Rig Veda 3.3.2: Mandala 3, Sukta 3, Mantra 2

Sukta 3.3

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni (as dūta and purohita)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अन्तर्दूतो रोदसी दस्म ईयते होता निषत्तो मनुषः पुरोहितः । क्षयं बृहन्तं परि भूषति द्युभिर्देवेभिरग्निरिषितो धियावसुः ॥

Recitation with translationRig Veda 3.3.2

Transliteration

antár dūtó rodasī dasmá īyate hotā́ níṣatto mánuṣaḥ puróhitaḥ | kṣáyaṃ bṛhántam pári bhūṣati dyúbhir devébhir agnír iṣitó dhiyā́vasuḥ ||

Translation

Bilang ang mensaherong panloob sa pagitan ng dalawang mundo, ang kahanga-hangang isa ay gumagalaw; ang tagatawag, na nakaupo sa loob ng tao, na nakalagay sa unahan bilang gabay na pari. Kanyang pinalamutian ang lahat sa paligid ng malawak na tahanan ng mga nagniningning na kapangyarihan; si Agni, na tinutulak ng mga diyos, na mayaman sa yaman ng inspiradong pag-iisip.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अन्तः: within, inwardly
• अन्तः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तर् (प्रातिपदिक) / अव्यय-रूप

• दूतः: messenger
• दूतः: Kartā
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: Karma
• Type: Noun
• Root: रोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व/द्विवचन-प्रयोग)

• दस्मः: wondrous, marvelous
• दस्मः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: दस्म (प्रातिपदिक)

• ईयते: goes, moves
• ईयते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: इ (धातु) [Vedic: ईयते]

• होता: Hotṛ-priest, invoker
• होता: Kartā
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिक)

• निषत्तः: seated down, having sat
• निषत्तः: Kartā
• Type: Participle
• Root: नि-षद् (धातु) → निषन्न/निषत्त (कृदन्त)

• मनुषः: of Manu; of mankind
• मनुषः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक) → मनुष्य/मनुष (Vedic)

• पुरोहितः: house-priest, placed in front
• पुरोहितः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पुरो-हित (प्रातिपदिक)

• क्षयम्: dwelling, abode
• क्षयम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक)

• बृहन्तम्: great, lofty
• बृहन्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• परि: around, all around
• परि: Upasarga
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• भूषति: adorns, makes splendid
• भूषति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: भूष् (धातु)

• द्युभिः: with lights/radiances; with days (bright powers)
• द्युभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: द्यु (प्रातिपदिक)

• देवेभिः: with the gods
• देवेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• इषितः: impelled, set in motion
• इषितः: Kartā
• Type: Participle
• Root: इष् (धातु) → इषित (कृदन्त)

• धियावसुः: whose wealth is prayer/thought; rich in devotion
• धियावसुः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: धियावसु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)