Adhyaya 82: The Rise of Mahishasura and the Manifestation of the Goddess from the Gods’ Tejas

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवींमाहात्म्ये मधुकैटभवधो नामैकाशीतितमोऽध्यायः । द्व्यशीतितमोऽध्यायः- ८२ ऋषिरुवाच देवासुरमभूद् युद्धं पूर्णमब्दशतं पुरा । महिषेऽसुराणामधिपे देवानां च पुरन्दरे ॥

Sa gayon, sa Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, sa Sāvarṇika Manvantara, sa loob ng Devī Māhātmya, nagwakas ang ikawalongpu’t isang kabanata na tinatawag na “Ang Pagpuksa kina Madhu at Kaiṭabha.” Nagsisimula ang Kabanata 82. Sinabi ng Ṛṣi: Noong una, ang digmaan ng mga diyos at mga asura ay tumagal nang ganap na sandaang taon, sa pagitan ni Mahīṣa, panginoon ng mga asura, at ni Purandara (Indra), panginoon ng mga diyos.

Verse 2

तत्रासुरैर्महावीर्यैर्देवसैन्यं पराजितम् । जित्वा च सकलान् देवानिन्द्रोऽबून्महिषासुरः ॥

Doon, natalo ang hukbo ng mga diyos sa kamay ng makapangyarihang mga asura; at matapos madaig ang lahat ng diyos, si Mahīṣāsura ay naging (wari’y) si Indra.

Verse 3

ततः पराजिता देवाः पद्मयोनिं प्रजापतिम् । पुरस्कृत्य गतास्तत्र यत्रेश-गरुडध्वजौ ॥

Pagkaraan, ang mga natalong diyos, na inilagay sa unahan ang Prajāpati na isinilang sa lotus (Brahmā), ay nagtungo sa kinaroroonan ni Īśa (Śiva) at ng May-bandilang Garuḍa (Viṣṇu).

Verse 4

यथावृत्तं तयोस्तद्वन्महिषासुरचेष्टितम् । त्रिदशाः कथयामासुर्देवाभिभवविस्तरम् ॥

Isinalaysay ng Tatlumpu (na mga diyos) sa dalawang iyon (Śiva at Viṣṇu) ang nangyari nang wasto—kung paano kumilos si Mahīṣāsura—at inilarawan nang detalyado ang pagpapasuko sa mga diyos.

Verse 5

सूर्येन्द्राग्न्यनिलेन्दूनां यमस्य वरुणस्य च । अन्येषां चाधिकारान् स स्वयमेवाधितिष्ठति ॥

Siya mismo ang sumakop at namamahala sa mga kapangyarihan at tungkulin ng Araw, ni Indra, ng Apoy, ng Hangin, ng Buwan, ni Yama, ni Varuṇa, at ng iba pang mga diyos din.

Verse 6

स्वर्गान्निराकृताः सर्वे तेन देवगणा भुवि । विचरन्ति यथा मर्त्या महिषेण दुरात्मना ॥

Pinalayas mula sa langit ng masamang-loob na si Mahisha, ang lahat ng hukbo ng mga diyos ay gumagala sa lupa na parang mga mortal.

Verse 7

एतद्वः कथितं सर्वममरारिविचेष्टितम् । शरणं वः प्रपन्नाः स्मो वधस्तस्य विचिन्त्यताम् ॥

Nasabi na sa iyo ang lahat—ang asal ng kaaway ng mga walang-kamatayan. Lumapit kami sa iyo bilang kanlungan; ipasya nawa ang pagpatay sa kanya.

Verse 8

ऋषिरुवाच इत्त्थं निशम्य देवानां वचांसि मधुसूदनः । चकार कोपं शम्भुश्च भ्रुकुटीकुटिलाननौ ॥

Sinabi ng Rishi: Nang marinig ang mga salita ng mga diyos, si Madhusūdana (Vishnu) at si Śambhu (Shiva) ay nagalit, at ang kanilang mukha’y kumunot sa pagkakakunot ng kilay.

Verse 9

ततोऽतिकोपपूर्णस्य चक्रिणो वदनात्ततः । निष्चक्राम महत्तेजो ब्रह्मणः शङ्करस्य च ॥

Pagkaraan, mula sa bibig ng may tangan ng diskus (Vishnu), na puspos ng matinding poot, lumabas ang dakilang ningning; gayundin mula kay Brahmā at kay Śaṅkara (Shiva).

