Adhyaya 76
Purva BhagaThird QuarterAdhyaya 76117 Verses

Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna (Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata)

Napansin ni Nārada na ang mga hari ay sumisibol at nawawala ayon sa karma, kaya’t tinanong niya kung bakit si Kārtavīryārjuna ay natatanging pinaglilingkuran ng daigdig. Ipinaliwanag ni Sanatkumāra na siya’y pagkakatawang-tao ng Sudarśana-cakra, sumamba kay Dattātreya at nagkamit ng sukdulang tejas; ang pag-alaala lamang sa kanya’y nagbibigay ng tagumpay at pagbawi ng nawala. Pagkaraan, ibinunyag ang dating nakatagong mga pamamaraan ng tantra: masusing nyāsa/kavaca na paglalagay sa katawan, pagsusuri ng mantra at viniyoga (ṛṣi Dattātreya, sukat na Anuṣṭubh, devatā Kārtavīryārjuna, bīja/śakti Dhruva), kasama ang pagmamapa ng katawan at anyong pagninilay. Sinundan ito ng mga tuntunin ng sādhana: bilang ng japa, bahagi ng homa at mga handog, mga sangkap ng diyagramang heksagram/tatsulok, pagsamba sa walong śakti, at ganap na balangkas ng yantra na may bunga ng kumbha-abhiṣeka at gamit na panangga sa nayon. Tinalakay rin ang mga sangkap ng homa ayon sa layon (uccāṭana, vaśya, śānti, stambhana, kasaganaan, laban sa pagnanakaw) at mga tuntunin sa dami ng oblation. Inilista ang mga pamilya ng mantra at mga sukat, may pag-iingat sa pagbigkas ng Gāyatrī at babala sa pagbigkas sa gabi. Nagtatapos sa malawak na dīpa-vrata: mapalad na buwan/tithi/nakṣatra/yoga, sukat ng sisidlan ng ilawan, bilang ng mitsa, pag-aayos, saṅkalpa-mantra, mga palatandaan, mga bawal, pahintulot ng guru, at pagwawakas sa pagpapakain sa mga brāhmaṇa at pagbibigay ng dakṣiṇā, kasama ang kolopon.

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । कार्तवीर्यतप्रभृतयो नृपा बहुविधा भुवि । जायंतेऽथ प्रलीयंते स्वस्वकर्मानुसारतः ॥ १ ॥

Sinabi ni Nārada: Sa daigdig na ito, maraming uri ng mga hari—mula kay Kartavīrya at iba pa—isinisilang at saka naglalaho, bawat isa ayon sa sariling karma.

Verse 2

तत्कथं राजवर्योऽसौ लोकेसेव्यत्वमागतः । समुल्लंघ्य नृपानन्यानेतन्मे नुद संशयम् ॥ २ ॥

Kung gayon, paano naging karapat-dapat paglingkuran ng sanlibutan ang dakilang haring iyon—na lumampas sa lahat ng ibang pinuno? Pawiin mo ang pag-aalinlangan kong ito.

Verse 3

सनत्कुमार उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि संदेहविनिवृत्तये । यथा सेव्यत्वमापन्नः कार्तवीर्यार्जुनो भुवि ॥ ३ ॥

Sinabi ni Sanatkumāra: Makinig ka, O Nārada; upang maalis ang iyong pag-aalinlangan, ipaliliwanag ko kung paanong si Kārtavīrya Arjuna ay naging karapat-dapat igalang at paglingkuran sa ibabaw ng daigdig.

Verse 4

यः सुदर्शनचक्रस्यावतारः पृथिवीतले । दत्तात्रेयं समाराध्य लब्धवांस्तेज उत्तमम् ॥ ४ ॥

Siya ang pagkakatawang-tao ng Sudarśana Cakra sa lupa; matapos sambahin nang wasto si Dattātreya, natamo niya ang pinakadakilang tejas—ang banal na ningning.

Verse 5

तस्य क्षितीश्वरेंद्रस्य स्मरणादेव नारद । शत्रूञ्जयति संग्रामे नष्टं प्राप्नोति सत्वरम् ॥ ५ ॥

O Nārada, sa pag-alaala lamang sa dakilang hari at panginoon ng lupaing iyon, napagwawagi ang mga kaaway sa digmaan at mabilis na nababawi ang nawala.

Verse 6

तेनास्य मंत्रपूजादि सर्वतंत्रेषु गोपितम् । तुभ्यं प्रकाशयिष्येऽहं सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥ ६ ॥

Kaya nga, ang mga paraan ng pagbigkas ng mantra, pagsamba, at kaugnay na ritwal ay itinago sa lahat ng Tantra; ngunit sa iyo ay ihahayag ko—sapagkat ito’y nagbibigay ng lahat ng siddhi at kaganapan.

Verse 7

वह्नितारयुता रौद्री लक्ष्मीरग्नींदुशांतियुक् । वेधाधरेन्दुशांत्याढ्यो निद्रयाशाग्नि बिंदुयुक् ॥ ७ ॥

Ang Raudrī ay pinagsasama sa Apoy at sa Tārā; ang Lakṣmī ay pinagkalooban ng mapayapang impluwensiya ng Apoy at Buwan. Ang Vedhā ay pinayaman ng mapayapang impluwensiya ng sumusuportang Buwan; at ang Nidrā ay pinagsasama sa Āśā, Apoy, at Bindu (tuldok na pang-ilong).

Verse 8

पाशो मायांकुशं पद्मावर्मास्त्रे कार्तवीपदम् । रेफोवा द्यासनोऽनन्तो वह्निजौ कर्णसंस्थितौ ॥ ८ ॥

Sa pag-aayos na ito ng nyāsa/kavaca, ilagay ang pāśa (lambat) at ang māyā-aṅkuśa (tungkod na pang-udyok ng Māyā), ang padma (lotus), ang varma (baluting panangga) at ang astra (sandatang mantra), pati ang salitang «kārtavī»; ang titik «ra» (repha) o ang pantig «vā», «dyāsana», «ananta», at ang dalawang pantig ni Agni ay itatag sa magkabilang tainga.

Verse 9

मेषः सदीर्घः पवनो मनुरुक्तो हृदंतिमः । ऊनर्विशतिवर्णोऽयं तारादिर्नखवर्णकः ॥ ९ ॥

Ang «Meṣa» (Aries) ay inilalarawan na “may mahabang tunog”; ito’y “pavana” (tulad ng hangin) at sinasabing “binigkas ni Manu,” na nagtatapos sa “hṛd.” Ang hanay na ito ay mas kaunti sa dalawampung titik/pantig; nagsisimula sa “tārā” at may katangiang mga titik na “nakha” (uri ng pangwakas na tanda).

Verse 10

दत्तात्रेयो मुनिश्चास्यच्छन्दोऽनुष्टुबुदाहृतम् । कार्तवीर्यार्जुनो देवो बीजशक्तिर्ध्रुवश्च हृत् ॥ १० ॥

Para sa mantra/vidyā na ito, ang ṛṣi ay ang pantas na si Dattātreya, at ang sukat ng taludtod ay ipinahayag na Anuṣṭubh. Ang namumunong diyos ay si Kārtavīryārjuna; ang bīja (binhi) at śakti (kapangyarihan) ay si Dhruva; at ang hṛt (puso) ang luklukan ng nyāsa at pagninilay.

Verse 11

शेषाढ्यबीजयुग्मेन हृदयं विन्यसेदधः । शांतियुक्तचतुर्थेन कामाद्येन शिरोंऽगकम् ॥ ११ ॥

Sa pares ng mga pantig-bīja na pinagkalooban ng lakas ni Śeṣa, ilagay sa ibaba bilang hṛdaya-nyāsa (nyāsa sa puso). At sa ikaapat na bīja na kaugnay ng “śānti”, mula sa hanay na nagsisimula sa “kāma…”, ilagay sa ulo bilang aṅga-nyāsa.

