
Matapos ihanda ni Sūta ang pagpapatuloy ng salaysay, si Nārada—naantig ng naunang Gaṅgā-māhātmya—ay humiling kay Sanaka na ituro ang mga panatang-banal (vrata) ni Hari na nakalulugod kay Viṣṇu at nag-uugnay ng pravṛtti at nivṛtti. Tumugon si Sanaka sa isang sistematikong siklo ng Dvādaśī-vrata sa ika-12 araw ng maliwanag na kalahati ng buwan, sunod-sunod na buwan mula Mārgaśīrṣa hanggang Kārtika: pag-aayuno, mga tuntunin ng kalinisan, abhiṣeka (madalas may takdang sukat ng gatas), pagbigkas ng mantra sa tiyak na pangalan ni Viṣṇu (Keśava, Nārāyaṇa, Mādhava, Govinda, Trivikrama, Vāmana, Śrīdhara, Hṛṣīkeśa, Padmanābha, Dāmodara), bilang ng homa (lalo na 108), pagpupuyat (jāgaraṇa), at nakatuong dāna (linga, kṛśarā, bigas, trigo, pulot, apūpa, kasuotan, ginto). Nagtatapos ang kabanata sa taunang pagwawakas (udyāpana) sa Kṛṣṇa Dvādaśī ng Mārgaśīrṣa: pagtatayo ng maṇḍapa, pagguhit ng sarvatobhadra, labindalawang kumbha, pag-aalay ng pratimā ni Lakṣmī-Nārāyaṇa o katumbas na halaga, pañcāmṛta abhiṣeka, pakikinig sa Purāṇa, malakihang homa ng linga, pagpapakain sa labindalawang brāhmaṇa, at pag-aalay ng kaloob sa ācārya. Ipinapangako ng phala-śruti ang pag-alis ng kasalanan, pag-angat ng angkan, katuparan ng mithiin, at pag-abot sa tahanan ni Viṣṇu; kahit ang pakikinig o pagbigkas ay may gantimpalang kasingtimbang ng Vājapeya.
Verse 1
ऋषय ऊचुः । साधु सूत महाभाग त्वयातिकरुणात्मना । श्रावितं सर्वपापघ्नं गङ्गामाहात्म्यमुत्तमम् ॥ १ ॥
Wika ng mga rishi: “Tunay na mabuti, O Sūta, O dakilang pinagpala! Sa pusong hitik sa pambihirang habag, iyong binigkas sa amin ang kataas-taasang kaluwalhatian ng Gaṅgā, tagapagpuksa ng lahat ng kasalanan.”
Verse 2
श्रुत्वा तु गङ्गामाहात्म्यं नारदो देवदर्शनः । किं पप्रच्छ पुनः सूत सनकं मुनिसत्तमम् ॥ २ ॥
Pagkarinig sa kadakilaan ng Gaṅgā, si Nārada—na may pangitain sa mga deva—ay muling nagtanong kay Sanaka, ang pinakadakila sa mga muni. “O Sūta, ano ang itinanong niya?”
Verse 3
सूत उवाच । श्रृणुध्वमृषयः सर्वे नारदेन सुरर्षिणा । पृष्टं पुनर्यथा प्राह प्रवक्ष्यामि तथैव तत् ॥ ३ ॥
Sinabi ni Sūta: “Makinig kayo, kayong lahat na mga rishi. Isasalaysay ko nang tumpak gaya ng pagkakasabi—ang tugon na ibinigay ng banal na rishi na si Nārada nang siya’y muling tanungin.”
Verse 4
नानाख्यानेतिहासाड्यं गङ्गामाहात्म्यमुत्तमम् । श्रुत्वा ब्रह्मसुतो भूयः पृष्टवानिदमादरात् ॥ ४ ॥
Matapos marinig ang kataas-taasang kaluwalhatian ng Gaṅgā—hitik sa sari-saring salaysay at sinaunang kasaysayan—ang anak ni Brahmā ay muling nagtanong nang may paggalang.
Verse 5
नारद उवाच । अहोऽतिधन्यं सुकृतैकसारं श्रुतं मया पुण्यमसंवृतार्थम् । गाङ्गेयमाहात्म्यमघप्रणाशि त्वत्तो मुने कारुणिकादभीष्टम् ॥ ५ ॥
Sinabi ni Nārada: “Ah! Tunay na pinagpala ako—sapagkat narinig ko mula sa iyo, O mahabaging muni, ang pinakadiwa ng mabubuting gawa: ang banal at malinaw na kadakilaan ng Gaṅgā na pumupuksa sa kasalanan at nagbibigay ng ninanais.”
Verse 6
ये साधवः साधु भजन्ति विष्णुं स्वार्थं परार्थं च यतन्त एव । नानोपदेशैः सुविमुग्धचित्तं प्रबोधयन्ति प्रसभं प्रसन्नम् ॥ ६ ॥
Ang mga tunay na santo na wasto ang pagsamba kay Viṣṇu ay walang tigil na nagsisikap para sa sariling kabutihan at sa kabutihan ng iba; sa iba’t ibang aral, masigla nilang ginigising ang lubhang naliligaw na isipan at ginagawa itong payapa at masaya.
Verse 7
ततः समाख्याहि हरेर्व्रतानि कृतैश्च यैः प्रीतिमुपैति विष्णुः । ददाति भक्तिं भजतां दयालुर्मुक्तिस्तु तस्या विदिता हि दासी ॥ ७ ॥
Kaya nga, isalaysay mo ang mga panata (vrata) ni Hari—na sa pagsasagawa nito ay nalulugod si Viṣṇu. Ang mahabaging Panginoon ay nagkakaloob ng bhakti sa mga sumasamba sa Kanya, at ang kalayaan (mukti) ay kilalang tagapaglingkod ng bhakti na iyon.
Verse 8
ददाति मुक्तिं भजतां मुकुन्दो व्रतार्चनध्यानपरायणानाम् । भक्तानुसेवासु महाप्रयासं विमृश्य कस्यापि न भक्तियोगम् ॥ ८ ॥
Ipinagkakaloob ni Mukunda ang kalayaan (moksha) sa mga sumasamba sa Kanya—yaong nakatuon sa mga panata (vrata), sa pagsamba (arcana), at sa pagninilay (dhyana). Pag-isipan ang dakilang pagsisikap sa paglilingkod sa mga bhakta; huwag ituring ang bhakti-yoga na “para sa iba” o mas mababa.
Verse 9
प्रवृत्तं च निवृत्तं च यत्कर्म हरितो षणम् । तदाख्याहि मुनिश्रेष्ठ विष्णुभक्तोऽसि मानद ॥ ९ ॥
O pinakadakilang muni, ipaliwanag mo sa akin ang asal at gawang iniuutos para kay Hari—kapwa ang landas ng pakikibahagi sa daigdig (pravṛtti) at ang landas ng pagtalikod (nivṛtti). Ikaw ay deboto ni Viṣṇu, O tagapagkaloob ng dangal.