Verse 10

अन्येषाञ्चैव देवानां शक्रादीनां शरीरतः । निर्गतं सुमहत्तेजस्तच्चैक्यं समगच्छत ॥

At mula rin sa mga katawan ng iba pang mga diyos—simula kay Śakra (Indra)—lumitaw ang napakadakilang liwanag, at ang lahat ng iyon ay nagtipon at naging iisa.

Verse 11

अतीव तेजसः कूटं ज्वलन्तमिव पर्वतम् । ददृशुस्ते सुरास्तत्र ज्वालाव्याप्तदिगन्तरम् ॥

Doon, namasdan ng mga diyos ang isang tuktok na higit sa lahat ang ningning, na wari’y bundok na nagliliyab, at ang mga apoy ay kumakalat sa mga dako at sa mga pagitan ng mga dako.

Verse 12

अतुलं तत्र तत्तेजः सर्वदेवशरीरजम् । एकस्थं तदभून्नारी व्याप्तलोकत्रयं त्विषा ॥

Doon, ang walang kapantay na liwanag na isinilang mula sa mga katawan ng lahat ng diyos ay nagtipon sa iisang dako at naging isang Babae, na pinupuno ang tatlong daigdig ng kanyang ningning.

Verse 13

यदभूच्छाम्भवं तेजस्तेनाजाय तन्मुखम् । याम्येन चाभवन् केशा बहवो विष्णुतेजसा ॥

Ang liwanag na kay Śāmbhava (kay Śiva) ang naging mukha niya. Sa lakas ni Yama, sumibol ang kanyang maraming hibla ng buhok; at sa lakas din ni Viṣṇu, ang mga iyon ay hinubog at pinagkaloob.

Verse 14

सौम्येन स्तनयोर्युग्मं मध्यं चैन्द्रेण चाभवत् । वारुणेन च जङ्घोरू नितम्बस्तेजसा भुवः ॥

Sa lakas ni Soma, nabuo ang kanyang dalawang dibdib; sa lakas ni Indra, ang kanyang baywang. Sa lakas ni Varuṇa, ang kanyang mga binti at mga hita; at sa liwanag ng Daigdig, ang kanyang mga balakang.

Verse 15

ब्रह्मणस्तेजसा पादौ तदङ्गुल्योरर्कतेजसा । वसूनाञ्च कराङ्गुल्यः कौबेरेण च नासिका ॥

Sa liwanag ni Brahmā nahubog ang mga paa ng Diyosa; sa liwanag ng Araw ang mga daliri ng paa. Mula sa mga Vasu nagmula ang mga daliri ng kamay, at sa liwanag ni Kubera nahubog ang kanyang ilong.

Verse 16

तस्यास्तु दन्ताः सम्भूताः प्राजापत्येन तेजसा । नयनत्रितयं जज्ञे तथा पावकतेजसा ॥

Ang mga ngipin niya ay sumibol mula sa liwanag ni Prajāpati; at ang tatlong mata niya ay isinilang din mula sa liwanag ng Apoy (Agni).

Verse 17

भ्रुवौ च सन्ध्ययोस्तेजः श्रवणावनिलस्य च । अन्येषां चैव देवानां सम्भवस्तेजसां शिवा ॥

Ang kanyang mga kilay ay mula sa liwanag ng mga Sandhyā (mga takipsilim), at ang kanyang mga tainga ay mula sa liwanag ni Vāyu (Hangin). Kaya, O mapalad, mula rin sa mga liwanag ng iba pang mga diyos nagkaroon ang natitirang mga anyo (ng Diyosa).

Verse 18

ततः समस्तदेवानां तेजोराशिसमुद्भवाम् । तां विलोक्य मुदं प्रापुरमराः महिषार्दिताः ॥

Pagkaraan, nang makita nila siya—na sumibol mula sa nagkakaisang bugso ng liwanag ng lahat ng mga diyos—ang mga imortal, na pinahihirapan ng demonyong Kalabaw, ay napuspos ng galak.

Verse 19

ततो देवा ददुस्तस्यै स्वानि स्वान्यायुधानि च । ऊचुर्जयजयेत्युच्चैर्जयन्तीं ते जयैषिणः ॥

Pagkatapos, ibinigay ng mga diyos sa kanya ang kani-kanilang sandata. Naghahangad ng tagumpay, malakas nilang isinigaw sa kanya habang siya’y nakatindig na matagumpay: “Tagumpay! Tagumpay!”

