Adhyaya 21

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे विशो ऽध्यायः व्यास उवाच स्नात्वा यथोक्तं संतर्प्य पितॄंश्चन्द्रक्षये द्विजः / पिण्डान्वाहार्यकं श्राद्धं कुर्यात् सौम्यमनाः शुचिः

Ganito sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Saṃhitā na may anim na libong taludtod, sa huling bahagi, Kabanata 21. Wika ni Vyāsa: “Pagkaligo ayon sa itinuro at matapos mapalugod ang mga Pitṛ (mga Ama-ninuno), sa pagliit ng buwan ang dwija ay magsagawa ng āvāhāryaka śrāddha na may mga handog na piṇḍa—malinis, may mahinahong at payapang isip.”

Verse 2

पूर्वमेव परीक्षेत ब्राह्मणं वेदपारगम् / तीर्थं तद् हव्यकव्यानां प्रदाने चातिथिः स्मृतः

Dapat munang siyasatin at tiyakin ang isang Brāhmaṇa na ganap na bihasa sa mga Veda. Ang gayong tao ay itinuturing na tīrtha, banal na tawiran para sa mga handog na havya-kavya sa mga deva at sa mga Pitṛ; at sa pagbibigay, siya ang tunay na atithi, ang panauhin.

Verse 3

ये सोमपा विरजसो धर्मज्ञाः शान्तचेतसः / व्रतिनो नियमस्थाश्च ऋतुकालाभिगामिनः

Yaong mga nakikibahagi sa Soma, malaya sa alikabok ng pagnanasa, nakaaalam ng dharma at payapa ang diwa—mga debotong matatag sa vrata at niyama, at lumalapit sa asawa lamang sa wastong panahon—(sila ang tunay na may pagpipigil).

Verse 4

पञ्चाग्निरप्यधीयानो यजुर्वेदविदेव च / बह्वृचश्च त्रिसौपर्णस्त्रिमधुर्वाथ यो भवेत्

Kahit ang isang tao ay tagapag-ingat ng limang apoy (pañcāgni) at masigasig sa pag-aaral ng Veda—nakaaalam ng Yajurveda, tagapagbigkas ng Ṛgveda, at bihasa rin sa tatlong Sauparṇa at sa tatlong himnong Madhu—ang gayong tao ay inilalarawan dito ayon sa mga ganitong katangiang Vediko.

Verse 5

त्रिणाचिकेतच्छन्दोगो ज्येष्ठसामग एव च / अथर्वशिरसो ऽध्येता रुद्राध्यायी विशेषतः

Dapat siyang maging isang Chāndogya na bihasa sa Triṇāciketa (ritwal/ikot ng himno), at tagapag-awit ng Jyeṣṭha-sāman; isang mag-aaral ng Atharvaśiras, at lalo na’y nakatuon sa pag-aaral at pagbigkas ng mga Rudra-adhyāya.

Verse 6

अग्निहोत्रपरो विद्वान् न्यायविच्च षडङ्गवित् / मन्त्रब्राह्मणविच्चैव यश्च स्याद् धर्मपाठकः

Isang marunong—nakatuon sa araw-araw na Agnihotra, bihasa sa Nyāya (lohika), sanay sa anim na Vedāṅga, at may kaalaman sa mga mantra ng Veda at sa mga bahaging Brāhmaṇa—ang gayong tao ay karapat-dapat maging guro at tagapagbigkas ng Dharma.

Verse 7

ऋषिव्रती ऋषीकश्च तथा द्वादशवार्षिकः / ब्रह्मदेयानुसंतानो गर्भशुद्धः सहस्रदः

Ang nagtatangan ng ‘ṛṣi-vrata’, ang sumusunod sa disiplina ng isang rishi (ṛṣīka), at ang nagsasagawa ng labindalawang-taóng pagtalima; ang nagpapanatili ng di-napupunit na hanay ng Brahma-deya (mga banal na kaloob), na ang angkan ay dalisay mula pa sa sinapupunan—ang gayong tao’y nagkakamit ng bisa ng “pagbibigay na parang isang libo”.

