
Inilalahad ng Adhyaya 33 ang isang salaysay na may patong-patong na tagubilin. Una, isinalaysay ng reyna ang isang tiyak na vrata para sa pagkamit ng anak na lalaki (putra-prāpti), na dati nang ibinunyag ni Nārada, at binanggit ang mga naunang tagumpay gaya ng pagsilang ni Nalakūbara. Kasama sa ritwal ang paglalagay ng anyo ni Gaurī na may sanggol na sumususo, ang takdang araw na Mārgaśīrṣa śukla tṛtīyā, pag-aayos ng kalaśa, mga tela, lotus at ginto, mga pabango, naivedya, pagpupuyat sa gabi, at munting homa na may mga ṛc ng Veda. Nagtatapos ito sa paggalang sa guru sa pamamagitan ng mga handog (kabilang ang kapilā na baka na bagong nanganak), pagpapakain sa mga brāhmaṇa, at pormal na pāraṇa na may mantra para sa anak na magpapatuloy ng angkan. Ikalawa, nagdalang-tao ang reyna at naging kakaiba ang kapalaran ng bata. Dahil sa pangamba ng mga ministro sa di-mabuting bituin ng kapanganakan, inilipat siya para sa pag-iingat sa Pañcamudrā Mahāpīṭha sa ilalim ng diyosang Vikaṭā at ng mga yoginī; sinuri ng Mātṛkā-gaṇa at itinuring ang bata na karapat-dapat sa paghahari, kaya ibinalik na ligtas. Paglaon, nagsagawa ang prinsipe ng matinding tapas sa Ānandakānana; nagpakita si Śiva bilang maningning na liṅga at nagkaloob ng biyaya. Hiniling ng prinsipe ang walang hanggang presensya ng Diyos sa liṅgang iyon at na ang mga deboto ay makamit ang layon sa pagtanaw, paghipo, at pagpupugay lamang—nang walang masalimuot na paunang ritwal. Pumayag si Śiva, pinangalanang Vīravīreśvara ang dambana, at pinagtibay ang pangmatagalang siddhi para sa mga sumasamba. Ikatlo, sinimulan ni Śiva ang mahabang pagtalakay sa pagraranggo ng mga tīrtha sa kahabaan ng Gaṅgā sa Kāśī, binibilang at pinupuri ang maraming banal na pook tulad ng Hayagrīva, Gaja, Kokāvarāha, Dilīpeśvara/Dilīpa-tīrtha, Sagara, Saptasāgara, Mahodadhi, Cauratīrtha, Haṃsatīrtha, Tribhuvana-Keśava, Govyāghreśvara, Māndhātu, Mucukunda, Pṛthu, Paraśurāma, Balarāma/Kṛṣṇāgraja, Divodāsa, Bhāgīrathī-tīrtha, Niṣpāpeśvara-liṅga, Daśāśvamedha, Bandī-tīrtha, Kṣoṇīvarāha, Kāleśvara, Bhavānī, Garuḍa, Brahma, Nṛsiṃha, Citraratha. Ipinahihiwatig sa wakas na magpapatuloy pa ang paglalarawan ng iba pang tīrtha.
Verse 1
राज्ञ्युवाच । अवधेहि धरानाथ कथयामि यथातथम् । व्रतस्यास्य विधानं च फलं चाभीष्टदेवताम्
Sinabi ng reyna: “Makinig ka, O panginoon ng lupain; isasalaysay ko nang ayon sa katotohanan—ang wastong paraan ng banal na panatang ito at ang bunga nito, na umaakay sa ninanasang diyos.”
Verse 2
पुरा पुरः श्रीदपत्न्याः श्रीमुख्या ब्रह्मसूनुना । नारदेन सुतार्थिन्या व्रतमेतदुदीरितम्
Noong unang panahon, itinuro ang pagtalimang ito ni Nārada—anak ni Brahmā—kay Śrī, ang pinakadakilang maybahay ni Śrī (Viṣṇu), nang siya’y naghahangad ng biyaya ng isang anak na lalaki.
Verse 3
चीर्णं चाथ तया देव्या पुत्रोभून्नलकूबरः । अन्याभिरपि बह्वीभिः पुत्राः प्राप्ता व्रतादितः
Nang maisagawa iyon ng diyosa, isinilang ang kanyang anak na si Nalakūbara. Gayundin, marami pang ibang kababaihan ang nagkamit ng mga anak sa pamamagitan ng pagtalimang ito mismo.
Verse 4
विधिनाप्यत्र संपूज्या गौरी सर्वविधानवित् । स्तनंधयेन सहिता धयता स्तनमुन्मुखम्
Dito, si Gaurī—na nakaaalam ng lahat ng ritwal—ay dapat sambahin ayon sa tuntunin, inilalarawan na kasama ang isang sanggol na sumususo, nakatingala sa dibdib habang dumedede.
Verse 5
मार्गशीर्ष तृतीयायां शुक्लायां कलशोपरि । ताम्रपात्रं निधायैकं तंडुलैः परिपूरितम्
Sa ikatlong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan sa Mārgaśīrṣa, dapat maglagay ng isang sisidlang tanso sa ibabaw ng kalaśa, at punuin ito nang lubos ng mga butil ng bigas.
Verse 6
अविच्छिन्नं नवीनं च रजनीरागरंजितम् । वासः पात्रोपरि न्यस्य सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरं परम्
Ipatong sa sisidlan ang isang sariwa at di-napupunit na tela—tinina ng luyang-dilaw at pulang pangkulay—at gumamit ng kasuotang pinakapino, higit na maselan kaysa sa maselan.
Verse 7
तस्योपरि शुभं पद्मं रविरश्मिविकासितम् । तत्कर्णिकाया उपरि चतुःस्वर्णविनिर्मितम्
Sa ibabaw niyon ay ilagay ang mapalad na lotus, na wari’y binubukadkad ng sinag ng araw; at sa ibabaw ng gitna nito ay isang palamuting yari sa apat na uri ng ginto.