Verse 20

शूलं शूलाद्विनिष्कृष्य ददौ तस्यै पिनाकधृक् । चक्रं च दत्तवान् कृष्णः समुत्पाद्य स्वचक्रतः ॥

Si Śiva, ang maytaglay ng Pināka, ay humugot ng isang trident mula sa sarili niyang trident at ibinigay iyon sa Kaniya. At si Kṛṣṇa (Viṣṇu) ay nagkaloob sa Kaniya ng isang diskos, na nilikha mula sa sarili niyang diskos.

Verse 21

शङ्खञ्च वरुणः शक्तिं ददौ तस्यै हुताशनः । मारुतो दत्तवांश्चापं बाणपूर्णे तथेषुधी ॥

Ipinagkaloob ni Varuṇa sa Kaniya ang isang kabibe (conch); ipinagkaloob ni Hutāśana (Agni) sa Kaniya ang isang sibat na śakti. Ipinagkaloob ni Māruta (Vāyu) sa Kaniya ang isang busog, at gayundin ang dalawang lalagyan ng palaso na punô ng mga palaso.

Verse 22

वज्रमिन्द्रः समुत्पाद्य कुलिशादमराधिपः । ददौ तस्यै सहस्राक्षो घण्टामैरावताद्गजात् ॥

Si Indra, panginoon ng mga walang-kamatayan, ay lumikha ng isang kulog-kidlat (vajra) mula sa sarili niyang vajra at ibinigay iyon sa Kaniya; ang may sanlibong mata ay nagkaloob din sa Kaniya ng isang kampana mula sa elepanteng si Airāvata.

Verse 23

कालदण्डाद्यमो दण्डं पाशं चाम्बुपतिर्ददौ । प्रजापतिश्चाक्षमालां ददौ ब्रह्मा कमण्डलुम् ॥

Ipinagkaloob ni Yama sa Kaniya ang isang tungkod mula sa sarili niyang tungkod ng Kamatayan; ang panginoon ng mga tubig (Varuṇa) ay nagkaloob sa Kaniya ng isang panilo (noose). Ipinagkaloob ni Prajāpati sa Kaniya ang isang rosaryo (mālā), at ipinagkaloob ni Brahmā sa Kaniya ang isang sisidlang-tubig (kamaṇḍalu).

Verse 24

समस्तरोमकूपेषु निजरश्मीन् दिवाकरः । कालश्च दत्तवान् खड्गं तस्याश्चर्म च निर्मलम् ॥

Inilagay ng Araw (Divākara) ang sarili niyang mga sinag sa lahat ng butas ng balat niyá, na wari’y isang maningning na balabal. At si Kāla (Panahon) ay nagkaloob sa Kaniya ng isang espada at isang kalasag na walang dungis.

Verse 25

क्षीरोदश्चामलं हारमजरे च तथाम्बरे । चूडामणिं तथा दिव्यं कुण्डले कटकानि च ॥

Ang Kṣīroda, ang Karagatan ng Gatas, ay naghandog sa Kanya ng isang kuwintas na walang dungis at mga kasuotang hindi kumukupas. Nagbigay rin siya ng banal na hiyas sa tuktok, mga hikaw, at mga pulseras.

Verse 26

अर्धचन्द्रं तथा शुभ्रं केयूरान् सर्वबाहुषु । नूपुरौ विमलौ तद्वद् ग्रैवेयकमनुत्तमम् । अङ्गुलीयकरत्नानि समस्तास्वङ्गुलीषु च ॥

Ipinagkaloob din ang makinang na puting palamuting kalahating-buwan; mga armlet sa lahat ng Kanyang mga bisig. Gayundin ang malilinis na anklet, isang walang kapantay na palamuting-leeg; at mga singsing na may hiyas sa bawat daliri.

Verse 27

विश्वकर्मा ददौ तस्यै परशुञ्चातिनिर्मलम् । अस्त्राण्यनेकरूपाणि तथाभेद्यं च दंशनम् ॥

Ipinagkaloob ni Viśvakarman sa Kanya ang isang palakol na lubhang dalisay; mga sandatang sari-saring anyo; at isang baluting-dibdib na hindi matagos.