Verse 8

चान्द्रायणव्रतचरः सत्यवादी पुराणवित् / गुरुदेवाग्निपूजासु प्रसक्तो ज्ञानतत्परः

Isinasagawa niya ang panatang Cāndrāyaṇa, nagsasalita ng katotohanan at bihasa sa mga Purāṇa; masigasig sa pagsamba sa guru, sa diyos, at sa banal na apoy, at nananatiling nakatuon sa kaalamang espirituwal.

Verse 9

विमुक्तः सर्वतो धीरो ब्रह्मभूतो द्विजोत्तमः / महादेवार्चनरतो वैष्णवः पङ्क्तिपावनः

Ganap na pinalaya, matatag sa bawat kalagayan, at nakalapat sa Brahman—ang pinakadakilang dvija ay masugid sa pagsamba kay Mahādeva; at siya rin ay tunay na Vaiṣṇava, na nililinis ang buong hanay ng kasalo sa pagkain (pankti) sa pamamagitan lamang ng kanyang pagdalo.

Verse 10

अहिंसानिरतो नित्यमप्रतिग्रहणस्तथा / सत्रिणो दाननिरता विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः

Yaong laging nakatuon sa ahimsa, hindi tumatanggap ng handog para sa pansariling pakinabang, nagpapanatili ng satra (kawanggawang pang-yajña), at matatag sa pagbibigay—sila ang kilalaning “tagapagpadalisay ng hanay ng kainan” (paṅkti-pāvana).

Verse 11

युवानः श्रोत्रियाः स्वस्था महायज्ञपरायणाः / सावित्रीजापनिरता ब्राह्मणाः पङ्क्तिपावनाः

Ang mga kabataang Brahmana na śrotriya (dalubhasa sa Veda), malusog at may pagpipigil-sa-sarili, nakatuon sa mga dakilang yajña, at laging masigasig sa japa ng Sāvitrī (Gāyatrī)—sila ang “tagapagpadalisay ng banal na hanay ng kainan” (paṅkti-pāvana).

Verse 12

कुलीनाः श्रुतवन्तश्च शीलवन्तस्तपस्विनः / अग्निचित्स्नातका विप्रा विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः

Ang mga Brahmana na may marangal na angkan, bihasa sa śruti, may mabuting asal at masigasig sa tapas—lalo na yaong nagsagawa ng Agnicayana at yaong tumupad sa panatang Snātaka—ay dapat kilalaning “tagapagpadalisay ng hanay ng kainan” (paṅkti-pāvana).

Verse 13

मातापित्रोर्हिते युक्तः प्रातः स्नायी तथा द्विजः / अध्यात्मविन्मुनिर्दान्तो विज्ञेयः पङ्क्तिपावनः

Ang dvija na nakatuon sa kapakanan ng ina at ama, naliligo sa bukang-liwayway, nakakakilala sa panloob na Ātman, may asal-muni at may pagpipigil-sa-sarili—siya’y dapat kilalaning “tagapagpadalisay ng hanay ng kainan” (paṅkti-pāvana).

Verse 14

ज्ञाननिष्ठो महायोगी वेदान्तार्थविचिन्तकः / श्रद्धालुः श्राद्धनिरतो ब्राह्मणः पङ्क्तिपावनः

Ang Brahmana na matatag sa jñāna ng paglaya, isang dakilang yogin na nagmumuni sa kahulugan ng Vedānta; puspos ng śraddhā at masigasig sa mga ritwal na śrāddha para sa mga ninuno—siya ang “tagapagpadalisay ng buong hanay ng kainan” (paṅkti-pāvana).

Verse 15

वेदविद्यारतः स्नातो ब्रह्मचर्यपरः सदा / अथर्वणो मुमुक्षुश्च ब्राह्मणः पङ्क्तिपावनः

Ang isang brāhmaṇa na nakatuon sa pag-aaral ng Veda—nalinis sa banal na paliligo matapos ang panahon ng pag-aaral, laging matatag sa brahmacarya, nakaugat sa tradisyong Atharvan, at naghahangad ng mokṣa—ay nagiging tagapagpadalisay ng buong hanay ng kainan sa bisa ng kanyang presensya.