Verse 8
विधिं संपूजयेद्भक्त्या रत्नपट्टाबंरादिभिः । पुष्पैर्नानाविधै रम्यैः फलैर्नारंगमुख्यकैः
Sa debosyon ay nararapat na ganap na sambahin ang itinakdang ritwal, sa mga hiyas, sutlang kasuotan at iba pa—sa sari-saring maririkit na bulaklak at mga bunga, lalo na ang kahel bilang pangunahing handog.
Verse 9
सुगंधैश्चंदनाद्यैश्च कर्पूर मृगनाभिभिः । परमान्नादि नैवेद्यैः पक्वान्नैर्बहुभंगिभिः
Dapat ding parangalan ang pagsamba sa mababangong sangkap gaya ng sandal at iba pa, kasama ang kampor at musk; at sa mga handog na pinakamasarap—matamis na kanin at iba pang naivedya—kalakip ang maraming uri ng lutong pagkain.
Verse 10
धूपैरगुरुमुख्यैश्च रम्ये कुसुममंडपे । रात्रौ जागरणं कार्यं विनिंद्रैः परमोत्सवैः
Sa pamamagitan ng insenso—lalo na ang aguru—sa isang kaaya-ayang pabilon ng mga bulaklak, sa gabi ay dapat magsagawa ng pagpupuyat, na walang tulog, sa pinakadakilang pagdiriwang.
Verse 11
हस्तमात्रमिते कुंडे जातवेदस इत्यृचा । घृतेन मधुनाप्लुत्य जुहुयान्मंत्रविद्द्विजः
Sa hukay-apoy na kasinlaki ng isang dangkal, ang brāhmaṇa na bihasa sa mantra ay maghandog ng āhuti, gamit ang taludtod ng Ṛgveda na nagsisimula sa “Jātavedasa…”, na binuhusan ng ghee at pulot.
Verse 12
सहस्रकमलानां च स्मेराणां स्वयमेव हि । नवप्रसूतां कपिलां सुशीलां च पयस्विनीम्
Dapat din niyang kusang-loob na ihandog ang isang kapilā—mapusyaw na kayumangging baka—na bagong panganak, maamo at may mabuting asal, sagana sa gatas, kasama ang isang libong sariwa at kaaya-ayang mga lotus.
Verse 13
दद्यादाचार्यवर्याय सालंकारां सलक्षणाम् । उपोष्य दंपती भक्त्या नवांबरविभूषितौ
Pagkatapos mag-ayuno, ang mag-asawa—may debosyon at nakabihis ng bagong kasuotan—ay dapat ihandog ang bakang iyon sa pinakadakilang guro, na pinalamutian at may mapalad na mga tanda.
Verse 14
प्रातःस्नात्वा चतुर्थ्यां च संपूज्याचार्यमादृतः । वस्त्रैराभरणैर्माल्यैर्दक्षिणाभिर्मुदान्वितौ
Sa araw ng Caturthī, matapos maligo sa bukang-liwayway, dapat nilang sambahin nang may paggalang ang guro, at may kagalakan siyang parangalan sa mga kasuotan, alahas, mga kuwintas ng bulaklak, at dakṣiṇā (handog na salapi).
Verse 15
सोपस्करां च तां मृर्तिमाचार्याय निवेदयेत् । समुच्चरन्निमं मंत्रं व्रतकृन्मिथुनं मुदा
Ang mag-asawang tumutupad sa panata ay dapat masayang ihandog sa guro ang mūrti (sagradong imahen) na iyon, kasama ang lahat ng kaukulang kagamitan, habang malakas na binibigkas ang mantrang ito.
Verse 16
नमो विश्वविधानज्ञे विधे विविधकारिणि । सुतं वंशकरं देहि तुष्टामुष्माद्व्रताच्छुभात्
Pagpupugay sa Iyo na nakaaalam ng kaayusan ng sansinukob—O Tagapag-ayos, O gumagawa ng sari-saring gawa. Palugdan Ka nawa sa aming mapalad na panatang ito, at ipagkaloob Mo sa amin ang isang anak na magpapatuloy ng angkan.
Verse 17
सहसं भोजयित्वाथ द्विजानां भक्तिपूर्वकम् । भुक्तशेषेण चान्नेन कुर्याद्वै पारणं ततः
Pagkaraan, matapos pakainin nang may debosyon ang mga dvija, dapat isagawa ang pāraṇa, ang pangwakas na pagkain ng panata, gamit ang natirang pagkain mula sa naihain.
Verse 18
इत्थमेतद्व्रतं राजंश्चिकीर्षामि त्वया सह । कुरु चैतत्प्रियं मह्यमभीष्टफललब्धये
“Ganito ang panatang ito, O Hari; nais kong isagawa ito kasama mo. Gawin mo ito bilang pabor sa akin, upang makamtan ang minimithing bunga.”
Verse 19
इति भूपालवर्येण श्रुत्वा संहृष्टचेतसा । मुनेव तं समाचीर्णं सांतर्वत्नी बभूव ह
Nang marinig ito, ang dakilang hari—nagagalak ang puso—ay ipinagawa ito nang ganap ayon sa itinuro ng muni; at tunay ngang nagdalang-tao ang reyna.
Verse 20
तयाथ प्रार्थिता गौरी गर्भिण्या भक्तितोषिता । पुत्रं देहि महामाये साक्षाद्विष्ण्वंशसंभवम्
Pagkaraan, ang buntis na babae ay nanalangin kay Gaurī; nalugod ang Diyosa sa kanyang debosyon, at siya’y nagsumamo: “O Dakilang Mahāmāyā, ipagkaloob Mo sa akin ang isang anak, na tuwirang isinilang mula sa angkan ni Viṣṇu.”