Verse 28

अम्लानपङ्कजां मालां शिरस्युरसि चापराम् । अददज्जलधिस्तस्यै पङ्कजं चातिशोभनम् ॥

Ang Karagatan ay naghandog sa Kanya ng isang garlandang lotus na hindi nalalanta, at isa pa para sa Kanyang ulo at dibdib; at ang Karagatan ay nagbigay rin ng isang napakamarilag na lotus.

Verse 29

हिमवान् वाहनं सिंहं रत्नानि विविधानि च । ददावशून्यं सुरया पानपात्रं धनाधिपः ॥

Ipinagkaloob ni Himavān ang isang leon bilang sasakyan ng Kanya, at sari-saring hiyas. At ang Panginoon ng Kayamanan (Kubera) ay nagbigay ng isang sisidlang inumin na hindi kailanman nauubusan ng surā (matapang na alak).

Verse 30

शेषश्च सर्वनागेशो महामणिविभूषितम् । नागहारं ददौ तस्यै धत्ते यः पृथिवीमिमाम् ॥

At si Śeṣa, panginoon ng lahat ng Nāga, ay naghandog sa Kaniya ng kuwintas na ahas na pinalamutian ng mahahalagang hiyas—siya na nagdadala sa daigdig na ito.

Verse 31

अन्यैरपि सुरैर्देवी भूषणैरायुधैस्तथा । सम्मानिता ननादोच्चैः साट्टहासं मुहुर्मुहुः ॥

Pinarangalan din Siya ng ibang mga diyos sa pamamagitan ng mga palamuti at sandata; ang Diyosa ay umungal nang malakas, paulit-ulit, na may tumataginting na halakhak.

Verse 32

तस्याः नादेन घोरेण कृत्स्नमापूरितं नभः । अमायतातिमहता प्रतिशब्दो महानभूत् ॥

Dahil sa kakila-kilabot Niyang ungol, napuno ang buong kalangitan; at dahil sa di-masukat na lawak nito, sumiklab ang isang makapangyarihang alingawngaw.

Verse 33

चुक्षुभुः सकला लोकाः समुद्राश्च चकम्पिरे । चचाल वसुधा चेलुः सकलाश्च महीधराः ॥

Nayanig ang lahat ng mga daigdig; nanginig ang mga karagatan; yumanig ang lupa; at ang lahat ng bundok ay umuugoy at natitinag.

Verse 34

जयेत्ये देवाश्च मुदा तामूचुः सिंहवाहिनीम् । तुष्टुवुर्मुनयश्चैनां भक्तिनम्रात्ममूर्तयः ॥

Nagdiwang ang mga diyos at sumigaw sa Kaniya, “Tagumpay!”—sa Nakasakay sa leon. At pinuri Siya ng mga rishi, na ang kanilang mga katawan ay nakayukod sa debosyon.

Verse 35

दृष्ट्वा समस्तं संक्षुब्धं त्रैलोक्यममरारयः । सन्नद्धाखिलसैन्यास्ते समुत्तस्थुरुदायुधाः ॥

Nang makita ang buong tatlong-daigdig na nalugmok sa kaguluhan, ang mga kaaway ng mga diyos, matapos armasan ang lahat ng kanilang hukbo, ay nagsibangon na may sandata sa kamay.

Verse 36

आः किमेतदिति क्रोधादाभाष्य महिषासुरः । अभ्यधावत तं शब्दमशेषैरसुरैर्वृतः ॥

“Ah! Ano ito?”—wika niya sa galit; si Mahishasura ay sumugod patungo sa tunog na iyon, napalilibutan ng lahat ng mga asura.

Verse 37

स ददर्श ततो देवीं व्याप्तलोकत्रयां त्विषा । पादाक्रान्त्या नतभुवं किरीटोल्लिखिताम्बराम् ॥

Pagkaraan, namasdan niya ang Diyosa, na ang ningning ay lumaganap sa tatlong daigdig—ang lupa’y yumuko sa bigat ng kanyang mga paa, at ang kanyang korona’y wari’y sumasayad sa langit.

Verse 38

क्षोभिताशेषपातालां धनुर्ज्यानिः स्वनेन ताम् । दिशो भुजसहस्रेण समन्ताद् व्याप्य संस्थिताम् ॥

Ang pagkalembang ng bagting ng kanyang pana’y yumanig sa lahat ng mga daigdig sa ilalim; taglay ang sanlibong bisig, siya’y tumindig, pinupuno ang lahat ng panig ng mga direksiyon.