Verse 16

असमानप्रवरको ह्यसगोत्रस्तथैव च / असंबन्धी च विज्ञेयो ब्राह्मणः पङ्क्तिपावनः

Ang isang brāhmaṇa ay dapat maunawaang “tagapagpadalisay ng hanay ng kainan” (paṅkti-pāvana) kapag siya’y may ibang pravara, hindi kaparehong gotra, at hindi kamag-anak ng iba.

Verse 17

भोजयेद् योगिनं पूर्वं तत्त्वज्ञानरतं यतिम् / अलाभे नैष्ठिकं दान्तमुपकुर्वाणकं तथा

Una, pakainin muna ang isang yogin—isang yati na nakatuon sa kaalaman ng katotohanan (tattva). Kung wala siya, pakainin ang isang matatag at mapagpigil na renunciate; gayundin ang taong abala sa paglilingkod na kapaki-pakinabang.

Verse 18

तदलाभे गृहस्थं तु मुमुक्षुं सङ्गवर्जितम् / सर्वालाभे साधकं वा गृहस्थमपि भोजयेत्

Kung wala ang gayong tatanggap, pakainin ang isang gṛhastha (maybahay) na naghahangad ng mokṣa at malaya sa pagkakapit sa mundo. Kung wala rin iyon, kung ganap na walang makuhang karapat-dapat, maaari ring pakainin kahit ang isang gṛhastha na sādhaka, isang nagsasanay sa landas espirituwal.

Verse 19

प्रकृतेर्गुणतत्त्वज्ञो यस्याश्नाति यतिर्हविः / फलं वेदविदां तस्य सहस्रादतिरिच्यते

Ang gantimpala ng mga taong basta nakaaalam lamang ng Veda ay nahihigitan nang sanlibong ulit ng kabutihang natatamo ng taong pinagsaluhan ng isang yati—na nakakabatid sa katotohanan ng Prakṛti at ng mga guṇa—ng havis, ang handog na pangsakripisyo.

Verse 20

तस्माद् यत्नेन योगीन्द्रमीश्वरज्ञानतत्परम् / भोजयेद् हव्यकव्येषु अलाभादितरान् द्विजान्

Kaya nga, sa maingat na pagsisikap, sa mga ritong havya at kavya (handog sa mga deva at sa mga ninuno), dapat pakainin ang pinakadakilang yogin—yaong nakatuon sa kaalaman tungkol sa Panginoong Īśvara. Kung hindi siya matagpuan, saka lamang pakainin ang ibang mga dvija (Brahmana).

Verse 21

एष वै प्रथमः कल्पः प्रिदाने हव्यकव्ययोः / अनुकल्पस्त्वयं ज्ञेयः सदा सद्भिरनुष्ठितः

Ito nga ang pangunahing itinakdang paraan sa wastong pag-aalay ng havya at kavya (handog sa mga deva at sa mga ninuno). At ito rin ay dapat maunawaan bilang pinahihintulutang pamamaraang pantulong (anukalpa), na laging isinasagawa ng mga banal at mabubuti.

Verse 22

मातामहं मातुलं च स्वस्त्रीयं श्वशुरं गुरुम् / दौहित्रं विट्पतिं बन्धुमृत्विग्याज्यौ च भोजयेत्

Sa pagdiriwang ng śrāddha, dapat ialay ang pagkain sa lolo sa ina, sa tiyuhin sa ina, sa anak na lalaki ng kapatid na babae, sa biyenan na ama, sa guro (guru), sa apo sa anak na babae, sa pinuno ng pamayanan, sa kamag-anak, at gayundin sa paring tagapagganap (ṛtvij) at sa pinag-aalayan ng rito (yājya).