Verse 12

इन्द्वाढ्यं वामकर्णाद्यमाययोर्वीशयुक्तया । शिखामंकुशपद्माभ्यां सवाग्भ्यां वर्म विन्यसेत् ॥ १२ ॥

Ayusin ang varma/kavaca (baluting panangga) sa paglalagay ng mga pantig na nagsisimula sa kaliwang tainga—taglay ang sangkap na indu (buwan). At sa mga pantig ng “Māyā” na iniuugnay sa bilang na dalawampu (vīśa), isagawa ang nyāsa sa śikhā (tuktok na buhol ng buhok), aṅkuśa (pang-udyok na kawit) at padma (lotus), kasama ang mga pantig ng vāk (banal na pananalita).

Verse 13

वर्मास्त्राभ्यामस्त्रमुक्तं शेषार्णैर्व्यापकं पुनः । हृदये जठरे नाभौ जठरे गुह्यदेशतः ॥ १३ ॥

Matapos ilabas ang ‘Astra’ (mantra ng sandata) kasama ang ‘Varma’ (mantra ng baluti), gawin muli ang lagak na lumalaganap na pananggalang gamit ang natitirang mga pantig—ilagay sa puso, sa tiyan, sa pusod, muli sa tiyan, at sa lihim na bahagi (sa ibaba).

Verse 14

दक्षपादे वामपादे सक्थ्नि जानुनि जंघयोः । विन्यसेद्बीजदशकं प्रणवद्वयमध्यगम् ॥ १४ ॥

Sa kanang paa at kaliwang paa, sa hita, sa tuhod, at sa mga binti, isagawa ang nyāsa ng sampung pantig na bīja—na inilalagay sa pagitan ng dalawang pagbigkas ng praṇava (Oṁ).

Verse 15

ताराद्यानथ शेषार्णान्मस्तके च ललाटके । भ्रुवोः श्रुत्योस्तथैवाक्ष्णोर्नसि वक्त्रे गलेंऽसके ॥ १५ ॥

Pagkatapos, simula sa pantig na “tārā” at kasunod ang natitirang mga pantig, ilagay sa tuktok ng ulo at sa noo; gayundin sa mga kilay, sa mga tainga, sa mga mata, sa ilong, sa mukha, at sa lalamunan at bahagi ng balikat.

Verse 16

सर्वमन्त्रेण सर्वांगे कृत्वा व्यापकमादृतः । सर्वेष्टसिद्धये ध्यायेत्कार्तवीर्यं जनेश्वरम् ॥ १६ ॥

Matapos pabanalin at palaganapin sa buong katawan ang ‘pangkalahatang mantra’, magnilay nang may paggalang kay Kārtavīrya, ang panginoon sa mga tao, upang makamtan ang lahat ng ninanais na katuparan.

Verse 17

उद्यद्रर्कसहस्राभं सर्वभूपतिवन्दितम् । दोर्भिः पञ्चाशता दक्षैर्बाणान्वामैर्धनूंषि च ॥ १७ ॥

Nagniningas na tila sanlibong sumisikat na araw at sinasamba ng lahat ng hari, taglay niya ang limampung bihasang bisig—mga palasong hawak sa kanang mga kamay at mga busog sa kaliwang mga kamay.

Verse 18

दधतं स्वर्णमालाढ्यं रक्तवस्त्रसमावृतम् । चक्रावतारं श्रीविष्णोर्ध्यायेदर्जुनभूपतिम् ॥ १८ ॥

Dapat pagnilayan si Haring Arjuna bilang anyo ng pagkakatawang-diskus (cakra) ni Śrī Viṣṇu—may maringal na kuwintas na ginto at nababalutan ng pulang kasuotan.

Verse 19

लक्षमेकं जपेन्मन्त्रं दशांशं जुहुयात्तिलैः । सतण्डुलैः पायसेन विष्णुपीठे यजत्तुतम् ॥ १९ ॥

Dapat bigkasin ang mantra nang isang lakh na ulit; saka ihandog ang ikasampung bahagi bilang paghahandog sa apoy gamit ang linga, kasama ang mga butil ng bigas at lugaw na gatas (pāyasa), at isagawa nang wasto ang pagsamba sa banal na luklukan ni Viṣṇu (Viṣṇu-pīṭha).

Verse 20

षट्कोणेषु षडंगानि ततो दिक्षु विविक्षु च । चौरमदविभञ्जनं मारीमदविभंजनम् ॥ २० ॥

Sa anim na tatsulok (ng heksagram), ilagay ang anim na pantulong na sangkap; saka sa mga direksiyon at mga pagitan nitong direksiyon, isulat ang mga pormulang dumudurog sa kapalaluan ng mga magnanakaw at dumudurog sa kapalaluan ni Māri (salot/sakit).

Verse 21

अरिमदविभंजनं दैत्यमदविभंजनम् । दुष्टनाशं दुःखनाशं दुरितापद्विनाशकम् ॥ २१ ॥

Siya ang dumudurog sa kapalaluan ng mga kaaway at bumabasag sa pagmamataas ng mga daitya; tagapaglipol ng masasama, tagapag-alis ng dalamhati, at tagapagpawi ng mga kasawian at kapahamakan.

Verse 22

दिक्ष्वष्टशक्तयः पूज्याः प्राच्यादिष्वसितप्रभाः । क्षेमंकरी वश्यकरी श्रीकरी च यशस्करी ॥ २२ ॥

Sa mga dako, dapat sambahin ang walong Śakti—may madilim na ningning sa silangan at iba pang dako—na ito: Kṣemaṅkarī (nagkakaloob ng kapayapaan), Vaśyakarī (nagpapasunod), Śrīkarī (nagkakaloob ng kasaganaan), at Yaśaskarī (nagkakaloob ng dangal at katanyagan).

Verse 23

आयुः करी तथा प्रज्ञाकरी विद्याकरी पुनः । धनकर्यष्टमी पश्चाल्लोकेशा अस्त्रसंयुताः ॥ २३ ॥

Ipinagkakaloob nito ang mahabang buhay; ipinagkakaloob din ang talino, at muli’y ang karunungan at pagkatuto. Pagkaraan nito, ang pagtalima sa Aṣṭamī ay nagdudulot ng yaman; at ang mga Lokapāla, mga tagapangalaga ng mga daigdig, ay pinagkalooban ng kani-kanilang sandata.

Verse 24

एवं संसाधितो मंत्रः प्रयोगार्हः प्रजायते । कार्तवीर्यार्जुनस्याथ पूजायंत्रमिहोच्यते ॥ २४ ॥

Sa gayon, kapag ang mantra ay ganap na naisakatuparan sa wastong disiplina at pagsasanay, ito’y nagiging karapat-dapat gamitin sa pagsasagawa. Ngayon, ilalarawan dito ang diyagramang pagsamba (pūjā-yantra) ni Kārtavīryārjuna.

Verse 25

स्वबीजानंगध्रुववाक्कर्णिकं दिग्दलं लिखेत् । तारादिवर्मांतदलं शेषवर्णदलांतरम् ॥ २५ ॥

Isulat sa gitnang karṇikā ang sariling bīja, kasama ang mga aṅga-mantra, ang nakapirming dhruva na pormula, at ang vāk-mantra. Pagkaraan, iguhit ang mga talulot ayon sa mga direksiyon. Sa mga talulot, isulat ang hanay mula Tārā hanggang Varma; at sa pagitan ng mga talulot, isulat ang natitirang mga pantig.

Verse 26

ऊष्मान्त्यस्वरकिंजल्कं शेषार्णैः परिवेष्टितम् । कोणालंकृतभूतार्णभूगृहं यन्त्रमीशितुः ॥ २६ ॥

Ang yantra ng Panginoon ay dapat magkaroon sa gitna ng “polen” na binubuo ng mga patinig na nagtatapos sa mga titik na ūṣman, at palibutan ng natitirang mga pantig. Ang mga sulok ay palamutian ng mga bhūta-syllable, at ilagay sa loob ng bhūgṛha, ang parisukat na bakod ng lupa.

Verse 27

शुद्धभूमावष्टगन्धैर्लिखित्वा यन्त्रमादरात् । तत्र कुंभं प्रतिष्ठाप्य तत्रावाह्यार्चयेन्नृपम् ॥ २७ ॥

Sa nilinis na lupa, maingat na iguhit ang yantra gamit ang walong mababangong sangkap (aṣṭa-gandha). Pagkatapos, ilagay ang kumbha (banal na banga ng tubig) sa ibabaw nito; doon ay anyayahan ang diyos na manahan at sambahin Siya ayon sa nararapat na ritwal.

