layunin ng kaibigan.

Verse 17

इत्येव मुक्त्वा ते जग्मुस्त्रयोऽपि द्विजपुंगवाः । कैलासं ददृशुस्तत्र तमुलूकं स्वनीडगम्

Pagkasabi nito, umalis ang tatlong pinakadakilang brāhmaṇa. Nasulyapan nila roon ang Kailāsa, at nakita rin ang kuwago sa sarili nitong pugad.

Verse 18

कृतसंविदसौ तेन बकः स्वागतपूजया । पृष्टश्च तावुभौ प्राह तत्सर्वमभिवांछितम्

Matapos magkaunawaan sa pamamagitan ng mainit na pagtanggap at paggalang, tinanong ang ibong Baka; at sinabi niya sa kanilang dalawa ang lahat ng nais nilang malaman.

Verse 19

चिरायुरसि जानीषे यदीन्द्रद्युम्नभूपतिम् । तद्ब्रूहि तेन ज्ञानेन कार्यं जीवामहे वयम्

Ikaw ay may mahabang buhay. Kung kilala mo ang haring Indradyumna, sabihin mo sa amin; sa kaalamang iyon matutupad ang aming layunin at magpapatuloy ang aming buhay.

Verse 20

इति पृष्टः स विमना मित्रकार्यप्रसाधनात् । कौशिकः प्राह जानामि नेन्द्रद्युम्नमहं नृपम्

Nang tanungin siya nang gayon, siya’y nalungkot sapagkat hindi niya natupad ang layon ng kanyang kaibigan. Sinabi ni Kauśika, “Hindi ko kilala ang Haring Indradyumna.”

Verse 21

अष्टाविंशत्प्रमाणा मे कल्पा जातस्य भूतले । न दृष्टो न श्रुतो वासाविंद्रद्युम्नो नृपः क्षितौ

Nabuhay ako sa lupa sa loob ng panahong nasusukat sa dalawampu’t walong kalpa; ngunit sa daigdig na ito, ni hindi ko nakita ni narinig man ang isang haring nagngangalang Indradyumna.

Verse 22

तच्छ्रुत्वा विस्मितो भूपस्तस्यायुरतिमात्रतः । दुःखितोऽपि तदा हेतुं पप्रच्छासौ तदायुषः

Pagkarinig niyon, namangha ang hari sa napakalaking haba ng kanyang buhay; at bagama’t nababagabag, tinanong niya ang dahilan ng gayong kahabaan ng buhay.

Verse 23

एवमायुर्यदि तव कथं प्राप्तं ब्रवीहि तत् । उलूकत्वं कथमिदं जुगुप्सितमतीव च

Kung ganyan kahaba ang iyong buhay, sabihin mo kung paano mo ito natamo. At paano ka naging kuwago—na tunay na kasuklam-suklam?

Verse 24

प्राकारकर्ण उवाच । श्रृणु भद्र यथा दीर्घमायुर्मेशिवपूजनात् । जुगुप्सितमुलूकत्वं शापेन च महामुनेः

Sinabi ni Prākārakarṇa: “Makinig ka, mabuting ginoo—kung paano ko natamo ang mahabang buhay sa pagsamba kay Śiva, at kung paano dumating ang kasuklam-suklam na kalagayang ito bilang kuwago dahil sa sumpa ng isang dakilang pantas.”

Verse 25

वसिष्ठकुलसंभूतः पुराहमभवं द्विजः । घंट इत्यभिविख्यातो वाराणस्यां शिवेरतः

Noong una, ako’y isang brāhmaṇa, isinilang sa angkan ni Vasiṣṭha, tanyag sa pangalang “Ghaṇṭa,” at taimtim na deboto ni Śiva sa Vārāṇasī.

Verse 26

धर्मश्रवणनिष्ठस्य साधूनां संसदि स्वयम् । श्रुत्वास्मि पूजयामीशं बिल्वपत्रैरखंडितैः

Sa kapulungan ng mga banal na sādhū na matatag sa pakikinig sa dharma, matapos kong marinig ang aral, ako mismo’y sumamba sa Panginoon gamit ang mga dahong bilva na buo at di napunit.

Verse 27

न मालती न मंदारः शतपत्रं न मल्लिका । तथा प्रियाणि श्रीवृक्षो यथा मदनविद्विषः

Hindi mālatī, hindi mandāra, hindi ang lotus na may sandaang talulot, ni mallikā—walang kasinghalaga sa Kaaway ni Madana (Śiva) gaya ng śrīvṛkṣa, ang punong bilva.