Verse 21
जातमात्रो व्रजेत्स्वर्गं पुनगयाति चात्र वै । भक्तः सदाशिवेऽत्यर्थं प्रसिद्धः सर्वभूतले
Mula sa sandali ng pagsilang, siya’y tutungo sa langit, at muli ring babalik dito sa daigdig. Siya’y lubhang deboto kay Sadāśiva at magiging bantog sa buong sangkalupaan.
Verse 22
विनैव स्तन्यपानेन षोडशाब्दाकृतिः क्षणात् । एवंभूतः सुतो गौरि यथा मे स्यात्तथाकुरु
“Kahit hindi pa sumuso ng gatas ng ina, nawa’y sa isang kisapmata’y mag-anyong labing-anim na taong gulang. O Gaurī, ipagkaloob mo na maging akin ang gayong anak—gawin mo ayon doon.”
Verse 23
मृडान्यापि तथेत्युक्ता राज्ञी भक्त्यातितुष्टया । अथ कालेन तनयं मूलर्क्षे साप्यजीजनत्
Lubhang nalugod sa debosyon ng reyna, si Mṛḍānī (Pārvatī) ay sumagot, “Mangyari nawa.” At nang dumating ang takdang panahon, nagsilang ang reyna ng isang anak—sa ilalim ng bituing-bahay na Mūla.
Verse 24
हितैरमात्यैरथ सा विज्ञप्तारिष्टसंस्थिता । देवि राजार्थिनी चेत्त्वं त्यज दुष्टर्क्षजं सुतम्
Pagkaraan, ang mabubuting-loob na mga ministro ay nagbigay-alam sa reyna, na ngayo’y nababalot ng pangamba: “O Devi, kung hinahangad mo ang kapakanan ng hari at kaharian, talikuran mo ang anak na ito na isinilang sa masamang bituin.”
Verse 25
सा मंत्रिवाक्यमाकर्ण्य केवलं पतिदेवता । अत्याक्षीत्तं तथा प्राप्तं तनयं नयकोविदा
Nang marinig ang salita ng mga ministro, siya—na ang tanging diyos ay ang kanyang asawa—ay tumanggi sa payong iyon; at marunong sa wastong asal, tinanggap at iningatan niya ang anak na dumating sa kanya.
Verse 26
धात्रेयिकां समाकार्य प्राहेदं सा नृपांगना । पंचमुद्रे महापीठे विकटा नाम मातृका
Ipinatawag ang tagapag-alaga, at sinabi ng maharlikang ginang: “Sa Pañcamudrā, sa dakilang banal na luklukan, naroon ang Ina-Diyosa na ang pangalan ay Vikaṭā.”
Verse 27
तदग्रे स्थापयित्वामुं बालं धात्रेयिके वद । गौर्यादत्तः शिशुरसौ तवाग्रे विनिवेदितः
“Iharap mo sa Kanya ang sanggol at sabihin, O tagapag-alaga: ‘Ang sanggol na ito—kaloob ni Gaurī—ay ipinagkatiwala at inihandog sa iyong harapan.’”
Verse 28
राज्ञ्या पत्युः प्रियेषिण्या मंत्रिविज्ञप्तिनुन्नया । सापि राज्ञ्युदितं श्रुत्वा शिशुं लास्य शशिप्रभम्
Dahil sa pakiusap ng mga ministro, ang reyna—naghahangad ng minamahal ng kaniyang asawa—ay nagsalita. Nang marinig ang sinabi ng reyna, kinuha ng tagapag-alaga ang sanggol, na kumikislap na tila liwanag ng buwan.
Verse 29
विकटायाः पुरः स्थाप्य गृहं धात्रेयिका गता । अथ सा विकटा देवी समाहूय च योगिनीः
Iniharap ng tagapag-alaga ang sanggol sa harap ni Vikaṭā at saka umuwi. Pagkaraan, ang Diyosa Vikaṭā ay tumawag sa mga Yoginī.
Verse 30
उवाच नयत क्षिप्रं शिशुं मातृगणाग्रतः । तासामाज्ञां च कुरुत रक्षतामुं प्रयत्नतः
Sinabi Niya: “Dalhin agad ang sanggol sa harap ng pangkat ng mga Ina. Sundin ninyo ang kanilang utos, at ingatan ang batang ito nang buong pagsisikap.”
Verse 31
योगिन्यो विकटावाक्यात्खेचर्यस्ताः क्षणेन तम् । निन्युर्गगनमार्गेण ब्राह्म्याद्या यत्र मातरः
Sa utos ni Vikaṭā, ang mga Yoginī na lumalakbay sa himpapawid ay agad siyang dinala sa landas ng kalangitan, sa pook na tinitirhan ng mga Ina, simula kay Brāhmī.
Verse 32
प्रणम्य योगिनीवृंदं तं शिशुं सूर्यवर्चसम् । पुरो निधाय मातॄणां प्रोवाच विकटोदितम्
Pagyukod sa pulutong ng mga Yoginī, iniharap ni Vikaṭa sa mga Ina ang sanggol na nagniningning na parang araw, at nagsalita ng nararapat na sabihin.
Verse 33
ब्रह्माणी वैष्णवी रौद्री वाराही नारसिंहिका । कौमारी चापि माहेंद्री चामुंडा चैव चंडिका
Brahmāṇī, Vaiṣṇavī, Raudrī, Vārāhī, Nārasiṃhikā; gayundin ang Kaumārī, Māhendrī, Cāmuṇḍā, at Caṇḍikā—sila ang mga Ina.