Verse 10
सनक उवाच । साधु साधु मुनिश्रेष्ट भक्तस्त्वं पुरुषोत्तमेः । भूयो भूयो यतः पुच्छेश्चरित्रं शार्ङ्गधन्वनः ॥ १० ॥
Sinabi ni Sanaka: “Mabuti, mabuti, O pinakamahusay na muni! Tunay kang deboto ng Kataas-taasang Persona, si Puruṣottama. Yamang paulit-ulit mong itinatanong ang mga gawa ng Tagapagdala ng busog na Śārṅga, magsasalita ako.”
Verse 11
व्रतानि ते प्रवक्ष्यामि लोकोपकृतिमन्ति च । प्रसीदति हरिर्यैस्तु प्रयच्छत्यभयं तथा ॥ ११ ॥
Ipahahayag ko sa iyo ang mga banal na panata (vrata) na kapaki-pakinabang sa sanlibutan. Sa pagsasagawa ng mga ito, nalulugod si Hari at gayundin ay ipinagkakaloob Niya ang abhaya—kawalang-takot.
Verse 12
यस्य प्रसन्नो भगवान्यज्ञलिङ्गो जनार्दनः । इहामुत्र सुखं तस्य तपोवृद्धिश्च जायते ॥ १२ ॥
Ang sinumang kinalulugdan ng Mapalad na Panginoong Janārdana—na ang tanda Niya ay ang yajña, ang pagsamba sa pamamagitan ng handog—ay nagkakamit ng ligaya kapwa sa buhay na ito at sa kabilang-buhay, at lumalago rin ang kanyang tapas, ang disiplina ng pag-aayuno at pagsasanay espirituwal.
Verse 13
येन केनाप्युपायेन हरिपूजापरायणाः । प्रयान्ति परमं स्थानमिति प्राहुर्महर्षयः ॥ १३ ॥
Sa anumang paraan man, yaong lubos na nakatuon sa pagsamba kay Hari ay makaaabot sa kataas-taasang tahanan—ganyan ang ipinahayag ng mga dakilang rishi.
Verse 14
मार्गशीर्षे सिते पक्षे द्वादश्यां जलशायिनम् । उपोषितोऽर्चयेत्सम्यङ् नरः श्रद्धासमन्वितः ॥ १४ ॥
Sa buwan ng Mārgaśīrṣa, sa maliwanag na kalahati, sa ika-labindalawang araw (Dvādaśī), ang taong nag-ayuno ay nararapat na sumamba nang wasto kay Viṣṇu, ang Nahihimlay sa mga tubig, nang may matatag na pananampalataya.
Verse 15
स्नात्वा शुक्लाम्बरधरो दन्तधावनपूर्वकम् । गन्धपुष्पाक्षतैर्धूपै र्दीपैर्नैवेद्यपूर्वकैः ॥ १५ ॥
Pagkatapos maligo, magsuot ng malinis na puting kasuotan at unahin ang paglilinis ng ngipin; saka magsagawa ng pagsamba gamit ang pabango, mga bulaklak, akṣata (buong bigas), insenso, mga ilawan, at handog na pagkain (naivedya).
Verse 16
वाग्यतो भक्तिभावेन मुनिश्रेष्टार्चयेद्धरिम् । केशवाय नमस्तुभ्यमिति विष्णुं च पूजयेत् ॥ १६ ॥
Sa pagpipigil ng pananalita at sa diwang bhakti, ang pinakadakilang muni ay dapat sumamba kay Hari. Sa pagbigkas ng, “Pagpupugay sa Iyo, O Keśava,” marapat niyang parangalan at sambahin si Viṣṇu.
Verse 17
अष्टोत्तरशतं हुत्वा वन्हौ घृततिलाहुतीः । रात्रौ जागरणं कुर्याच्छालग्रामसमीपतः ॥ १७ ॥
Matapos maghandog ng isang daan at walo (108) na alay ng ghee at linga (sesame) sa banal na apoy, dapat magpuyat sa buong gabi sa tabi ng Śālagrāma.
Verse 18
स्नापयेत्प्रस्थपयसा नारायणमनामयम् । गीतैर्वाद्यैश्च नैवेद्यैर्भक्ष्यैर्भोज्यैश्च केशवम् ॥ १८ ॥
Dapat paliguan si Nārāyaṇa—ang Panginoong walang kapintasan at walang karamdaman—ng gatas na sukat na isang prastha; at sambahin si Keśava sa mga awit ng bhakti at tugtugin, at sa mga handog na naivedya: mga meryenda at mga lutong pagkain.
Verse 19
त्रिकालं पूजयेद्भक्त्या महालक्ष्म्या समन्वितम् । पुनः कल्ये समुत्थाय कृत्वा कर्म यथोचितम् ॥ १९ ॥
Sa debosyon, dapat sambahin (ang Panginoon) sa tatlong sandali ng araw, kasama si Mahālakṣmī. Pagkaraan, muling bumangon sa bukang-liwayway at gampanan ang mga tungkulin nang nararapat.
Verse 20
पूर्ववत्पूजयेद्वेवं वाग्यतो नियतः शुचिः । पायसं घृतसंमिश्रं नालिकेरफलान्वितम् ॥ २० ॥
Gaya rin ng dati, ang sumasamba—maingat sa pananalita, may disiplina, at dalisay—ay magsagawa ng pagsamba, na naghahandog ng matamis na kanin-sa-gatas (pāyasa) na hinaluan ng ghee at may kasamang bunga ng niyog.
Verse 21
मन्त्रेणानेन विप्राय दद्याद्भक्त्या सदक्षिणम् । केशवः केशिहा देवः सर्वसंपत्प्रदायकः ॥ २१ ॥
Sa mismong mantrang ito, dapat magbigay nang may debosyon sa isang brāhmaṇa ng nararapat na handog na may kasamang dakṣiṇā; sapagkat si Keśava—ang banal na pumatay kay Keśin—ang tagapagkaloob ng lahat ng kasaganaan.
Verse 22
परमान्नप्रदानेन मम स्यादिष्टदायकः । ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाच्छक्तितो बन्धुभिः सह ॥ २२ ॥
Sa pag-aalay ng pinakamainam na lutong pagkain (paramānna), siya’y nagiging tagapagkaloob sa akin ng ninanais. Pagkaraan, ayon sa kakayahan, dapat niyang pakainin ang mga brāhmaṇa, kasama ang kanyang mga kamag-anak.
Verse 23
नारायण परो भूत्वा स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः । इति यः कुरुते भक्त्या केशवार्चनमुत्तमम् ॥ २३ ॥
Kapag lubos na nakatuon kay Nārāyaṇa at pinipigil ang pananalita, dapat kumain ang tao nang may disiplina. Sinumang sa ganitong paraan ay sumasamba kay Keśava na pinakamataas sa pamamagitan ng bhakti—ang kanyang pagsamba ay tunay na dakila.
Verse 24
स पौंडरीकयज्ञस्य फलमष्टगुणं लभेत् । पौषमासे सिते पक्षे द्वादश्यां समुपोषितः ॥ २४ ॥
Ang sinumang magsagawa ng ganap na pag-aayuno sa Dvādaśī, sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Pauṣa, ay magkakamit ng walong ulit na bunga ng sakripisyong Pauṇḍarīka.
