गजाननपूजा तथा औपासन-होमविधिः (Worship of Gajānana and the Procedure of Aupāsana-Homa)

Verse 2

सुब्रह्मण्य उवाच । अथ मध्याह्नसमये स्नात्वा नियतमानसः । गन्धपुष्पाक्षतादीनि पूजाद्रव्याण्युपाहरेत । नैरृत्ये पूजयेद्देवं विघ्रेशं देवपूजितम् । गणानां त्वेति मन्त्रेणावाहयेत्सुविधानतः

Wika ni Subrahmaṇya: Pagdating ng tanghaling-tapat, matapos maligo at disiplinahin ang isip, dalhin ang mga handog sa pagsamba—pabango, mga bulaklak, akṣata (bigas na buo), at iba pa. Sa dakong timog-kanluran, sambahin ang Panginoong Vighneśa na iginagalang maging ng mga deva. Sa pamamagitan ng mantrang nagsisimula sa “(Ikaw ay) sa mga Gaṇa…”, anyayahan Siya nang wasto ayon sa nararapat na ritwal.

Verse 3

रक्तवर्णं महाकायं सर्व्वाभरणभूषितम् । पाशांकुशाक्षाभीष्टञ्च दधानं करपंकजैः

Siya’y mapula ang kulay, napakalaki ang anyo, at pinalamutian ng lahat ng uri ng alahas; at sa mga kamay na tulad ng lotus, tangan Niya ang lubid (pāśa), ang panggabay na kawit (aṅkuśa), ang rosaryo, at ang mudrā na nagkakaloob ng ninanais na biyaya.

Verse 4

एवमावाह्य सन्ध्याय शंभुपुत्रं गजाननम् । अभ्यर्च्य पायसापूपनालिकेरगुडादिभिः

Sa gayon, sa oras ng Sandhyā (banal na tagpuan ng liwanag at dilim), matapos anyayahan si Gaṇānana—si Gajānanā, ang may mukhang elepante, anak ni Śambhu—dapat siyang sambahin sa mga handog na gaya ng pāyasa, āpūpa, niyog, jaggery, at iba pa.

Verse 5

नैवेद्यमुत्तमं दद्यात्ताम्बूलादिमथापरम् । परितोष्य नमस्कृत्य निर्विघ्नम्प्रार्थयेत्ततः

Dapat ihandog ang pinakamainam na naivedya, at pagkatapos ay iba pang handog gaya ng tāmbūla (nganga). Matapos mapasaya ang Panginoon at magbigay-galang na pagpupugay, saka manalangin na magpatuloy ang pagsamba nang walang sagabal.

Verse 6

अथ सायन्तनीं सन्ध्यामुपास्य स्नानपूर्वकम् । सायमौपासनं हुत्वा मौनी विज्ञापयेद्गुरुम्

Pagkaraan nito, matapos munang maligo, isagawa ang pagsamba sa Sandhyā sa dapithapon. Pagkatapos ihandog ang aupāsana na handog-sa-apoy sa gabi, sa katahimikan at pagpipigil-sa-sarili, magbigay-alam nang may paggalang sa guru at humingi ng tagubilin.

Verse 7

भूः स्वाहेति त्र्यृचा पूर्णाहुतिं हुत्वा समाप्य च । गायत्रीं प्रजपेद्यावदपराह्णमतंद्रितः

Matapos tapusin ang ritwal sa pag-aalay ng pūrṇāhuti sa pamamagitan ng tatlong ṛk na nagsisimula sa “Bhūḥ, svāhā,” at matapos maisakatuparan ang lahat, dapat niyang ulit-ulitin (japa) ang mantrang Gāyatrī nang walang katamaran hanggang lumipas ang hapon.

Verse 9

श्रपयित्वा चरुन्तस्मिन्समिदन्नाज्यभेदतः । जुहुयाद्रौद्रसूक्तेन सद्योजातादि पञ्चभिः

Matapos lutuin ang caru (handog), ihulog ito sa banal na apoy, gamit ang mga patpat na panggatong (samidh), mga butil at ghee sa wastong bahagi; at isagawa ang homa sa pamamagitan ng Raudra Sūkta at ng limang mantra na nagsisimula sa Sadyojāta. Sa ganitong paraan, sa mantra at handog, tuwirang naanyayahan ang mapagpala at mahabaging pagdalo ni Śiva.

Verse 10

ब्रह्मभिश्च महादेवं सांबं वह्नौ विभावयेत् । गौरीर्मिमाय मन्त्रेण हुत्वा गौरीमनुस्मरन्

Kasama ng mga Brahmana, pagnilayan ang Mahādeva—si Śiva na kaisa ni Umā—na naroroon sa banal na apoy. Pagkaraan, maghandog sa homa gamit ang mantra na tumatawag kay Gaurī, at isagawa ito habang walang patid na inaalala si Gaurī.

Verse 11

ततोऽग्नये स्विष्टकृते स्वाहेति जुहुयात्सकृत् । हुत्वोपरिष्टात्तन्त्रन्तु ततोऽग्नेरुत्तरे बुधः

Pagkatapos, maghandog nang minsan sa apoy sa pamamagitan ng mantra: “svāhā kay Agni, ang Tagapagganap ng maayos na handog (Sviṣṭakṛt).” Matapos ang paghahandog, ilagay ng marunong ang ayos ng ritwal (tantra) sa gawing hilaga ng apoy.

Verse 12

स्थित्वासने जपेन्मौनी चैलाजिनकुशोत्तरे । आब्राह्मं च मुहूर्ते तु गायत्री दृढमानसः

Umupo nang matatag sa upuan, nananatiling tahimik (maunī), na may telang nakalatag sa balat ng usa at damong kuśa; ang nagsasanay na matibay ang isip ay dapat mag-japa ng Gāyatrī mula sa brāhma-muhūrta pataas.

Verse 13

इति श्रीशिवमहापुराणे षष्ठ्यां कैलाससंहितायां त्रयोदशोऽध्यायः

Sa gayon, sa banal na Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikaanim na aklat—ang Kailāsa-saṃhitā—nagtatapos ang Ikalabintatlong Kabanata.