Verse 34
दृष्ट्वा तं बालकं रम्यं विकटाप्रेषितं ततः । पप्रच्छुर्युगपड्डिंभं कस्ते तातः प्रसूश्च कः
Nang makita nila ang kaibig-ibig na batang iyon na ipinadala ni Vikaṭa, sabay-sabay nilang tinanong ang munting sanggol: “Sino ang iyong ama, mahal na bata, at sino ang iyong ina?”
Verse 35
मातृभिश्चेति पुष्टः स यदा किंचिन्न वक्ति च । तदा तद्योगिनीचक्रं प्राह मातृगणस्त्विति
Kahit inaruga ng mga Ina, nang siya’y wala pa ring masabi, sinabi ng pulutong ng mga Yoginī: “Siya’y kabilang sa kapisanan ng mga Ina.”
Verse 36
राज्ययोग्यो भवत्येष महालक्षणलक्षितः । पुनस्तत्रैव नेतव्यो योगिन्यस्त्वविलंबितम्
Ang isang ito’y karapat-dapat sa paghahari, tinatanghal ng dakilang mapalad na mga tanda. Kaya, O mga Yoginī, ibalik siya roon agad, nang walang anumang pagkaantala.
Verse 37
पंचमुद्रा महादेवी तिष्ठते यत्र काम्यदा । यस्याः संसेवनान्नृणां निर्वाणश्रीरदूरतः
Kung saan nananahan ang Mahādevī na Pañcamudrā, na nagbibigay ng ninanais na biyaya—sa tapat na paglilingkod sa kanya, ang ningning ng nirvāṇa ay lumalapit sa mga tao.
Verse 38
सर्वत्रशुभजन्मिन्यां काश्यां मुक्तिः पदेपदे । तथापि सविशेषं हि तत्पीठं सर्वसिद्धिकृत्
Sa Kāśī—na sa lahat ng dako’y isinilang ang pagpapala—ang kalayaan ay nasusumpungan sa bawat hakbang. Gayunman, ang natatanging banal na upuang iyon ay tunay na bukod-tangi, sapagkat iginagawad nito ang lahat ng siddhi.
Verse 39
तत्पीठसेवनादस्य षोडशाब्दाकृतेः शिशोः । सिद्धिर्भवित्री परमा विश्वेशानुग्रहात्परात्
Sa paglilingkod sa banal na upuang iyon, ang batang ito—bagaman labing-anim na taong gulang pa lamang—ay magkakamit ng pinakamataas na siddhi, sa pamamagitan ng sukdulang biyaya ni Viśveśa.
Verse 40
एवं मातृगणाशीर्भिर्योगिनीभिः क्षणेन हि । प्रापितो मातृवाक्येन पंचमुद्रांकितं पुनः
Kaya, sa mga pagpapala ng pangkat ng mga Mātṛ at ng mga Yoginī—sa isang kisapmata nga—siya’y naihatid, sa utos ng mga Ina, muli sa pook na may tatak ng Pañcamudrā.
Verse 41
संप्राप्य तन्महापीठं स्वर्गलोकादिहागतः । आनंदकानने दिव्यं तताप विपुलं तपः
Nang marating niya ang dakilang banal na luklukan—siya na nagmula rito sa daigdig ng langit—sa dibinong Ānandakānana ay nagsagawa siya ng saganang, makalangit na pagtitika.
Verse 42
तपसातीव तीव्रेण निश्चलेंद्रियचेतसः । तस्य राजकुमारस्य प्रसन्नोभूदुमाधवः
Sa labis na matinding pagtitika, na di-natitinag ang mga pandama at isip, ang prinsipe ay nagbigay-lugod kay Umā-nātha, ang Panginoon na si Śiva.
Verse 43
आविर्बभूव पुरतो लिंगरूपेण शंकरः । प्रोवाच च प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूहि नृपांगज
Nagpakita si Śaṅkara sa kanyang harapan sa anyo ng Liṅga, at nagsalita: “Ako’y nalulugod; O anak ng hari, sabihin mo ang biyayang ninanais mo.”
Verse 44
स्कंद उवाच । सर्वज्योतिर्मयं लिंगं पुरतो वीक्ष्य वाङ्मयम् । सप्तपातालमुद्भिद्य स्थितं बृहदनुग्रहात
Sinabi ni Skanda: Nang makita sa harap ang Liṅga na binubuo ng ganap na liwanag—di-maabot ng salita—na nakatindig, na waring bumutas at umangat mula sa pitong Pātāla, sa dakilang biyaya.
Verse 45
प्रणम्य दंडवद्भूमौ परितुष्टाव धूर्जटिम् । सूक्तैर्जन्मांतराभ्यस्तैः सुहृष्टो रुद्रदेवतैः
Nagpatirapa siyang nakadapa sa lupa at pinuri si Dhūrjaṭi (Śiva); sa mga himnong napagsanayan sa maraming kapanganakan, siya’y nagalak, puspos ng debosyon kay Rudra bilang kanyang piniling Diyos.
Verse 46
ततः प्रसन्नो भगवान्देवदेवो महेश्वरः । संतुष्टस्तपसा तस्य प्रोवाच वृषभध्वजः
Pagkaraan, nalugod ang Mapalad na Panginoon—si Maheśvara, Diyos ng mga diyos; nasiyahan sa kanyang tapas, nagsalita ang may watawat na Toro (Vṛṣabhadhvaja).
Verse 47
देवदेव उवाच । वरं वरय संतप्त तपसा क्लेशितं वपुः । त्वयेदं बालवपुषा वशीकृतं मनो मम
Sinabi ni Devadeva: “Pumili ka ng biyaya, O ikaw na pinaso ng tapas, na napagod ang katawan sa pagdurusa. Sa iyo—bagaman may kabataang anyo—napasunod mo ang aking isipan.”