Verse 25
नमो नारायणायेति पूजयेत्प्रयतो हरिम् । पयसा स्नाप्य नैवेद्यं पायसं च समर्पयेत् ॥ २५ ॥
Sa pusong nakatuon, sambahin si Hari habang inuusal ang “Namo Nārāyaṇāya.” Pagkatapos paliguan Siya ng gatas, maghandog ng naivedya, lalo na ng pāyasa (matamis na lugaw sa gatas).
Verse 26
रात्रौ जागरणं कुर्यात्र्रिकालार्चनतत्परः । धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैर्गन्धैः पुष्पैर्मनोरमैः ॥ २६ ॥
Dapat siyang magpuyat sa gabi, masigasig sa pagsamba sa tatlong takdang oras. Maghandog ng insenso, mga ilawan, naivedya, mga pabango, at mga bulaklak na kaaya-aya.
Verse 27
तृणैश्च गीतवाद्याद्यैः स्तोत्रैश्चाप्यर्ययेद्धरिम् । कृशरान्नं च विप्राय दद्यात्सघृतदक्षिणम् ॥ २७ ॥
Sa pamamagitan ng banal na damo, at sa pag-awit at pagtugtog ng mga instrumento, kasama ng mga himno, sambahin si Hari. Magbigay rin sa isang brāhmaṇa ng kṛśarā (kanin na may munggo o iba pang butil), kasama ang ghee at dakṣiṇā (handog na parangal).
Verse 28
सर्वात्मा सर्वलोकेशः सर्वव्यापी सनातनः । नारायणः प्रसन्नः स्यात्कृशरान्नप्रदानतः ॥ २८ ॥
Si Nārāyaṇa—ang Sarili ng lahat, Panginoon ng lahat ng daigdig, laganap sa lahat at walang hanggan—ay nalulugod sa pag-aalay ng pagkaing kṛśarā bilang banal na kaloob.
Verse 29
मंत्रेणानेन विप्राय दत्त्वा वै दानमुत्तमम् । द्विजांश्च भोजेयच्छक्त्या स्वयमद्यात्सबान्धवः ॥ २९ ॥
Sa pamamagitan ng mantrang ito, ialay ang dakilang kaloob sa isang brāhmaṇa; saka, ayon sa kakayahan, pakainin ang mga dvija (dalawang ulit na isinilang); at pagkatapos ay kumain din ang sarili kasama ang mga kamag-anak.
Verse 30
एवं संपूजयेद्भक्त्या देवं नारायणं प्रभुम् । अग्निष्टोमाष्टकफलं स संपूर्णमवाप्नुयात् ॥ ३० ॥
Sa ganitong paraan, sa pagsamba sa Panginoong Nārāyaṇa nang may bhakti, ganap na matatamo ng tao ang kapala na katumbas ng walong-bahaging bunga ng handog na Agniṣṭoma.
Verse 31
माघस्य शुक्लद्वादश्यां पूर्ववत्समुपोषितः । नमस्ते माधवायेति हुत्वाष्टौ च घृताहुतीः ॥ ३१ ॥
Sa maliwanag na ika-labindalawang araw ng Māgha, matapos mag-ayuno gaya ng dati, maghandog ng walong alay na ghee sa apoy habang binibigkas: “Namaste Mādhavāya” (Pagpupugay kay Mādhava).
Verse 32
पूर्वमानेन पयसा स्नापयेन्माधवं तदा । पुष्पगन्धाक्षतैरर्चेत्सावधानेन चेतसा ॥ ३२ ॥
Pagkatapos, paliguan si Mādhava ng gatas ayon sa itinakdang sukat gaya ng dati; at sa isip na maingat at mapitagan, sambahin Siya sa pamamagitan ng mga bulaklak, pabango, at akṣata—mga butil ng bigas na buo.
Verse 33
रात्रौ जागरणं कुर्यात्पूर्ववद्भक्तिसंयुतः । कल्यकर्म च निर्वर्त्य माधवं पुनरर्चयेत् ॥ ३३ ॥
Sa gabi, na may bhakti gaya ng dati, dapat magpuyat at magbantay; at matapos ganap na maisagawa ang mga mapalad na ritwal, muli niyang sambahin si Mādhava (Viṣṇu).
Verse 34
प्रस्थं तिलानां विप्राय दद्याद्वै मन्त्रपूर्वकम् । सदक्षिणं सवस्त्रंच सर्वपापविमुक्तये ॥ ३४ ॥
Upang ganap na mapalaya sa lahat ng kasalanan, dapat maghandog nang ayon sa ritwal sa isang brāhmaṇa ng isang prastha na sukat ng linga (sesame), na pinangungunahan ng wastong mga mantra, kalakip ang dakṣiṇā at kasuotan.
Verse 35
माधवः सर्वभूतात्मा सर्वकर्मफलप्रदः । तिलदानेन महता सर्वान्कामान्प्रयच्छतु ॥ ३५ ॥
Nawa’y si Mādhava—ang Panloob na Sarili ng lahat ng nilalang at Tagapagkaloob ng bunga ng bawat karma—sa pamamagitan ng dakilang handog na linga na ito, ay ipagkaloob ang lahat ng minimithi.
Verse 36
मन्त्रेणानेन विप्राय दत्त्वा भक्तिसमन्वितः । ब्रह्मणान्भोजयेच्छक्त्या संस्मरन्माधवं प्रभुम् ॥ ३६ ॥
Matapos ihandog sa isang brāhmaṇa, na may bhakti at gamit ang mismong mantrang ito, dapat niyang pakainin ang mga brāhmaṇa ayon sa kanyang makakaya, habang inaalala si Mādhava, ang Kataas-taasang Panginoon.
Verse 37
एवं यः कुरुते भक्त्या तिलदाने व्रतं मुने । वाजपेय शतस्यासौ संपूर्णं फलमाप्नुयात् ॥ ३७ ॥
O pantas, sinumang magsagawa nang may bhakti ng panatang tiladāna (pag-aalay ng linga) ay makakamit ang ganap na gantimpala na katumbas ng isang daang sakripisyong Vājapeya.
Verse 38
फाल्गुनस्य सिते पक्षे द्वादश्यां समुपोषितः । गोविन्दाय नमस्तुभ्यमिति संपूजयेद्व्रती ॥ ३८ ॥
Sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Phālguna, sa ika-labingdalawang araw (Dvādaśī), matapos magsagawa ng pag-aayuno nang wasto, ang tumutupad ng panata ay dapat sumamba nang ganap, na nagsasabi: “Pagpupugay sa Iyo, O Govinda.”
Verse 39
अष्टोत्तगरशतं दृत्वा घृतमिश्रतिलाहुतीः । पूर्वमानेन पयसा गोविन्दं स्नापयेच्छुचिः ॥ ३९ ॥
Matapos maghandog ng isandaan at walong alay na linga na hinaluan ng ghee, ang debotong nalinis ay dapat magsagawa ng pagpapaligo (abhiṣeka) kay Govinda gamit ang gatas na sinukat ayon sa itinakdang pamantayan.