Verse 14

उदगुद्वास्य बर्हिष्यासाद्याज्येन चरुं ततः । अभिघार्य्य व्याहृतीश्च रौद्रसूक्तञ्च पञ्च च

Pagkaupo sa banal na upuang damong darbha (barhis) na nakaharap sa hilaga, ihanda niya ang caru, ang nilutong handog, na may ghee. Pagkatapos itong basbasan sa pagwiwisik at pagdalisay, bigkasin niya ang mga vyāhṛti at ang limang himno kay Rudra (Raudra-sūkta).

Verse 15

जपेद्ब्रह्माणि सन्धार्य्य चित्तं शिवपदांबुजे । प्रजापतिमथेन्द्रञ्च विश्वेदेवास्ततः परम्

Taglay ang isip na matatag sa lotus na mga paa ni Śiva, magsagawa ng japa na nagsisimula kay Brahmā; saka tawagin si Prajāpati at si Indra; at pagkatapos ay ang mga Viśvedevas—sunod-sunod ayon sa nararapat na kaayusan.

Verse 16

ब्रह्माणं सचतुर्थ्यन्तं स्वाहांतान्प्रणवा दिकान् । संजप्य वाचयित्वाऽथ पुण्याहं च ततः परम्

Matapos bigkasin nang wasto ang Brahmā-mantra na nagtatapos sa ikaapat na kaso (dative), kasama ang mga pantig na nagsisimula sa Praṇava (Oṃ) at nagtatapos sa “svāhā,” dapat din niyang ipabigkas ang mga ito; pagkatapos nito, dapat niyang ipagawa ang mapalad na pagpapahayag ng “puṇyāha.”

Verse 17

परस्तात्तंत्रमग्नये स्वाहेत्यग्निमुखावधि । निर्वर्त्य पश्चात्प्राणाय स्वाहेत्यारभ्य पञ्चभिः

Pagkatapos nito, dapat niyang tapusin ang itinakdang ritwal sa pamamagitan ng pag-aalay (ng oblasyon) sa Apoy sa pagbigkas ng “svāhā,” hanggang sa punto kung saan ang ritwal ng Apoy ay natapos na. Pagkatapos, matapos itong magawa nang wasto, dapat niyang simulan ang (kasunod na) mga alay na may “svāhā” na nakatuon sa Prāṇa, na isinasagawa ang mga ito sa pangkat na lima.

Verse 18

साज्येन चरुणा पश्चादग्निं स्विष्टकृतं हुनेत् । पुनश्च प्रजपेत्सूक्तं रौद्रं ब्रह्माणि पञ्च च

Pagkaraan, maghandog sa apoy ng sviṣṭakṛt na alay gamit ang caru na niluto at hinaluan ng ghee. Pagkatapos, muling bigkasin ang Rudra-sūkta at ang limang Brahma-mantra, upang ganap na matapos ang ritwal na kalugud-lugod kay Panginoong Śiva.

Verse 19

महेशादिचतुर्व्यूहमन्त्रांश्च प्रजपेत्पुनः । हुत्वोपरिष्टात्तन्त्रन्तु स्वशाखोक्तेन वर्त्मना

Pagkatapos, muli niyang ulit-ulitin ang pagbigkas ng mga mantra ng apat na banal na pagpapahayag na nagsisimula kay Maheśa. At matapos maghandog ng mga alay, isagawa niya ang ritwal na tantriko ayon sa paraang itinuro sa sarili niyang sangay ng Veda (śākhā).

Verse 20

तत्तद्देवान्समुद्दिश्य सांगं कुर्य्याद्विचक्षणः । एवमग्निमुखाद्यं यत्कर्मतन्त्रम्प्रवर्त्तितम्

Matapos tawagin nang wasto ang bawat kaukulang diyos, ang maingat at marunong na nagsasagawa ay dapat gumanap ng ritwal kasama ang lahat ng itinakdang mga sangkap at pantulong. Sa ganitong paraan, ang buong kaayusan ng pagsamba—na nagsisimula sa pag-aalay sa banal na apoy—ay naipapatakbo ayon sa itinakdang pamamaraan.

Verse 21

अतः परं प्रजुहुयाद्विरजाहोममात्मनः । षड्विंशतत्त्वरूपेस्मिन्देहे लीनस्य शुद्धये

Pagkaraan nito, dapat isagawa nang wasto ang Virajā-homa para sa sarili, upang dalisayin ang nilalang na may katawan na nalubog sa katawang ito na binubuo ng dalawampu’t anim na tattva.

Verse 22

तत्त्वान्येतानि मद्देहे शुध्यन्तामित्यनुस्मरन् । तत्रात्मतत्त्वशुद्ध्यर्थं मन्त्रैरारुणकेतुकैः

Inaalala niya, “Nawa’y malinis ang mga tattva na ito sa aking katawan,” at pagkatapos, para sa pagdalisay ng ātma-tattva, ginamit niya ang mga mantrang kaugnay ng mga ritong Aruṇa at Ketuka, upang luminaw ang kaluluwa at maging karapat-dapat sa pagkakabatid kay Śiva.

Verse 23

पठ्यमानैः पृथिव्यादिपुरुषांतं क्रमान्मुने । साज्येन चरुणा मौनी शिवपादाम्बुजं स्मरन्

O pantas, habang ang mga pagbigkas ay isinasagawa ayon sa wastong ayos—mula sa prinsipyo ng Lupa hanggang sa Puruṣa—dapat siyang manatiling tahimik at nakatuon sa loob, maghandog ng caru (nilutong bigas) na hinaluan ng ghee, habang ninanamnam sa pagninilay ang mga paa-lotus ni Panginoong Śiva.