Verse 48
शिवोक्तं च समाकर्ण्य वरदानं पुनःपुनः । वरं च प्रार्थयांचक्रे परिहृष्टतनूरुहः
Nang marinig ang sinabi ni Śiva, ang paulit-ulit na pagbibigay ng biyaya, siya’y nagsimulang humiling ng isang boon; tumindig sa galak ang balahibo sa kanyang katawan.
Verse 49
कुमार उवाच । देवदेवमहादेव यदि देयो वरो मम । तदत्र भवता स्थेयं भवतापहृता सदा
Sinabi ng Prinsipe: “O Diyos ng mga diyos, Mahādeva—kung ipagkakaloob sa akin ang biyaya, nawa’y manatili Ka rito, laging nakatatag at di kailanman maalis.”
Verse 50
अस्मिंल्लिंगे स्थितः शंभो कुरु भक्तसमीहितम् । विना मुद्रादिकरणं मंत्रेणापि विना विभो
“O Śambhu, manahan Ka sa Liṅga na ito at tuparin ang minimithi ng deboto—kahit walang mudrā at iba pang ritwal, kahit walang mantra, O Panginoon.”
Verse 51
दिश सिद्धिं परामत्र दर्शनात्स्पर्शनान्नतेः । अस्य लिंगस्य ये भक्ता मनोवाक्कायकर्मभिः
Ipinagkakaloob dito ang sukdulang kaganapan sa pagtanaw, paghipo, at pagyukod (sa Liṅga). At yaong mga deboto ng Liṅgang ito na naglilingkod sa isip, salita, at gawa ng katawan…
Verse 52
सदैवानुग्रहस्तेषु कर्तव्यो वर एष मे । इति तद्व्रतमाकर्ण्य लिंगरूपोवदत्प्रभुः
Ito ang aking biyaya: lagi kong igagawad ang aking habag sa kanila. Nang marinig ang gayong panata, nagsalita ang Panginoon—na nasa anyo ng Liṅga—nang ganito.
Verse 53
एवमस्तु यदुक्तं ते वीरवैष्णव सूनुना । जनेतुर्विष्णुभक्ताच्च राज्ञोऽमित्रज्जितो भवान्
“Mangyari nawa, gaya ng sinabi sa iyo ng anak ng magiting na Vaiṣṇava. At ikaw ay isisilang mula sa isang haring deboto ni Viṣṇu, at magiging manlulupig ng mga kaaway.”
Verse 54
विष्ण्वंश एवमुत्पन्नो मम भक्तिपरांगज । वीरवीरेश्वरं नाम लिंगमेतत्त्वदाख्यया
“Sa gayon, ikaw ay isinilang bilang isang bahagi ni Viṣṇu, O anak na lubos ang debosyon sa akin. Ang Liṅgang ito ay tatawaging Vīra-Vīreśvara—taglay ang iyong sariling pangalan.”
Verse 55
काश्यां दास्यत्यभीष्टानि भक्तानां चिंतितान्यहो । अस्मिंल्लिंगे सदा वीर स्थास्याम्यद्यदिनावधि
“Sa Kāśī, ipagkakaloob nito sa mga deboto ang kanilang minimithing biyaya—maging ang mga layuning lihim nilang ninanasa sa puso. At sa Liṅgang ito, O bayani, mananatili ako magpakailanman mula sa araw na ito.”
Verse 56
दास्यामि च परां सिद्धिमाश्रितेभ्यो न संशयः । परं न महिमानं मे कलौ कश्चिच्च वेत्स्यति
Ipagkakaloob ko ang kataas-taasang kaganapan sa mga kumakalinga sa Akin—walang alinlangan. Ngunit sa Panahon ng Kali, halos walang makaaalam ng ganap na kadakilaan Ko.
Verse 57
यस्तु वेत्स्यति भाग्येन स परां सिद्धिमाप्स्यति । अत्र जप्तं हुतं दत्तं स्तुतमर्चितमेव वा
Ngunit ang sinumang, sa mabuting kapalaran, makakakilala (sa kadakilaang ito), ay makakamtan ang kataas-taasang siddhi. Dito, ang japa, homa, dāna, pagpupuri, o pagsamba—anumang gawin—ay nagiging lubhang mabunga.
Verse 58
जीर्णोद्धारादिकरणमक्षय्यफलहेतुकम् । त्वं तु राज्यं परं प्राप्य सर्वभूपालदुर्लभम्
Ang mga gawaing tulad ng pagpapanumbalik sa mga gumuho (sa banal na dako) ay nagiging sanhi ng di-nauubos na bunga ng kabutihan. At ikaw, makakamtan ang kataas-taasang paghahari—bihira kahit sa lahat ng mga hari.
Verse 59
भुक्त्वा भोगांश्च विपुलानंते सिद्धिमवाप्स्यसि । पुरी वाराणसी रम्या सर्वस्मिञ्जगतीतले
Matapos tamasahin ang saganang mga kaluguran sa daigdig, sa huli ay makakamtan mo ang siddhi. Ang lungsod ng Vārāṇasī ay kaaya-aya sa buong ibabaw ng daigdig.
Verse 60
पुण्यस्तत्रापि संभेदः सरितोरसि गंगयोः । ततोऽपि च हयग्रीवं तीर्थं चैवाति पुण्यदम्
Kahit doon, ang pagtatagpo ng mga ilog sa lawak ng agos—lalo na ng Gaṅgā—ay lubhang mapagkaloob ng punya. Ngunit higit pa roon, ang Hayagrīva Tīrtha ay lalo pang dakilang tagapagbigay ng kabanalan.
Verse 61
यत्र विष्णुर्हयग्रीवो भक्तचिंतितमर्पयेत् । हयग्रीवाच्च वै तीर्थाद्गजतीर्थं विशिष्यते
Kung saan si Viṣṇu bilang Hayagrīva ay ipinagkakaloob sa mga deboto ang minimithi ng kanilang puso—naroon ang banal na pook. At higit pa sa Hayagrīva Tīrtha, ang Gaja Tīrtha ang ipinahahayag na lalong dakila.