Verse 39

ततः प्रववृते युद्धं तया देव्याः सुरद्विषाम् । शस्त्रास्त्रैर्बहुधा मुक्तैरादीपितदिगन्तरम् ॥

Pagkatapos, nagsimula ang labanan laban sa mga kaaway ng mga diyos, na isinagawa ng Diyosa; sa pagbitaw ng sari-saring sandata at mga punglo, nagliyab ang kalawakan sa lahat ng direksiyon.

Verse 40

महिषासुरसेनानीश्चिक्षुराख्यो महासुरः । युयुधे चामरश्चान्यैश्चतुरङ्गबलान्वितः ॥

Ang dakilang asura na nagngangalang Cikṣura, isang kumandante ng hukbo ni Mahishasura, ay nakipaglaban; gayundin si Cāmara at ang iba pa, na may ganap na apat-na-uri ng sandatahang lakas.

Verse 41

रथानामयुतैः षड्भिरुदग्राख्यो महासुरः । अयुध्यतायुतानाञ्च सहस्रेण महाहनुः ॥

Ang dakilang asura na nagngangalang Udagra ay lumaban na may anim na myriads ng mga karwahe; at si Mahāhanu ay lumaban na may isang libong myriads.

Verse 42

पञ्चाशद्भिश्च नियुतैरसिलोमा महासुरः । अयुतानां शतैः षड्भिर्वाष्कलो युयुधे रणे ॥

Ang dakilang asura na si Asilomā ay lumaban na may limampung niyuta; at si Vāṣkala ay nakipagdigma na may animnaraang myriads.

Verse 43

गजवाजिसहस्रौघैरनेकैरुग्रदर्शनः । वृतो रथानां कोट्या च युद्धे तस्मिन्नयुध्यत ॥

Si Ugradarśana ay lumaban sa digmaang iyon, napaliligiran ng maraming bugso ng libu-libong elepante at kabayo, at gayundin ng isang koṭi ng mga karwahe.

Verse 44

बिडालाक्षो 'युतानाञ्च पञ्चाशद्भिरथायुतैः । युयुधे संयुगे तत्र रथानां परिवारितः ॥

Si Biḍālākṣa ay lumaban doon sa sagupaan, napaliligiran ng mga karwahe—kasama ang limampung myriads (ng hukbo/karwahe).

Verse 45

वृतः कालो रथानाञ्च रणे पञ्चाशतायुतैः । युयुधे संयुगे तत्र तावद्भिः परिवारितः ॥

Si Kāla (isang asurang nagngangalang Kāla), na napalilibutan sa labanan ng limampung libong karwaheng pandigma, ay nakipagsagupaan doon sa gitna ng mabangis na salpukan, na pinaligiran ng gayon ding karaming mandirigma.

Verse 46

अन्ये च तत्रायुतशो रथनागहयैर्वृताः । युयुधुः संयुगे देव्याः सह तत्र महासुराः ॥

At ang iba pang dakilang asura roon, sa mga pangkat na tig-sasampung libo, na napalilibutan ng mga karwahe, elepante, at kabayo, ay sabay-sabay na nakipaglaban sa digmaang iyon laban sa Diyosa.

Verse 47

कोटिकोटिसहस्रैस्तु रथानां दन्तिनां तथा । हयानां च वृतो युद्धे तत्राभून्महिषासुरः ॥

Sa digmaang iyon, si Mahiṣāsura ay nakatindig doon, napalilibutan ng mga karwahe, elepante, at kabayo sa di-mabilang na karamihan—mga koro sa ibabaw ng mga koro at mga libo-libo.

Verse 48

तोमरैर्भिन्दिपालैश्च शक्तिभिर्मुसलैस्तथा । युयुधुः संयुगे देव्याः खड्गैः परशुपट्टिशैः ॥

Nakipaglaban sila sa Diyosa sa malapítang sagupaan gamit ang mga sibat, bhindipāla (isang uri ng sandatang inihahagis/pamalo), mga javelin, mga pamukpok, mga espada, mga palakol, at mga pattisa (palakol-pandigma/halberd).

Verse 49

केचिच्च चिक्षिपुः शक्तीः केचित् पाशांस्तथापरे । देवीं खड्गप्रहारैस्तु ते तां हन्तुं प्रचक्रमुः ॥

Ang ilan ay naghagis ng mga javelin; ang iba nama’y nagbato ng mga silo; at sa mga hampas ng espada ay nagsimula silang magsikap na patayin ang Diyosa.