Verse 24

पृथिव्यादि च शब्दादि वागाद्यं पञ्चकं पुनः । श्रोत्राद्यञ्च शिरः पार्श्वपृष्ठोदरचतुष्टयम्

Ang “lupa at ang iba pa” ay ang limang magagaspang na sangkap; ang “tunog at ang iba pa” ay ang limang maseselang sangkap; at muli, ang “pananalita at ang iba pa” ay ang limang sangkap ng pagkilos. Kasama ang “pakikinig at ang iba pa” na limang sangkap ng pagkakabatid, at ang apat na pangkat—ulo, tagiliran, likod, at tiyan—ang lahat ng ito ang bumubuo sa kabuuang katawan.

Verse 25

जंघां च योजयेत्पश्चात्त्वगाद्यं धातुसप्तकम् । प्राणाद्यं पञ्चकं पश्चादन्नाद्यं कोशपञ्चकम्

Pagkaraan, ilagay sa isip (sa pagninilay) ang mga binti; sumunod ang pitong sangkap ng katawan na nagsisimula sa balat; saka ang pangkat na lima na nagsisimula sa prāṇa; at pagkatapos ang limang balot (kośa) na nagsisimula sa annamaya—upang isaayos ang mga sangkap ng katawan sa wastong pagkakasunod para sa pag-unawa sa yoga sa ilalim ng aral ni Śiva.

Verse 26

मनाश्चित्तं च बुद्धिश्चाहंकृतिः ख्यातिरेव च । संकल्पन्तु गुणाः पश्चात्प्रकृतिः पुरुषस्ततः

Binabanggit ang manas (isip), citta (taguan ng bakas), buddhi (talino), ahaṅkāra (diwang “ako”), at khyāti (pagkilalang mapaghiwalay). Pagkaraan ay saṅkalpa (pasya ng kalooban), saka ang mga guṇa; kasunod ang prakṛti at pagkatapos ang puruṣa. Sa ganitong ayos binibilang ang maseselang sangkap upang maihiwalay sa Panginoon, ang Kataas-taasang Pati.

Verse 27

पुरुषस्य तु भोक्तृत्वं प्रतिपन्नस्य भोजने । अन्तरंगतया तत्त्वपंचकं परिकीर्तितम्

Kapag ang puruṣa—ang kaluluwang may katawan—ay pumasok sa karanasan, naging tagatamasa kaugnay ng tinatamasa, kung gayon, ayon sa pagiging panloob (antaraṅgatā), ipinahahayag ang “pangkat ng limang prinsipyo” (tattva-pañcaka).

Verse 28

नियतिः कालरागश्च विद्या च तदनन्तरम् । कला च पंचकमिदं मयोत्पन्नम्मुनीश्वर

“Niyati (kaayusang kosmiko), Kāla (panahon), Rāga (pagkakapit/pagnanasa), at kasunod ang Vidyā (limitadong kaalaman), at gayundin ang Kalā (limitadong kakayahang kumilos): ang limang ito ay nagmula sa akin, O panginoon ng mga muni.”

Verse 29

मायान्तु प्रकृतिं विद्यादिति माया श्रुतीरिता । तज्जान्येतानि तत्त्वानि श्रुत्युक्तानि न संशयः

Alamin na ang Māyā ay ang Prakṛti (Kalikasan); kaya’t ang Māyā ay ipinahahayag sa mga Veda. Kaya unawain ang mga tattva na ito ayon sa turo ng Śruti—walang pag-aalinlangan.

Verse 30

कालस्वभावो नियतिरिति च श्रुतितब्रवीत् । एतत्पञ्चकमेवास्य पञ्चकञ्चक्रमुच्यते

Ipinahahayag ng Śruti: “Kāla (panahon), svabhāva (likas na kalikasan), at niyati (tadhana/kailangang mangyari).” Ang limang pangkat na ito ang tinatawag na “limang gulong” ng Kanya—ang siklong sanhi ng pamamahala ng Panginoon sa daigdig.

Verse 31

अजानन्पञ्चतत्त्वानि विद्वानपि च मूढधीः । निपत्याधस्तात्प्रकृतेरुपरिष्टात्पुमानयम्

Kahit siya’y marunong, kung hindi niya nauunawaan ang limang pangunahing tattva, tunay na nalilinlang ang kanyang isip. Ang taong iyon—ang kaluluwang ito—ay bumabagsak, nananatili sa ibaba ng Prakṛti at hindi makaangat lampas dito.

Verse 32

काकाक्षिन्यायमाश्रित्य वर्त्तते पार्श्वतोन्वहम् । विद्यातत्त्वमिदं प्रोक्तं शुद्धविद्यामहेश्वरौ

Umaasa sa kasabihang “mata ng uwak,” ito’y patuloy na gumagalaw mula sa isang panig tungo sa kabila. Ang prinsipyong ito’y ipinahahayag bilang katotohanan ng kaalaman—ang dalisay na Kaalaman mismo—si Maheśvara (Śiva).

Verse 33

सदाशिवश्च शक्तिश्च शिवश्चेदं तु पञ्चकम् । शिव तत्त्वमिदम्ब्रह्मन्प्रज्ञानब्रह्मवाग्यतः

Si Sadāśiva, ang Śakti, at si Śiva—magkakasama silang bumubuo sa limang-anyo ng katotohanang ito. O Brahman, ito ang prinsipyo ni Śiva (Śiva-tattva), gaya ng dakilang pahayag ng Veda: “Ang Kamalayan ay Brahman.”

Verse 34

पृथिव्यादिशिवांतं यत्तत्त्वजातं मुनीश्वर । स्वकारणलयद्वारा शुद्धिरस्य विधीयताम्

O panginoon sa mga muni, nawa’y malinis ang buong kalipunan ng mga tattva—mula sa lupa pataas hanggang kay Śiva—sa pamamagitan ng paglusaw sa bawat isa pabalik sa sarili nitong sanhi, sa landas ng muling pagbalik sa pinagmulan.

Verse 35

एकादशानां मन्त्राणाम्परस्मैपद पूर्वकम् । शिवज्योतिश्चतुर्थ्यन्तमिदम्पदमथोच्चरेत्

Para sa labing-isang mantra, unahin ang anyong pandiwa sa parasmaipada (aktibo); saka bigkasin ang salitang “Śiva-jyotiḥ” bilang itinakdang pada, na may hulíng anyong ikaapat na kaso (dative).

