Adhyaya 43

Verse 1

अप-#-राल जा चतुश्नत्वारिशो< ध्याय: कर्णके द्वारा मद्र आदि बाहीक देशवासियोंकी निन्दा शल्य उवाच ननु प्रलापा: कर्णते यान्‌ ब्रवीषि परान्‌ प्रति । ऋते कर्णसहस्त्रेण शक्‍्या जेतुं परे युधि,शल्य बोले--कर्ण! तुम दूसरोंके प्रति जो आक्षेप करते हो, ये तुम्हारे प्रलापमात्र हैं। तुम-जैसे हजारों कर्ण न रहें तो भी युद्धस्थलमें शत्रुओंपर विजय पायी जा सकती है

Wika ni Śalya: “Karṇa, ang mga paratang na ibinabato mo sa iba ay pawang pagdadaldal lamang. Kahit wala ang isang libong tulad mo, maaari pa ring magapi ang kaaway sa larangan ng digmaan.”

Verse 2

संजय उवाच तथा ब्रुवन्तं परुषं कर्णो मद्राधिपं तदा । परुषं द्विगुणं भूय: प्रोवाचाप्रियदर्शनम्‌,संजय कहते हैं--राजन्‌! ऐसी कठोर बात बोलते हुए मद्रराज शल्यसे कर्णने पुनः दूनी कठोरता लिये अप्रिय वचन कहना आरम्भ किया

Sabi ni Sañjaya: “O Hari, nang magsalita si Śalya, ang panginoon ng Madra, ng gayong mabagsik na mga salita, si Karṇa—na sa sandaling iyon ay maging ang anyo’y nakasusuklam—ay muling sumagot, at ang pananalita’y doble ang tindi. Ipinakikita ng palitang ito kung paanong ang galit at sugatang dangal, kapag pinairal, ay mabilis na lumalala tungo sa higit na kalupitan, at pinadidilim ang paghatol sa bisperas ng labanan.”

Verse 3

कर्ण उवाच इदं तु ते त्वमेकाग्र: शृणु मद्रजनाधिप । संनिधौ धृतराष्ट्रस्य प्रोच्यमानं मया श्रुतम्‌,कर्ण बोला--मद्रनरेश! तुम एकाग्रचित्त होकर मेरी ये बातें सुनो। राजा धृतराष्ट्रके समीप कही जाती हुई इन सब बातोंको मैंने सुना था

Sinabi ni Karṇa: “Ngunit ngayon, O panginoon ng Madra, pakinggan mo ito nang buong pagtuon. Ako mismo ang nakarinig sa mga salitang ito habang binibigkas sa harap ni Dhṛtarāṣṭra.”

Verse 4

देशांश्न विविधांश्षित्रान्‌ पूर्ववृत्तांश्व॒ पार्थिवान्‌ । ब्राह्मणा: कथयन्ति सम धृतराष्ट्रनिवेशने,एक दिन महाराज धूृतराष्ट्रके घरमें बहुत-से ब्राह्मण आ-आकर नाना प्रकारके विचित्र देशों तथा पूर्ववर्ती भूपालोंके वृत्तान्त सुना रहे थे

Sinabi ni Karṇa: “Sa tahanan ni Dhṛtarāṣṭra, ang mga Brahmin ay araw-araw na nagsasalaysay ng mga kababalaghan tungkol sa sari-saring lupain, at ng mga kasaysayan at gawa ng mga hari noong unang panahon.”

Verse 5

तत्र वृद्ध: पुरावृत्ता: कथा: कश्रिद्‌ द्विजोत्तम: । वाहीकदेशं मद्रांश्न॒ कुत्सयन्‌ वाक्यमब्रवीत्‌,वहीं किसी वृद्ध एवं श्रेष्ठ ब्राह्मणने बाहीक और मद्रदेशकी निन्‍दा करते हुए वहाँकी पूर्वघटित बातें कही थीं--

“Doon, isang matandang Brahmin na marangal ang nagsalaysay ng mga pangyayari noong unang panahon; at habang tinutuligsa ang lupain ng Vāhīka at ng Madra, sinabi niya ang mga salitang ito—”

Verse 6

बहिष्कृता हिमवता गड़या च बहिष्कृता: । सरस्वत्या यमुनया कुरुक्षेत्रेण चापि ये

Wika ni Karna: “Yaong mga itinaboy ng Himavat, at yaong mga itinaboy rin ng ilog Gaḍā; yaong mga itinakwil ng Sarasvatī at Yamunā, at maging yaong mga itinaboy ng mismong Kurukṣetra—(silang lahat) ang tinutukoy sa aking sinasabi.”

Verse 7

पज्चानां सिन्धुषष्ठानां नदीनां येडन्तराश्रिता: । तान्‌ धर्मबाह्यानशुचीन्‌ वाहीकानपि वर्जयेत्‌

Wika ni Karna: “Ang mga naninirahan sa lupain sa pagitan ng limang ilog—na ang Sindhu ay ibinibilang na ika-anim—ay itinuturing na nasa labas ng hanggahan ng dharma at marumi; kaya’t dapat iwasan maging ang mga Vāhīka.”