Verse 23

न श्राद्धे भोजयेन्मित्रं धनैः कार्यो ऽस्य संग्रहः / पैशाची दक्षिणा सा हि नैवामुत्र फलप्रदा

Sa śrāddha, hindi dapat pakainin ang kaibigan, ni hindi rin siya dapat “siguruhin” sa pamamagitan ng salapi bilang suhol. Ang gayong dakṣiṇā ay tinatawag na paiśācī—may likas na demonyo—at hindi nagbibigay ng bunga sa kabilang buhay.

Verse 24

काम श्राद्धे ऽर्चयेन्मित्रं नाभिरूपमपि त्वरिम् / द्विषता हि हविर्भुक्तं भवति प्रेत्य निष्फलम्

Sa śrāddha, huwag dahil sa sariling pagnanasa na parangalan bilang tatanggap kahit ang kaibigan, ni kahit ang taong guwapo at masigasig. Sapagkat kapag ang handog (havis) ay kinain ng may poot, ito’y nagiging walang bunga pagkamatay.

Verse 25

ब्राह्मणो ह्यनधीयानस्तृणाग्निरिव शाम्यति / तस्मै हव्यं न दातव्यं न हि भस्मनि हूयते

Ang isang Brahmin na hindi nag-aaral ng mga sagradong teksto ay namamatay tulad ng apoy sa damo. Kaya't hindi dapat mag-alay sa kanya, sapagkat ang mga alay ay hindi ibinubuhos sa abo.

Verse 26

यथेरिणे बीजमुप्त्वा न वप्ता लभते फलम् / तथानृचे हविर्दत्त्वा न दाता लभते फलम्

Kung paanong ang naghahasik ay walang aanihin sa pagtatanim sa tigang na lupa, ang nagbibigay ay walang makakamit na merito sa pag-aalay sa taong walang alam sa Veda.

Verse 27

यावतो ग्रसते पिण्डान् हव्यकव्येष्वमन्त्रवित् / तावतो ग्रसते प्रेत्य दीप्तान् स्थूलांस्त्वयोगुडान्

Kung gaano karaming bola ng pagkain ang kinakain ng isang mangmang mula sa mga alay sa mga diyos at ninuno, ganoon din karaming nagbabagang bolang bakal ang kanyang lulunukin pagkamatay.

Verse 28

अपि विद्याकुलैर्युक्ता हीनवृत्ता नराधमाः / यत्रैते भुञ्जते हव्यं तद् भवेदासुर द्विजाः

Kahit na may pinag-aralan, ang mga may masamang ugali ay nagiging 'asuric' na twice-born. Kung saan kumakain ang mga taong ito ng mga alay, ang ritwal na iyon ay itinuturing na demonyo.

Verse 29

यस्य वेदश्च वेदी च विच्छिद्येते त्रिपूरुषम् / स वै दुर्ब्राह्मणो नार्हः श्राद्धादिषु कदाचन

Ang sinumang ang pag-aaral ng Veda at angkan ay naputol sa loob ng tatlong henerasyon ay isang 'masamang Brahmin'; siya ay hindi kailanman karapat-dapat sa mga ritwal ng ninuno.

Verse 30

शूद्रप्रेष्यो भृतो राज्ञो वृषलो ग्रामयाजकः / बधबन्धोपजीवी च षडेते ब्रह्मबन्धवः

Ang naglilingkod sa utos ng isang Śūdra, ang nabubuhay bilang upahang may sahod ng hari, ang taong napariwara, ang paring-baryo na nagsasagawa ng mga ritwal para sa bayan upang ikabuhay, at ang nabubuhay sa pagpatay o sa pagbibilanggo at paggapos—ang anim na ito ay tinatawag na “brahma-bandhu”, Brahmin sa pangalan lamang.

Verse 31

दत्तानुयोगान् वृत्यर्थं पतितान् मनुरब्रवीत् / वेदविक्रायिणो ह्येते श्राद्धादिषु विगर्हिताः

Ipinahayag ni Manu na yaong tumatanggap ng bayad na atas upang magsagawa ng mga ritwal para sa ikabubuhay ay “nahulog” (patita); sapagkat sila’y nagiging tagapagbenta ng Veda, kaya’t sinisisi sa mga seremonyang gaya ng śrāddha at mga kaugnay nito.