Verse 36

न ममेति वदेत्पश्चादुद्देशत्याग ईरितः । अतः परं विविद्यैति कपोतकायेति मन्त्रयोः

Pagkaraan, bigkasin ang “Hindi akin,”—ito ang ipinahahayag na pagtalikod sa pag-aangkin. Pagkatapos nito, dapat matutuhang wasto at isagawa ang dalawang mantra na nagsisimula sa “kapotakāya…”.

Verse 37

व्यापकाय पदस्यान्ते परमात्मन इत्यपि । शिवज्योतिश्चतुर्थ्यन्तं विश्वभूतपदम्पुनः

Sa dulo ng parirala, idagdag ang “sa Laganap-sa-Lahat,” at gayundin ang “sa Kataas-taasang Sarili.” Pagkaraan, sa hulíng anyong dative, bigkasin ang “sa Śiva-jyotiḥ—Liwanag (ng Kamalayan),” at muling idagdag ang “Yaong naging sansinukob.”

Verse 38

घसनोत्सुकशब्दञ्च चतुर्थ्यंतमथो वदेत् । परस्मैपदमुच्चार्य्य देवाय पदमुच्चरेत्

Pagkatapos, bigkasin ang salitang “ghasana-utsuka” na nagtatapos sa anyong datibo (ikaapat na kaso); matapos itong bigkasin sa parasmaipada, saka bigkasin ang “devāya,” na ang kahulugan ay “sa Deva.”

Verse 39

उत्तिष्ठस्वेति मन्त्रस्य विश्वरूपाय शब्दतः । पुरुषाय पदम्ब्रूयादोस्वाहेत्यस्य संवदेत्

Para sa mantrang nagsisimula sa “uttiṣṭhasva (Bumangon!)”, dapat bigkasin ang “viśvarūpa” (Ang May Lahat ng Anyo) sa wastong lugar; saka sabihin ang “puruṣa” (Ang Kataas-taasang Persona). Sa mantrang ito, bigkasin din ang “oṃ svāhā” bilang pangwakas.

Verse 40

लोकत्रयपदस्यान्ते व्यापिने परमात्मने । शिवायेदं न मम च पदम्ब्रूयादतः परम्

Sa pagtatapos ng anumang pagbigkas sa tatlong daigdig, pagkatapos nito ay ipahayag ang kataas-taasang pormula: “Ito ay para kay Śiva, hindi para sa akin”—bilang handog kay Śiva, ang Kataas-taasang Sarili na lumalaganap sa lahat.

Verse 41

स्व शाखोक्तप्रकारेण पुरस्तात्तन्त्रकर्म्म च । निर्वर्त्य सर्पिषा मिश्रं चरुम्प्राश्य पुरोधसे

Una, ayon sa paraang itinakda ng sariling sangay ng Veda, dapat niyang ganapin nang wasto ang mga paunang gawaing ritwal. Pagkaraan, ihanda ang caru (kaning handog) na hinaluan ng ghee, ialay ito sa purohita (pari ng ritwal), at kainin bilang prasāda na pinagpala.

Verse 42

प्रदद्याद्दक्षिणान्तस्मै हेमादिपरिबृंहिताम् । ब्रह्माणमुद्वास्य ततः प्रातरौपासनं हुनेत्

Pagkatapos, dapat niyang ihandog sa kanya ang dakṣiṇā (pangwakas na gantimpala), na pinalalago ng ginto at iba pa. Matapos igalang na pauwiin si Brahmā (tagapangulo ng ritwal), saka niya ganapin ang pang-umagang upāsanā, ang paghahandog sa apoy bilang araw-araw na pagsamba.

Verse 43

सं मां सिञ्चन्तु मरुत इति मन्त्रञ्जपेन्नरः । याते अग्न इत्यनेन मन्त्रेणाग्नौ प्रताप्य च

Dapat bigkasin ng tao ang mantra, “Nawa’y wisikan ako nang mainam ng mga Marut,” at pagkatapos, sa mantra na “O Agni, para sa Iyo…,” ay painitin din ito sa banal na apoy.

Verse 44

हस्तमग्नौ समारोप्य स्वात्मन्यद्वैतधामनि । प्राभातिकीं ततः सन्ध्यामुपास्यादित्यमप्यथ

Ipatong ang mga kamay sa banal na apoy at itatag ang kamalayan sa sariling Sarili—ang di-dalawang tahanan. Pagkaraan nito, isagawa ang pagsamba ng Sandhyā sa umaga; at pagkatapos, sambahin din nang may paggalang si Āditya (ang Araw).

Verse 45

उपस्थाय प्रविश्याप्सु नाभिदघ्नं प्रवेशयन् । तन्मन्त्रान्प्रजपेत्प्रीत्या निश्चलात्मा समुत्सुकः

Matapos ang paunang pagyukod, pumasok siya sa tubig at lumusong hanggang umabot sa pusod. Pagkatapos, na may isip na matatag at di-natitinag—masigasig at deboto—bigkasin nang may pag-ibig ang mismong mantra (para sa pagsamba kay Śiva).

Verse 46

आहिताग्निस्तु यः कुर्य्यात्प्राजापत्येष्टिमाहिते । श्रौते वैश्वानरे सम्यक्सर्ववेदसदक्षिणाम्

Ang sinumang āhitāgni, yaong nagtatag at nag-iingat ng mga banal na apoy, ay dapat magsagawa nang wasto ng handog na Prājāpatya sa apoy na itinalaga—ayon sa kautusang Śrauta, sa ritong Vaiśvānara—at magbigay ng nararapat na dakṣiṇā (kabayarang handog) na kaayon ng lahat ng Veda.