Verse 40
रात्रौ जागरणं कुर्यात्र्रिकालं पूजयेत्तथा । प्रातः कृत्यं समाप्याथ गोविन्दं पूजयेत्पुनः ॥ ४० ॥
Sa gabi ay magsagawa ng pagpupuyat (jāgaraṇa) at gayundin ay sumamba sa tatlong takdang sandali ng araw. Pagkatapos, matapos tapusin ang mga gawain sa umaga, sambahin muli si Govinda.
Verse 41
व्रीह्याढकं च विप्राय दद्याद्वस्त्रं सदक्षिणम् । नमो गोविन्द सर्वेश गोपिकाजनवल्लभ ॥ ४१ ॥
Dapat magbigay sa isang brāhmaṇa ng isang sukat na āḍhaka ng bigas, at isang kasuotan na may kasamang dakṣiṇā. (Pagkatapos ay manalangin:) “Pagpupugay kay Govinda, Panginoon ng lahat, minamahal ng kapulungan ng mga gopī.”
Verse 42
अनेन धान्य दानेन प्रीतो भव जगद्गुरो । एवं कृत्वा व्रतं सम्यक् सर्वपापविवर्जितः ॥ ४२ ॥
O Guro ng sanlibutan, nawa’y malugod Ka sa handog na butil na ito. Sa pagsasagawa ng panatang ito nang wasto at ganap, ang tao’y napapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 43
गोमेधमखजं पुण्यं सम्पूर्णं लभते नरः । चैत्रमासे सिते पक्षे द्वादश्यां समुपोषितः ॥ ४३ ॥
Ang sinumang tapat na mag-ayuno (upavāsa) sa ika-labindalawang araw na pangbuwan (Dvādaśī) sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra, ay tatanggap nang ganap ng kabanalang bunga na katulad ng mula sa handog na Go-medha.
Verse 44
नमोऽस्तु विष्णवे तुभ्यमिति पूर्ववदर्चयेत् । क्षीरेण स्नापयेद्विष्णुं पूर्वमानेन शक्तितः ॥ ४४ ॥
Sambahin Siya gaya ng dati, na binibigkas: “Namo’stu Viṣṇave tubhyam”—“Pagpupugay sa Iyo, O Viṣṇu.” Pagkaraan, ayon sa kakayahan at sa itinakdang sukat tulad ng nauna, paliguan ang Panginoong Viṣṇu ng gatas.
Verse 45
तथैव स्नापयेद्विप्र घृतप्रस्थेन सादरम् । कृत्वा जागरणं रात्रौ पूजयेत्पूर्ववद्व्रती ॥ ४५ ॥
Gayundin, O brāhmaṇa, paliguan nang may paggalang (ang anyo ng Diyos) gamit ang isang prastha na ghee (ghṛta). Pagkatapos magpuyat sa buong gabi (jāgaraṇa), ang tumutupad ng panata ay muling sumamba gaya ng dati.
Verse 46
ततः कल्ये समुत्थाय प्रातः कृत्यं समाप्य च । अष्टोत्तरशतं हुत्वा मध्वाज्यतिलमिश्रितम् ॥ ४६ ॥
Pagkaraan, sa bukang-liwayway ay bumangon at tapusin ang mga itinakdang gawain sa umaga; saka maghandog ng isang daan at walo (108) na āhuti, gamit ang halong pulot, ghee, at linga (sesame).
Verse 47
सदक्षिणं च विप्राय दद्याद्वै तण्डुलाढकम् । प्राणरुपी महाविष्णुः प्राणदः सर्ववल्लभः ॥ ४७ ॥
Dapat ngang magbigay sa isang brāhmaṇa ng isang āḍhaka na bigas, kalakip ang itinakdang dakṣiṇā. Si Mahāviṣṇu, na nananahan bilang prāṇa—ang hininga ng buhay—ang Tagapagkaloob ng buhay at ang minamahal ng lahat.
Verse 48
तण्डुलाढकदानेन प्रीयतां मे जनार्दनः । एवं कृत्वा नरो भक्त्या सर्वपापविवर्जितः ॥ ४८ ॥
Sa pag-aalay ng isang sukat na āḍhaka ng bigas, nawa’y malugod si Janārdana sa akin. Kapag ginawa ito nang may bhakti, ang tao’y napapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 49
अत्यन्गिष्टोमयज्ञस्य फलमष्टगुणं लभेत् । वैशाखशुक्लद्वादश्यामुपोष्य मधुसूदनम् ॥ ४९ ॥
Ang mag-ayuno (upavāsa) para kay Madhusūdana sa Śukla Dvādaśī, ang maliwanag na ikalabindalawang araw ng buwan ng Vaiśākha, ay tatanggap ng gantimpalang walong ulit kaysa bunga ng sakripisyong Aṅgiṣṭoma.
Verse 50
द्रोणक्षीरेण देवेशं स्नापयेद्भक्तिंसंयुतः । जागरं तत्र कर्त्तव्यं त्रिकालार्चनसंयुतम् ॥ ५० ॥
Sa bhakti, dapat paliguan ang Devēśa, Panginoon ng mga deva, ng isang droṇa na gatas. Doon ay dapat ding magpuyat (jāgara), kalakip ang pagsamba sa tatlong takdang oras ng araw.
Verse 51
नमस्ते मधुहन्त्रे च जुहुयाच्छक्तितो घृतम् । अष्टोत्तरशतं प्रोर्च्य विधिवन्मधुसूदनम् ॥ ५१ ॥
Sa pagsambit ng, “Pagpupugay sa Iyo, O mamumuksa kay Madhu,” maghandog ng ghee sa apoy ayon sa kakayahan. Pagkaraan, bigkasin nang wasto ang pangalang “Madhusūdana” nang isang daan at walo, at isagawa ang ritwal ayon sa itinakdang paraan.
Verse 52
विपापो ह्यश्वमेधानामष्टानां फलमाप्नुयात् । ज्येष्टमासे सिते पक्षे द्वादश्यामुपवासकृत् ॥ ५२ ॥
Ang mag-ayuno sa Dvādaśī ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Jyeṣṭha ay magiging malinis sa kasalanan at magkakamit ng meritong katumbas ng walong sakripisyong Aśvamedha.
Verse 53
क्षीरेणाढकमानेन स्नापयेद्यस्त्रिविक्तमम् । नमस्त्रिविक्तमायेति पूजयेद्भक्तिसंयुतः ॥ ५३ ॥
Ang sinumang magpaligo kay Trivikrama gamit ang isang sukat na āḍhaka ng gatas at sumamba sa Kanya nang may bhakti, habang inuusal ang mantra na “Namah Trivikrāmāya” (Pagpupugay kay Trivikrama), ay nagkakamit ng ganap na katuparang espirituwal.
Verse 54
जुहुयात्पायसेनैव ह्यष्टोत्तरशताहुतीः । कृत्वा जागरणं रात्रौ पुनः पूजां प्रकल्पयेत् ॥ ५४ ॥
Dapat maghandog sa apoy ng mga ahuti gamit lamang ang pāyasa (matamis na kaning-gatas), na isang daan at walo. Pagkatapos magpuyat sa buong gabi (jāgaraṇa), ay muling ayusin at isagawa ang pagsamba.