Verse 62
यत्र वै स्नानमात्रेण गजदानफलं लभेत् । कोकावराहतीर्थं च पुण्यदं गजतीर्थतः
Yaong banal na tawiran kung saan, sa pagligo lamang, natatamo ang bunga ng pag-aalay ng isang elepante—iyon ang Kokāvarāha Tīrtha, tagapagkaloob ng dakilang kabutihan, na humihigit pa maging sa tanyag na Gaja-tīrtha.
Verse 63
कोकावराहमभ्यर्च्य तत्र नो जन्मभाग्जनः । अपि कोकावराहाच्च दिलीपेश्वरसन्निधौ
Sa pagsamba sa Kokāvarāha roon, ang tao ay hindi na muling isisilang. At mula sa Kokāvarāha, (tumutungo) sa harapan ng Dilīpeśvara.
Verse 64
दिलीपतीर्थं सुश्रेष्ठं सद्यः पापहरं परम् । ततः सगरतीर्थं च सगरेश समीपतः
Ang Dilīpa Tīrtha ay pinakadakila—kataas-taasan at agad na pumupuksa ng kasalanan. Pagkaraan nito ay ang Sagara Tīrtha, na nasa malapit kay Sagareśa.
Verse 65
यत्र मज्जन्नरो मज्जेन्न भूयो दुःखसागरे । सप्तसागरतीर्थं च शुभं सगरतीर्थतः
Kung saan ang tao, sa paglubog (sa banal na tubig), ay hindi na muling lulubog sa dagat ng dalamhati—naroon din ang mapalad na Sapta-sāgara Tīrtha, na nasa ibayo ng (pook ng) Sagara Tīrtha.
Verse 66
सप्ताब्धिस्नानजं पुण्यं यत्र स्नात्वा नरो लभेत् । महोदधीति विख्यातं तीर्थं सप्ताब्धितीर्थतः
Doon, matapos maligo, nakakamit ng tao ang kabanalang bunga ng pagligo sa pitong dagat—yaon ang tīrtha na tanyag bilang Mahodadhi, na higit pa sa Sapta-ābdhi Tīrtha.
Verse 67
सकृद्यत्राप्लुतो धीमान्दहेदघमहोदधिम् । चौरतीर्थं ततः पुण्यं कपिलेश्वर सन्निधौ
Doon, ang marunong na tao, kahit minsan lamang lumusong, ay sinusunog ang napakalawak na karagatan ng kasalanan—pagkaraan nito ay ang mapagpalang Caura Tīrtha, sa kalapitan ni Kapileśvara.
Verse 68
पापं सुवर्णचौर्यादि यत्र स्नात्वा क्षयं व्रजेत् । हंसतीर्थ ततोपीड्यं केदारेश्वर सन्निधौ
Doon, matapos maligo, ang mga kasalanang gaya ng pagnanakaw ng ginto ay napapawi at nalilipol; saka (mararating) ang Haṃsa Tīrtha, isang iginagalang na pook, sa kalapitan ni Kedāreśvara.
Verse 69
हंस स्वरूपी यत्राहं नयामि ब्रह्मदेहिनः
Doon, ako—na may anyong Haṃsa—ay inaakay ko pasulong ang mga may katawan na nakaugat sa Brahman, ang mga nakakakilala sa Brahman.
Verse 70
ततस्त्रिभुवनाख्यस्य केशवस्याति पुण्यदम् । तीर्थं यत्राप्लुता मर्त्या मर्त्यलोकं विशंति न
Pagkaraan nito ay ang labis na nagbibigay-kabanalang tīrtha ni Keśava, na tinatawag na Tribhuvana. Ang mga mortal na lumusong doon ay hindi na muling pumapasok sa daigdig ng mga mortal.
Verse 71
गोव्याघ्रे श्वर तीर्थं च ततोप्यधिकमेव हि । स्वभाववैरमुत्सृज्य यत्रोभौ सिद्धिमापतुः
At naroon ang Govyāghreśvara Tīrtha—tunay na higit pang marangal kaysa nauna. Doon, tinalikdan nila ang likás na pag-aalitan, at kapwa nagkamit ng ganap na katuparang espirituwal.
Verse 72
ततोपि हि वरं वीर तीर्थं मांधातुसंज्ञितम् । चक्रवर्तिपदं यत्र प्राप्तं तेन महीभुजा
Higit pa riyan, O bayani, ang banal na tīrtha na tinatawag na Māndhātu. Dito natamo ng haring tagapangalaga ng daigdig ang katayuang cakravartin, ang pangkalahatang emperador.
Verse 73
ततोपि मुचुकुंदाख्यं तीर्थं चातीव पुण्यदम् । यत्र स्नातो नरो जातु रिपुभिर्नाभिभूयते
Higit pa riyan ang tīrtha na tinatawag na Mucukunda, na lubhang nagbibigay ng kabanalan at gantimpala. Ang taong maliligo roon ay kailanman hindi madadaig ng mga kaaway.
Verse 74
पृथु तीर्थं ततोप्युच्चैः श्रेयसां साधनं परम् । पृथ्वीश्वरं यत्र दृष्ट्वा नरः पृथ्वीपतिर्भवेत्
Mas mataas pa ang Pṛthu Tīrtha, ang sukdulang paraan upang makamit ang mapalad na kagalingan. Sa pagtanaw sa Panginoon ng Daigdig doon, ang tao’y maaaring maging pinuno ng lupa.
Verse 75
ततः परशुरामस्य तीर्थं चातीव सिद्धिदम् । यत्र क्षत्रवधात्पापाज्जामदग्न्यो विमुक्तवान्
Pagkaraan nito ay ang tīrtha ni Paraśurāma, na lubhang nagbibigay ng siddhi o ganap na tagumpay. Doon pinalaya si Jāmadagnya mula sa kasalanang dulot ng pagpatay sa mga kṣatriya.