Verse 28

अखंडबिल्वपत्रेण एकेन शिवमूर्धनि । निहितेन नरैः पुण्यं प्राप्यते लक्षपुष्पजम्

Sa paglalagay kahit isang dahong bilva na buo sa tuktok ni Śiva, ang tao’y nagkakamit ng kabutihang-kaloob na katumbas ng pag-aalay ng isang daang libong bulaklak.

Verse 29

अखंडितैर्बिल्वपत्रैः श्रद्धया स्वयमाहृतैः । लिंगप्रपूजनं कृत्वा वर्षलक्षं वसेद्दिवि

Matapos isagawa ang ganap na pagsamba sa Śiva-liṅga gamit ang mga dahong bilva na buo, na personal na tinipon nang may pananampalataya, ang tao’y mananahan sa langit sa loob ng isang daang libong taon.

Verse 30

सच्छास्त्रेभ्य इति श्रुत्वा पूजयाम्यहमीश्वरम् । त्रिकालं श्रद्धया पत्रैः श्रीवृक्षस्य त्रिभिस्त्रिभिः

Nang marinig ko ito mula sa tunay na mga śāstra, sinasamba ko ang Panginoon—tatlong ulit sa isang araw, nang may pananampalataya—na may tig-tatlong dahon ng banal na punong bilva sa bawat pagkakataon.

Verse 31

ततो वर्षशतस्यांते तुतोष शशिशेखरः । प्रत्यक्षीभूय मामाह मेघगंभीरया गिरा

Pagkaraan, sa pagtatapos ng isang daang taon, nalugod si Śaśiśekhara (Śiva). Nagpakita Siya nang hayagan at nagsalita sa akin sa tinig na malalim na gaya ng kulog sa ulap.

Verse 32

ईश्वर उवाच । तुष्टोस्मि तव विप्रेंद्राखंडबिल्वदलार्चनात् । वृणीष्वाभिमतं यत्ते दास्यम्यपि च दुर्लभम्

Wika ni Īśvara: “O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, nalulugod Ako sa iyong pagsamba gamit ang buo at di-naputol na dahon ng bilva. Piliin mo ang ninanais mong biyaya—ibibigay Ko kahit ang mahirap makamtan.”

Verse 33

अखंडबिल्वपत्रेण महातुष्टिः प्रजायते । एकनापि यथान्येषां तथा न मम कोटिभिः

Sa iisang buo at di-naputol na dahon ng bilva, sumisilang (sa Akin) ang dakilang kasiyahan. Sa isang dahon na iyon, nalulugod Ako gaya ng pagkalugod ng iba sa napakaraming handog—ngunit para sa Akin, kahit koro-korong iba pang alay ay di katumbas.

Verse 34

इत्युक्तोऽहं भगवता शंभुना स्वमनः स्थितम् । वृणोमि स्म वरं देव कुरु मामजरामरम्

Nang ako’y kausapin ng Mapalad na Śambhu, pinili ko ang biyayang nasa puso ko: “O Panginoon, gawin Mo akong malaya sa pagtanda at kamatayan.”

Verse 35

अथ लीलाविलासो मां तथेत्युक्त्वाऽविचारितम् । ययावदर्शनं प्रीतिमहं च महतीं गतः

Pagkaraan, ang Panginoong mapaglaro sa līlā ay nagsabi, “Gayon nga,” nang walang pag-aatubili, at naglaho sa paningin; at ako’y nakamtan ang dakilang kagalakan.

Verse 36

कृतकृत्यं तदात्मानमज्ञासिपमहं क्षितौ । एतस्मिन्नेव काले तु भृगुवंश्योऽभवद्द्विजः

Sa lupa, noon ko nalaman na ako’y ganap na sa layunin. At sa mismong sandaling iyon, sa angkan ni Bhṛgu ay isinilang ang isang dvija na brāhmaṇa.

Verse 37

अवदातत्रिजन्मासवक्षविच्चाक्षरार्थवित् । सुदर्शनेति प्रथिता प्रिया तस्याभवत्सती

Ang kaniyang asawang may kabanalan, na tanyag bilang Sudarśanā, ay naging minamahal niya—dalisay at maningning, batid ang kahulugan ng mga salita at titik, at bihasa sa diwa ng banal na pananalita.

Verse 38

अतीव मुदिता पत्युर्मुखं प्रेक्ष्यास्य दर्शनात् । तनया देवलस्यैपा रूपेणाप्रतिमा भुवि

Lubhang nagalak nang masdan ang mukha ng kaniyang asawa, isinilang niya ang anak na dalagang ito ni Devala—na ang ganda sa lupa ay walang kapantay.