Verse 28

स्पृष्ट्वा कुंभं जपेन्मन्त्रं सहस्रं विजितेंद्रियः । अभिषिं चेत्तदंभोभिः प्रियं सर्वेष्टसिद्धये ॥ २८ ॥

Pagkahipo sa kumbha (banga ng banal na tubig), ang nagsasanay na may pagpipigil sa mga pandama ay dapat magjapa ng mantra nang isang libong ulit; saka, sa mismong tubig na iyon, magsagawa ng abhiṣeka (ritwal na pagwisik/pagpaligo) sa minamahal na Diyos, upang matamo ang lahat ng ninanais na layon.

Verse 29

पुत्रान्यशो रोगनाशमायुः स्वजनरंजनम् । वाक्सिद्धिं सुदृशः कुम्भाभिषिक्तो लभते नरः ॥ २९ ॥

Ang lalaking sumailalim sa kumbha-abhiṣeka (pagkabanal sa pamamagitan ng banga ng tubig) ay nagkakamit ng mga anak na lalaki, katanyagan, pagkapawi ng karamdaman, mahabang buhay, pag-ibig ng sariling mga tao, vāk-siddhi (kaganapan sa pananalita), at kaaya-ayang anyo.

Verse 30

शत्रूपद्रव आपन्ने ग्रामे वा पुटभेदने । संस्थापंयेदिदं यन्त्रं शत्रुभीतिनिवृत्तये ॥ ३० ॥

Kapag ang nayon ay dinadapuan ng panggugulo ng kaaway—o kapag nabutas ang pananggalang na bakod (puṭa)—dapat itatag ang yantra na ito upang maalis ang takot sa mga kaaway.

Verse 31

सर्षपारिष्टलशुनकार्पासैर्मार्यते रिपुः । धत्तूरैः स्तभ्यते निम्बैर्द्वेष्यते वश्यतेंऽबुजैः ॥ ३१ ॥

Sa pamamagitan ng buto ng mustasa (sarsapa), ariṣṭa, bawang, at bulak, ang kaaway ay pinabubuwal; sa dhattūra siya’y pinatitigil at pinapamanhid; sa neem siya’y ginagawang kasuklam-suklam; at sa mga lotus siya’y napapasailalim sa pagpipigil.

Verse 32

उच्चाटने विभीतस्य समिद्भिः खदिरस्य च । कटुतैलमहिष्याज्यैर्होमद्रव्यांजनं स्मृतम् ॥ ३२ ॥

Para sa ritwal na uccāṭana (pagtaboy/pagpawi), itinakda ang mga samidh (panggatong na panghoma) mula sa vibhītaka at gayundin sa khadira; kasama ang maanghang na langis at ghee ng kalabaw—ang mga ito ang kinikilalang handog na sangkap para sa homa.

Verse 33

यवैर्हुते श्रियः प्राप्तिस्तिलैराज्यैरघक्षयः । तिलतंडुलसिद्धार्थजालैर्वश्यो नृपो भवेत् ॥ ३३ ॥

Kapag ang handog sa banal na apoy ay inialay gamit ang sebada, nakakamit ang kasaganaan ni Śrī (Lakṣmī); kapag gamit ang linga at ghee, napapawi ang mga kasalanan. Sa pag-aayos ng linga, bigas, at puting mustasa (siddhārtha) bilang ritwal na hanay, maging ang isang hari ay maaaring mapasailalim sa impluwensiya.

Verse 34

अपामार्गार्कदूर्वाणां होमो लक्ष्मीप्रदोऽघनुत् । स्त्रीवश्यकृत्प्रियंगूणां मुराणां भूतशांतिदः ॥ ३४ ॥

Ang homa na may apāmārga, arka, at damong dūrvā ay sinasabing nagbibigay ng biyaya ni Lakṣmī at pumupuksa ng kasalanan. Ang homa na may priyangu ay sinasabing nakapagsasailalim ng mga babae; ang homa na may murā ay sinasabing nagpapatahimik sa mga bhūta (mga ligalig na espiritu).

Verse 35

अश्वत्थोदुंबरप्लक्षवटबिल्वसमुद्भवाः । समिधो लभते हुत्वा पुत्रानायुर्द्धनं सुखम् ॥ ३५ ॥

Sa paghahandog sa banal na apoy ng mga patpat na panggatong (samidh) mula sa mga punong aśvattha, udumbara, plakṣa, vaṭa, at bilva, nakakamit ang mga anak na lalaki, mahabang buhay, yaman, at kaligayahan.

Verse 36

निर्मोकहेमसिद्धार्थलवणैश्चौरनाशनम् । रोचनागोमयैस्तंभो भूप्राप्तिः शालिभिर्हुतैः ॥ ३६ ॥

Sa ritong gumagamit ng nalaglag na balat ng ahas (nirmoka), ginto, puting mustasa (siddhārtha), at asin, napapawi ang mga magnanakaw (napipigil ang pagnanakaw). Sa rocanā (dilaw na orpiment) at dumi ng baka ay may bisa ng stambhana—pagpapahinto o pagpapatigil. Sa paghahandog ng mga butil ng bigas sa apoy, nakakamit ang lupain.

Verse 37

होमसंख्या तु सर्वत्र सहस्रादयुतावधि । प्रकल्पनीया मन्त्रज्ञैः कार्य्यगौरवलाघवात् ॥ ३७ ॥

Sa lahat ng pagkakataon, ang bilang ng mga handog sa homa ay dapat itakda—mula isang libo hanggang sampung libo—ng mga dalubhasa sa mantra, ayon sa bigat (malaki) o gaan (maliit) ng ritong isasagawa.

Verse 38

कार्तवीर्य्यस्य मन्त्राणामुच्यते लक्षणं बुधाः । कार्तवीर्यार्जुनं ङेंतं सर्वमंत्रेषु योजयेत् ॥ ३८ ॥

O mga pantas, ipinahahayag ang mga palatandaan ng mga mantra ni Kārtavīrya. Sa lahat ng mantra, isingit ang tanda/bīja na “ṅeṃtaṃ” kasama ng pangalang “Kārtavīryārjuna”.

Verse 39

स्वबीजाद्यो दशार्णोऽसौ अन्ये नवशिवाक्षराः । आद्यबीजद्वयेनासौ द्वितीयो मन्त्र ईरितः ॥ ३९ ॥

Ang mantrang iyon, na nagsisimula sa sariling bīja, ay pormulang may sampung pantig (daśārṇa); ang iba naman ay siyam na titik ni Śiva. Kapag inuunahan ng unang dalawang bīja, ito’y ipinahahayag bilang ikalawang mantra.

Verse 40

स्वकामाभ्यां तृतीयोऽसौ स्वभ्रूभ्यां तु चतुर्थकः । स्वपाशाभ्यां पञ्चमोऽसौ षष्टः स्वेन च मायया ॥ ४० ॥

Ang ikatlo ay nagmumula sa sariling mga pagnanais ng Kanya; ang ikaapat, sa sariling mga kilay ng Kanya. Ang ikalima ay mula sa sariling mga pisi (pāśa) ng Kanya; at ang ikaanim ay mula sa sariling māyā ng Kanya.

Verse 41

स्वांकुशाभ्यां सप्तमः स्यात्स्वरमाभ्यामथाष्टमः । स्ववाग्भवाभ्यां नवमो वर्मास्त्राभ्यामथांतिमः ॥ ४१ ॥

Ang ikapito (nyāsa) ay gawin sa pares na mantra na “svā” at “aṅkuśa”; saka ang ikawalo sa pares na “svara” at “mā”. Ang ikasiyam sa pares na “vāg” at “bhava”; at ang huli sa pares na “varma” at “astra”.

Verse 42

द्वितीयादिनवांतेषु बीजयोः स्याद्व्यतिक्रमः । मंत्रे तु दशमे वर्णा नववर्मास्त्रमध्यगाः ॥ ४२ ॥

Mula sa ikalawa hanggang ikasiyam na puwesto, ang dalawang bīja ay ilagay na salit-salitan. Ngunit sa ikasampung puwesto ng mantra, ayusin ang mga titik upang ang siyam na baluting-pananggalang (nava-varman) ay nakahanay at ang pantig na “astra” ay nasa gitna.

