Rig Veda 5.59.2: Mandala 5, Sukta 59, Mantra 2

Sukta 5.59

Rishi: Atri (Atrayas) — traditional attribution for RV 5.59

Devata: Maruts

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अमादेषां भियसा भूमिरेजति नौर्न पूर्णा क्षरति व्यथिर्यती । दूरेदृशो ये चितयन्त एमभिरन्तर्महे विदथे येतिरे नरः ॥

Recitation with translationRig Veda 5.59.2

Transliteration

ámād eṣā́m bhiyásā bhū́mir ejati náur ná pūrṇā́ kṣarati vyáthir yatī́ | dūré-dṛśo yé citáyanta émabhir antár mahé vidáthe yetire náraḥ ||

Translation

Mula sa kanilang presensya at takot, ang lupa ay nanginginig; tulad ng isang punong barko ang kumikilos na kaguluhan ay bumubuhos at umaapaw. Malayo ang paningin ng mga bayaning ito na nakapansin sa kanilang mga pagsalakay; sila ay pumapasok sa loob ng dakilang kapulungan ng kamalayan, dumarating sa panloob na sesyon kung saan ang Katotohanan ay itinatag.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अमात्: from close by; suddenly
• अमात्: Apādāna
• Type: Indeclinable
• Root: अमा (अव्यय-प्रातिपदिक) / अम् (धातु, ‘पीडने/हिंसायाम्’ इत्यादि; यहाँ अव्यय ‘अमा’)

• एषाम्: of these (them)
• एषाम्: Sambandha (Genitive)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भियसा: by/with fear
• भियसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: भियस् (प्रातिपदिक) < √भी (भय)

• भूमिः: the earth
• भूमिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)

• रेजति: trembles
• रेजति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रेज् (कम्पने)

• नौः: a ship
• नौः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नौ (प्रातिपदिक)

• न: like; as
• न: (सम्बन्ध/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• पूर्णा: full
• पूर्णा: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक) < √पॄ (पूरणे)

• क्षरति: leaks; flows out
• क्षरति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √क्षर् (स्रवणे/गलने)

• व्यथिः: distress; agitation
• व्यथिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: व्यथि (प्रातिपदिक) < √व्यथ् (पीडने/कम्पने)

• यती: (as) it goes on; moving onward (f.)
• यती: Kartā (व्यथिः इत्यस्य सह-कर्तृभावे/समुच्चये)
• Type: Noun
• Root: यती (प्रातिपदिक; स्त्री) < √यत्/√यम् (प्रयत्न/निग्रह) अथवा ‘यति’ (संयमी) का स्त्रीरूप

• दूरेदृशः: far-seeing
• दूरेदृशः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: दूर + दृश् (प्रातिपदिक-समास; ‘दूरं पश्यन्ति’)

• ये: who
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चितयन्त: they perceive; they notice
• चितयन्त: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √चित् (चेतने/बोधने) → चितयति (णिजन्त)

• एमभिः: with onsets/impulses; with attacks
• एमभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: एम (प्रातिपदिक; ‘गमन/वेग/आक्रमण’ अर्थे वैदिक)

• अन्तः: within
• अन्तः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तर् (अव्यय/उपसर्गीय)

• महे: in the great (one)
• महे: Adhikaraṇa (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: महा/मह् (प्रातिपदिक) < √मह् (पूजायाम्/वृद्धौ)

• विदथे: in the assembly/ritual gathering
• विदथे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक; ‘सभा/यज्ञ-समागम’)

• येतिरे: they have gone; they proceed
• येतिरे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (गत्यर्थ) → येति (वैदिक) / इ (गमन) रूपसाम्य; यहाँ ‘येतिरे’ = परिपूर्ण-भूतकालिक/लिट् 3पु बहु आत्मनेपदम् (वैदिक)

• नरः: men; heroes
• नरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)