Rig Veda 1.175.3: Mandala 1, Sukta 175, Mantra 3

Sukta 1.175

Rishi: Vasiṣṭha (traditional; verify)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं हि शूरः सनिता चोदयो मनुषो रथम् । सहावान्दस्युमव्रतमोषः पात्रं न शोचिषा ॥

Transliteration

tváṃ hí śūráḥ sánitā codáyo mánuṣo rátham | sahávān dásyum avratám óṣaḥ pā́traṃ ná śóciṣā ||

Translation

Sapagkat ikaw ang bayani, ang tagapanalo, na nagtutulak sa karwahe ng tao. Malakas sa iyong kapangyarihan, sinusunog mo ang walang batas na Dasyu, na parang sisidlan na may liwanag, nililinis ang kasangkapan upang makalusong ang paglalakbay ng kaluluwa.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: thou (you)
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• शूरः: hero, valiant one
• शूरः: कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण विशेषण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• सनिता: winner, gainer
• सनिता: कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सनि (प्रातिपदिक; √सन्/सन् ‘to gain, win’ से)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• उदयः: raiser, impeller (one who sets in motion)
• उदयः: कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उदय (प्रातिपदिक; √उद्-इ/√इ ‘to go up, rise’ से)

• मनुषः: of Manu (i.e., of mankind/Manu’s)
• मनुषः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• सहावान्: mighty, powerful; having strength
• सहावान्: कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहावत्/सहावन् (प्रातिपदिक; ‘सह’ + वत्/वन् ‘possessing’)

• दस्युम्: Dasyu (hostile/raiding foe)
• दस्युम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दस्यु (प्रातिपदिक)

• अव्रतम्: lawless, without sacred observance
• अव्रतम्: कर्म (विशेष्य-विशेषणभावेन)
• Type: Adjective
• Root: अ-व्रत (प्रातिपदिक; नञ्-समास)

• ओषः: thou burnest/consumest
• ओषः: क्रिया
• Type: Verb (finite, Vedic present) / verbal noun-like usage
• Root: ओष (प्रातिपदिक; √उष्/√वश्? वैदिक ‘to burn/consume’ अर्थे; यहाँ ‘दहति/क्षपयति’ भाव)

• पात्रम्: vessel, bowl
• पात्रम्: उपमान (उपमेयस्य कर्म-रूपेण; ‘like a vessel’)
• Type: Noun
• Root: पात्र (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमानार्थक अव्यय)

• शोचिषा: with flame, with blazing fire
• शोचिषा: करण
• Type: Noun
• Root: शोचिस् (प्रातिपदिक)