Verse 76
अद्यापि क्षत्रवधजं पापं तत्र प्रणश्यति । एकेन स्नानमात्रेण ज्ञानाज्ञानकृतेन च
Hanggang ngayon, ang kasalanang bunga ng pagpatay sa isang kṣatriya ay napapawi roon—sa iisang pagligo lamang, maging sinasadya o di-sinasadya.
Verse 77
ततोपि श्रेयसां कर्तृ तीर्थं कृष्णाग्रजस्य हि । यत्र सूतवधात्पापाद्बलदेवो विमुक्तवान्
Higit pang mapagpala ang tīrtha ng nakatatandang kapatid ni Kṛṣṇa, tagapaghatid ng kabutihang-mapalad. Doon pinalaya si Baladeva sa kasalanang dulot ng pagpatay sa isang sūta.
Verse 78
दिवोदासस्य वै तीर्थं तत्र राज्ञोऽतिमेधसः । तत्र स्नातो नरो जातु न ज्ञानाच्च्यवतेंऽततः
Naroon din ang tīrtha ni Haring Divodāsa, ang lubhang marunong. Ang taong naligo roon ay hindi na kailanman nalilihis mula sa tunay na kaalaman pagkatapos nito.
Verse 79
ततोपि हि महातीर्थं सर्वपापप्रणाशनम् । यत्र भागीरथी साक्षान्मूर्तिरूपेण तिष्ठति
Higit pa riyan ang dakilang tīrtha na pumupuksa sa lahat ng kasalanan—kung saan si Bhāgīrathī (Gaṅgā) mismo ay nananatili, hayag, sa anyong may katawan.
Verse 80
स्नात्वा भागीरथी तीर्थे कृत्वा श्राद्धं विधानवित् । दत्त्वा दानं च पात्रेभ्यो न भूयो गर्भभाग्भवेत्
Pagkaligo sa Bhāgīrathī Tīrtha, at matapos isagawa ang śrāddha ayon sa tuntunin, at makapagkaloob ng dāna sa mga karapat-dapat—hindi na muling mapapasailalim sa pagsilang sa sinapupunan.
Verse 81
हरपापं च भो वीर तीर्थं भागीरथीतटे । तत्र स्नात्वा क्षयं यांति महापापकुलान्यपि
Sa pampang ng Bhāgīrathī ay naroon ang tīrtha na tinatawag na Harapāpa, O bayani. Sa pagligo roon, maging ang mga angkang pasan ang mabibigat na kasalanan ay nauubos ang sala at napapawi.
Verse 82
यो निष्पापेश्वरं लिंगं तत्र पश्यति मानवः । निष्पापो जायते वीर स तल्लिंगेक्षणात्क्षणात्
O bayani, sinumang tao na makakita roon sa liṅga ni Niṣpāpeśvara ay nagiging walang kasalanan; sa mismong sandaling masilayan ang liṅga, siya’y nalilinis agad.
Verse 83
दशाश्वमेधतीर्थं च ततोपि प्रवरं मतम् । दशानामश्वमेधानां यत्र स्नात्वा फलं लभेत्
At ang Daśāśvamedha Tīrtha ay itinuturing na lalo pang dakila. Sa pagligo roon, natatamo ang bunga ng sampung Aśvamedha na paghahandog.
Verse 84
ततोपि शुभदं वीर बंदीतीर्थं प्रचक्षते । यत्र स्नातो नरो मुच्येदपि संसारबंधनात्
Higit pang mapagpala, O bayani, ang Bandī Tīrtha, wika nila. Ang taong maligo roon ay napapalaya—maging sa gapos ng pag-iral sa sanlibutan.
Verse 85
हिरण्याक्षेण दैत्येन बहुशो देवताः पुरा । बंदीकृता निगडिता स्तुष्टुवुर्जगदंबिकाम्
Noong unang panahon, ang mga diyos ay maraming ulit na nabihag at nagapos ng asurang si Hiraṇyākṣa. Nakatanikala, pinuri nila si Jagadambikā, ang Ina ng sanlibutan.
Verse 86
ततो विशृंखलीभूतैर्वंदिता यज्जगज्जनिः । तदा प्रभृति बंदीति गीयतेद्यापि मानवैः
Pagkaraan, nang sila’y makalaya sa mga tanikala, sumamba sila sa Ina ng Sanlibutan; mula noon hanggang ngayon ay inaawit ng mga tao ang Kanyang pangalan bilang “Bandī,” ang Tagapagpalaya sa pagkaalipin.
Verse 87
बंदीतीर्थस्तु तत्रैव महानिगडखंडनम् । तत्र स्नातो विमुच्येत सर्वस्मात्कर्मपाशतः
Ang Bandī Tīrtha roon din ay dakilang tagapagbasag ng mga tanikala; ang sinumang maligo roon ay ganap na napapalaya sa bawat silo ng karma.
Verse 88
बंदीतीर्थं महाश्रेष्ठं काशिपुर्यां विशांपते । तत्र स्नातो नरो यायाद्विमुक्तिं देव्यनुग्रहात्
O panginoon ng mga tao, ang Bandī Tīrtha ay pinakadakila sa lungsod ng Kāśī; ang taong maligo roon ay makakamit ang paglaya sa biyaya ng Diyosa.
Verse 89
ततोपि हि श्रेष्ठतरं प्रयागमिति विश्रुतम् । प्रयागमाधवो यत्र सर्वयागफलप्रदः
At higit pang dakila kaysa roon ang tanyag na “Prayāga”; sapagkat naroon si Prayāga-Mādhava, na nagbibigay ng bunga ng lahat ng mga yajña.