Verse 43

एतेषु मंत्रवर्येषु स्वानुकूलं मनुं भजेत् । एषामाद्ये विराट्छदोऽन्येषु त्रिष्टुबुदाहृतम् ॥ ४३ ॥

Sa mga dakilang mantra na ito, dapat piliin at sambahin ang mantrang angkop at kanais-nais sa sarili. Sa mga ito, ang una ay sinasabing nasa sukat na Virāṭ, samantalang ang iba ay ipinahahayag na nasa sukat na Triṣṭubh.

Verse 44

दश मंत्रा इमे प्रोक्ता यदा स्युः प्रणवादिकाः । तदादिमः शिवार्णः स्यादन्ये तु द्वादशाक्षराः ॥ ४४ ॥

Kapag ang sampung mantrang ito ay itinuturo na nagsisimula sa praṇava (Oṁ), ang una sa kanila ay ang pantig na Śiva; ang iba naman ay mga mantrang may labindalawang pantig.

Verse 45

त्रिष्टुपूछन्दस्तथाद्ये स्यादन्येषु जगती मता । एवं विंशतिमंत्राणां यजनं पूर्ववन्मतम ॥ ४५ ॥

Sa unang mantra, ang sukat ay dapat Triṣṭubh; sa mga natitira, ang Jagatī ang itinakda. Kaya ang pag-aalay para sa dalawampung mantrang ito ay isasagawa ayon din sa naunang itinuro.

Verse 46

दीर्घाढ्यमूलबीजेन कुर्यादेषां षडंगकम् । तारो हृत्कार्तवीर्यार्जुनाय वर्मास्त्रठद्वयम् ॥ ४६ ॥

Gamit ang ‘mahabang’ ugat-binhi na pantig, isagawa ang anim-na-bahaging paglalapat (ṣaḍaṅga) para sa mga ito. Pagkaraan, sa pamamagitan ng tāra, ang praṇava (Oṁ), ilapat sa puso ang magkapares na hanay—ang varma (baluting mantra) at ang astra (sandatang mantra)—para kay Kārtavīrya Arjuna.

Verse 47

चतुर्दशार्णो मंत्रोऽयमस्येज्या पूर्ववन्मता । भूनेत्रसमनेत्राक्षिवर्णेरस्यांगपंचकम् ॥ ४७ ॥

Ito ay mantrang may labing-apat na pantig; ang paraan ng pagsamba rito ay itinuturing na gaya ng naunang inilarawan. Ang limang pantulong na sangkap (aṅga) nito ay dapat ayusin ayon sa mga pantig/titik na may katangiang: “bhū”, “netra”, “sama”, “netra”, at “akṣi”.

Verse 48

तारो हृद्भगवान् ङेंतः कार्तवीर्यार्जुनस्तथा । वर्मास्त्राग्निप्रियामंत्रः प्रोक्तो ह्यष्टादशार्णकः ॥ ४८ ॥

“Tāra”, “Hṛd-bhagavān”, “Ṅeṃta”, at “Kārtavīryārjuna”—ganyan ipinahahayag ang banal na mantrang “Varmāstra–Agni-priyā” na binubuo ng labingwalong pantig.

Verse 49

त्रिवेदसप्तयुग्माक्षिवर्णैः पंचांगकं मनोः । नमो भगवते श्रीति कार्तवीर्यार्जुनाय च ॥ ४९ ॥

Gamit ang mga pantig na itinatakda ng tatlong Veda at ng pitong pares ng “mga mata” (mga tiyak na pangkat ng titik), buuin ang limang-bahaging (pañcāṅga) mantra ni Manu—“Namo Bhagavate Śrī”—at iangkop din ito kay Kartavīrya Arjuna.

Verse 50

सर्वदुष्टांतकायेति तपोबलपराक्रमः । परिपालितसप्तांते द्वीपाय सर्वरापदम् ॥ ५० ॥

Makapangyarihan dahil sa lakas ng pag-aayuno at tapas, siya’y kinilala bilang “tagapaglipol ng lahat ng masasama.” Matapos niyang pangalagaan ang daigdig sa buong ikot ng pitong panahon, siya’y naging kanlungan ng buong dvīpa at ng lahat ng nilalang.

Verse 51

जन्यचूडा मणांते ये महाशक्तिमते ततः । सहस्रदहनप्रांते वर्मास्त्रांतो महामनुः ॥ ५१ ॥

Pagkaraan, para sa lubhang makapangyarihan, may mga pormulang nagsisimula sa “Janyacūḍā” at nagtatapos sa “Maṇānta”; at malapit sa wakas ng bahaging “Sahasradahana” ay naroon ang dakilang mantra na nagwawakas sa “Varmāstra”.

Verse 52

त्रिषष्टिवर्णवान्प्रोक्तः स्मरमात्सर्वविघ्नहृत् । राजन्यक्रवर्ती च वीरः शूरस्तृतीयकः ॥ ५२ ॥

Inilalarawan siyang may animnapu’t tatlong yunit ng pantig; sa pag-alaala lamang sa kanya, nawawala ang lahat ng balakid. Siya rin ay isang cakravartin sa hanay ng mga maharlikang mandirigma—isang bayani at matapang, ang ikatlo sa pagkakasunod.

Verse 53

माहिष्मतीपतिः पश्चाञ्चतुर्थः समुदीरितः । रेवांबुपरितृप्तश्च काणो हस्तप्रबाधितः ॥ ५३ ॥

Pagkaraan nito, ang panginoon ng Māhiṣmatī ay ipinahayag bilang ikaapat. Siya’y napasiyahan ng mga tubig ng Revā (Narmadā), at siya’y may isang mata, at ang kanyang kamay ay napinsala at hindi ganap ang lakas.

Verse 54

दशास्येति च षड्भिः स्यात्पदैर्ङेतैः षडंगकम् । सिंच्यमानं युवतिभिः क्रीडंतं नर्मदाजले ॥ ५४ ॥

Ang pahayag na nagsisimula sa “daśāsya-” ay dapat maunawaan bilang isang yunit na ṣaḍaṅga, binubuo ng anim na kilalang salita. Ipinakikita nito ang (banal na anyo) na naglalaro sa tubig ng Narmadā, habang ang mga dalagang kabataan ay masayang nagwiwisik ng tubig sa Kanya.

Verse 55

हस्तैर्जलौधं रुंधंतं ध्यायेन्मत्तं नृपोत्तमम् । एवं ध्यात्वायुतं मंत्रं पजेदन्यत्तु पूर्ववत् ॥ ५५ ॥

Dapat pagnilayan ang pinakadakilang hari, na tila nalalasing sa banal na sigla, na sa pamamagitan ng kanyang mga kamay ay pinipigil ang rumaragasang baha ng tubig. Pagkatapos magnilay nang ganito, bigkasin ang mantra nang sampung libong ulit; ang iba pang pamamaraan ay gawin gaya ng naunang itinuro.

Verse 56

पूर्वं तु प्रजपेल्लक्षं पूजायोगश्च पूर्ववत् । कार्तवीर्यार्जुनो नाम राजा बाहुसहस्रवान् ॥ ५६ ॥

Una, dapat munang magsagawa ng isang lakh (isang daang libo) na pag-uulit (japa), at ang paraan ng pagsamba ay gaya rin ng naunang inilarawan. Kaugnay nito, may isang haring nagngangalang Kārtavīrya Arjuna, na may isang libong bisig.

Verse 57

तस्य संस्मरणादेव हृतं नष्टं च संवदेत् । लभ्यते मंत्रवर्योऽयं द्वात्रिंशद्वर्णसंयुतः ॥ ५७ ॥

Sa pag-alaala lamang nito, ang ninakaw o nawala ay naipahahayag, ibig sabihi’y naibubunyag. Ang dakilang mantrang ito ay natatamo at binubuo ng tatlumpu’t dalawang pantig.