Verse 8

'जो प्रदेश हिमालय, गंगा, सरस्वती, यमुना और कुरक्षेत्रकी सीमासे बाहर हैं तथा जो सतलज, व्यास, रावी, चिनाव और झेलम--इन पाँचों एवं छठी सिंधु नदीके बीचमें स्थित हैं, उन्हें बाहीक कहते हैं। वे धर्मबाह्म और अपवित्र हैं। उन्हें त्याग देना चाहिये ।। गोवर्धनो नाम वट: सुभद्रंं नाम चत्वरम्‌ । एतद्‌ राजकुलद्वारमाकुमारात्‌ स्मराम्यहम्‌,“गोवर्धन नामक वटवृक्ष और सुभद्र नामक चबूतरा--ये दोनों वहाँके राजभवनके द्वारपर स्थित हैं, जिन्हें मैं बचपनसे ही भूल नहीं पाता हूँ

Wika ni Karna: “Ang mga lupain na nasa labas ng hanggahang itinatakda ng Himalaya at ng mga ilog na Gaṅgā, Sarasvatī, Yamunā, at ng banal na kapatagan ng Kurukṣetra—at ang mga pook na nasa pagitan ng limang ilog na Śatadru (Sutlej), Vipāśā (Beas), Irāvatī (Ravi), Candrabhāgā (Chenab), Vitastā (Jhelum) at ng ika-anim na ilog na Sindhu (Indus)—ay tinatawag na Bāhīka. Ang kanilang gawi ay nasa labas ng dharma at itinuturing na marumi; kaya’t dapat silang talikdan. At mula pa sa aking kabataan ay di ko malimot ang tarangkahan ng palasyong-hari roon: ang punong balete na tinatawag na Govardhana at ang platapormang tinatawag na Subhadrā na nakatindig sa bungad.”

Verse 9

कार्येणात्यर्थगूढेन वाहीकेपूषितं मया । तत एषां समाचार: संवासाद्‌ विदितो मम,“मैं अत्यन्त गुप्त कार्यवश कुछ दिनोंतक बाहीक देशमें रहा था। इससे वहाँके निवासियोंके सम्पर्कमें आकर मैंने उनके आचार-व्यवहारकी बहुत-सी बातें जान ली थीं

Wika ni Karna: “Dahil sa isang misyong kailangang itago nang lubos, namuhay ako nang ilang araw sa lupain ng mga Vāhīka. Kaya sa pakikisama at paninirahan sa piling nila, nalaman ko ang kanilang mga kaugalian at paraan ng pamumuhay.”

Verse 10

शाकलं नाम नगरमापगा नाम निम्नगा | जर्तिका नाम वाहीकास्तेषां वृत्तं सुनिन्दितम्‌,“वहाँ शाकल नामक एक नगर और आपगा नामकी एक नदी है, जहाँ जर्तिक नामवाले बाहीक निवास करते हैं। उनका चरित्र अत्यन्त निन्दित है

Wika ni Karna: “May isang lungsod na tinatawag na Śākala at isang ilog na tinatawag na Āpagā. Doon naninirahan ang mga Vāhīka na kilala bilang mga Jartikā; ang kanilang asal ay itinuturing na lubhang kapintasan.”

Verse 11

धाना गौड्यासवं पीत्वा गोमांसं लशुनैः सह । अपूपमांसवाट्यानामाशिन: शीलवर्जिता:,*वे भुने हुए जौ और लहसुनके साथ गोमांस खाते और गुड़से बनी हुई मदिरा पीकर मतवाले बने रहते हैं। पुआ, मांस और वाटी खानेवाले बाहीकदेशके लोग शील और आचारसे शून्य हैं

Wika ni Karna: “Pagkatapos uminom ng alak na gawa sa pulot-molases at kumain ng inihaw na butil, kumakain sila ng karne ng baka na may kasamang bawang. Yaong nabubuhay sa mga kakanin, karne, at mga bilog na pagkain ay salat sa mabuting asal at wastong kaugalian.”

Verse 12

गायन्त्यथ च नृत्यन्ति स्त्रियो मत्ता विवासस: । नगरागारवप्रेषु बहिर्माल्यानुलेपना:,“वहाँकी स्त्रियाँ बाहर दिखायी देनेवाली माला और अंगराग धारण करके मतवाली तथा नंगी होकर नगर एवं घरोंकी चहारदिवारियोंके पास गाती और नाचती हैं

Wika ni Karna: “Doon, ang mga babae—lasing at hubad—ay umaawit at sumasayaw sa tabi ng muog ng lungsod at mga pader ng bahay, lumilitaw sa labas na may mga kuwintas na bulaklak at pinapahiran ng mababangong langis.”

Verse 13

मत्तावगीतैरविविधै: खरोष्टनिनदोपमै: । अनावृता मैथुने ता: कामचाराश्न सर्वश:,“वे गदहोंके रेंकने और ऊँटोंके बलबलानेकी-सी आवाजसे मतवालेपनमें ही भाँति- भाँतिके गीत गाती हैं और मैथुनकालमें भी परदेके भीतर नहीं रहती हैं। वे सब-की-सब सर्वथा स्वेच्छाचारिणी होती हैं

Wika ni Karna: “Sa kanilang pagkalasing, umaawit sila ng sari-saring kanta, at ang tunog ay tulad ng ungol ng asno at alingawngaw ng kamelyo. Maging sa oras ng pagtatalik ay hindi sila nagtatakip, at sa lahat ng bagay ay kumikilos ayon sa sariling pita.”

Verse 14

आहुरन्योन्यसूक्तानि प्रब्रुवाणा मदोत्कटा: । हे हते हे हतेत्येवं स्वामिभर्तृहतेति च

Wika ni Karna: “Lasing sa bangis ng labanan, nagsisigawan sila ng mga panunuyang pabalik-balik. Paulit-ulit nilang isinisigaw, ‘Napatay na! Napatay na!’ at gayundin, ‘Ang iyong panginoon—ang iyong amo—ay napatay na!’ Sa gayon, sinikap nilang baliin ang loob ng isa’t isa sa pagbalita ng pagbagsak ng mga pinuno.”