Verse 39

तस्यां तस्मादभूत्कन्या निर्विशेषा निजारणेः । निवृत्तबालभावाभूत्कुमारी यौवनोन्मुखी

Mula sa kanila ay isinilang ang isang anak na babae—isang pambihirang dalaga, walang kapantay sa sariling angkan. Nang malampasan ang pagkabata, ang kumārī ay tumindig sa bukana ng pagdadalaga.

Verse 40

नालं बभूव तां दातुं तनयां गुणशालिनीम् । कस्यापि जनकः सा च वयःसंधौ मयेक्षिता

Walang nakita ang ama niya na karapat-dapat pagbigyan ng anak na dalagang hitik sa kabutihan. At sa tagpuan ng mga yugto ng edad—sa gilid ng pagdadalaga—doon ko siya nasilayan.

Verse 41

प्रविश्द्यौवनाभोगभावैरतिमनोहरा । निर्वास्यमानैरपरैस्तिलतंदुलिताकृतिः

Pagpasok niya sa ganap na ligaya at damdamin ng kabataan, siya’y naging lubhang kaakit-akit. Habang ang iba pang anyo’y sumisibol na parang pamumulaklak, ang kanyang katawan ay payat at marahan—gaya ng baging ng linga na inuugoy ng hangin.

Verse 42

क्रीडमाना वयस्याभिर्लावण्यप्रतिमेव सा । व्यचिंतयमहं विप्र तां निरीक्ष्य सुमध्यमाम्

Habang nakikipaglaro siya sa mga kasamang dalaga, wari’y siya ang mismong larawan ng kagandahan. Nang masilayan ko ang dalagang may baywang na payat, O brāhmaṇa, ako’y nagsimulang magnilay.

Verse 43

अनन्याकृतिमन्योऽसौ विधिर्येनेति निर्मिता । ततः सात्त्विकभावानां तत्क्षणादस्मि गोचरम्

Naisip ko, “Tila may ibang Lumikha ang humubog sa kanya,” sapagkat natatangi ang kanyang anyo. Mula sa sandaling iyon, napasailalim ako sa damdaming sattvika—lambing at pag-uga ng kalooban.

Verse 44

प्रापितो लीलयाहत्य बाणैः कुसुमधन्विना । ततो मया स्खलद्वालं पृष्टा कस्येति तत्सखी

Tinamaan nang mapaglarong mga palaso ng may busog na bulaklak (Kāma), ako’y napasailalim. Pagkaraan, sa pautal-utal na pananalita, tinanong ko ang kaibigan niya, “Kaninong anak na dalaga siya?”

Verse 45

प्राहेति भृगुवंश्यस्य कन्येयं द्विजजन्मनः । अनूढाद्यापि केनापि समायातात्र खेलितुम्

Sumagot ang kasama: “Ang dalagang ito ay anak ng isang dwija (Brahmana) mula sa angkan ni Bhṛgu. Siya’y hindi pa naipapakasal, at naparito upang makipaglaro sa kanyang mga kaibigan.”

Verse 46

ततः कुसुमबाणेन शरव्रातैर्भृशं हतः । पितरं प्रणतो गत्वा ययाचे तां भृगूद्वहम्

Pagkaraan, nang ako’y masugatan nang matindi ng mga ulang-palaso ng mga bulaklak, lumapit ako sa kanyang ama, yumukod nang may pagpupugay, at nakiusap na ipagkaloob siya sa akin sa pag-aasawa—sa pinakadakila sa angkan ni Bhṛgu.

Verse 47

स च मां सदृशं ज्ञात्वा शीलेन च कुलेन च । अतीव चार्थिनं मह्यं ददौ वाचा पुरः क्रमात्

Nang makilala niyang ako’y karapat-dapat—sa asal at sa asal-ugali—at makita ang taimtim kong paghingi, ipinagkaloob niya sa akin ang dalaga sa pamamagitan ng kanyang salita, ayon sa wastong kaayusan ng kaugalian.

Verse 48

ततः सा तनया तस्य भार्गवस्या श्रृणोदिति । दत्तास्मि तस्मै विप्राय विरूपायेति जल्पताम्

Pagkaraan, narinig ng anak na babae ng Bhārgava ang kanilang usapan: “Ipinagkaloob ako sa Brahmanang iyon—na pangit,” bulong niyang may hinanakit.

Verse 49

रोरूयमाणा जननीमाह पश्य यथा कृतम् । अतीवानुचितं दत्त्वा जनकेन तथा वरे

Umiiyak siya at sinabi sa kanyang ina: “Tingnan mo ang nagawa! Ipinakasal ako ng ama sa paraang lubhang di-nararapat, at sa isang lalaking ganyang magiging asawa.”