Verse 58

पादैः सर्वेण पंचांगं ध्यानपूजादि पूर्ववत् । कार्तवीर्याय शब्दांते विद्महे पदमुञ्चरेत् ॥ ५८ ॥

Sa lahat ng mga pāda ng mantra, isagawa ang limang-bahaging pagtalima—pagmumuni (dhyāna), pagsamba (pūjā), at iba pa—gaya ng naunang itinuro. Sa dulo ng pormula para kay Kārtavīrya, bigkasin ang “vidmahe,” at saka ipagpatuloy ang susunod na pāda.

Verse 59

महावीर्याय वर्णांते धीमहीति पदं वदेत् । तन्नोऽर्जुनः प्रवर्णांते चोदयात्पदमीरयेत् ॥ ५९ ॥

Sa dulo ng pariralang “mahāvīryāya,” bigkasin ang “dhīmahi.” Pagkatapos, sa dulo ng “tan no ’rjunaḥ,” bigkasin ang “codayāt.”

Verse 60

गायत्र्येषार्जुन स्योक्ता प्रयोगादौ जपेत्तु ताम् । अनुष्टुभं मनुं रात्रौ जपतां चौरसंचयाः ॥ ६० ॥

O Arjuna, ipinahayag na ang Gāyatrī na ito; dapat itong bigkasin sa simula ng isang ritwal. Ngunit yaong mga bumibigkas ng mantrang Anuṣṭubh sa gabi, nagkakamit ng naipong kasalanang tulad ng pagnanakaw.

Verse 61

पलायंते गृहाद्दूरं तर्पणाद्ध्रवनादपि । अथो दीपविधिं वक्ष्ये कार्तवीर्यप्रियंकरम् ॥ ६१ ॥

Sila’y tumatakas nang malayo mula sa bahay, napapalayas maging ng mga ritong tarpana at mga handog. Kaya ngayon, ipaliliwanag ko ang paraan ng banal na lampara, na nakalulugod at kapaki-pakinabang kay Kārtavīrya.

Verse 62

वैशाखे श्रावणे मार्गे कार्तिकाश्विनपौषतः । माघफाल्गुनयोर्मासोर्दीपारंभं समाचरेत् ॥ ६२ ॥

Dapat na marapat na simulan ang pag-aalay ng mga lampara (dīpārambha) sa mga buwang Vaiśākha, Śrāvaṇa, Mārgaśīrṣa, Kārtika, Āśvina, Pauṣa, Māgha, at Phālguna.

Verse 63

तिथौ रिक्ताविहीनायां वारे शनिकुजौ विना । हस्तोत्तराश्विरौद्रेयपुष्यवैष्णववायुभे ॥ ६३ ॥

Pumili ng tithi (araw sa buwan) na hindi ‘Riktā’ (walang-bisa/di-mapalad). Gayundin, pumili ng araw ng linggo na hindi Sabado at Martes; at higit na mainam ang mga nakṣatra: Hasta, Uttarāśvinī, Raudra, Puṣya, Vaiṣṇava, at Vāyu-bha.

Verse 64

द्विदैवते च रोहिण्यां दीपारंभो हितावहः । चरमे च व्यतीपाते धृतौ वृद्धौ सुकर्मणि ॥ ६४ ॥

Kapaki-pakinabang ang pagsisimula ng pag-aalay ng ilaw (o paglalagay ng lampara) kapag namamayani ang mga bituing Dvidaivata at Rohiṇī; gayundin, mapalad sa huling yugto ng Vyatīpāta at sa mga yoga na Dhṛti, Vṛddhi, at Sukarman.

Verse 65

प्रीतौ हर्षं च सौभाग्ये शोभनायुष्मतोरपि । करणे विष्टिरहिते ग्रहणेऽर्द्धोदयादिषु ॥ ६५ ॥

Sa prīti (pagmamahal), naroon ang harṣa (kagalakan). Para sa kasaganaan at mabuting kapalaran, inirerekomenda rin ang mga kāraṇa na Saubhāgya, Śobhana, at Āyuṣmān. Sa pagsisimula ng mga ritwal, pumili ng kāraṇa na walang Viṣṭi (Bhadrā); at sundin din ang mga tuntunin hinggil sa mga eklipse at sa mga natatanging sandali gaya ng Arddhodaya at iba pa.

Verse 66

योगेषु रात्रौ पूर्वाह्णे दीपारंभः कृतः शुभः । कार्तिके शुक्लसप्तम्यां निशीथेऽतीव शोभनः ॥ ६६ ॥

Sa mga mapalad na yoga, ang pagsisimula ng pag-aalay ng ilaw sa gabi o sa umaga bago magtanghali ay itinuturing na lubhang mabuti. Sa buwan ng Kārttika, ang pagsisimula sa hatinggabi ng Śukla-saptamī (ikapitong tithi ng maliwanag na kalahati) ay lalo pang maringal at puno ng kabutihang-dulot.

Verse 67

यदि तत्र रवेर्वारः श्रवणं भं च दुर्लभम् । अत्यावश्यककार्येषु मासादीनां न शोधनम् ॥ ६७ ॥

Kung sa pagkakataong iyon ay mahirap makuha ang Linggo (Ravi-vāra) at ang nakṣatra na Śravaṇa, kung gayon para sa mga gawaing lubhang kinakailangan, hindi na kailangan ang pagsasala o pagwawasto (śodhana) ng buwan at iba pang salik ng kalendaryo.

Verse 68

आद्ये ह्युपोष्य नियतो ब्रह्मचारी सपीतकैः । प्रातः स्नात्वा शुद्धभूमौ लिप्तायां गोमयोदकैः ॥ ६८ ॥

Sa unang araw, ang nagsasagawa ay mag-ayuno nang may disiplina, mamuhay bilang brahmacārī (selibat na mag-aaral) at magsuot ng dilaw; sa bukang-liwayway ay maligo, at ihanda ang isang dalisay na pook sa lupa na pinahiran ng halong dumi ng baka at tubig.

Verse 69

प्राणानायम्य संकल्प्य न्यासान्पूर्वोदितांश्चरेत् । षट्कोणं रचयेद्भूमौ रक्तचंदनतंडुलैः ॥ ६९ ॥

Pagkatapos ayusin ang hininga sa pamamagitan ng prāṇāyāma at itatag ang saṅkalpa (banal na layon), isagawa ang mga nyāsa gaya ng naunang itinuro; saka sa lupa ay iguhit ang ṣaṭkoṇa (hugis na anim na sulok) gamit ang bigas na pinakulayan ng pulang sandalwood.

Verse 70

अतः स्मरं समालिख्य षट्कोणेषु समालिखेत् । नवार्णैर्वेष्टयेत्तञ्च त्रिकोणं तद्बहिः पुनः ॥ ७० ॥

Pagkatapos, iguhit muna si Smara (Kāma) at isulat ito sa loob ng ṣaṭkoṇa. Pagkaraan, palibutan ito ng navārṇa-mantra na siyam na pantig, at muling iguhit ang isang tatsulok sa labas nito.

Verse 71

एवं विलिखिते यन्त्रे निदध्याद्दीपभाजनम् । स्वर्णजं रजतोत्थं वा ताम्रजं तदभावतः ॥ ७१ ॥

Kapag ang yantra ay naisulat na nang ganito, ilagay sa ibabaw nito ang sisidlan ng ilawan—gawa sa ginto o pilak; at kung wala ang mga iyon, gawa sa tanso.

Verse 72

कांस्यपात्रं मृण्मयं च कनिष्ठं लोहजं मृतौ । शांतये मुद्गचूर्णोत्थं संधौ गोधूमचूर्णजम् ॥ ७२ ॥

Ang sisidlang bronse ang pinakamainam; ang sisidlang luwad ay mas mababa; at sa panahon ng karumihang dulot ng kamatayan, itinatakda ang sisidlang bakal. Para sa mga ritong śānti (pagpapayapa), gamitin ang handog na mula sa harina ng munggo; at sa mga sandaling saṃdhi (pagtatagpo ng mga oras, dapithapon), itinatakda ang mula sa harina ng trigo.