Verse 47

अथाग्निमात्मन्यारोप्य ब्राह्मणः प्रव्रजेद्गृहात् । सावित्रीप्रथमं पादं सावित्रीमित्युदीर्य च

Pagkatapos, sa paglalagak ng banal na apoy sa loob ng sarili, ang brāhmaṇa ay dapat lisanin ang tahanan bilang isang nagtalikod sa daigdig, binibigkas ang unang bahagi ng Sāvitrī (Gāyatrī) at sinasambit din ang salitang “Sāvitrī” bilang pagpapabanal.

Verse 48

प्रवेशयामि शब्दान्ते भूरोमिति च संवदेत् । द्वितीयम्पादमुच्चार्य्य सावित्रीमिति पूर्व्ववत्

Sa dulo ng pagbigkas na “praveśayāmi” (“ipinapasok/itinatatag ko”), dapat ding sambitin ang “bhūḥ” kasama ng “Om”. Pagkaraan, bigkasin ang ikalawang pāda at ilapat ang Sāvitrī (Gāyatrī) gaya ng dati.

Verse 49

प्रवेशयामि शब्दान्ते भुवरोमिति संवदेत् । तृतीयम्पादमुच्चार्य्य सावित्रीमित्यतः परम्

Sa dulo ng pagbigkas na “ipinapasok ko,” bigkasin ang “Oṃ” kasama ng “bhuvaḥ.” Pagkaraang mausal ang ikatlong pāda ng mantra, saka ito ipahayag bilang Sāvitrī (ang Gāyatrī) para sa susunod na pagsasanay.

Verse 50

प्रवेशयामि शब्दान्ते सुवरोमित्युदीरयेत् । त्रिपादमुच्चरेत्पूर्वं सावित्रीमित्यतः परम्

Sa dulo ng pagbigkas, banggitin ang mga salitang “suvarom” at “praveśayāmi.” Unang bigkasin ang Gāyatrī na may tatlong pāda; pagkatapos ay bigkasin ang Sāvitrī na mantra.

Verse 51

प्रवेशयामि शब्दान्ते भूर्भुवस्सुवरोमिति । उदीरयेत्परम्प्रीत्या निश्चलात्मा मुनीश्वर

“Sa dulo ng pagbigkas na ‘ipinapasok ko,’ isingit ang tunog na ‘Oṃ’ matapos ang mga vyāhṛti na ‘bhūḥ, bhuvaḥ, suvaḥ’. Sa sukdulang debosyon, ang pantas—na di natitinag ang loob—ay dapat bumigkas nito.”

Verse 52

इयम्भगवती साक्षाच्छंकरार्द्धशरीरिणी । पंचवक्त्रा दशभुजा विपञ्चनयनोज्ज्वला

Siya ang mismong Mapalad na Diyosa—hayag na nahahayag—na taglay si Śaṅkara bilang kalahati ng kanyang katawan. Siya’y may limang mukha, sampung bisig, at nagniningning sa kislap ng napakaraming mata.

Verse 53

नवरत्नकिरीटोद्यच्चन्द्र लेखावतंसिनी । शुद्धस्फटिकसंकाशा दयायुधधरा शुभा

Siya’y pinalamutian ng koronang may siyam na hiyas at isinusuot ang guhit ng gasuklay na buwan bilang palamuti. Nagniningning na parang dalisay na kristal, mapalad sa lahat ng paraan, at tangan niya ang “habag” mismo bilang sandata.

Verse 54

हारकेयूरकटककिंकिणीनूपुरादिभिः । भूषितावयवा दिव्यवसना रत्नभूषणा

Ang kanyang mga sangkap ay pinalamutian ng kuwintas, pulseras sa bisig, pulseras sa kamay, sinturong may kumakalansing na palawit, mga anklet, at iba pa. Nakadamit ng banal na kasuotan, siya’y nagniningning, pinalalamutian ng kumikislap na mga hiyas.

Verse 55

विष्णुना विधिना देवऋषिगंधर्व्वनायकैः । मानवैश्च सदा सेव्या सर्व्वात्मव्यापिनी शिवा

Siya—si Śivā, ang Sariling-Diwa na lumalaganap sa lahat ng nilalang—ay dapat laging igalang at paglingkuran ni Viṣṇu, ni Vidhī (si Brahmā na Tagapag-ayos), ng mga banal na rishi at mga pinuno ng Gandharva, at gayundin ng mga tao.

Verse 56

सदाशिवस्य देवस्य धर्मपत्नी मनोहरा । जगदम्बा त्रिजननी त्रिगुणा निर्गुणाप्यजा

Siya ang kaakit-akit at matuwid na kabiyak ng Panginoong Sadāśiva. Siya si Jagadambā, Ina ng sansinukob; si Trijanani, Ina ng tatlong daigdig; kumikilos sa tatlong guṇa ngunit lampas din sa mga guṇa—si Ajā, ang di-isinilang at walang pasimula.

Verse 57

इत्येवं संविचार्य्याथ गायत्रीं प्रजपेत्सुधीः । आदिदेवीं च त्रिपदां ब्राह्मणत्वादिदामजाम्

Pagkatapos magnilay nang ganito, ang marunong na nagsisikap ay dapat magbigkas ng Gāyatrī—ang sinaunang Diyosa, ang may tatlong hakbang (tatlong sukat), ang di-isinilang; mula sa Kanya sumisibol ang pagiging brāhmaṇa at iba pang katulad.

Verse 58

यो ह्यन्यथा जपेत्पापो गायत्री शिवरूपिणीम् । स पच्यते महाघोरे नरके कल्पसंख्यया

Ngunit ang makasalanang bumibigkas ng Gāyatrī—na ang mismong anyo ay si Śiva—sa maling paraan, ay lulutuin sa pinakakakila-kilabot na impiyerno sa loob ng napakaraming kalpa.

Verse 59

सा व्याहृतिभ्यः संजाता तास्वेव विलयं गता । ताश्च प्रणवसम्भूताः प्रणवे विलयं गता

Siya’y sumibol mula sa mga banal na pagbigkas (vyāhṛti) at muling nalusaw sa mismong mga pagbigkas na iyon. At ang mga vyāhṛti ay isinilang mula sa Praṇava (Oṃ) at sa huli’y nalulusaw pabalik sa Praṇava.

