Sarga 35

Verse 1

उपास्य रात्रिशेषं तु शोणाकूले महर्षिभि:।निशायां सुप्रभातायां विश्वामित्रोऽभ्यभाषत।।1.35.1।।

Matapos sambahin at palipasin ang nalalabing bahagi ng gabi sa pampang ng Ilog Śoṇā kasama ng mga dakilang rishi, sa bukang-liwayway ay nagsalita si Viśvāmitra.

Verse 2

सुप्रभाता निशा राम पूर्वा सन्ध्या प्रवर्तते।उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते गमनायाभिरोचय ।।1.35.2।।

“Rāma, maliwanag na ang gabi at sumisikat na ang bukang-liwayway; nagsimula na ang pang-umagang sandhyā para sa mga ritwal. Bumangon, bumangon—nawa’y maging mapalad ka. Ihanda mo ang sarili sa paglalakbay.”

Verse 3

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् ।गमनं रोचयामास वाक्यं चेदमुवाच ह।।1.35.3।।

“Nang marinig ang kanyang mga salita, isinagawa ni Rāma ang mga ritwal sa umaga; inihanda niya ang sarili sa pag-alis, at saka niya binigkas ang mga salitang ito.”

Verse 4

अयं शोणश्शुभजलोऽगाध: पुलिनमण्डित:।कतरेण पथा ब्रह्मन् सन्तरिष्यामहे वयम्।।1.35.4।।

O Brahman na nakakabatid, ang ilog na Śoṇa ay may mapalad na tubig, malalim, at pinalalamutian ng mga pampang na buhangin. Saang daan tayo tatawid?

Verse 5

एवमुक्तस्तु रामेण विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम् ।एष पन्था मयोद्दिष्टो येन यान्ति महर्षय:।।1.35.5।।

Nang masabi ito ni Rāma, sumagot si Viśvāmitra: “Ito ang landas na itinuro ko—ang mismong daang tinatahak ng mga dakilang ṛṣi.”

Verse 6

एवमुक्ता महर्षयो विश्वामित्रेण धीमता।पश्यन्तस्ते प्रयाता वै वनानि विविधानि च।।1.35.6।।

Sa gayong tagubilin ng marunong na si Viśvāmitra, ang mga dakilang ṛṣi ay nagpatuloy, minamasdan ang sari-saring kagubatan sa kanilang daraanan.

Verse 7

ते गत्वा दूरमध्वानं गतेऽर्धदिवसे तदा।जाह्नवीं सरितां श्रेष्ठां ददृशुर्मुनिसेविताम्।।1.35.7।।

Matapos tahakin ang mahabang landas, at nang lumipas na ang kalahati ng araw, namataan nila ang Jahnavī—pinakamainam sa mga ilog—na iginagalang at dinadalaw ng mga muni.

Verse 8

तां दृष्ट्वा पुण्यसलिलां हंससारससेविताम्।बभूवुर्मुदिता स्सर्वे मुनयस्सह राघवा:।।1.35.8।।

Pagkakita nila sa ilog na yaon, na banal ang tubig at pinapalamutian ng mga gansa at tagak, napuno ng galak ang lahat ng mga muni, kasama ang mga Rāghava.

Verse 9

तस्यास्तीरे ततश्चक्रुस्त आवासपरिग्रहम्।ततस्स्नात्वा यथान्यायं सन्तर्प्य पितृदेवता:।।1.35.9।।हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद्धवि: ।विविशुर्जाह्नवीतीरे शुचौ मुदितमानसा:।।1.35.10।।विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्तत:।

Pagkaraan, sa pampang ng ilog na yaon ay itinayo nila ang pansamantalang tirahan. Nang makapaligo ayon sa kaugalian at makapaghandog ng mga pag-aalay ng tubig sa mga ninunong diyos, isinagawa nila ang mga agnihotra; at matapos tikman ang nalalabing handog—na wari’y amṛta—na may galak ang puso, nagtungo sila sa dalisay na pampang ng Jāhnavī, pinalilibutan sa lahat ng panig ang dakilang-loob na si Viśvāmitra.

Verse 10

तस्यास्तीरे ततश्चक्रुस्त आवासपरिग्रहम्।ततस्स्नात्वा यथान्यायं सन्तर्प्य पितृदेवता:।।1.35.9।।हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद्धवि: ।विविशुर्जाह्नवीतीरे शुचौ मुदितमानसा:।।1.35.10।।विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्तत:।

Sa pampang ng ilog ay nagtatag sila ng kanilang himpilan. Pagkaligo ayon sa kaugalian, naghandog sila ng nararapat na alay at libasyon sa mga Pitṛ at sa mga diyos; isinagawa ang mga agnihotra, at tinanggap ang nalalabing handog na wari’y amṛta sa kadalisayan. Taglay ang masayang kalooban, pumasok sila sa banal na pampang ng Jahnavī, pinalilibutan sa lahat ng dako ang dakilang-loob na Viśvāmitra.

Verse 11

अथ तत्र तदा रामो विश्वामित्रमथाब्रवीत्।।1.35.11।। भगवन् श्रोतुमिच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम्।त्रैलोक्यं कथमाक्रम्य गता नदनदीपतिम्।।1.35.12।।

At doon nga, sinabi ni Rāma kay Viśvāmitra: “Bhagavān, nais kong marinig ang tungkol sa Ilog Gaṅgā, ang ilog na dumadaloy sa tatlong landas. Paano niya nalampasan ang tatlong daigdig at nakarating sa panginoon ng mga ilog—ang dagat?”