Verse 73

आज्ये पलसहस्रे तु पात्रं शतपलं स्मृतम् । आज्येऽयुतपले पात्रं पलपंचशता स्मृतम् ॥ ७३ ॥

Para sa ghee (ājya) na may sukat na isang libong pala, ang itinakdang sisidlan (pātra) ay sinasabing isang daang pala. Para sa ghee na may sukat na sampung libong pala, ang itinakdang sisidlan ay sinasabing limang daang pala.

Verse 74

पंचसप्ततिसंख्ये तु पात्रं षष्टिपलं स्मृतम् । त्रिसाहस्री घृतपले शर्करापलभाजनम् ॥ ७४ ॥

Para sa bilang na pitumpu’t lima, ang sisidlan (pātra) ay sinasabing animnapung pala. At para sa ghee na tatlong libong pala, ang lalagyan ay itinatakda ayon sa pala ng asukal—ibig sabihin, ang pamantayang sisidlang panukat ng asukal ang gamitin.

Verse 75

द्विसाहख्त्र्यां द्विशतमितं च भाजनमिष्यते । शतेऽक्षिचरसंश्यातमेवमन्यत्र कल्पयेत् ॥ ७५ ॥

Para sa dalawang libo (yunit), itinatakda ang sisidlang dalawang daan (yunit). Para sa isang daan (yunit), ito’y binibilang bilang ‘akṣi-cara’; at sa iba pang mga kalagayan, gayon din ang paraan ng pagtutuos.

Verse 76

नित्यदीपे वह्निपलं पात्रमाज्यं पलं स्मृतम् । एवं पात्रं प्रतिष्ठाप्य वर्तीः सूत्रोत्थिताः क्षिपेत् ॥ ७६ ॥

Para sa walang-humpay na ilawan (nitya-dīpa), ang sisidlan ay dapat isang pala, at ang ghee ay itinakda ring isang pala. Pagkaitatag ang sisidlan sa nararapat na lugar, ilagay ang mga mitsa (varti) na yari sa sinulid.

Verse 77

एका तिस्रोऽथवा पंचसप्ताद्या विषमा अपि । तिथिमानादासहस्रं तंतुसंख्या विनिर्मिता ॥ ७७ ॥

Maging isa, o tatlo, o kaya’y mga bilang na di-pantay na nagsisimula sa lima o pito—batay sa sukat ng tithi (araw sa kalendaryong lunar), itinatakda ang bilang ng mga hibla (tantu-saṅkhyā) bilang isang libo at iba pa.

Verse 78

गोघृतं प्रक्षिपेत्तत्र शुद्धवस्त्रविशोधितम् । सहस्रपलसंख्यादिदशांशं कार्यगौरवात् ॥ ७८ ॥

Doon ay dapat idagdag ang ghee ng baka na sinala at nilinis sa pamamagitan ng malinis na tela—sa daming isang-kasampu ayon sa sukat na gaya ng sanlibong pala at iba pa, batay sa bigat at kahalagahan ng gawain.

Verse 79

सुवर्णादिकृतां रम्यां शलाकां षोडशांगुलाम् । तदर्द्धां वा तदर्द्धां वा सूक्ष्माग्रां स्थूलमूलिकाम् ॥ ७९ ॥

Dapat gumamit ng kaaya-ayang śalākā (panusok/panukat) na yari sa ginto at katulad nito, na may habang labing-anim na anggula—o kalahati nito (o kalahati pa ng kalahati)—na may pinong matulis na dulo at mas makapal na puno.

Verse 80

विमुंचेद्दक्षिणे पात्रमध्ये चाग्रे कृताग्रिकाम् । पात्रदक्षिणदिग्देशे मुक्त्वां गुलचतुष्टयम् ॥ ८० ॥

Ilagay ang handog na may munting buhol/tuft sa dakong timog—sa loob ng sisidlan at gayundin sa harapan nito. Pagkaraan, ilagay ang apat na bukol sa panig na nakaharap sa timog ng sisidlan, at magpapatuloy ang ritwal ayon sa tuntunin.

Verse 81

अधोग्रां दक्षिणाधारां निखनेच्छुरिकां शुभाम् । दीपं प्रज्वालयेत्तत्र गणेशस्मृतिपूर्वकम् ॥ ८१ ॥

Ibaon ang mapalad na kutsilyo na ang dulo ay nakaturo pababa at ang hawakan ay nakaharap sa timog; at doon, matapos munang alalahanin si Gaṇeśa, magsindi ng ilawan.

Verse 82

दीपात्पूर्वत्र दिग्भागे सर्वतोभद्रमंडले । तंडुलाष्टदले वापि विधिवत्स्थापयेद्धूटम् ॥ ८२ ॥

Sa silangan ng ilawan, sa bahaging silangan, sa loob ng sarvatobhadra na maṇḍala—o kaya sa disenyong walong talulot na binuo ng mga butil ng bigas—ilagay nang wasto ang dhūṭa ayon sa ritwal.

Verse 83

तत्रावाह्य नृपाधीशं पूजयेत्पूर्ववत्सुधीः । जलाक्षतान्समादाय दीपं संकल्पयेत्ततः ॥ ८३ ॥

Doon, matapos anyayahan sa ritwal ang Panginoon ng mga hari, ang marunong ay dapat sumamba sa Kanya gaya ng dati. Pagkaraan, kumuha ng mga butil ng bigas na binasa sa tubig (akṣata) at gawin ang banal na panata (saṅkalpa) para sa ilawan.

Verse 84

दीपसंकल्पमंत्रोऽयं कथ्यते द्वीषुभूमितः । प्रणवः पाशमाये च शिखा कार्ताक्षराणि च ॥ ८४ ॥

Ito ang ipinahahayag na saṅkalpa-mantra para sa ilawang pang-ritwal, na inilalatag ayon sa ayos sa lupa sa dalawang dako. Kabilang dito ang Praṇava (Oṁ), ang mga pantig na “pāśa” at “māyā,” gayundin ang “śikhā” at ang mga titik na “kārta.”

Verse 85

वीर्यार्जुनाय माहिष्मतीनाथाय सहस्र च । बाहवे इति वर्णांते सहस्रपदमुच्चरेत् ॥ ८५ ॥

Para kay Vīryārjuna, ang panginoon ng Māhiṣmatī, dapat ding bigkasin ang salitang “sahasra” (isang libo). At sa dulo ng mga pantig, bigkasin ang pormulang libong-salita na nagtatapos sa “bāhave.”

Verse 86

क्रतुदीक्षितहस्ताय दत्तात्रेयप्रियाय च । आत्रेयायानुसूयांते गर्भरत्नाय तत्परम् ॥ ८६ ॥

Sa kanya na ang mga kamay ay pinabanal sa mga handog na ritwal, na minamahal ni Dattātreya; kay Ātreya—O Anusūyā—at sa hiyas ng sinapupunan (ang di-pa-isinisilang), nawa’y ialay ito nang lubos na bhakti.

Verse 87

नमो ग्रीवामकर्णेंदुस्थितौ पाश इमं ततः । दीपं गृहाण अमुकं रक्ष रक्ष पदं पुनः ॥ ८७ ॥

Pagpupugay! O Pāśa, ang tali-silo na nananahan sa leeg—na ang tainga’y pinalamutian ng buwan—pagkaraan ay tanggapin ang ilawang ito mula sa si-ganito. Ingatan, ingatan muli ang pook/hakbang na ito.

Verse 88

दुष्टान्नाशययुग्मं स्यात्तथा पातय घातय । शत्रून् जहिद्वयं माया तारः स्वं बीजमात्मभूः ॥ ८८ ॥

Ang pares na salita na “lipulin ang masasama” ay anyong-mantra; gayundin ang “pabagsakin” at “pukpukin hanggang mapabagsak.” Itinuturo ang dobleng pormula na “patayin ang mga kaaway”; at ang “Māyā,” “Tārā,” “Sva,” at “Ātmabhū” ay mga pantig-binhi (bīja-mantra) rin.

Verse 89

वह्नीप्रिया अनेनाथ दीपवर्येण पश्चिमा । भिमुखेनामुकं रक्ष अमुकांते वरप्रद ॥ ८९ ॥

O minamahal ng Apoy, sa pamamagitan ng dakilang lamparang ito—nakaharap sa kanluran—ingatan mo ang ganito-at-ganiyan (amuka). O Tagapagkaloob ng biyaya, ipagkaloob ang katuparan sa ganito-at-ganiyan (amukā).