Verse 50

विषमालोड्य पास्यामि प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् । वरं न तु विरूपस्योद्वोढुर्भार्या कथंचन

“Iinumin ko ang lason, o papasok ako sa apoy na banal; ngunit kailanman, sa anumang paraan, hindi ako magiging asawa ng pangit at deformed na lalaking ikakasal.”

Verse 51

ततः संबोध्य जननी तां सुतामाह भार्गवम् । न देयास्मै त्वया कन्या विरूपायेति चाग्रहात्

Pagkaraan, inaliw ng ina ang anak na babae at mariing nagsabi kay Bhārgava: “Huwag mong ibigay ang dalagang ito sa kanya—lalo na sa lalaking may anyong kapansanan.”

Verse 52

स वल्लभावचः श्रुत्वा धर्मशास्त्राण्यवेक्ष्य च । दत्तामपि हरेत्पूर्वां श्रेयांश्चेद्वर आव्रजेत्

Nang marinig niya ang mga salita ng minamahal at sinangguni ang mga dharma-śāstra, napagpasyahan niya: “Kahit na naibigay na siya (sa iba), maaari siyang bawiin kung may dumating na mas karapat-dapat na lalaking mapapangasawa.”

Verse 53

अर्वाक्छिलाक्रमणतो निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे । इति व्यवस्य प्रददावन्यस्मै तां द्विजः सुताम्

Nagpasya siya: “Bago maging ganap ang bigkis ng kasal—na itinuturing na matatag sa ikapitong hakbang—maaari pa itong baguhin.” Sa gayong pasya, ibinigay ng brāhmaṇa ang kanyang anak na babae sa iba.

Verse 54

श्वोभाविनि विवाहे तु तच्च सर्वं मया श्रुतम् । ततोतीव विलक्ष्योहं वयस्यानां पुरस्तदा

Nang ang kasal ay nakatakda kinabukasan, narinig ko ang lahat ng iyon. Pagkaraan, sa harap ng aking mga kasama, labis akong napahiya at naging alanganin sa sarili.

Verse 55

नाशकं वदनं भद्र तथा दर्शयितुं निजम् । कामार्तोतीव तां सुप्तामर्वाग्निशि तदाहरम्

O mabuting tao, hindi ko maipakita ang aking mukha nang ganoon. Nadaig ng pagnanasa, tinangay ko siya sa gabi habang siya ay natutulog.

Verse 56

नीत्वा दुर्गतमैकांतेऽकार्षमौद्वाहिकं विधिम् । गांधर्वेण विवाहेन ततोऽकार्षं हृदीप्सितम्

Dinala ko siya sa isang liblib na lugar at isinagawa ang kasal; sa pamamagitan ng kasalang Gandharva, tinupad ko ang ninanais ng aking puso.

Verse 57

अनिच्छंतीं तदा बालां बलात्सुरतसेवनम् । अथानुपदमागत्य तत्पिता प्रातरेव माम्

Kahit na siya ay isang batang babae na ayaw, pinilit ko ang pakikipagtalik. Pagkatapos, dumating kaagad ang kanyang ama sa akin nang umaga.

Verse 58

निश्वस्य संवृतो विप्रास्तां वीक्ष्योद्वाहितां सुताम् । शशाप कुपितो भद्र मां तदानीं स भार्गवः

Bumuntong-hininga nang malalim, ang brahmana—nang makita ang kanyang anak na babae na "ipinakasal" nang ganoon—ay nagalit, O mabuting tao, at sa oras ding iyon ay isinumpa ako ng Bhārgava.

Verse 59

भार्गव उवाच । निशाचरस्य धर्मेण यत्त्वयोद्वाहिता सुता । तस्मान्निशाचरः पाप भव त्वमविलंबितम्

Sinabi ni Bhārgava: "Dahil sa pagsunod sa kaugalian ng isang nilalang na gumagala sa gabi, pinakasalan mo ang anak na babae, kaya—O makasalanan—maging isa kang niśācara ngayon din, nang walang pagkaantala."

Verse 60

इति शप्तः प्रण्म्यैनं पादोपग्रहपूर्वकम् । हाहेति च ब्रुवन्गाढं साश्रुनेत्रं सगद्गदम्

Sa gayon, matapos sumpain, siya’y yumukod at sumamba sa Kanya, unang niyakap ang Kanyang mga paa; at sumigaw ng “Ay! Ay!”, nagsalita siya sa matinding dalamhati—luha ang pumuno sa mga mata at ang tinig ay nabubulunan ng pighati.

