Rig Veda 9.91.3: Mandala 9, Sukta 91, Mantra 3

Sukta 9.91

Rishi: Rebha Kāśyapa (traditional; hymn-level)

Devata: Soma Pavamāna (with Indra/Sūrya imagery intertwined)

Chandas: Jagatī (probable; confirm metrically)

Samhita Patha (Devanagari)

वृषा वृष्णे रोरुवदंशुरस्मै पवमानो रुशदीर्ते पयो गोः । सहस्रमृक्वा पथिभिर्वचोविदध्वस्मभिः सूरो अण्वं वि याति ॥

Recitation with translationRig Veda 9.91.3

Transliteration

vṛ́ṣā vṛ́ṣṇe rórūvad aṃśúr asmai pávamāno rúśad īrte páyo góḥ | sahásram ṛ́kvā pathíbhiḥ vacovíd adhvásmabhiḥ sū́ro aṇvám ví yāti ||

Translation

Isang Toro para sa Toro, ang humahahaling na sinag para sa kanya; nilinis, siya ay tumataas na nagniningning, ang gatas ng Baka. Isang mangunguna na may libong boses, nakakakilala ng salita, sa landas namin ang Araw ay sumusulong, kumakalat ang kanyang banayad na kurso.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वृषा: the bull (vigorous one)
• वृषा: Kartā
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक) < √वृष् (वर्षणे/सेचने)

• वृष्णे: for the bull / to the strong one
• वृष्णे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• रोरुवत्: roars, resounds
• रोरुवत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रु (शब्दे) (intensive: रो-रु-)

• अंशुः: the Soma-stalk / ray
• अंशुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अंशु (प्रातिपदिक)

• अस्मै: to him
• अस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पवमानः: being purified (Soma)
• पवमानः: Kartā
• Type: Participle
• Root: पवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √पू (पवने/शोधने)

• रुशदीर्ते: moves/streams forth shining
• रुशदीर्ते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ईर् (गत्यर्थे/प्रेरणे) with preverb रुशद्- (as adverbial qualifier ‘shining’)

• पयः: milk; sap; (Soma-)juice
• पयः: Karma
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)

• गोः: of the cow
• गोः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: Karma
• Type: Numeral
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• ऋक्वा: the singer of ṛc-verses
• ऋक्वा: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऋक्वन् (प्रातिपदिक)

• पथिभिः: by/with paths
• पथिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: पथि (प्रातिपदिक; ‘path’)

• वचोविद्: knower/finder of speech (hymns)
• वचोविद्: Kartā
• Type: Adjective/Noun
• Root: वचस् + √विद् (ज्ञाने) (समास: वचो-विद्)

• अध्व: the course/road
• अध्व: Karma
• Type: Noun
• Root: अध्वन् (प्रातिपदिक)

• अस्मभिः: by us / with us
• अस्मभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूरः: the sun; the shining one
• सूरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• अण्वम्: the narrow (track); the subtle course
• अण्वम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अण्व (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, widely
• वि: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• याति: goes, moves
• याति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (गत्यर्थे)