Verse 50

सापि देवी ततस्तानि शस्त्राण्यस्त्राणि चण्डिका । लीलयैव प्रचिच्छेद निजशस्त्रास्त्रवर्षिणी ॥

Pagkaraan, ang Diyosa—si Chandikā—na wari’y naglalaro, ay pinagpira-piraso ang mga sandata at mga pana; at Siya mismo ang nagpaulan ng Kanyang sariling mga sandata at mga banal na palaso.

Verse 51

अनायस्तानना देवी स्तूयमाना सुरर्षिभिः । मुमोचासुरदेहेषु शस्त्राण्यस्त्राणि चेश्वरी ॥

Ang Diyosa, na kumikilos nang walang pagsisikap, na pinupuri ng mga diyos at mga rishi, ay nagpakawala ng Kanyang mga sandata at palaso sa mga katawan ng mga asura—ang Kataas-taasang Ginang na Namumuno.

Verse 52

सोऽपि क्रुद्धो धुतसटो देव्याः वाहनकेशरी । चचारासुरसैन्येषु वनेष्विव हुताशनः ॥

At ang leon na sinasakyan Niya—galit at inaalog ang kiling—ay lumibot sa mga hukbo ng mga asura na parang naglalagablab na apoy na dumaraan sa kagubatan.

Verse 53

निश्वसान्मुमुचे यांश्च युध्यमाना रणेऽम्बिका । त एव सद्यः सम्भूता गणाः शतसहस्रशः ॥

At yaong mga pinalaya ni Ambikā sa pamamagitan ng Kanyang hininga habang nakikipaglaban sa larangan—sila ring iyon ay agad naging mga pangkat (gaṇa) na daan-daang libo.

Verse 54

युयुधुस्ते परशुभिर्भिन्दिपालासिपट्टिशैः । नाशयन्तोऽसुरगणान् देवीशक्त्युपबृंहिताः ॥

Ang mga pangkat na iyon ay nakipaglaban gamit ang mga palakol, bhindipāla, mga espada, at pattisa, winawasak ang mga pangkat ng demonyo, na pinalakas at pinagkalooban ng kapangyarihan ng śakti ng Diyosa.

Verse 55

अवादयन्त पटहान् गणाः शङ्खांस्तथापरे । मृदङ्गांश्च तथैवान्ये तस्मिन् युद्धमहोत्सवे ॥

Sa dakilang pagdiriwang ng labanan, ang ilan sa mga tagasunod ay tumugtog ng malalaking tambol, ang iba’y humihip ng banal na kabibe (conch), at ang iba pa’y nagpapatunog ng tambol na mṛdaṅga.

Verse 56

ततो देवी त्रिशूलेन गदया शक्तिवृष्टिभिः । षड्गादिभिश्च शतशो निजघान महासुरान् ॥

Pagkaraan, ibinagsak ng Diyosa ang mga dakilang Asura nang daan-daan—sa pamamagitan ng kaniyang trident, ng kaniyang pamalo (mace), ng ulang sibat, at ng mga espada at iba pang sandata.

Verse 57

पातयामास चैवान्यान् घण्टास्वनविमोहितान् । असुरान् भुवि पाशेन बद्ध्वा चान्यानकर्षयत् ॥

Ang ilang Asura, nalito sa tunog ng kampana ng Diyosa, ay pinabagsak niya sa lupa; ang iba naman ay iginapos niya sa lubid na panilo at kinaladkad palayo.

Verse 58

केचिद् द्विधा कृतास्तीक्ष्णैः खड्गपातैस्तथापरे । विपोथिता निपातेन गदया भुवि शेरते ॥

Ang ilan ay nahati sa dalawa sa matatalim na hagupit ng espada; ang iba’y nadurog sa bagsak ng pamalo at nakahandusay sa lupa.

Verse 59

वेमुश्च केचिद्रुधिरं मुसले भृशं हताः । केचिन्नपातिता भूमौ भिन्नाः शूलेन वक्षसि ॥

Ang ilan, tinamaan nang marahas ng pamalo, ay nagsuka ng dugo; ang ilan naman, nabiyak ang dibdib sa sibat, ay bumagsak sa lupa.