Verse 15

तासां किलावलिप्तानां निवसन्‌ कुरुजाड़ले

Wika ni Karna: “Tunay nga, ang manirahan sa Kuru Jāṅgala sa gitna ng mga lubog sa pagmamataas at sariling pagyayabang…”

Verse 16

कश्चिद्‌ वाहीकदुष्टानां नातिहृष्टमना जगौ । उन्हीं बाहीकदेशी मदमत्त एवं दुष्ट स्त्रियोंका कोई सम्बन्धी वहाँसे आकर कुरुजांगल प्रदेशमें निवास करता था। वह अत्यन्त खिन्नचित्त होकर इस प्रकार गुनगुनाया करता था -- १५३ || सा नूनं बृहती गौरी सूक्ष्मकम्बलवासिनी

Wika ni Karna: “May isang taong may kaugnayan sa mga tiwaling taga-Vāhīka; malayo sa kasiyahan ang kanyang loob, at binigkas niya (ang mga salitang ito) sa mababang tinig, na wari’y umuungol.” Itinatakda ng taludtod ang himig ng paghatol sa asal: isang panaghoy na isinilang sa pagkasuklam at dalamhati sa katiwalian, upang ihanda ang nakikinig sa etikal na pagsumpa sa mga napasamang kaugalian ng isang lupain.

Verse 17

शतद्रुकामहं तीर्त्वा तां च रम्यामिरावतीम्‌

Wika ni Karna: “Nang matawid ko ang ilog na Śatadrū, natawid ko rin ang kaaya-ayang Irāvatī.” Sa paggunita sa mga pagtawid na ito, inihaharap ni Karna ang hirap ng pag-usad ng mga mandirigma sa mga daluyang-tubig na sagrado at mahalaga sa digmaan—larawan ng tatag at walang-humpay na pagsulong sa ilalim ng bigat na moral ng pakikidigma.

Verse 18

मन:शिलोज्ज्वलापाड्ग्यो गौर्यस्त्रिककुदाउ्जना:,“जिनके नेत्रोंके प्रान्नभाग मैनसिलके आलेपसे उज्ज्वल हैं, दोनों नेत्र और ललाट अंजनसे सुशोभित हैं तथा जिनके सारे अंग कम्बल और मृगचर्मसे आवृत हैं, वे गोरे रंगवाली प्रियदर्शना (परम सुन्दरी) रमणियाँ मृदंग, ढोल, शंख और मर्दल आदि वाद्योंकी ध्वनिके साथ-साथ कब नृत्य करती दिखायी देंगी

Wika ni Karna: “Kailan ko muling masisilayan ang mga babaeng maputi at kaibig-ibig—na ang mga mata’y kumikislap sa pulang pahid ng manaḥśilā, at ang mga mata at noo’y pinalamutian ng kohl—na sumasayaw sa umuugong na tugtugin ng mga tambol, malaking tambol, kabibe, at mṛdaṅga? Balot man ang kanilang mga bisig at katawan sa kumot at balat ng usa, hindi pa rin natatabingan ang kanilang ganda at alindog.”

Verse 19

कम्बलाजिनसंवीता: कूर्दन्त्य: प्रियदर्शना: । मृदज्रानकशड्खानां मर्दलानां च नि:स्वनै:,“जिनके नेत्रोंके प्रान्नभाग मैनसिलके आलेपसे उज्ज्वल हैं, दोनों नेत्र और ललाट अंजनसे सुशोभित हैं तथा जिनके सारे अंग कम्बल और मृगचर्मसे आवृत हैं, वे गोरे रंगवाली प्रियदर्शना (परम सुन्दरी) रमणियाँ मृदंग, ढोल, शंख और मर्दल आदि वाद्योंकी ध्वनिके साथ-साथ कब नृत्य करती दिखायी देंगी

Wika ni Karna: “Kailan ko muling masisilayan ang mga babaeng maputi at minamahal—balot sa kumot at balat ng usa, sumasayaw—habang umaalingawngaw sa paligid ang tunog ng mṛdaṅga, ānaka, kabibe, at mardala?” Sa gitna ng digmaan, inihahayag ng kanyang mga salita ang isip na hinihila ng alaala ng pagdiriwang at ligaya sa tahanan, at itinatampok ang tensiyong moral sa pagitan ng tungkulin ng mandirigma at pananabik ng tao sa kapayapaan at ganda.

Verse 20

खरोष्टाश्वतरैश्वैव मत्ता यास्यामहे सुखम्‌ । शमीपीलुकरीराणां वनेषु सुखवर्त्मसु,“कब हमलोग मदोन्मत्त हो गदहे, ऊँट और खच्चरोंकी सवारीद्वारा सुखद मार्गोंवाले शमी, पीलु और करीलोंके जंगलोंमें सुखसे यात्रा करेंगे

Wika ni Karna: “Kailan kami, lasing sa walang-alalang ligaya, makapaglalakbay nang maginhawa—nakasakay sa asno, kamelyo, at mola—sa mga gubat ng śamī, pīlu, at karīra, sa mga landasing masarap lakaran?” Sa madilim na tagpo ng digmaan, taglay ng taludtod ang mapait at mapanuyang pananabik sa payak na buhay na di-heroiko, malayo sa hinihingi ng karahasang kṣatriya at tunggalian.

Verse 21

अपूपान्‌ सक्तुपिण्डांश्व प्राश्नन्तो मथितान्वितान्‌ | पथि सुप्रबला भूत्वा कदा सम्पततो5ध्वगान्‌

Wika ni Karna: “Nagpapakabusog sa mga keyk na apūpa at mga bilog ng sattu (inihaw na butil), at may dalang kinayod na dadih—kailan magiging tunay na malalakas ang mga manlalakbay na ito sa daan at susugod pasulong?”