Verse 90
क्षोणीवराहतीर्थं च ततोपि शुभदं परम् । तत्र स्नातो नरो जातु तिर्यग्योनिं न गच्छति
At ang Kṣoṇīvarāha Tīrtha ay higit pang mapagpala at pinakamainam; ang taong maligo roon ay kailanman hindi mapupunta sa sinapupunan ng hayop, sa mababang kapanganakan.
Verse 91
ततः कालेश्वरं तीर्थं वीरश्रेष्ठतरं परम् । कलिकालौ न बाधेते यत्र स्नातं नरोत्तमम्
Pagkaraan nito ay ang banal na Kāleśvara Tīrtha, O pinakadakila sa mga bayani, lubhang marangal; sapagkat yaong naligo roon—ang pinakamainam sa tao—ay hindi dinadapuan ng Kali ni ng Panahon.
Verse 92
अशोकतीर्थं तत्रैव ततोप्यतितरां शुभम् । यत्र स्नातो नरो जातु नापतेच्छोकसागरे
Doon din naroon ang Aśoka-tīrtha, higit pang lubhang mapalad. Ang taong naligo roon ay kailanman hindi mahuhulog sa dagat ng dalamhati.
Verse 93
ततोति निर्मलतरं शक्रतीर्थं नृपांगज । शुक्रद्वारा न जायेत यत्र स्नातो नरोत्तमः
Pagkatapos ay ang higit pang dalisay na Śakra-tīrtha, O prinsipe. Ang pinakamainam sa tao na naligo roon ay hindi na muling isisilang sa pamamagitan ng ‘tarangkahan ni Śukra’.
Verse 94
ततोऽपि पुण्यदं राजन्भवानीतीर्थमुत्तमम् । यत्र स्नात्वा भवानीशौ दृष्ट्वा नैव पुनर्भवेत्
Higit pang nagbibigay ng kabutihang-dangal, O hari, ang kataas-taasang Bhavānī-tīrtha. Sa pagligo roon at pagtanaw kina Bhavānī at Īśa, hindi na muling isisilang ang tao.
Verse 95
प्रभासतीर्थं विख्यातं ततोपि शुभदं नृणाम् । सोमेश्वरस्य पुरतस्तत्र स्नातो न गर्भभाक्
Pagkatapos ay ang tanyag na Prabhāsa-tīrtha, higit pang mapagpala sa mga tao. Sa harap ni Someśvara, ang naligo roon ay hindi na muling magiging tagapagdala ng sinapupunan (hindi na isisilang muli).
Verse 96
ततो गरुडतीर्थं च संसारविषनाशनम् । गरुडेशं समभ्यर्च्य तत्र स्नात्वा न शोचति
Pagkaraan ay dumarating ang Garuḍa-tīrtha, na pumupuksa sa lason ng saṃsāra. Sa pagsamba kay Garuḍeśa at pagligo roon, ang tao’y hindi na nagdadalamhati.
Verse 97
ब्रह्मतीर्थं ततः पुण्यं वीरब्रह्मेश्वरात्पुरः । ब्रह्मविद्यामवाप्नोति तत्र स्नानेन मानवः
Pagkatapos ay naroon ang banal na Brahma-tīrtha, sa harap ng Vīra-brahmeśvara. Sa pagligo roon, nakakamit ng tao ang brahma-vidyā, ang kaalaman kay Brahman.
Verse 98
ततो वृद्धार्कतीर्थं च विधितीर्थं ततः परम् । तत्राप्लुतो नरो याति रविलोकं सुनिर्मलम्
Pagkatapos ay dumarating ang Vṛddhārka-tīrtha, at kasunod nito ang Vidhī-tīrtha. Ang taong lumublob doon ay napaparoon sa dalisay at walang dungis na daigdig ni Ravi, ang Araw.
Verse 99
ततो नृसिंहतीर्थं च महाभयनिवारणम् । कालादपि कुतस्तत्र स्नात्वा परिबिभेति च
Pagkatapos ay naroon ang Nṛsiṃha-tīrtha, na nag-aalis ng dakilang takot. Pagkaligo roon, paano pa matatakot ang tao—kahit sa Kāla, ang Kamatayan, lalo na sa iba pa?
Verse 100
ततोपि पुण्यदं नृणां तीर्थं चित्ररथेश्वरम् । यत्र स्नात्वा च दत्त्वा च चित्रगुप्तं न पश्यति
Higit pang nagbibigay-punya sa mga tao ang tīrtha ni Citrarath-eśvara. Sa pagligo roon at pagbibigay-dāna, hindi na masisilayan si Citragupta, ang tagapagtala ng mga gawa.
Verse 110
तत्राल्पमपि यच्छेद्यत्कल्पांतेप्यक्षयं हि तत् । एतेभ्योपि हि तीर्थेभ्यो लिंगकोटित्रयादपि
Doon, kahit kaunti ang ihandog ng tao ay tunay na di-nauubos, kahit sa wakas ng isang kalpa. Tunay, ang bisa roon ay higit pa sa mga tīrtha na ito, at maging sa tatlong koṭi ng mga liṅga.
Verse 120
अप्येकं यो महारुद्रं जपेद्वीरेश सन्निधौ । जापयेद्वा भवेत्तस्य कोटिरुद्रफलं ध्रुवम्
Kahit minsan lamang na bigkasin ng sinuman ang Mahārudra sa harap ni Vīreśa, o ipabigkas man niya sa iba, tiyak na ang bunga para sa kanya ay katumbas ng Koṭi-Rudra.
Verse 128
इति श्रुत्वा महेशानो महीप तनयोदितम् । पुनस्तीर्थानि गंगायां वक्तुं समुपचक्रमे
Pagkarinig ni Maheśāna sa sinabi ng anak ng hari, muli niyang sinimulang ilarawan ang mga banal na tīrtha sa Ilog Gaṅgā.