Verse 60

प्रणवस्सर्ववेदादिः प्रणवः शिववाचकः । मन्त्राधिराजराजश्च महाबीजं मनुः परः

Ang Praṇava (Oṃ) ang sinaunang pinagmulan at pasimula ng lahat ng Veda. Ang Praṇava ang tuwirang tanda ng Śiva. Ito ang hari ng mga hari sa lahat ng mantra, ang dakilang binhi (bīja) na pinakamataas, at ang pinakadakilang banal na pormula (manu).

Verse 61

शिवो वा प्रणवो ह्येष प्रणवो वा शिवः स्मृतः । वाच्यवाचकयोर्भेदो नात्यन्तं विद्यते यतः

Ang Praṇava (Oṃ) na ito ay tunay na Śiva, at ang Praṇava ay inaalala bilang si Śiva mismo. Sapagkat ang pagkakaiba ng ipinahihiwatig na Katotohanan (kahulugan) at ng tunog na nagpapahayag (salita) ay hindi ganap na hiwalay.

Verse 62

एनमेव महामन्त्रञ्जीवानाञ्च तनुत्यजाम् । काश्यां संश्राव्य मरणे दत्ते मुक्तिं परां शिवः

Ang dakilang Mantra na ito, kapag ipinadinig sa mga nilalang na may katawan sa sandaling iniiwan nila ang katawan sa Kāśī, ay ipinagkakaloob ni Śiva ang kataas-taasang paglaya—ang huling mokṣa.

Verse 63

तस्मादेकाक्षरन्देवं शिवं परमकारणम् । उपासते यतिश्रेष्ठा हृदयाम्भोजमध्यगम्

Kaya nga, sinasamba ng mga pinakadakilang asceta si Panginoong Śiva—ang Kataas-taasang Sanhi—na siyang iisang di-nasisirang pantig, nananahan sa gitna ng lotus ng puso.

Verse 64

मुमुक्षवोऽपरे धीरा विरक्ता लौकिका नराः । विषयान्मनसा ज्ञात्वोपासते परमं शिवम्

Ang iba pang matitibay na tao—bagaman makalupa sa katayuan, ngunit walang pagkakapit sa loob—na naghahangad ng kalayaan, inuunawa sa isip ang likas ng mga bagay na pandama at kaya sinasamba ang Kataas-taasang Panginoong Śiva.

Verse 65

एवं विलाप्य गायत्रीं प्रणवे शिववाचके । अहं वृक्षस्य रेरिवेत्यनुवाकं जपेत्पुनः

Sa gayon, matapos iugnay ang Gāyatrī sa Praṇava—“Om”, ang mismong bigkas na tumutukoy kay Śiva—dapat muling bigkasin sa japa ang anuvāka ng Veda na nagsisimula sa “ahaṃ vṛkṣasya rerive…”.

Verse 66

यश्छन्दसामृषभ इत्यनुवाकमुपक्रमात् । गोपायांतं जपन्पश्चादुत्थितोहमितीरयेत्

Simula sa anuvāka na nagsisimula sa “yaś chandasām ṛṣabhaḥ,” at ipagpatuloy hanggang sa bahaging nagtatapos sa “gopāyā,” bigkasin ito sa japa; pagkaraan, pagbangon mula sa upuan, sambitin: “Ako’y tumindig na.”

Verse 67

वदेज्जयेत्त्रिधा मन्दमध्योच्छ्रायक्रमान्मुने । प्रणवम्पूर्व्वमुद्धत्य सृष्टिस्थितिलयक्रमात्

O pantas, bigkasin at ulitin ito sa tatlong antas: marahan, katamtaman, at mataas. Unang itaas ang Praṇava (Oṃ), saka sumunod sa pagkakasunod ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw.

Verse 68

तेषामथ क्रमाद्भूयाद्भूस्संन्यस्तम्भुवस्तथा । संन्यस्तं सुवरित्युक्त्वा संन्यस्तं पदमुच्चरम्

Pagkaraan, ayon sa wastong pagkakasunod, para sa kanila ay muli niyang ilalagak (ang mantra) sa mga Vyāhṛti—Bhūḥ, Bhuvaḥ, at gayundin Suvaḥ—binibigkas ang bawat isa na may salitang “saṃnyasta” (na naitalaga/na naitanim), at sa gayon ay inuusal ang naitalagang pormula nang paisa-isang hakbang.

Verse 69

सर्वमंत्राद्यः प्रदेशे मयेति च पदं वदेत् । प्रणवं पूर्वमुद्धृत्य समष्टिं व्याहृतीर्वदेत्

Sa angkop na bahagi ng pagbigkas, dapat sabihin ang salitang “mayā” (“sa pamamagitan ko / para sa akin”). Pagkatapos bigkasin muna ang Praṇava na “Oṁ”, saka bigkasin ang mga Vyāhṛti nang sama-sama sa ganap na anyo (bhūḥ, bhuvaḥ, svaḥ).

Verse 70

समस्तमित्यतो ब्रूयान्मयेति च समब्रवीत् । सदाशिवं हृदि ध्यात्वा मंदादीति ततो मुने

Pagkatapos, bigkasin ang salitang “samastam,” at banggitin din ang “mayi” (“sa loob ko”). Pagkaraan nito, O pantas, pagnilayan si Sadāśiva sa puso, at saka bigkasin ang mantra na nagsisimula sa “maṁdā…”.

Verse 71

प्रैषमंत्रांस्तु जप्त्वैवं सावधानेन चेतसा । अभयं सर्वभूतेभ्यो मत्तः स्वाहेति संजपन्

Matapos bigkasin nang ganito ang mga itinakdang mantra, na may maingat at natitipong isipan, ipagpatuloy niya ang pagjapa: “Nawa’y maging walang takot ang lahat ng nilalang mula sa akin—svāhā,” at sa disiplina ng mantra ay itinatatag ang di-pananakit at mapalad na kaligtasan para sa lahat.