Verse 55
अपूपविंशतिं दत्त्वा ब्राह्मणाय सदक्षिणम् । देवदेव जगन्नात प्रसीद परमेश्वर ॥ ५५ ॥
Pagkatapos magbigay ng dalawampung apūpa (mga handog na keyk) sa isang brāhmaṇa, kasama ang nararapat na dakṣiṇā, manalangin: “O Diyos ng mga diyos, O Jagannātha, maawa Ka; O Kataas-taasang Panginoon, malugod Kang masiyahan.”
Verse 56
उपायनं च संगृह्य ममाभीष्टप्रदो भव । ब्राह्मणान्भोजयेच्छक्त्या स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ ५६ ॥
Matapos tanggapin ang handog (upāyana), maging Ikaw nawa ang tagapagkaloob ng aking minimithing layon. Pakainin ang mga brāhmaṇa ayon sa iyong kakayahan, at saka kumain din nang may pagpipigil sa pananalita.
Verse 57
एवं यः कुरुते विप्र व्रतं त्रैविक्रमं परम् । सोऽष्टानां नरमेधानां विपापः फलमाप्नुयात् ॥ ५७ ॥
Kaya nga, O brāhmaṇa, ang sinumang magsagawa ng kataas-taasang panatang Traivikrama (vrata) ay magkakamit—na walang kasalanan—ng gantimpalang sinasabing nagmumula sa walong naramedha na paghahandog.
Verse 58
आषाढशुक्लद्वादश्यामुपवासी जितेन्द्रियः । वामनं पूर्वमानेन स्नापयेत्पयसा व्रती ॥ ५८ ॥
Sa Dvādaśī ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Āṣāḍha, ang tumutupad ng panata—nag-aayuno at pinipigil ang mga pandama—ay dapat paliguan (ang diyos) si Vāmana ng gatas, ayon sa naunang itinakdang sukat at pamamaraan.
Verse 59
नमस्ते वामनायेति दूर्वाज्याष्टोत्तरं शतम् । हुत्वा च जागरं कुर्याद्वामनं चार्चयेत्पुनः ॥ ५९ ॥
Sa pagbigkas ng “Namaste Vāmanāya” (Pagpupugay kay Vāmana), maghandog sa apoy ng isang daan at walo (108) na alay na damong dūrvā na hinaluan ng ghee; pagkatapos ay magpuyat sa pagbabantay (jāgara) at muling sumamba kay Vāmana.
Verse 60
सदाक्षिणं च दध्यन्नं नालिकेरफलान्वितम् । भक्त्या प्रदद्याद्विप्राय वामनार्चनशीलिने ॥ ६० ॥
Sa debosyon, maghandog sa isang brāhmaṇa na masigasig sa pagsamba kay Vāmana ng pagkain na kaning hinaluan ng yogurt/curd, may kasamang niyog, at kasama rin ang itinakdang dakṣiṇā (handog na parangal).
Verse 61
वामनो वुद्धिदो होता द्रव्यस्थो वामनः सदा । वामनस्तारकोऽस्माच्च वामनाय नमो नमः ॥ ६१ ॥
Muli’t muli ang pagpupugay kay Vāmana—ang nagbibigay ng talino, ang hotṛ na tagapag-anyaya sa yajña, ang laging nananahan sa handog na sangkap, at ang Tagapagligtas na naglilipat sa amin lampas sa saṃsāra; namo namah kay Vāmana.
Verse 62
अनेन दत्त्वा दध्यन्नं शक्तितो भोजयेद्दिजान् । कृत्वैवमग्रिष्टोमानां शतस्य फलमाप्नुयात् ॥ ६२ ॥
Sa pagbibigay ng handog na ito at pamamahagi ng kaning hinaluan ng curd, dapat—ayon sa kakayahan—pakainin ang mga dvija (dalawang ulit na isinilang). Sa ganitong pagsasagawa, matatamo ang gantimpalang kasinghalaga ng isang daang Agniṣṭoma na sakripisyo.
Verse 63
श्रावणस्य सिते पक्षे द्वादश्यामुपवासकृत् । क्षीरेण मधुमिश्रेण स्नापयेच्छ्रीधरं व्रती ॥ ६३ ॥
Sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Śrāvaṇa, sa ika-labindalawang araw (Dvādaśī), ang tumutupad ng panata ay mag-ayuno at paliguan si Śrīdhara (Panginoong Viṣṇu) ng gatas na hinaluan ng pulot.
Verse 64
नमोऽस्तु श्रीधरायेति गन्धाद्यैः पूजयेत्क्रमात् । जुहुयात्पृषदाज्येन शतमष्टोत्तरं मुने ॥ ६४ ॥
Bigkasin ang, “Namo’stu Śrīdhara,” at sambahin nang sunod-sunod sa pamamagitan ng pabango at iba pa; at, O pantas, maghandog sa apoy ng pṛṣadājya (ghee na hinaluan ng yogurt) nang isang daan at walo (108) na ulit.
Verse 65
कृत्वा च जागरं रात्रौ पुनः पूजां प्रकल्पयेत् । दातव्यं चैव विप्राय क्षीराढकमनुत्तमम् ॥ ६५ ॥
Pagkatapos magpuyat sa buong magdamag (jāgara), ihanda muli ang pagsamba; at magbigay rin sa isang brāhmaṇa ng isang āḍhaka na sukat ng napakahusay na gatas.
Verse 66
दक्षिणां च सवस्त्रां वै प्रदद्याद्धेमकुण्डले । मन्त्रेणानेन विप्रेन्द्रु सर्वकामाश्रसिद्धये ॥ ६६ ॥
At tunay, maghandog ng dakṣiṇā kasama ang mga kasuotan, at gayundin ng mga hikaw na ginto. Sa pamamagitan ng mantrang ito, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, nakakamit ang tagumpay—ang pagkatatag ng suporta para sa lahat ng ninanais na layon.
Verse 67
क्षीराब्धिशायिन्देवेश रमाकान्त जगत्पते । क्षीरदानेन सुप्रीतो भव सर्वसुखप्रदः ॥ ६७ ॥
O Panginoong nahihimlay sa Karagatan ng Gatas, O Hari ng mga diyos, minamahal ni Ramā (Lakṣmī), Panginoon ng sansinukob—palugdan Ka nawa sa handog na gatas, at maging Tagapagkaloob ng lahat ng kaligayahan.
Verse 68
सुखप्रदत्त्वाद्विप्रांश्च भोजयेच्छक्तितो व्रती । एव कृत्वाश्वमेधानां सहस्त्रस्य फलं लभेत् ॥ ६८ ॥
Sapagkat ito’y nagkakaloob ng kaligayahan, ang debotong tumutupad ng vrata ay dapat, ayon sa kanyang kakayahan, magpakain sa mga Brāhmaṇa. Sa paggawa nito, matatamo niya ang gantimpalang kasinghalaga ng isang libong sakripisyong Aśvamedha.
Verse 69
मासि भाद्रपदे शुक्ले द्वादश्यां समुपोषितः । स्नापयेद्द्रोणपयसा हृषीकेशं जगद्गुरुम् ॥ ६९ ॥
Sa buwan ng Bhādrapada, sa maliwanag na kalahati, matapos mag-ayuno nang wasto sa ika-labindalawang araw (Dvādaśī), paliguan si Hṛṣīkeśa—ang Guru ng sanlibutan—ng gatas na sukat na isang droṇa.
