Shloka 40

गजाननपूजा तथा औपासन-होमविधिः

Worship of Gajānana and the Procedure of Aupāsana-Homa

Devanagari script

लोकत्रयपदस्यान्ते व्यापिने परमात्मने । शिवायेदं न मम च पदम्ब्रूयादतः परम्

Transliteration

lokatrayapadasyānte vyāpine paramātmane | śivāyedaṃ na mama ca padambrūyādataḥ param

Translation

Sa pagtatapos ng anumang pagbigkas sa tatlong daigdig, pagkatapos nito ay ipahayag ang kataas-taasang pormula: “Ito ay para kay Śiva, hindi para sa akin”—bilang handog kay Śiva, ang Kataas-taasang Sarili na lumalaganap sa lahat.

Word by Word

• लोक: world
• लोक: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपद-रूपेण

• त्रय: three
• त्रय: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपद-रूपेण; संख्यावाचक

• पदस्य: of the word ‘lokatraya’
• पदस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘लोकत्रयस्य पदम्’ (the word/term ‘lokatraya’)

• अन्ते: at the end
• अन्ते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण

• व्यापिने: to the all-pervading
• व्यापिने: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: व्यापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘परमात्मने’)

• परमात्मने: to the Supreme Self
• परमात्मने: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: ‘परमः आत्मा’

• शिवाय: to Śiva
• शिवाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; सम्प्रदान

• इदम्: this
• इदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; मन्त्रांश-निर्देशे (this [word])

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• मम: my/mine
• मम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध

• च: and
• च: Sambandha/Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• पदम्: the word/term
• पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म

• ब्रूयात्: should say
• ब्रूयात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• अतः: thereafter
• अतः: Desha/Kala (देश/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb): ‘thereafter/from this’

• परम्: further/next
• परम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverbial accusative)

Speaker

Suta Goswami (narrating the Kailasha teachings as received in the Shiva Purana tradition)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches Shaiva surrender (śaraṇāgati): every act and recitation should end with dedication to Pati (Śiva), dissolving ego-ownership (“mine”) and turning karma into Shiva-offering that supports liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Linga-worship is fundamentally an offering (ārpaṇa). Saying “śivāyedaṃ na mama” seals the pūjā as belonging to Śiva alone, aligning the devotee with Saguna devotion while recognizing Śiva as the all-pervading Paramātman.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Conclude japa, pūjā, abhiṣeka, or any meritorious act with the dedication mantra “śivāyedaṃ na mama,” mentally offering the fruit to Śiva; this is especially fitting after Panchākṣara japa (“Om Namaḥ Śivāya”).