Verse 72

प्राच्यां दिश्यप उद्धृत्य प्रक्षिपेदजलिं ततः । शिखां यज्ञोपवीतं च यत्रोत्पाट्य च पाणिना

Pagbangon at pagharap sa silangan, dapat siyang maghandog ng isang dakot na tubig nang may paggalang. Pagkaraan, sa sarili niyang kamay—saan man siya naroroon—dapat niyang alisin (iwaksi) ang tuktok na buhol ng buhok (śikhā) at ang banal na sinulid (yajñopavīta), bilang tanda ng panloob na pagtalikod sa mundo habang bumabaling kay Śiva.

Verse 73

गृहीत्वा प्रणवं भूश्च समुद्रं गच्छ सम्वदेत् । वह्निजायां समुच्चार्य्य सोदकाञ्जलिना ततः

Taglay ang Praṇava na “Oṃ” kasama ang banal na pantig na “Bhūḥ”, pumunta sa karagatan at bigkasin ito nang may debosyon. Pagkaraan, bigkasin ito sa sagradong apoy at saka maghandog ng isang palad na tubig (añjali) bilang alay.

Verse 74

अप्सु हूयादथ प्रेषैरभिमंत्र्य त्रिधा त्वपः । प्राश्य तीरे समागत्य भूमौ वस्त्रादिकं त्यजेत्

Pagkatapos, magsagawa ng handog sa tubig; matapos basbasan ang tubig nang tatlong ulit sa itinakdang mga mantra, higupin ito. Pagdating sa pampang, ilapag sa lupa ang kasuotan at iba pang gamit.

Verse 75

उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा गच्छेस्सप्तपदाधिकम् । किञ्चिद्दूरमथाचार्यस्तिष्ठ तिष्ठेति संवदेत्

Nakaharap sa hilaga o sa silangan, lumakad nang bahagyang higit sa pitong hakbang. Pagkaraan, matapos lumayo nang kaunti, sasabihin ng ācārya (guro): “Huminto, huminto.”

Verse 76

लोकस्य व्यवहारार्थं कौपीनं दण्डमेव च । भगवन्स्वीकुरुष्वेति दद्यात्स्वेनैव पाणिना

Upang mapanatili ang wastong asal sa paningin ng daigdig, ihandog niya sa sariling kamay ang kaupīna (bahag) at ang daṇḍa (tungkod), na nagsasabi: “O Panginoon, tanggapin Mo ito.”

Verse 77

दत्त्वा सुदोरं कौपीनं काषायवसनं ततः । आच्छाद्याचम्य च द्वेधा त शिष्यमिति संवदेत्

Pagkaraan, matapos ibigay ang matibay na banal na tali, ang kaupīna (bahag), at ang kasuotang kulay okra (kāṣāya), binibihisan siya nang wasto ng guro at nililinis sa ācāmana (ritwal na pag-inom ng tubig). Pagkatapos, ayon sa ayos ng ritwal, ipahayag niya: “Ito na ngayon ang aking alagad.”

Verse 78

इन्द्रस्य वज्रोऽसि तत इति मन्त्रमुदाहरेत् । सम्प्रार्थ्य दण्डं गृह्णीयात्सखाय इति संजपन्

Dapat niyang bigkasin ang mantra: “Ikaw ang vajra (kulog na sandata) ni Indra; kaya…”. Pagkaraang taimtim na manalangin, kunin niya ang tungkod ng ritwal habang marahang inuusal: “(Tinatanggap ko ito) para sa pakikipagkaibigan/pakikisama.”

Verse 79

अथ गत्वा गुरोः पार्श्वं शिवपादांबुजं स्मरन् । प्रणमेद्दण्डवद्भूमौ त्रिवारं संयतात्मवान्

Pagkatapos, lumapit sa tabi ng Guru habang inaalala ang mga paang-lotus ni Śiva, ang disipulong may pagpipigil-sa-sarili ay dapat magpatirapa sa lupa na parang tungkod (ganap na pagpapatirapa), nang tatlong ulit.

Verse 80

पुनरुत्थाय च शनैः प्रेम्णा पश्यन्गुरुं निजम् । कृताञ्जलिपुटस्तिष्ठेद्गुरुपाद समीपतः

Pagkatapos, dahan-dahang tumindig muli, at tumingin nang may pag-ibig sa sariling Guru, dapat siyang tumayo malapit sa mga paa ng Guru na magkasalikop ang mga palad sa pagpupugay.

Verse 81

कर्म्मारम्भात्पूर्वमेव गृहीत्वा गोमयं शुभम् । स्थूलामलकमात्रेण कृत्वा पिण्डान्विशोषयेत

Bago simulan ang ritwal, dapat munang kumuha ng mapalad na dumi ng baka, hubugin ito bilang mga bilog na kasinglaki ng malaking bungang āmalaka, at patuyuin nang mabuti ang mga iyon.

Verse 82

सौरैस्तु किरणैरेव होमारम्भाग्निमध्यगान् । निक्षिप्य होमसम्पूर्त्तौ भस्म संगृह्य गोपयेत्

Sa pamamagitan lamang ng mga sinag ng araw, ilagay ang mga handog sa apoy na sinindihan para sa homa; at kapag natapos ang pag-aalay, tipunin ang banal na abo (bhasma) at ingatan ito nang maingat.

Verse 83

ततो गुरुस्समादाय विरजानलजं सितम् । भस्म तेनैव तं शिष्यमग्निरित्यादिभिः क्रमात्

Pagkatapos, kinuha ng Guru ang dalisay at maputing banal na abo na isinilang mula sa apoy na Virajā; at sa mismong abong iyon, sunod-sunod niyang binasbasan at itinalaga ang alagad, habang binibigkas ang mga itinakdang mantra na nagsisimula sa “Agni…”.