Verse 60

निरन्तराः शरौघेण कृताः केचिद्रणाजिरे । शैलानुकारिणः प्राणान् मुमुचुस्त्रिदशार्दनाः ॥

Sa larangan ng digmaan, ang ilan ay naging isang di-napupunit na bunton ng sugat dahil sa ulang-palaso; ang mga nagpapahirap sa mga diyos ay nagbuwis ng buhay, bumagsak na parang mga bundok.

Verse 61

केषाञ्चिद्वाहवश्छिन्नाश्छिन्नग्रीवास्तथापरे । शिरांसि पेतुरन्येषामन्ये मध्ये विदारिताः ॥

May ilan na naputol ang mga bisig; ang iba’y napugutan ng leeg. May ilan na nalaglag ang ulo; ang iba’y nahati sa gitna.

Verse 62

विच्छिन्नजङ्घास्त्वपरे पेतुरुर्व्यां महासुराः । एकबाह्वक्षिचरणाः केचिद्देव्याः द्विधा कृताः ॥

Ang iba, naputol ang mga binti, ay bumagsak sa lupa—mga dakilang Asura. May ilan na naiwan na lamang ang isang bisig, isang mata, at isang paa, ngunit hinati pa rin ng Diyosa sa dalawa.

Verse 63

छिन्नेऽपि चान्ये शिरसि पतिताः पुनरुत्थिताः । कबन्धा युयुधुर्देव्याः गृहीतपरमायुधाः ॥

Kahit napugutan na ng ulo, may ilan na bagaman bumagsak ay muling tumindig; bilang mga katawang walang ulo (kabandha), sinunggaban nila ang pinakamahuhusay na sandata at lumaban sa Diyosa.

Verse 64

ननृतुश्चापरे तत्र युद्धे तूर्यलयाश्रिताः । कबन्धाश्छिन्नखिरसः खड्ग-शक्त्यृष्टिपाणयः ॥

Ang iba roon, sa labang iyon, ay sumasayaw ayon sa kumpas ng mga tugtugin; mga kabandhang walang ulo, pugot ang ulo, ngunit may hawak na espada, sibat, at lansang-pandigma sa kanilang mga kamay.

Verse 65

तिष्ठ तिष्ठेति भाषन्तो देवीं अन्ये महासुराः । रुधिरौघविलुप्ताङ्गाः संग्रामे लोमहर्षणे ॥

Ang iba pang dakilang asura ay sumigaw sa Diyosa, “Tumindig! Tumindig (at makipaglaban)!”—habang ang kanilang mga katawan ay wasak at tinatangay ng rumaragasang agos ng dugo—sa gitna ng labang nakapangingilabot.

Verse 66

पातितै रथनागाश्वैः असुरैश्च वसुन्धरा । अगम्या सा अभवत् तत्र यत्राभूत् स महारणः ॥

Dahil sa mga nabuwal na karwahe, elepante, kabayo, at mga asura, ang lupa roon ay naging di-malampasan—sa pook na pinangyarihan ng dakilang labanan.

Verse 67

शोणितौघा महा नद्यः सद्यस्तत्र विसुस्रुवुः । मध्ये चासुरसैन्यस्य वारणासुरवाजिनाम् ॥

Ang malalaking ilog—mga rumaragasang agos ng dugo—ay agad na umagos doon, sa gitna ng hukbo ng asura, sa pagitan ng mga elepante, asura, at kabayo.

Verse 68

क्षणेन तन्महासैन्यमसुराणां तथाम्बिका । निन्ये क्षयं यथा वह्निस्तृणदारुमहाचयम् ॥

Sa isang iglap, winasak ni Ambikā ang malawak na hukbo ng mga asura—gaya ng apoy na lumalamon sa malaking bunton ng damo at kahoy.

Verse 69

स च सिंहो महानादमुत्सृजन् धुतकेसरः । शरीरेभ्यो 'मरारीणामसूनिव विचिन्वति ॥

At ang leon ng Diyosa, iniling ang kanyang kiling at nagpakawala ng malakas na ungol, na wari’y hinuhugot ang mismong hininga ng buhay mula sa katawan ng mga kaaway ng mga diyos.

Verse 70

देव्या गणैश्च तैस्तत्र कृतं युद्धं तथासुरैः । यथैषां तुतुषुर्देवाः पुष्पवृष्टिमुचो दिवि ॥

Doon, ang Diyosa at ang kaniyang mga gaṇa ay nakipagdigma laban sa mga asura; ang mga diyos sa langit ay nagalak at nagpaulan ng mga bulaklak.