Verse 70
हृषीकेश नमस्तुभ्यमिति संपूजयेन्नरः । चरुणा मधुयुक्तेन शतमष्टोत्तरं हुनेत् ॥ ७० ॥
Sinasabi, “Pagpupugay sa Iyo, O Hṛṣīkeśa,” dapat sambahin ng tao ang Panginoon. Sa caru na lugaw na inihalo sa pulot, maghandog ng mga alay na 108 ulit.
Verse 71
जागरादीनिनि निर्वर्त्य दद्यादात्मविदे ततः । सार्धाढकं च गोधूमान्दक्षिणां हेम शक्तितः ॥ ७१ ॥
Matapos ganap na maisagawa ang pagpupuyat at iba pang itinakdang pagtalima, saka magbigay sa isang nakakakilala sa Sarili (Ātman). Bilang dakṣiṇā, maghandog ng isa’t kalahating āḍhaka ng trigo at ginto ayon sa kakayahan.
Verse 72
हृषीकेश नमस्तुभ्यं सर्वलोकैकहेतवे । मह्यं सर्वसुखं देहि गोधूमस्य प्रदानतः ॥ ७२ ॥
O Hṛṣīkeśa, pagpupugay sa Iyo—ang tanging sanhi ng lahat ng daigdig. Sa pag-aalay ng trigong ito, ipagkaloob Mo sa akin ang lahat ng uri ng kaligayahan.
Verse 73
भोजयेद्ब्राह्माञ्शक्त्या स्वयं चाश्रीतवाग्यतः । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्ममेधफलं लभेत् ॥ ७३ ॥
Dapat pakainin ang mga Brahmana ayon sa kakayahan, at ang sarili rin—pinipigil ang pananalita at dinidisiplina ang mga pandama. Malaya sa lahat ng kasalanan, matatamo ang bunga ng dakilang ritong Brahma-medha.
Verse 74
आश्विने मासिशुक्लायां द्वादश्यांसमुपोषितः । पद्मनाभं चपयसा स्नापयेद्भक्तितः शुचिः ॥ ७४ ॥
Sa maliwanag na kalahati ng buwang Āśvina, matapos mag-ayuno sa araw ng Dvādaśī, ang dalisay na deboto ay dapat, nang may bhakti, paliguan si Padmanābha (Viṣṇu) ng gatas.
Verse 75
नमस्ते पद्मनाभाय होमं कुयार्त्स्वशक्तितः । तिलब्रीहियवाज्यैश्च पूजयेच्च विधानतः ॥ ७५ ॥
Pagpupugay kay Padmanābha. Isagawa ang homa (handog sa apoy) ayon sa kakayahan, at sambahin Siya ayon sa itinakdang paraan gamit ang linga, bigas, sebada, at ghee.
Verse 76
जामरं निशि निर्वर्त्य पुनः पूजां समाचरेत् । दद्याद्विप्राय कुडवं मधुनस्तु सदक्षिणम् ॥ ७६ ॥
Matapos ganapin sa gabi ang ritong panggabi (jāmara), magsagawa muli ng pagsamba. Magbigay sa isang Brahmana ng isang sukat na kuḍava ng pulot bilang dakṣiṇā (handog na bayad).
Verse 77
पद्मनाभ नमस्तुभ्यं सर्वलोकपितामह । मधुदानेन सुप्रीतो भवसर्वसुखप्रदः ॥ ७७ ॥
O Padmanābha, pagpupugay sa Iyo, ang dakilang ninuno ng lahat ng daigdig. Nalulugod Ka sa handog na pulot; nawa’y Ikaw ang magbigay ng bawat kaligayahan.
Verse 78
एवं यः कुरुते भक्त्या पद्मनाभव्रतं सुधीः । ब्रह्ममेधसहस्त्रस्य फलमाप्नोति निश्चितम् ॥ ७८ ॥
Kaya nga, ang marunong na nagsasagawa ng Padmanābha-vrata nang may bhakti ay tiyak na nagkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng isang libong Brahma-medha na paghahandog.
Verse 79
द्वादश्यां कार्तिके शुक्ले उपवासी जितेन्द्रियः । क्षीरेणाकढकमानेन दन्धा वाज्येन तावता ॥ ७९ ॥
Sa Dvādaśī ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Kārtika, mag-ayuno nang may pagpipigil sa mga pandama; at sa ritwal, maghandog ng gatas na sukat na isang ḍhaka, kasama ng yogurt—o kapalit nito, ghee—sa kaparehong sukat.
Verse 80
नमो दामोदरायेति स्नापयेद्भक्तिभावतः । अष्टोत्तरशतं हुत्वा मघ्वाज्याक्ततिलाहुतीः ॥ ८० ॥
Sa pagbigkas ng mantra na “Namo Dāmodarāya,” paliguan ang (anyo ng Panginoon) nang may pusong debosyon; at matapos maghandog ng 108 na oblation—mga linga na pinahiran ng ghee—sa apoy, natatapos ang ritwal.
Verse 81
जागरं नियतः कुर्यात्त्रिकालार्चनतत्परः । प्रातः संपूजयेद्देवं पद्मपुष्पैर्मनोरमैः ॥ ८१ ॥
Sa pagpipigil sa sarili, magpuyat sa pagbabantay (jāgara) at maging masigasig sa pagsamba sa tatlong takdang oras; sa umaga, sambahin nang wasto ang Panginoon gamit ang mga kaaya-ayang bulaklak ng lotus.
Verse 82
पुनरष्टोत्तरशतं जुहुयात्सघृतै स्तिलैः । पञ्चभक्ष्ययुतं चान्नं दद्याद्विप्राय भक्तितः ॥ ८२ ॥
Muli, magsagawa ng 108 na oblation gamit ang linga na hinaluan ng ghee; at nang may bhakti, maghandog sa isang marunong na brāhmaṇa ng pagkaing lutô na may kasamang limang uri ng masasarap na handog.
Verse 83
दामोदर जगन्नाथ सर्वकारणकारण । त्राहिमां कृपया देव शारणागतपालकः ॥ ८३ ॥
O Dāmodara, O Panginoon ng sansinukob, sanhi ng lahat ng sanhi—mahabagin Mo sanang ingatan at iligtas ako, O Diyos, sapagkat Ikaw ang tagapangalaga ng mga sumisilong sa Iyo.
Verse 84
अनेन दत्त्वा दानं च श्रोत्रियाय कुटुम्बिने । दक्षिणांच यथाशक्त्या ब्राह्मणांचापि भोजयेत् ॥ ८४ ॥
Pagkatapos gawin ito, magbigay rin ng kaloob sa isang śrotriya, ang dalubhasang Veda na may sambahayan; at ayon sa kaya, maghandog ng dakṣiṇā at pakainin din ang mga brāhmaṇa.
Verse 85
एवंकृत्वा व्रतं सम्यगश्रीयाद्बन्धुभिः सह । अश्वमेघ सहस्राणां द्विगुणं फलमश्नुते ॥ ८५ ॥
Sa gayon, matapos ganap na maisagawa ang panata, dapat itong tapusin kasama ang mga kamag-anak; dahil dito, matatamo ang bunga na doble kaysa sa libu-libong paghahandog na Aśvamedha.