Verse 84

मंत्रैरंगानि संस्पृश्य मूर्द्धादिचरणान्ततः । ईशानाद्यैः पञ्चमंत्रै शिर आरभ्य सर्वतः

Sa paghipo sa mga bahagi ng katawan sa pamamagitan ng mga mantra—mula sa tuktok ng ulo hanggang sa mga paa—dapat isagawa ang aṅga-nyāsa sa buong katawan, simula sa ulo, gamit ang limang mantra na nagsisimula sa Īśāna, upang italaga at pabanalin ang katawan para sa pagsamba kay Śiva.

Verse 85

समुद्धृत्य विधानेन त्रिपुण्ड्रं धारयेत्ततः । त्रियायुषैस्त्र्यम्बकैश्च मूर्ध्न आरभ्य च क्रमात्

Matapos tipunin nang wasto ang banal na abo ayon sa itinakdang tuntunin, saka iguhit ang Tripuṇḍra. Mula sa ulo at sunod-sunod ayon sa kaayusan, gawin ito habang inuusal ang mga mantrang “nagkakaloob ng tatlong buhay” at ang mga panawagang Tryambaka.

Verse 86

ततस्सद्भक्तियुक्तेन चेतसा शिष्यसत्तमः । हृत्पंकजे समासीनं ध्यायेच्छिवमुमासखम्

Pagkaraan, ang pinakamainam na alagad, na may isip na puspos ng tunay na debosyon, ay magnilay kay Śiva—ang minamahal na asawa ni Umā—na nakaluklok sa lotus ng puso.

Verse 87

हस्तं निधाय शिरसि शिष्यस्य स गुरुर्वदेत् । त्रिवारं प्रणवं दक्षकर्णे ऋष्यादिसंयुतम्

Ipatong ng Guru ang kanyang kamay sa ulo ng alagad at magturo. Pagkaraan, sa kanang tainga ng alagad ay bigkasin niya ang Praṇava (Oṃ) nang tatlong ulit, kasama ang wastong mga sangkap ng tradisyon gaya ng Ṛṣi at iba pang paunang tuntunin.

Verse 88

ततः कृत्वा च करुणां प्रणवस्यार्थ मादिशेत् । षड्विधार्त्थपरि ज्ञानसहितं गुरुसत्तमः

Pagkatapos, dahil sa habag, ang pinakadakilang Guru ay dapat magturo sa alagad ng kahulugan ng Praṇava (Oṃ), kasama ang ganap na kaalamang sumasaklaw sa anim na uri (ng katotohanan at kahulugan), upang ang aral na ito’y maging tuwirang daan sa paglaya sa landas na Śaiva.

Verse 89

द्विषट्प्रकारं स गुरुं प्रणमेद्भुवि दण्डवत् । तदधीनो भवेन्नित्यं नान्यत्कर्म्म समाचरेत्

Ayon sa itinakdang paraan, dapat yumukod at magpatirapa sa Guru sa lupa na parang isang tungkod (ganap na pagpapatirapa). Manatiling laging nasa ilalim ng patnubay at kapangyarihan ng Guru, at iwasang gumawa ng anumang ibang gawain nang sariling pasya.

Verse 90

तदाज्ञया ततः शिष्यो वेदान्तार्थानुसारतः । शिवज्ञानपरो भूयात्सगुणागुणभेदतः

Pagkatapos, sa utos ng (guru), ang alagad—ayon sa diwa ng Vedānta—ay dapat maging ganap na nakatuon sa kaalaman kay Śiva, na may wastong pag-unawa sa pagkakaiba: si Śiva bilang may mga katangian (saguṇa) at bilang lampas sa mga katangian (nirguṇa).

Verse 91

ततस्तेनैव शिष्येण श्रवणाद्यंगपूर्व्वकम् । प्रभातिकाद्यनुष्ठानं जपान्ते कारयेद्गुरुः

Pagkatapos, dapat ipagawa ng Guru sa mismong alagad na iyon ang mga pagsasagawa sa umaga at mga kaugnay na pagtalima, na nauuna sa mga pantulong na disiplina na nagsisimula sa masusing pakikinig; at sa huli, tapusin ang lahat sa pag-uulit ng mantra (japa).

Verse 92

पूजां च मण्डले तस्मिन्कैलासप्रस्तराह्वये । शिवोदितेन मार्गेण शिष्यस्तत्रैव पूजयेत्

Sa banal na maṇḍala na tinatawag na “Kailāsa-prastara,” ang alagad ay magsagawa ng pagsamba roon mismo, ayon sa paraang ipinahayag ni Śiva.

Verse 93

देवन्नित्यमशक्तश्चेत्पूजितुं गुरुणा शुभम् । स्फाटिकं पीठिकोपेतं गृह्णीयाल्लिंगमैश्वरम्

Kung ang deboto ay palaging hindi makasagawa ng mapalad na pagsamba ayon sa itinakda ng Guru, nararapat niyang tanggapin at ingatan ang isang Īśvara-liṅga na yari sa kristal (sphaṭika), na may kasamang patungan (pīṭhikā).

Verse 94

वरं प्राणपरित्यागश्छेदनं शिरसोऽपि मे । न त्वनभ्यर्च्य भुञ्जीयां भगवन्तं त्रिलोचनम्

Para sa akin, higit na mabuti ang ialay ang buhay—kahit mapugutan pa ng ulo—kaysa kumain ng anuman nang hindi muna sumasamba sa Mapalad na Panginoong Tatlong-Mata (Śiva).

Verse 95

एवन्त्रिवारमुच्चार्य्य शपथं गुरुसन्निधौ । कुर्य्याद्दृढमनाश्शिष्यः शिवभक्तिसमुद्वहन्

Kaya nito, matapos bigkasin nang tatlong ulit ang panata sa harap ng Guru, ang alagad—matatag ang isip at taglay sa loob ang debosyon kay Panginoong Śiva—ay dapat itong patibayin, hindi matitinag.

Verse 96

तत एव महादेवं नित्यमुद्युक्तमानसः । पूजयेत्परया भक्त्या पञ्चावरणमार्गतः

Kaya nga, na laging gising at nakatuon ang isip, dapat sambahin si Mahādeva sa sukdulang debosyon, ayon sa landas ng limang paglalambong (pañcāvaraṇa-mārga).