Verse 90

मायाकाशद्वयं वामनेत्रचंद्रयुतं शिवा । वेदादिकामचामुंडाः स्वाहा तु पूसबिंदुकौ ॥ ९० ॥

Ang “Śivā” ay inuugnay sa dobleng “māyā–ākāśa” at itinatapat sa Buwan sa kaliwang mata. Ang mga kapangyarihang “Veda,” “Ādi,” “Kāma,” at “Cāmuṇḍā” ay dapat pagnilayan sa kani-kanilang kinalalagyan; at ang “Svāhā” ay ilagay kasama ng dalawang bindu ni Pūṣan.

Verse 91

प्रणवोऽग्निप्रिया मंत्रो नेत्रबाणाधराक्षरः । दत्तात्रेयो मुनिर्मालामंत्रस्य परिकीर्तितः ॥ ९१ ॥

Para sa mālā-mantra (mantra ng kuwintas), ang praṇava (Oṁ) ang ipinahahayag na mantra; ang Agni-priyā ang kapangyarihang namumuno rito; ang mga pantig ay Netra, Bāṇa, at Ādhara; at ang pantas na si Dattātreya ang ipinoproklamang tagakita (seer) ng mantra.

Verse 92

छन्दोऽमितं कार्तवीर्युर्जुनो देवोऽखिलाप्तिकृत् । चामुंडया षडंगानि चरेत्षड्दीर्घयुक्तया ॥ ९२ ॥

Ang mga Chandas (sukat ng Veda) ay di-masusukat; si Kartavīrya Arjuna ay isang banal na nilalang na nagkakamit ng lahat ng pagtatamo. Kasama si Cāmuṇḍā, dapat isagawa ang anim na sangkap (ṣaḍaṅga), na may anim na pinahahabang sukat.

Verse 93

ध्यात्वा देवं ततो मंत्रं पठित्वांते क्षिपेज्जजलम् । गोविंदाढ्यो हली सेंदुश्चामुंडाबीजमीरितम् ॥ ९३ ॥

Pagkatapos magnilay sa Diyos, saka bigkasin ang mantra; at sa wakas nito ay iwisik (o ibuhos) ang tubig. Sinasabing ang (mantra) ay may pangalang “Govinda,” may “Halī,” kaisa ng “Indu,” at taglay ang bīja-pantig ng Cāmuṇḍā.

Verse 94

ततो नवाक्षरं मंत्रं सहस्रं तत्पुरो जपेत् । तारोऽनंतो बिंदुयुक्तो मायास्वं वामनेत्रयुक् ॥ ९४ ॥

Pagkatapos, ayon sa wastong pagkakasunod, ulitin sa japa nang isang libong ulit ang siyam-na-pantig na mantra—binubuo mula sa Praṇava (Om), idinugtong sa “ananta,” kasama ang bindu, pinagsama sa “māyā,” at may tanda ng “kaliwang mata.”

Verse 95

कूर्माग्नी शांतिबिंद्वाढ्यौ वह्नि जायांकुशं ध्रुवम् । ऋषिः पूर्वोदितोनुष्टुप्छंदोऽन्यत्पूर्ववत्पुनः ॥ ९५ ॥

Para sa mga mantra na “Kūrma-agni”, “Śānti-bindu-vāḍhya”, “Vahni”, “Jāyā-aṅkuśa”, at “Dhruva”, ang ṛṣi (tagakita) ay yaon ding nabanggit kanina; ang sukat ay Anuṣṭubh; at ang iba pang pagtatalaga sa ritwal ay muli ring gaya ng nauna.

Verse 96

सहस्रं मंत्रराजं च जपित्वा कवचं पठेत् । एवं दीपप्रदानस्य कर्ताप्नोत्यखिलेऽप्सितम् ॥ ९६ ॥

Pagkatapos bigkasin sa japa nang isang libong ulit ang “Mantra-rāja,” saka awitin ang kavaca, ang himnong pananggalang. Sa ganitong paraan, ang nagsasagawa ng pag-aalay ng ilawan ay makakamtan ang lahat ng minimithi.

Verse 97

दीपप्रबोधकाले तु वर्जयेदशुभां गिरम् । विप्रस्य दर्शनं तत्र शुभदं परिकीर्तितम् ॥ ९७ ॥

Sa oras ng pagsisindi ng ilawan, iwasan ang salitang malaswa o di-mapalad. Sa sandaling iyon, ang makita ang isang brāhmaṇa ay ipinahayag na mapalad at nagdudulot ng kabutihang-palad.

Verse 98

शूद्राणां प्रध्यमं प्रोक्तं म्लेच्छस्य वधबन्धनम् । आख्वोत्वोर्दर्शनं दुष्टं गवाश्वस्य सुखावहम् ॥ ९८ ॥

Para sa mga Śūdra, ang pangunahing parusa ay pagpalo; para sa mleccha, ito’y pagbitay o pagkakabilanggo. Ang makita ang kamelyo at kabayo ay itinuturing na di-mabuti; ngunit ang makita ang baka at kabayo ay sinasabing nagdudulot ng kagalingan at kapayapaan.

Verse 99

दीपज्वाला समा सिद्ध्यै वक्रा निशविधायिनी । शब्दा भयदा कर्तुरुज्ज्वला सुखदा मता ॥ ९९ ॥

Ang apoy ng lampara na pantay at matatag ay nagdadala ng tagumpay. Ang apoy na baluktot o umiindayog ay hudyat ng kasawian. Ang apoy na kumakaluskos o maingay ay nagdudulot ng takot sa nagsasagawa; ngunit ang apoy na maliwanag at maningning ay itinuturing na nagbibigay-ligaya.

Verse 100

कृष्णा शत्रुभयोत्पत्त्ये वमंती पशुनाशिनी । कृते दीपे यदा पात्रं भग्नं दृश्यते दैवतः ॥ १०० ॥

Ang madilim na tanda na di-mabuti ay nagpapahiwatig ng pag-usbong ng takot mula sa mga kaaway; ang pagsusuka ay hudyat ng pagkalagas ng mga baka. Gayundin, kapag nasindihan na ang lampara at nakita ang sisidlan nitong nabasag dahil sa tadhana, ito’y itinuturing ding isang masamang palatandaan.

Verse 101

पक्षादर्वाक्तदा गच्छेद्यजमानो यमालयम् । वर्त्यतरं यदा कुर्यात्कार्यं सिद्ध्येद्विलंबतः ॥ १०१ ॥

Kung isasagawa ang ritwal bago ang nararapat na kalahating-buwan, ang yajamāna (tagapaghandog) ay mapapasa-tahanan ni Yama. Ngunit kung gagawin niya ito sa mas huling panahong angkop, ang ninanais na gawain ay matutupad—bagaman may pagkaantala.

Verse 102

नेत्रहीनो भवेत्कर्ता तस्मिन्दीपांतरे कृते । अशुचिस्पर्शने व्याधिर्दीपनाशे तु चौरभीः ॥ १०२ ॥

Kapag nagsindi ng isa pang lampara mula sa lamparang pang-ritwal na iyon, sinasabing ang nagsasagawa ay mawawalan ng paningin. Kung mahawakan ng marumi o di-dalisay, magkakaroon ng karamdaman; at kung ang lampara’y mamatay o masira, ito’y hudyat ng panganib mula sa mga magnanakaw.

Verse 103

श्वमार्जाराखुसंस्पर्शे भवेद्भूपतितो भयम् । पात्रारंभे वसुपलैः कृतो दीपोऽखिलेष्टदः ॥ १०३ ॥

Kapag ang aso, pusa, o daga ay humipo sa paghahanda ng ritwal, sinasabing nagdudulot ito ng takot sa galit ng hari (o pagkahulog sa pabor). Ngunit ang ilawang inihanda sa pasimula ng pagsasagawa, gamit ang ghee ng baka, ay nagbibigay ng katuparan ng lahat ng ninanais.