Verse 22

एवंशीलेषु व्रात्येषु वाहीकेषु दुरात्मसु

Sa hanay ng mga Vāhīka—mga taong may ganyang asal, itinuturing na marumi at nasa labas ng wastong disiplina ng Veda, at may masamang kalooban—

Verse 23

ईदृशा ब्राह्मणेनोक्ता वाहीका मोघचारिण:

Wika ni Karna: “Ganyan ang mga Vāhīka, ayon sa paglalarawan ng brāhmaṇa—mga taong walang saysay at ligaw ang asal.”

Verse 24

इत्युक्त्वा ब्राह्मण: साधुरुत्तरं पुनरुक्तवान्‌

Pagkasabi nito, muling sumagot ang mabuting brāhmaṇa ng isa pang tugon—ipinagpatuloy ang kanyang payo sa mahinahon at matuwid na tinig.

Verse 25

तत्र सम राक्षसी गाति सदा कृष्णचतुर्दशीम्‌

Doon, ang rākṣasī na iyon ay palagiang tumutupad ng Kṛṣṇa-caturdaśī—ang ika-labing-apat na araw ng madilim na kalahati ng buwan.

Verse 26

कदा वाहेयिका गाथा: पुनर्गास्यामि शाकले,पलाण्डुगंडूषयुतान्‌ खादन्ती चैडकान्‌ बहून्‌ । “मैं वस्त्राभूषणोंसे विभूषित हो गोमांस खाकर और गुड़की बनी हुई मदिरा पीकर तृप्त हो अंजलि भर प्याजके साथ बहुत-सी भेड़ोंको खाती हुई गोरे रंगकी लंबी युवती स्त्रियोंके साथ मिलकर इस शाकल नगरमें पुन: कब इस तरहकी बाहीकसम्बन्धी गाथाओंका गान करूँगी

Sinabi ni Karna: “Kailan kaya ako muling makaaawit sa Śākala ng mga baladang mula sa lupain ng Vāheya (Bāhīka)—habang kumakain ng napakaraming lalaking tupa at sumusubo ng sibuyas na punô ang bibig?”

Verse 27

गव्यस्य तृप्ता मांसस्य पीत्वा गौडं सुरासवम्‌ | गौरीभि: सह नसिभिर्बृहतीभि: स्वलंकृता:

Sinabi ni Karna: “Busog sila sa karne ng baka at iba’t ibang karne, at uminom ng matamis na alak na gawa sa pulot-arnibal; nagagayakan at kasama ang mapuputing babae, naglalakad-lakad silang may malalaking espada.”

Verse 28

वाराहं कौक्कुटं मांसं गव्यं गार्दभमौष्टिकम्‌

Sinabi ni Karna: “May laman ng baboy-ramo at manok, at mayroon ding karne ng baka; gayundin ang laman ng asno at kamelyo.”

Verse 29

इति गायन्ति ये मत्ता: सीधुना शाकलाश्च ये

Sinabi ni Karna: “Ganyan umaawit ang mga lasing—yaong mga nalasing sa sīdhu (inuming pinaasim), at yaong mga ‘shākala’, pira-piraso at watak-watak magsalita.”

Verse 30

इति शल्य विजानीहि हन्त भूयो ब्रवीमि ते

“Kaya unawain mo ito, Śalya. Halika—muli kitang kakausapin.”

Verse 31

पज्च नद्यो वहन्त्येता यत्र पीलुवनान्युत

Sinabi ni Karna: “Doon ay may limang ilog na umaagos, at naroon din ang mga kakahuyan ng punong pīlu.”

Verse 32

शतद्रुश्ष विपाशा च तृतीयैरावती तथा । चन्द्रभागा वितस्ता च सिन्धुषष्ठा बहिगिरि:

Nagpatuloy si Karna sa pagbanggit ng malalaking ilog sa hilagang-kanluran: “ang Śatadru, ang Vipāśā, at ikatlo ang Irāvatī; gayundin ang Candrabhāgā at ang Vitastā; at bilang ikaanim, ang Sindhu—kasama ang Bahirgiri.”

Verse 33

आरट्टा नाम ते देशा नष्टधर्मा न तान्‌ व्रजेत्‌ । “जहाँ शतद्रु (सतलज), विपाशा (व्यास), तीसरी इरावती (रावी), चन्द्रभागा (चिनाव) और वितस्ता (झेलम)--ये पाँच नदियाँ छठी सिंधु नदीके साथ बहती हैं, जहाँ पीलु नामक वृक्षोंक कई जंगल हैं, वे हिमालयकी सीमासे बाहरके प्रदेश “आरट्ट” नामसे विख्यात हैं। वहाँका धर्म-कर्म नष्ट हो गया है। उन देशोंमें कभी न जाय ।। व्रात्यानां दासमीयानां वाहीकानामयज्वनाम्‌,“जिनके धर्म-कर्म नष्ट हो गये हैं, वे संस्कारहीन, जारज बाहीक यज्ञ-कर्मसे रहित होते हैं। उनके दिये हुए द्रव्यको देवता, पितर और ब्राह्मण भी नहीं ग्रहण करते हैं, यह बात सुननेमें आयी है”

Sinabi ni Karna: “Ang mga lupaing iyon ay tinatawag na Ārāṭṭa; gumuho na roon ang dharma—huwag dapat pumaroon. Ang mga Vāhīka roon ay sinasabing mga vrātya (nasa labas ng disiplina ng Veda), may abang asal at hindi nagsasagawa ng paghahandog; at nababalita na maging ang mga diyos, ang mga ninuno, at ang mga Brahmin ay hindi tumatanggap ng ibinibigay nila.”