Verse 12

अथ तत्र तदा रामो विश्वामित्रमथाब्रवीत्।।1.35.11।। भगवन् श्रोतुमिच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम्।त्रैलोक्यं कथमाक्रम्य गता नदनदीपतिम्।।1.35.12।।

Nang maudyukan ng mga salita ni Rāma, ang dakilang muni na si Viśvāmitra ay nagsimulang isalaysay ang kapanganakan ng Gaṅgā at ang kanyang pagdaloy at paglawak pagkatapos noon.

Verse 13

चोदितो रामवाक्येन विश्वामित्रो महामुनि:।वृद्धिं जन्म च गङ्गाया वक्तुमेवोपचक्रमे।।1.35.13।।

Nang maudyukan ng mga salita ni Rāma, ang dakilang muni na si Viśvāmitra ay nagsimulang isalaysay ang kapanganakan ng Gaṅgā at ang kanyang pagdaloy at paglawak pagkatapos noon.

Verse 14

शैलेन्द्रो हिमवान्नाम धातूनामाकरो महान्।तस्य कन्याद्वयं राम रूपेणाप्रतिमं भुवि।।1.35.14।।

“O Rāma, may isang hari ng mga bundok na nagngangalang Himavān, isang dakilang imbakan ng mga metal at mineral. Siya’y may dalawang anak na babae, na sa kagandahan ay walang kapantay sa daigdig.”

Verse 15

या मेरुदुहिता राम तयोर्माता सुमध्यमा।नाम्ना मनोरमा नाम पत्नी हिमवत: प्रिया।।1.35.15।।

“O Rāma, ang kanilang ina—may payat na baywang—ay anak ni Meru; ang minamahal na asawa ni Himavān, na tanyag sa pangalang Manoramā.”

Verse 16

तस्यां गङ्गेयमभवज्ज्येष्ठा हिमवतस्सुता।उमा नाम द्वितीयाभून्नाम्ना तस्यैव राघव।।1.35.16।।

“Mula sa kanya isinilang ang Gaṅgā na ito, ang panganay na anak na babae ni Himavān. Ang ikalawang anak na babae, O Rāghava, ay isinilang din sa kanya at nakilala sa pangalang Umā.”

Verse 17

अथ ज्येष्ठां सुरास्सर्वे देवतार्थचिकीर्षया। शैलेन्द्रं वरयामासुर्गङ्गां त्रिपथगां नदीम्।।1.35.17।।

“Pagkaraan, ang lahat ng mga deva, na nagnanais gampanan ang isang banal na layunin, ay humiling sa panginoon ng bundok ng kanyang panganay na anak—si Gaṅgā, ang ilog na dumadaloy sa tatlong landas.”

Verse 18

ददौ धर्मेण हिमवान् तनयां लोकपावनीम्।स्वच्छन्दपथगां गङ्गां त्रैलोक्यहितकाम्यया।।1.35.18।।

Nagnanais ng kapakanan ng tatlong daigdig, si Himavān—alinsunod sa dharma—ay ibinigay ang kaniyang anak na si Gaṅgā, tagapaglinis ng mga mundo, na dumadaloy sa sariling malayang landas.

Verse 19

प्रतिगृह्य ततो देवास्त्रिलोकहितकारिण:।गङ्गामादाय तेऽगच्छन् कृतार्थेनान्तरात्मना।।1.35.19।।

Pagkaraan, tinanggap ng mga deva—na naglalayon sa kabutihan ng tatlong daigdig—si Gaṅgā; at kinuha siya, sila’y lumisan na ang kalooban ay lihim na ganap at nasiyahan.

Verse 20

या चान्या शैलदुहिता कन्यासीद्रघुनन्दन।उग्रं सा व्रतमास्थाय तपस्तेपे तपोधना।।1.35.20।।

At ang isa pang anak na babae ng bundok, O ligaya ng angkan ni Raghu, ay isang dalagang ang yaman ay tapas; tinanggap niya ang isang mabagsik na panata at nagsagawa ng matinding pag-aayuno at pagninilay.

Verse 21

उग्रेण तपसा युक्तां ददौ शैलवरस्सुताम्।रुद्रायाप्रतिरूपाय उमां लोकनमस्कृताम्।।1.35.21।।

Si Himavān, pinakamainam sa mga bundok, ay ibinigay sa walang kapantay na Rudra ang kaniyang anak na si Umā—pinatibay ng mabagsik na tapas at sinasamba ng buong daigdig.

Verse 22

एते ते शैलराजस्य सुते लोकनमस्कृते।गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा उमादेवी च राघव।।1.35.22।।

O Rāghava, ito ang dalawang anak na babae ng Hari ng mga Bundok, na sinasamba ng daigdig: si Gaṅgā, ang pinakadakila sa mga ilog, at ang diyosang Umā rin.

Verse 23

एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा त्रिपथगा नदी।खं गता प्रथमं तात गतिं गतिमतां वर ।।1.35.23।।

O anak, pinakamainam sa mga mabilis kumilos, naisalaysay ko na sa iyo ang lahat: kung paanong ang ilog na tatlong-daanan, si Gaṅgā, ay unang nakaabot sa langit.

Verse 24

सैषा सुरनदी रम्या शैलेन्द्रस्य सुता तदा।सुरलोकं समारूढा विपापा जलवाहिनी।।1.35.24।।

Kaya yaong kaibig-ibig na banal na ilog—anak ni Himavān—ay umakyat noon sa daigdig ng mga diyos, isang agos na nag-aalis ng kasalanan at nagdadala ng kaniyang mga tubig.