Rig Veda 9.86.36: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 36

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/Composite Soma-Pavamāna tradition (Book 9 is largely a collection of Soma hymns from multiple seers)

Devata: Soma Pavamāna (purifying Soma)

Chandas: Jagatī (probable; standard for many RV 9.86 verses)

Samhita Patha (Devanagari)

सप्त स्वसारो अभि मातरः शिशुं नवं जज्ञानं जेन्यं विपश्चितम् । अपां गन्धर्वं दिव्यं नृचक्षसं सोमं विश्वस्य भुवनस्य राजसे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.86.36

Transliteration

sapta svasā́ro abhí mā́taraḥ śiśúṃ návaṃ jajñānám jényam vipaścítam | apā́ṃ gandharváṃ divyáṃ nṛcákṣasaṃ sómaṃ víśvasya bhúvanasya rājáse ||

Translation

The seven sisters, the Mothers, gather around and bring to birth the new Child—victorious, all-discerning. They reveal Soma, the divine Gandharva in the waters, the seer of men, to be the kingly power of the whole world of becoming.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सप्त: seven
• सप्त: विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: सप्तन् (संख्याशब्द)

• स्वसारः: sisters
• स्वसारः: कर्तृ (जज्ञा-नं प्रति)
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• अभि: towards, unto
• अभि: दिशा/सम्बन्ध (माातरः इत्यस्य)
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: अभि

• मातरः: mothers
• मातरः: कर्तृ (जज्ञा-नं प्रति)
• Type: Noun
• Root: मातृ (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• शिशुम्: the child
• शिशुम्: कर्म (जज्ञा-नं प्रति)
• Type: Noun
• Root: शिशु (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• नवम्: new
• नवम्: विशेषणम् (कर्मपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: नव (विशेषण-प्रातिपदिक)

• जज्ञानम्: born, newly produced
• जज्ञानम्: विशेषणम् (कर्मपदस्य)
• Type: Participle (past passive/PPP used adjectivally)
• Root: √जन् (जनि) + क्त (भूतकृदन्त)

• जेन्यम्: noble, worthy, of good lineage
• जेन्यम्: विशेषणम् (कर्मपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: जेन्य (विशेषण-प्रातिपदिक; √जि/जन्य-सम्बन्ध)

• विपश्चितम्: wise, discerning
• विपश्चितम्: विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: विपश्चित् (विशेषण-प्रातिपदिक)

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: सम्बन्ध (गन्धर्वम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अप्/आप् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• गन्धर्वम्: Gandharva (celestial being); here: the Gandharva of the waters
• गन्धर्वम्: कर्म/सम्बोधन-रूपेण स्तुत्यः (सोमं प्रति विशेषण-भावः)
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• दिव्यम्: heavenly, divine
• दिव्यम्: विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (विशेषण-प्रातिपदिक)

• नृचक्षसम्: having men as his gaze / seeing men; man-observing
• नृचक्षसम्: विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: नृ-चक्षस् (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; चक्षस् ‘दृष्टि’)

• सोमम्: Soma
• सोमम्: कर्म (स्तुत्य/उपस्थाप्यः)
• Type: Noun
• Root: सोम (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)

• विश्वस्य: of all, of the whole
• विश्वस्य: सम्बन्ध (भुवनस्य इत्यस्य)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)

• भुवनस्य: of the world, of existence
• भुवनस्य: सम्बन्ध (राजसे इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: भुवन (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक; √भू)

• राजसे: as/for the king (to the king)
• राजसे: सम्प्रदान/उद्देश्य (स्तुत्यः—‘राजा’ इति)
• Type: Noun (predicative/epithet)
• Root: राजन् (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)