Verse 34

न देवा: प्रतिगृह्नन्ति पितरो ब्राह्मणास्तथा | तेषां प्रणष्टरर्माणां वाहीकानामिति श्रुति:,“जिनके धर्म-कर्म नष्ट हो गये हैं, वे संस्कारहीन, जारज बाहीक यज्ञ-कर्मसे रहित होते हैं। उनके दिये हुए द्रव्यको देवता, पितर और ब्राह्मण भी नहीं ग्रहण करते हैं, यह बात सुननेमें आयी है”

Sinabi ni Karna: “Ayon sa banal na sali’t salin, nababalita na maging ang mga diyos, ang mga ninuno, at ang mga Brahmin ay hindi tumatanggap ng handog mula sa mga Vāhīka na naparam na ang kanilang mga matuwid na ritwal at tungkulin.”

Verse 35

ब्राह्मणेन तथा प्रोक्त विदुषा साधुसंसदि । काष्ठकुण्डेषु वाहीका मृन्मयेषु च भुज्जते,तद्विकारांश्व वाहीका: खादन्ति च पिबन्ति च | किसी दिद्वान्‌ ब्राह्मणने साधु पुरुषोंकी सभामें यह भी कहा था कि “बाहीक देशके लोग काठके कुण्डों तथा मिट्टीके बर्तनोंमें जहाँ सत्तू और मदिरा लिपटे होते हैं और जिन्हें कुत्ते चाटते रहते हैं, घृणाशून्य होकर भोजन करते हैं। बाहीक देशके निवासी भेड़, ऊँटनी और गदहीके दूध पीते और उसी दूधके बने हुए दही-घी आदि भी खाते हैं

Sinabi ni Karna: “Gaya ng ipinahayag ng isang marunong na Brahmin sa kapulungan ng mga matuwid: ang mga Vāhīka ay kumakain mula sa mga labangan na kahoy at mga sisidlang luwad; at ang mga Vāhīka ay kumakain at umiinom din ng maruruming tira at mga bagay na nagmumula roon.”

Verse 36

सक्तुमद्यावलिप्तेषु श्वावलीढेषु निर्घणा: । आविकं चौष्टिकं चैव क्षीरं गार्दभमेव च

Sinabi ni Karna: “Lubos silang walang habag—kumakain ng harinang hinaluan ng alak, kumakain ng pagkaing dinilaan ng aso, at umiinom pa ng gatas na kinuha sa inahing tupa, inahing kamelyo, at inahing asno.”

Verse 37

पुत्रसंकरिणो जाल्मा: सर्वन्नक्षीरभोजना:

Sinabi ni Karna: “Mga hamak! Kayo’y mga sumisira sa lahi—mga taong kumakain ng kahit ano, at nabubuhay sa gatas at mga pagkaing mula sa gatas.”

Verse 38

आरट्टा नाम वाहीका वर्जनीया विपक्चिता । “वे जारज पुत्र उत्पन्न करनेवाले नीच आरट्ट नामक बाहीक सबका अन्न खाते और सभी पशुओंके दूध पीते हैं। अतः विद्वान्‌ पुरुषको उन्हें दूरसे ही त्याग देना चाहिये” ।। ३७३ || हन्त शल्य विजानीहि हन्त भूयो ब्रवीमि ते

Sinabi ni Karna: “Sa mga Vāhīka ay may mga taong tinatawag na Āraṭṭa; ang marurunong ay dapat lumayo sa kanila. Halika, Śalya—unawain mo ito; at halika, may sasabihin pa ako sa iyo.”

Verse 39

यदन्यो<प्युक्तवान्‌ महां ब्राह्मण: कुरुसंसदि । शल्य! इस बातको याद कर लो। अभी तुमसे और भी बातें बताऊँगा, जिन्हें किसी दूसरे ब्राह्मणने कौरवसभामें स्वयं मुझसे कहा था-- || ३८ $ ।। युगन्धरे पयः पीत्वा प्रोष्य चाप्यच्युतस्थले

Sinabi ni Karna: “Śalya, alalahanin mo ito. May iba pa akong sasabihin—mga bagay na minsang sinabi sa akin nang harapan ng isang dakilang Brahmana sa kapulungan ng mga Kuru. Nang makainom ng gatas sa Yugandhara at makapanuluyan din sa pook ni Acyuta…”

Verse 40

पज्च नद्यो वहन्त्येता यत्र नि:सृत्य पर्वतात्‌

Sinabi ni Karna: “Dito’y may limang ilog na umaagos, na sumisibol mula sa bundok.”

Verse 41

बहिश्न नाम हीकश्न विपाशायां पिशाचकौ,विपाशा (व्यास) नदीमें दो पिशाच रहते हैं। एकका नाम है बहि और दूसरेका नाम है हीक। इन्हीं दोनोंकी संतानें बाहीक कहलाती हैं। ब्रह्माजीने इनकी सृष्टि नहीं की है। वे नीच योनिमें उत्पन्न हुए मनुष्य नाना प्रकारके धर्मोंको कैसे जानेंगे?

Wika ni Karna: “Sa ilog na Vipasha ay may dalawang piśāca na naninirahan—ang isa’y si Bahi at ang isa’y si Hīka. Ang kanilang mga supling ay tinatawag na mga Bāhīka. Hindi sila nilikha ni Brahmā; yamang isinilang mula sa abang sinapupunan, paano mauunawaan ng gayong mga tao ang sari-saring anyo ng dharma?”