Verse 104

तस्माद्दीपः प्रयत्नेन रक्षणीयोंऽतरायतः । आसमाप्तेः प्रकुर्वीत ब्रह्मचर्यं च भूशयः ॥ १०४ ॥

Kaya nga, ang ilawan ay dapat ingatan nang masikap laban sa mga hadlang. Hanggang sa matapos ang panata, dapat ding isagawa ang brahmacarya—matulog sa lupa.

Verse 105

स्त्रीशूद्रपतितादीनां संभाषामपि वर्जयेत् । जपेत्सहस्रं प्रत्येकं मंत्रराजं नवाक्षरम् ॥ १०५ ॥

Dapat iwasan kahit ang pakikipag-usap sa mga babae, Śūdra, mga nalugmok, at iba pang tulad nila; at sa bawat pagsasanay, bigkasin nang isang libong ulit ang siyam-na-pantig na “hari ng mga mantra.”

Verse 106

स्तोत्रपाठं प्रतिदिनं निशीथिन्यां विशेषतः । एकपादेन दीपाग्रे स्थित्वा यो मंत्रनायकम् ॥ १०६ ॥

Ang nagbabasa ng himno araw-araw—lalo na sa hatinggabi—at, nakatayo sa harap ng ilawan sa isang paa, sumasamba sa Panginoon na siyang pinuno ng mga mantra.

Verse 107

सहस्रं प्रजपेद्वात्रौ सोऽभीष्टं क्षिप्रमाप्नुयात् । समाप्य शोभनदिने संभोज्य द्विजसत्तमान् ॥ १०७ ॥

Bigkasin niya ito nang isang libong ulit sa gabi; mabilis niyang matatamo ang ninanais. Pagkatapos ng panata, sa isang mapalad na araw, pakainin niya ang pinakadakila sa mga dalawang-beses-na-ipinanganak—mga pantas na brāhmaṇa.

Verse 108

कुंभोदकेन कर्तारमभिषिंचन्मनुं जपेत् । कर्ता तु दक्षिणां दद्यात्पुष्कलां तोषहेतवे ॥ १०८ ॥

Sa pamamagitan ng tubig mula sa kumbha (banga ng ritwal), wisikan ang namumuno sa seremonya at bigkasin ang banal na mantra. Pagkaraan, ang nagtataguyod ng handog ay magbigay ng masaganang dakṣiṇā bilang kaloob sa pari, upang maging ganap at kasiya-siya ang ritwal.

Verse 109

गुरौ तुष्टे ददातीष्टं कृतवीर्यसुतो नृपः । गुर्वाज्ञया स्वयं कुर्याद्यदि वा कारयेद्गुरुः ॥ १०९ ॥

Kapag nalugod ang Guru, ang hari—anak ni Kṛtavīrya—ay nagkakaloob ng ninanais. Ayon sa utos ng Guru, dapat niya itong gawin mismo, o kaya’y ipagawa ito ng Guru sa pamamagitan niya.

Verse 110

दत्त्वा धनादिकं तस्मै दीपदानाय नारद । गुर्वाज्ञामन्तरा कुर्याद्यो दीपं स्वेष्टसिद्धये ॥ ११० ॥

O Nārada, matapos ibigay sa kanya ang yaman at iba pang kailangan para sa pag-aalay ng ilawan, sinumang magsindi ng ilawan upang matupad ang sariling hangarin nang walang pahintulot ng Guru ay kumikilos nang hindi nararapat.

Verse 111

सिद्धिर्न जायते तस्य हानिरेव पदे पदे । उत्तमं गोघृतं प्रोक्तं मध्यमं महषीभवम् ॥ १११ ॥

Sa gayong tao, hindi sumisibol ang tagumpay; sa bawat hakbang ay pawang pagkalugi. Kaya’t ang ghee mula sa gatas ng baka ang itinuturing na pinakamainam, samantalang ang ghee mula sa gatas ng kalabaw ay sinasabing katamtaman.

Verse 112

तिलतैलं तु तादृक् स्यात्कनीयोऽजादिजं घृतम् । आस्यरोगे सुगंधेन दद्यात्तैलेन दीपकम् ॥ ११२ ॥

Gamitin din ang langis ng linga sa gayon ding paraan; para sa mas banayad na sukat, maaaring gumamit ng ghee na mula sa gatas ng kambing. Sa mga sakit sa bibig, dapat ibigay ang langis na ginamot at pinabango ng mga halamang-aroma, bilang lunas na paglalapat na tulad ng ilawang-langis.

Verse 113

सिद्ध्वार्थसंभवेनाथ द्विषतां नाशनाय च । सहस्रेण पलैर्दीपे विहिते च न दृश्यते ॥ ११३ ॥

O Panginoon! Kahit ang ilawan ay inihanda nang wasto gamit ang isang libong pala ng langis/ghi, hindi pa rin ito nakikita—bagaman nilayon upang maghatid ng katuparan ng layon at pagwasak sa mga kaaway.

Verse 114

कार्यसिद्धस्तदा कुर्यात्र्रिवारं दीपजं विधिम् । तदा सुदुर्लभमपि कार्य्यं सिद्ध्व्येन्न संशयः ॥ ११४ ॥

Pagkaraan, kapag nagtagumpay na sa gawain, dapat isagawa nang tatlong ulit ang ritwal na nagmumula sa ilawan. Sa gayon, kahit ang napakahirap na layunin ay matutupad—walang pag-aalinlangan.

Verse 115

दीपप्रियः कार्तवीर्यो मार्तंडो नतिवल्लभः । स्तुतिप्रोयो महाविष्णुर्गणेश स्तपर्णप्रियः ॥ ११५ ॥

Siya ang umiibig sa handog na ilawan (pagsamba sa liwanag); si Kārtavīrya; si Mārtaṇḍa (Araw); ang minamahal ng mga yumuyukod sa paggalang; ang nalulugod sa mga himno ng papuri; si Mahāviṣṇu; si Gaṇeśa; at ang may hilig sa handog na mga banal na dahon.

Verse 116

दुर्गार्चनप्रिया नूनमभिषेकप्रियः शिवः । तस्मात्तेषां प्रतोषाय विदध्यात्तत्तदादरात् ॥ ११६ ॥

Tunay na nalulugod si Durgā sa pagsamba, at nalulugod si Śiva sa abhiṣeka (ritwal na pagpapaligo). Kaya upang mapasaya sila, dapat isagawa ang bawat gawaing iyon nang may taimtim na paggalang.

Verse 117

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे कार्तवीर्यमाहात्म्यमन्त्रदीपकथनं नाम षट्सप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७६ ॥

Sa gayon, sa kagalang-galang na Bṛhannāradīya Purāṇa—sa Pūrva-bhāga, sa Dakilang Salaysay (Bṛhad-upākhyāna), sa Ikatlong Pada—nagtatapos ang ika-76 na kabanata na pinamagatang “Ang Salaysay na Nagliliwanag sa Mantra at Kadakilaan ni Kārtavīrya.”

Frequently Asked Questions

Sanatkumāra explicitly links his efficacy to (1) his divine identity as Sudarśana’s earthly manifestation and (2) empowerment through Dattātreya worship; therefore, smaraṇa (remembrance) itself is framed as a siddhi-producing act—granting victory over enemies and restoration of what is lost—while the longer sādhana (nyāsa/yantra/homa/dīpa-vrata) operationalizes that protection in ritual form.

The chapter lays out a standard tantric workflow: viniyoga (ṛṣi–chandas–devatā plus bīja/śakti/hṛdaya), ṣaḍaṅga and aṅga-nyāsa, kavaca/varma and astra deployment, dhyāna of the deity’s form, yantra inscription and kumbha installation with abhiṣeka, japa with homa (including intent-specific materials), and finally a regulated dīpa-vrata governed by calendrics, omens, purity, and guru authorization.

The dīpa-vrata is presented as a sustained, rule-bound extension of the mantra’s protective field: it uses prior nyāsa and yantra logic, adds strict timing (months/tithis/nakṣatras/yogas), prescribes vessel and wick measures, and interprets flame behavior as diagnostic omens—culminating in completion rites (feeding brāhmaṇas, dakṣiṇā) to seal the observance’s phala.