Verse 61

ततोहमब्रवं कस्माददोषं मां भवानिति । शपते भवता दत्ता मम वाचा पुरा सुता

Pagkaraan ay sinabi ko, “Bakit mo ako sinusumpa gayong wala akong kasalanan? Noong una, sa iyong salita, ang iyong anak na babae ay ipinangako sa akin.”

Verse 62

सोद्वाहिता मया कन्या दानं सकृदिति स्मृतिः । सकृज्जल्पंति राजानः सकृज्जल्पंति पण्डिताः

“Ang dalagang iyon ay naikasal na sa akin; ayon sa kaugalian, ang handog ay ibinibigay nang minsan lamang. Ang mga hari’y nagsasalita nang minsan; gayundin ang mga pantas.”

Verse 63

सकृत्कन्याः प्रदीयंते त्रीण्येतानि सकृत्सकृत् । किं च प्रतिश्रुतार्थस्य निर्वाहस्तत्सतां व्रतम्

“Ang isang dalaga’y ibinibigay nang minsan lamang; ang tatlong ito ay mga gawang ‘minsanan’. At higit pa, ang pagtupad sa ipinangako—iyan ang panata ng mga banal at matuwid.”

Verse 64

भवादृशानां साधूनां साधूनां तस्य त्यागो विगर्हितः । प्रतिश्रुता त्वया लब्धा तदा कालमियं मया

“Para sa mga banal na tulad mo, ang ganitong pagtalikod ay kapintasan. Siya’y napasaakin dahil sa iyong pangako noon; ngayon, sa takdang panahon, ako’y dumating upang angkinin iyon.”

Verse 65

उद्वोढा चाधुना नाहमुचितः शापभाजनम् । वृथा शपन्ति मह्यं च भवंतस्तद्विचार्यताम्

Ngayong siya’y naikasal na, hindi ako karapat-dapat maging tatanggap ng sumpa. Walang saysay ang inyong pagsumpa sa akin—pag-isipan ninyo itong mabuti.

Verse 66

यो दत्त्वा कन्यकां वाचा पश्चाद्धरति दुर्मतिः । स याति नरकं चेति धर्मशास्त्रेषु निश्चितम्

Ang sinumang nagkaloob ng isang dalaga sa pamamagitan ng pangakong salita, ngunit pagkaraan ay binabawi siya—sa masamang isip—ay mapupunta sa impiyerno; gayon ang tiyak na hatol ng mga Dharmaśāstra.

Verse 67

तदाकर्ण्य व्यवस्यासौ तथ्यं मद्वचनं हृदा । पश्चात्तापसमोपेतो मुनिर्मामित्यथाब्रवीत्

Pagkarinig niyon, naunawaan ng pantas sa kanyang puso na totoo ang aking mga salita. Pagkaraan, puspos ng pagsisisi, ang muni ay nagsalita sa akin nang ganito.

Verse 68

न मे स्यादन्यथा वाणी उलूकस्त्वं भविष्यति । निशाचरो ह्युलूकोऽपि प्रोच्यते द्विजसत्तम

Hindi maaaring maging iba ang aking salita: ikaw ay magiging kuwago. Sapagkat maging ang kuwago ay tinatawag na ‘niśācara’, O pinakamainam sa mga dwija.

Verse 69

यदेंद्रद्युम्नविज्ञाने सहायस्तंव भविष्यसि । तदा त्वं प्रकृतिं विप्र प्राप्स्यसीत्यब्रवीत्स माम्

Sinabi niya sa akin: “Kapag ikaw ay naging katuwang sa bagay ng pagkilala kay Indradyumna, saka, O brāhmaṇa, mababawi mo ang iyong likas na kalagayan.”

Verse 70

तद्वाक्यसमकालं च कौशिकत्वमिदं मम । एतावंति दिनान्यासीदष्टाविंशद्दिनं विधेः

Mula sa sandaling bigkasin ang mga salitang iyon, dumating sa akin ang kalagayang ‘Kauśika’; tumagal lamang ito nang gayong mga araw—dalawampu’t walong araw, O itinakda ng kapalaran.

Verse 71

बिल्वीदलौरिति पुरा शशिशेखरस्य संपूजनेन मम दीर्घतरं किलायुः । संजातमत्र च जुगुप्सितमस्य शापात्कैलासरोधसि निशाचररूपमासीत्

Noon, sa pagsamba ko kay Śaśiśekhara (Śiva) gamit ang mga dahon ng bilva, tunay na humaba ang aking buhay. Ngunit dito, dahil sa kanyang sumpa, sumapit ang kasuklam-suklam na kapalaran: sa mga dalisdis ng Kailāsa, ako’y naging nilalang na gumagala sa gabi, sa anyong demonyo.