Verse 42

तयोरपत्यं वाहीका नैषा सृष्टि: प्रजापते: । ते कथं विविधान्‌ धर्मान्‌ ज्ञास्यन्ते हीनयोनय:,विपाशा (व्यास) नदीमें दो पिशाच रहते हैं। एकका नाम है बहि और दूसरेका नाम है हीक। इन्हीं दोनोंकी संतानें बाहीक कहलाती हैं। ब्रह्माजीने इनकी सृष्टि नहीं की है। वे नीच योनिमें उत्पन्न हुए मनुष्य नाना प्रकारके धर्मोंको कैसे जानेंगे?

Wika ni Karna: “Ang mga Vāhīka ay supling ng dalawang iyon; hindi ito nilikha ni Prajāpati. Paano mauunawaan ng mga isinilang sa abang sinapupunan ang sari-saring anyo ng dharma?”

Verse 43

इस प्रकार श्रीमहाभारत कर्णपर्वमें कर्ण और शल्यका संवादविषयक तैंतालीयवाँ अध्याय पूरा हुआ,कारस्करान्माहिषकान्‌ कुरण्डान्‌ केरलांस्तथा । कर्कोटकान्‌ वीरकांभश्व दुर्धर्माश्न॒ विवर्जयेत्‌ कारस्कर, माहिषक, कुरंड, केरल, कर्कोटक और वीरक--इन देशोंके धर्म (आचार- व्यवहार) दूषित हैं; अतः इनका त्याग कर देना चाहिये

Sa ganitong paraan, sa Mahābhārata, sa Karna Parva, natapos ang ika-apatnapu’t tatlong kabanata hinggil sa pag-uusap nina Karna at Śalya. “Iwasan ang Kāraṣkara, Māhiṣaka, Kuraṇḍa, Kerala, Karkoṭaka, at Vīraka; sapagkat ang dharma (kaugalian at asal) ng mga lupain nilang yaon ay marumi at tiwali.”

Verse 44

इति तीर्थानुसरतरं राक्षसी काचिदब्रवीत्‌ । एकरात्रशयी गेहे महोलूखलमेखला,विशाल ओखलियोंकी मेखला (करधनी) धारण करनेवाली किसी राक्षसीने किसी तीर्थयात्रीके घरमें एक रात रहकर उससे इस प्रकार कहा था-- इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि कर्णशल्यसंवादे चतुश्नत्वारिंशो5ध्याय:

Pagkaraan, sa salaysay ng paglalakbay sa mga banal na pook, nagsalita ang isang rākṣasī nang ganito: “Isang rākṣasī na may sinturong yari sa malalaking lusong, matapos magpalipas ng isang gabi sa bahay ng isang manlalakbay sa tīrtha, ay nagsabi ng ganito.” Ito ang ika-43 kabanata ng Karna Parva, sa pag-uusap nina Karna at Śalya sa Mahābhārata.

Verse 45

आरट्टा नाम ते देशा वाहीकं॑ नाम तज्जलम्‌ | ब्राह्मणापसदा यत्र तुल्यकाला: प्रजापते:,जहाँ ब्रह्माजीके समकालीन (अत्यन्त प्राचीन) वेदविरुद्ध आचरणवाले नीच ब्राह्मण निवास करते हैं, वे आरट्ट नामक देश हैं और वहाँके जलका नाम बाहीक है

Wika ni Karna: “Ang mga lupain na iyon ay tinatawag na Āraṭṭa, at ang tubig doon ay kilala bilang Vāhīka. Sa pook na iyon naninirahan ang mga Brahmin na bumagsak ang dangal—mga kumikilos laban sa Veda—na sinasabing kasingtanda ng panahon ni Prajāpati.”

Verse 46

वेदा न तेषां वेद्यक्ष॒ यज्ञा यजनमेव च । व्रात्यानां दासमीयानामन्नं देवा न भुज्जते,उन अधम ब्राह्मणोंको न तो वेदोंका ज्ञान है, न वहाँ यज्ञकी वेदियाँ हैं और न उनके यहाँ यज्ञ-याग ही होते हैं। वे संस्कारहीन एवं दासोंसे समागम करनेवाली कुलटा स्त्रियोंकी संतानें हैं; अत: देवता उनका अन्न नहीं ग्रहण करते हैं

Wika ni Karna: “Sa kanila’y walang kaalaman sa mga Veda, walang banal na dambanang angkop sa mga ritong Vedic, at walang tunay na pagsasagawa ng handog. Yamang isinilang sila sa mga hindi napasimulan at sa mga babaeng nakikipagsama sa mga alipin, hindi tinatanggap ng mga diyos ang kanilang pagkain.”

Verse 47

प्रस्थला मद्रगान्धारा आरट्टा नामत: खशा: । वसातिसिन्धुसौवीरा इति प्रायोडतिकुत्सिता:,प्रस्थल, मद्र, गान्धार, आरट्ट, खस, वसाति, सिंधु तथा सौवीर--ये देश प्रायः अत्यन्त निन्दित हैं

Wika ni Karna: “Prasthala, Madra, Gandhāra, Āraṭṭa, at ang mga Khaśa sa pangalan; gayundin ang Vāsāti, Sindhu, at Sauvīra—ang mga lupain na ito, sa karamihan, ay binabanggit na lubhang kasuklam-suklam at hamak.”