Verse 86
एवं कुर्याद्व्रती यस्तु द्वादशीव्रतमुत्तमम् । संवत्सरं मुनिश्रेष्ठ स याति परमं पदम् ॥ ८६ ॥
O pinakadakila sa mga muni, ang nagsasagawa ng panata na ganito ang pagtupad sa dakilang Dvādaśī-vrata sa loob ng isang buong taon ay makararating sa kataas-taasang tahanan.
Verse 87
एकमासे द्विमासे वायः कुर्याद्भक्तितत्परः । तत्तत्फलमवाप्नोति प्राप्नोति च हरेः पदम् ॥ ८७ ॥
Maging isang buwan o dalawang buwan, ang debotong nakatuon sa bhakti ay dapat magsagawa ng Vāyu-vrata; matatamo niya ang kaukulang bunga at makararating din sa kalagayan ng Hari.
Verse 88
पूर्णँ संवत्सरं कृत्वा कुर्यादुद्यापनं व्रती । मार्गशीर्षासिते पक्षे द्वादश्यां च मुनीश्वर ॥ ८८ ॥
Pagkaraang ganapin ang isang buong taon, ang tumutupad ng panata ay dapat magsagawa ng pangwakas na ritwal (udyāpana). O pinakadakila sa mga muni, gawin ito sa ika-labingdalawang araw ng buwan (Dvādāśī) sa madilim na kalahati ng buwang Mārgaśīrṣa.
Verse 89
स्नात्वा प्रातर्यथाचारं दन्तधावनपूर्वकम् । शुक्लमाल्याम्बरधरः शुक्लगन्धानुलेपनः ॥ ८९ ॥
Sa umaga, matapos maligo ayon sa wastong kaugalian, na nagsisimula sa paglilinis ng ngipin, magsuot ng puting kuwintas ng bulaklak at puting kasuotan, at magpahid ng dalisay na puting pabango.
Verse 90
मण्डपं कारयेद्दिव्यं चतुरस्त्रं सुशोभनम् । घण्टाचामरसंयुक्तं किङ्किणीरवशोभितम् ॥ ९० ॥
Magpagawa ng isang banal na maṇḍapa, parisukat ang anyo at marikit ang ayos; may mga kampana at cāmara (pamaspas na pangseremonya), at pinagniningning ng tunog ng maliliit na kampanang kumakalansing.
Verse 91
अलंकृतं पुष्पमाल्यैर्वितानघ्वजराजितान् । छादितं शुक्लवस्त्रेण दीपमालाविभूषितम् ॥ ९१ ॥
Ang maṇḍapa ay pinalamutian ng mga kuwintas ng bulaklak, pinaganda ng mga tabing at mga bandilang kumakaway; binalutan ng puting tela at ginayakan ng mga hanay ng ilawan.
Verse 92
तन्मध्ये सर्वतोभद्रं कुर्यात्सम्यगलंकृतम् । तस्योपरिन्यसेत्कुम्भान्द्वादशाम्बुप्रपूरितान् ॥ ९२ ॥
Sa gitna ng pook na iyon, ihanda ang Sarvatobhadra (mapalad na diyagram) at ayusin nang wasto. Sa ibabaw nito, ilagay ang labindalawang kumbha, mga banga ng tubig na punô na punô.
Verse 93
एकेन शुक्लवस्त्रेण सम्यक्संशोधितेन च । सर्वानाच्छादयेत्कुम्भान्पञ्चरत्नसमन्वितान् ॥ ९३ ॥
Sa pamamagitan ng iisang puting tela—na nalinis at pinabanal nang wasto—takpan ang lahat ng mga kumbha ng ritwal na may limang hiyas.
Verse 94
लक्ष्मीनारायणं देवं कारयेद्भक्तिमान्व्रती । हेम्ना वा रजतेनापि तथा ताम्रेण वा द्विज ॥ ९४ ॥
O ikaw na dalawang-ulit na isinilang, ang debotong tumupad sa panata ay dapat magpagawa ng anyo ni Lakṣmī-Nārāyaṇa—mula man sa ginto, pilak, o tanso.
Verse 95
स्थापयेत्प्रतिमां तां च कुम्भोपरि सुसंयमी । तन्मूल्यं वा द्विजश्रेष्ट काञ्चनं च स्वशक्तितः ॥ ९५ ॥
Ang mapagpigil na nagsasagawa ay dapat ilagay ang anyong iyon sa ibabaw ng kumbhang itinalaga. O kaya, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ihandog ang katumbas na halaga nito—ginto ayon sa kaya.
Verse 96
सर्वव्रतेषु मतिमान्वित्तशाठ्यं विवर्जयेत् । यदि कुर्यात्क्षयं यान्ति तस्यायुर्द्धनसंपदः ॥ ९६ ॥
Sa lahat ng panata, ang marunong ay dapat umiwas sa pandaraya tungkol sa yaman. Kapag ginawa ito, ang buhay at kasaganaan niya ay humihina at nababawasan.
Verse 97
अनन्तशायिनं देवं नारायणमनामयम् । पञ्चामृतेन प्रथमं स्नापयेद्भक्तिसंयुतः ॥ ९७ ॥
Taglay ang debosyon, unahin ang pagpapaligo (abhiṣeka) kay Panginoong Nārāyaṇa—ang Anantaśāyin, ang walang kapintasan at walang karamdaman—gamit ang pañcāmṛta.
Verse 98
नांमभिः केशवाद्यैश्च ह्युपचाराप्रकल्पयेत् । रात्रौ जागरणं कुर्यात्पुराणश्रवणादिभिः ॥ ९८ ॥
Dapat ayusin ang mga gawaing pagsamba sa pamamagitan ng pagbigkas sa Panginoon ng mga banal na pangalan gaya ng Keśava at iba pa; at sa gabi, magpuyat sa pagbabantay sa pamamagitan ng pakikinig sa Purāṇa at mga kaugnay na pagsasanay ng bhakti.
Verse 99
जितनिद्रो भवेत्सम्यक्सोपवासो जितेन्द्रियः । त्रिकालमर्चयेद्देवं यथाविभवविस्तरम् ॥ ९९ ॥
Dapat pagtagumpayan ang antok at tulog, magsagawa ng wastong pag-aayuno (upavāsa), at pigilin ang mga pandama. Tatlong ulit sa isang araw ay sambahin ang Panginoon, pinalalawak ang pagsamba ayon sa kaya at yaman ng sarili.
Verse 100
ततः प्रातः समुत्थाय प्रातः कृत्यं समाप्य च । तिलहोमान्व्याहृतिभिः सहस्रं कार्येद्द्विजैः ॥ १०० ॥
Pagkatapos, bumangon sa madaling-araw at matapos ang mga tungkuling pang-umaga ayon sa batas, ang mga dvija (dalawang ulit na isinilang) ay magsagawa ng isang libong handog na homa ng linga sa apoy, kalakip ang mga banal na vyāhṛti.
