Rig Veda 10.14.2: Mandala 10, Sukta 14, Mantra 2

Sukta 10.14

Devata: Yama (with Pitṛs implied)

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

यमो नो गातुं प्रथमो विवेद नैषा गव्यूतिरपभर्तवा उ । यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुरेना जज्ञानाः पथ्या अनु स्वाः ॥

Recitation with translationRig Veda 10.14.2

Transliteration

yamó no gātúṃ prathamó viveda náiṣā gavyū́tir apabhártavā u | yátrā naḥ pū́rve pitáraḥ paréyur enā́ jajñānā́ḥ pathyā̀(ḥ) ánu svā́ḥ ||

Translation

Si Yama ang unang nakakita sa atin ng daanan; itong landas ng mga sinag ay hindi maaaring alisin. Kung saan ang aming mga naunang mga Ama ay nagdaan, sa mga sariling-buhay na landas na iyon, kami rin, na nakikilala ang mga ito, ay sumusunod.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यमः: Yama
• यमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक) < यम् (धातु ‘नियमने/यमने’)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गातुम्: the path / way
• गातुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गातु (प्रातिपदिक; ‘गम्’ धातोः तुन्प्रत्ययान्तः ‘गमन-पथः/मार्गः’)

• प्रथमः: first
• प्रथमः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• विवेद: found out / discovered
• विवेद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु ‘ज्ञाने’), वि-उपसर्ग

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• एषा: this
• एषा: कर्तृ/विषय (अस्ति-लुप्ते वाक्ये)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गव्यूतिः: the cattle-track; the (well-trodden) path
• गव्यूतिः: कर्तृ/विषय
• Type: Noun
• Root: गव्यूति (प्रातिपदिक; ‘गो-मार्ग/गवां पन्थाः’)

• अपभर्तवै: to be taken away / to be removed
• अपभर्तवै: प्रयोजन (infinitive of purpose)
• Type: Verb (Infinitive)
• Root: अप-भृत् (धातु ‘भरणे’), अप-उपसर्ग; तुमुन्-प्रायः दातिव-रूपः (इन्फिनिटिव)

• उ: indeed
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (सम्बन्ध-अव्यय)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पूर्वे: former / earlier
• पूर्वे: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• पितरः: the Fathers / ancestors
• पितरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• परेयुः: went forth / departed
• परेयुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु ‘गत्यर्थः’), परा-उपसर्ग

• एना: by this (way)
• एना: करण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक), एना-रूप

• जज्ञानाः: knowing / having known
• जज्ञानाः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Participle
• Root: ज्ञा (धातु ‘अवबोधने’), जन्-प्रत्यय?; here: √ज्ञा perfect participle

• पथ्या: by the path-like (route) / along the path
• पथ्या: करण
• Type: Adjective
• Root: पथ्य (प्रातिपदिक; ‘पथ-सम्बन्धी/मार्ग्य’)

• अनु: after / along
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• स्वाः: their own
• स्वाः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: स्व (प्रातिपदिक)