Verse 146

आक्रोशन्त्य: प्रनृत्यन्ति व्रात्या पर्वस्वसंयता: । “मदसे उन्मत्त होकर परस्पर सरस विनोदयुक्त बातें करती हुई वे एक-दूसरीको 'ओ घायल की हुई! ओ किसीकी मारी हुई! हे पतिमर्दिते!” इत्यादि कहकर पुकारती और नृत्य करती हैं। पर्वों और त्योहारोंक अवसरपर तो उन संस्कारहीन रमणियोंके संयमका बाँध और भी टूट जाता है

Wika ni Karna: “Ang mga babaeng yaon, walang pagpipigil at walang kagandahang-asal, ay sumisigaw at nagsasayaw. Sa panahon ng mga pista, lalo pang nababasag ang kanilang pagpipigil; sa pagkahibang ng pagkalasing, nagtatawagan sila ng magagaspang na panunukso—‘Sugatan ka! Pinatay ka! Binugbog ng asawa!’—at nagpapalitan ng mahalay na biro.”

Verse 166

मामनुस्मरती शेते वाहीकं कुरुजाडूले । “निश्चय ही वह लंबी, गोरी और महीन कम्बलकी साड़ी पहननेवाली मेरी प्रेयसी कुरुजांगल प्रदेशमें निवास करनेवाले मुझ बाहीकको निरन्तर याद करती हुई सोती होगी

Wika ni Karna: “Ang aking minamahal, maputi at payat na marikit, na nababalutan ng pinong balabal na lana—tiyak na nahihiga siya upang matulog habang walang tigil na inaalala ako, ang Vāhīka, na naninirahan sa lupain ng Kuru-Jāṅgala.”

Verse 176

गत्वा स्वदेशं द्रक्ष्यामि स्थूलशड्खा: शुभा: स्त्रिय: । “मैं कब सतलज और उस रमणीय रावी नदीको पार करके अपने देशमें पहुँचकर शंखकी बनी हुई मोटी-मोटी चूड़ियोंको धारण करनेवाली वहाँकी सुन्दरी स्त्रियोंको देखूँगा

Wika ni Karna: “Kailan, matapos tawirin ang Sutlej at ang kaaya-ayang ilog Ravi, ako makababalik sa aking lupain at masisilayan ang mga mapalad na babae roon, na may suot na makakapal na pulseras na yari sa kabibe ng sankha?”

Verse 216

चेलापहारं कुर्वाणास्ताडयिष्याम भूयस: । 'मार्गमें तक्रके साथ पूए और सत्तूके पिण्ड खाकर अत्यन्त प्रबल हो कब चलते हुए बहुत-से राहगीरोंको उनके कपड़े छीनकर हम अच्छी तरह पीटेंगे”

Sinabi ni Karna: “Muli’t muli, habang abala kami sa pag-agaw ng kasuotan ng mga naglalakbay, babalatan namin sila ng matinding bugbog.”

Verse 226

कश्चेतयानो निवसेन्मुहूर्तमपि मानव: । संस्कारशून्य दुरात्मा बाहीक ऐसे ही स्वभावके होते हैं। उनके पास कौन सचेत मनुष्य दो घड़ी भी निवास करेगा?”

Sinabi ni Karna: “Sinong taong may malay at may paghatol ang mananatili kahit saglit kasama ng isang Bāhīka—walang pagkaminoo at wastong asal, masamang-loob? Ganyan ang likas nilang ugali.”

Verse 233

येषां षड़भागहर्ता त्वमुभयो: शुभपापयो: । ब्राह्मणने निरर्थक आचार-विचारवाले बाहीकोंको ऐसा ही बताया है, जिनके पुण्य और पाप दोनोंका छठा भाग तुम लिया करते हो

Sinabi ni Karna: “Ikaw ang kumukuha ng ikaanim na bahagi ng kanilang kabutihan at ng kanilang kasalanan.”

Verse 243

वाहीकेष्वविनीतेषु प्रोच्यमानं निबोध तत्‌ | शल्य! उस श्रेष्ठ ब्राह्मणने ये सब बातें बताकर उद्ण्ड बाहीकोंके विषयमें पुनः जो कुछ कहा था, वह भी बताता हूँ, सुनो--

Sinabi ni Karna: “Makinig kang mabuti sa mga sinasabi tungkol sa mga Vāhīka na walang disiplina. O Śalya, matapos isalaysay ng marangal na brāhmaṇa ang lahat ng iyon, ang anumang idinagdag pa niya tungkol sa magugulong Vāhīka—isasalaysay ko rin sa iyo. Makinig ka.”

Verse 256

नगरे शाकले स्फीते आहत्य निशि दुन्दुभिम्‌ । “उस देशमें एक राक्षसी रहती है, जो सदा कृष्णपक्षकी चतुर्दशी तिथिको समृद्धिशाली शाकल नगरमें रातके समय दुन्दुभि बजाकर इस प्रकार गाती है--

Sinabi ni Karna: “Sa masaganang lungsod ng Śākala, sa kalaliman ng gabi, pinapalo niya ang tambol-pandigma (dundubhi) at umaawit nang ganito.”