Verse 101
ततः संपूजयेद्देवं गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । देवस्य पुरतः कुर्यात्पुराणश्रवणं ततः ॥ १०१ ॥
Pagkatapos, sambahin nang ayon sa wastong pagkakasunod ang Panginoon sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak, at iba pa. Pagkaraan nito, sa harap mismo ng diyos, isagawa ang pakikinig o pagbigkas ng Purāṇa.
Verse 102
दद्याद्द्वादशविप्रेभ्यो दध्यन्नं पायसं तथा । अपूपैर्दशभिर्युक्तं सघृतं च सदक्षिणम् ॥ १०२ ॥
Dapat maghandog sa labindalawang brāhmaṇa ng kanin na may yogurt (curd-rice) at ng matamis na lugaw sa gatas (pāyasa), kalakip ang sampung keyk, kasama ang ghee, at may angkop na dakṣiṇā (handog na parangal).
Verse 103
देवदेवजगन्नाथ भक्तानुग्रहविग्रह । गृहाणोपायनं कृष्ण सर्वाभीष्टप्रदो भव ॥ १०३ ॥
O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng sansinukob—na ang anyo Mo’y habag sa mga deboto—O Kṛṣṇa, tanggapin Mo ang handog na ito at maging Tagapagkaloob ng lahat ng ninanais na biyaya.
Verse 104
अनेनोपायनं दत्त्वा प्रार्थयेमाञ्जलिः स्थितः । आधाय जानुनी भूमौ विनयावननतो व्रती ॥ १०४ ॥
Pagkatapos maihandog ang kaloob na ito (upāyana), ang tumutupad ng panata ay dapat manalangin na nakatayo at nakatiklop ang mga palad; saka iluhod ang dalawang tuhod sa lupa, yumukod nang mapagpakumbaba at magsumamo.
Verse 105
नमो नमस्ते सुरराजराज नमोऽस्तुते देवं जगन्निवास । कुरुष्व संपृर्णफलं ममाद्य नमोऽस्तु तुभ्यं पुरुषोत्तमाय ॥ १०५ ॥
Pagpupugay, pagpupugay sa Iyo, O Hari ng mga hari ng mga diyos. Pagpupugay sa Iyo, O Diyos, tahanan ng sansinukob. Gawin Mong ganap ang bunga ng aking pagsisikap sa araw na ito. Pagpupugay sa Iyo, O Puruṣottama, Kataas-taasang Persona.
Verse 106
इति संप्रार्थयेद्विप्रान्देवं च पुरुषोत्तमम् । दद्यादर्घ्यं च देवाय महालक्ष्मीयुताय वै ॥ १०६ ॥
Sa gayon, dapat taimtim na manalangin sa mga brāhmaṇa at gayundin sa Panginoong Puruṣottama; at maghandog ng arghya—tubig na alay ng paggalang—sa Diyos na kasama si Mahālakṣmī.
Verse 107
लक्ष्मीपते नमस्तुभ्यं क्षीरार्णवनिवासिने । अर्घ्यं गृहाण देवेश लक्ष्म्या च सहितः प्रक्षो ॥ १०७ ॥
O Panginoon ni Lakṣmī, pagpupugay sa Iyo, na nananahan sa Karagatang Gatas. O Panginoon ng mga diyos, tanggapin Mo ang arghya na ito; nawa’y parangalan Ka sa pagwiwisik ng banal na tubig na ito, kasama si Lakṣmī.
Verse 108
यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या तपोयज्ञक्रियादिषु । न्यूनं संपूर्णतां याति सद्यो वन्दे तमच्युतम् ॥ १०८ ॥
Ako’y agad na sumasamba kay Acyuta, ang Panginoong Di-Nabibigo; sapagkat sa pag-alaala sa Kanya at sa pagbigkas ng Kanyang Banal na Pangalan, ang anumang kakulangan sa pag-aayuno, paghahandog (yajña), at iba pang sagradong ritwal ay kaagad nagiging ganap.
Verse 109
इति विज्ञाप्य देवेशं तत्सर्वं संयमी व्रते । प्रतिमां दक्षिणायुक्तामाचार्याय निवेदयेत् ॥ १०९ ॥
Pagkatapos ipabatid sa Devesa, ang Panginoon ng mga deva, ang lahat ng nagawa, ang nagsasagawa ng vrata—na may pagpipigil-sa-sarili—ay dapat maghandog sa ācārya ng isang pratimā (banal na larawan/anyo) kasama ang itinakdang dakṣiṇā.
Verse 110
ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाच्छक्त्या दद्याच्च दक्षिणाम् । भुञ्जीत वाग्यतः पश्चात्स्वयं बन्धुजनैर्वृतः ॥ ११० ॥
Pagkaraan, dapat pakainin ang mga brāhmaṇa at, ayon sa kakayahan, magbigay rin ng dakṣiṇā. Pagkatapos nito, na may pagpipigil sa pananalita, siya’y kumain para sa sarili, na napapalibutan ng mga kamag-anak.
Verse 111
आसायं श्रृदुयाद्विष्णोः कथां विद्वज्जनैः सह । इत्येवं कुरुते यस्तु मनुजो द्वादशीव्रतम् ॥ १११ ॥
Sa dapithapon, dapat siyang makinig sa banal na salaysay tungkol kay Viṣṇu kasama ng mga pantas. Ang taong gumaganap ng Dvādaśī vrata sa ganitong paraan ay tunay na tumutupad nito.
Verse 112
सर्वान्कामान्स आन्पोति परत्रेह च नारद । त्रिसतकुलसंयुक्तः सर्वपापविवर्जितः । तपाति विष्णुभवनं यत्र यत्त्वा न शोचति ॥ ११२ ॥
O Nārada, natatamo niya ang lahat ng minimithi, dito sa daigdig at sa kabilang-buhay. Taglay ang bisa ng kabutihang nag-aangat sa tatlong daang salinlahi at malaya sa lahat ng kasalanan, nararating niya ang Viṣṇu-bhavana, ang tahanan ni Viṣṇu; pagdating doon, wala nang dalamhati.
Verse 113
य इदं श्रृणुयाद्विप्र द्वादशीव्रतमुत्तमम् । वाचयेद्वापि स नरो वाजपेयफलं लभेत् ॥ ११३ ॥
O brāhmaṇa, sinumang makinig sa kataas-taasang panatang Dvādaśī na ito—o kahit bigkasin ito—ang taong iyon ay magkakamit ng bunga ng kabutihang tulad ng sakripisyong Vājapeya.
It is presented as a repeatable, year-structured bhakti discipline where ritual exactness (fasting, abhiṣeka, homa, jāgaraṇa, dāna) is explicitly linked to Viṣṇu’s pleasure and to mokṣa; the text reinforces authority through phala-śruti by equating each observance with major Vedic sacrifices.
It formalizes completion through a public-ritual architecture (maṇḍapa, sarvatobhadra diagram, twelve kumbhas), iconography (Lakṣmī-Nārāyaṇa pratimā or equivalent value), intensified offerings (notably a thousand sesame homas with vyāhṛtis), Purāṇa-śravaṇa, and structured brāhmaṇa-feeding and ācārya-gifting—turning private devotion into a socially ratified dharma act.