Verse 276

पलाण्डुगंडूषयुतान्‌ खादन्ती चैडकान्‌ बहून्‌ । “मैं वस्त्राभूषणोंसे विभूषित हो गोमांस खाकर और गुड़की बनी हुई मदिरा पीकर तृप्त हो अंजलि भर प्याजके साथ बहुत-सी भेड़ोंको खाती हुई गोरे रंगकी लंबी युवती स्त्रियोंके साथ मिलकर इस शाकल नगरमें पुन: कब इस तरहकी बाहीकसम्बन्धी गाथाओंका गान करूँगी

Nagsalita si Karna sa matalim na panunuyang tono, inihahain ang magagaspang na kalayawan at mga gawi sa pagkain na (sa mapanuligsa at pangdigmaang retorika ng epiko) iniuugnay sa lupain ng Bāhlīka/Śākala. Inilalarawan niya ang isang tagpong lubos na pagpapakasasa—nakabihis at nakapalamuti, kumakain ng karne ng baka, umiinom ng alak na pinapaalsa sa jaggery, at sumasakmal ng mga dakot na sibuyas habang nilalapa ang napakaraming tupa—kasama ang matatangkad at mapuputing dalagang babae; at itinatanong kung kailan niya muling aawitin sa lungsod ng Śākala ang gayong mga awiting “may kaugnayan sa Bāhlīka.”

Verse 283

ऐडं च ये न खादन्ति तेषां जन्म निरर्थकम्‌ । “जो सूअर, मुर्गा, गाय, गदहा, ऊँट और भेड़के मांस नहीं खाते, उनका जन्म व्यर्थ है!

Sinabi ni Karna: “Ang hindi kumakain ng karne ng baboy, manok, baka, asno, kamelyo, at tupa—walang saysay ang kanyang kapanganakan!”

Verse 293

सबालवृद्धा: क्रन्दन्तस्तेषु धर्म: कथं भवेत्‌ । “जो शाकलनिवासी आबालवृद्ध नर-नारी मदिरासे उन्मत्त हो चिल्ला-चिल्लाकर ऐसी गाथाएँ गाया करते हैं, उनमें धर्म कैसे रह सकता है?”

Sinabi ni Karna: “Kung sa kanila’y maging ang mga bata at matatanda ay humahagulhol at sumisigaw, paano mananatili roon ang dharma? Sa pook na ang mga tao—lalaki’t babae, bata man o matanda—ay nababaliw sa alak at pasigaw na umaawit ng gayong mga salaysay, saan pa magkakaroon ng puwang ang katuwiran?”

Verse 303

यदन्यो<प्युक्तवानस्मान्‌ ब्राह्मण: कुरुसंसदि । शल्य! इस बातको अच्छी तरह समझ लो। हर्षका विषय है कि इसके सम्बन्धमें मैं तुम्हें कुछ और बातें बता रहा हूँ, जिन्हें दूसरे ब्राह्मणने कौरव-सभामें हमलोगोंसे कहा था --

Sinabi ni Karna: “Śalya, unawain mong mabuti ito. Nakalulugod na, kaugnay nito, may maidaragdag pa akong sasabihin sa iyo—mga bagay na minsang sinabi sa amin ng isa pang Brahmana sa kapulungan ng mga Kuru. Inaalala ko ngayon ang mga salitang iyon upang iharap sa iyo ang kahulugan.”

Verse 363

तद्विकारांश्व वाहीका: खादन्ति च पिबन्ति च | किसी दिद्वान्‌ ब्राह्मणने साधु पुरुषोंकी सभामें यह भी कहा था कि “बाहीक देशके लोग काठके कुण्डों तथा मिट्टीके बर्तनोंमें जहाँ सत्तू और मदिरा लिपटे होते हैं और जिन्हें कुत्ते चाटते रहते हैं, घृणाशून्य होकर भोजन करते हैं। बाहीक देशके निवासी भेड़, ऊँटनी और गदहीके दूध पीते और उसी दूधके बने हुए दही-घी आदि भी खाते हैं

Sinabi ni Karna na ang mga Vāhīka, walang anumang hiya, ay kumakain at umiinom maging ng gayong marurumi at hamak na bagay. Isang marunong na Brahmana ang nagsabi rin sa kapulungan ng mga banal na tao: “Ang mga taga-Bāhlīka ay kumakain nang walang pandidiri mula sa mga sisidlang kahoy at mga banga ng lupa na dikit-dikit ang sattu at alak, at palaging dinidilaan ng mga aso. Ang mga taga-Bāhlīka ay umiinom ng gatas ng tupa, ng babaeng kamelyo, at ng babaeng asno; at kumakain din sila ng yogurt/dadhi, ghee, at iba pang gawa sa gayong gatas.”

Verse 393

तद्वद्‌ भूतिलये स्नात्वा कथं स्वर्ग गमिष्यति । “युगन्धर नगरमें दूध पीकर अच्युतस्थल नामक नगरमें एक रात रहकर तथा भूतिलयमें स्नान करके मनुष्य कैसे स्वर्गमें जायगा?”

Nagtanong si Karna nang may pag-aalinlangan: “Paano makaaabot sa langit ang tao kung paliligo lamang sa Bhūtilaya? Maaari bang gawing payak na ritwal ang kaligtasan, na hiwalay sa tunay na kabutihan, wastong asal, at pananagutang moral?”

Verse 403

आरट्टा नाम वाहीका न तेष्वार्योद्व्यहं वसेत्‌ । जहाँ पर्वतसे निकलकर ये पूर्वोक्त पाँचों नदियाँ बहती हैं, वे आरट्ट नामसे प्रसिद्ध बाहीक प्रदेश हैं। उनमें श्रेष्ठ पुरुष दो दिन भी निवास न करे

Sinabi ni Karna: “Ang mga Vāhīka ay kilala bilang mga Āraṭṭa. Sa kanilang lupain, ang isang Ārya—marangal at may kultura—ay hindi dapat manatili kahit dalawang araw.” Ang pahayag na ito’y isang pagsansala sa asal at lipunan, gamit ang pamantayan ng ‘asal-Ārya’ upang ituring na di-angkop ang ilang pook para sa marangal at disiplinadong pamumuhay.