Verse 32

श्रुतिविक्रयिणो ये तु परपूर्वासमुद्भवाः / असमानान् याजयन्ति पतितास्ते प्रकीर्तिताः

Ngunit yaong nakikipagkalakalan sa Veda (banal na kaalaman), yaong nagmula sa angkang wala sa wastong kaayusang ninuno, at yaong nag-aalay ng yajña para sa mga hindi nila kapantay—sila’y ipinahahayag na “nahulog” (patita).

Verse 33

असंस्कृताध्यापका ये भृत्या वाध्यापयन्ति ये / अधीयते तथा वेदान् पतितास्ते प्रकीर्तिताः

Yaong nagtuturo ng Veda nang walang wastong pagpapabanal at disiplina, at yaong nagpapagturo nito sa mga alipin o upahang umaasa—ang mga iyon, pati ang mga nag-aaral ng Veda sa gayong maling paraan, ay ipinahahayag na “nahulog” (patita).

Verse 34

वृद्धश्रावकनिर्ग्रन्थाः पञ्चरात्रविदो जनाः / कापालिकाः पाशुपताः पाषण्डा ये च तद्विधाः

Ang matatandang Śrāvaka at mga Nirgrantha, ang mga taong bihasa sa Pañcarātra, ang mga Kāpālika, ang mga Pāśupata, at yaong tinatawag na pāṣaṇḍa—kasama ang iba pang kahawig nila—(ang tinutukoy dito).

Verse 35

यस्याश्नन्ति हवींष्येते दुरात्मानस्तु तामसाः / न तस्य तद् भवेच्छ्राद्धं प्रेत्य चेह फलप्रदम्

Kapag ang pagkaing handog (havīs) ay kinain ng mga taong masama ang loob at nababalot ng tamas, ang ritong iyon ay hindi tunay na Śrāddha para sa pinag-aalayan, at hindi nagbubunga—maging sa kabilang-buhay o sa buhay na ito.

Verse 36

अनाश्रमो यो द्विजः स्यादाश्रमी वा निरर्थकः / मिथ्याश्रमी च ते विप्रा विज्ञेयाः पङ्क्तिदूषकाः

O mga vipra, ang isang dwija na namumuhay nang walang āśrama; o yaong tinatawag na āśramī ngunit walang saysay sapagkat di sumusunod sa disiplina; at yaong nagkukunwaring āśramī—ang gayong mga brahmin ay dapat kilalaning nagpaparumi sa hanay ng kainan (pañkti), di karapat-dapat sa banal na pagpapakain.

Verse 37

दुश्चर्मा कुनखी कुष्ठी श्वित्री च श्यावदन्तकः / विद्धप्रजननश्चैव स्तेनः क्लीबो ऽथ नास्तिकः

Ang gayong tao ay tatamaan ng sakit sa balat, pangit na mga kuko, ketong, pamumuti ng balat, at pag-itim ng ngipin; masisira ang lakas ng pag-aanak; at magiging magnanakaw, lalaking walang lakas, at sa huli’y tagatanggi sa kabanalan (nāstika).

Verse 38

मद्यपो वृषलीसक्तो वीरहा दिधिषूपतिः / आगारदाही कुण्डाशी सोमविक्रयिणो द्विजाः

Ang dwija na umiinom ng nakalalasing, ang nahuhumaling sa babaeng śūdra, ang pumapatay ng bayani, ang kumukuha bilang asawa ng babaeng may buhay pang asawa, ang nagsusunog ng bahay, ang kumakain ng pagkain mula sa palayok na inialay sa banal na apoy nang di wasto, at ang nagbebenta ng Soma—sila ang mga nalugmok sa hanay ng mga dwija.

Verse 39

परिवेत्ता तथा हिंस्त्रः परिवित्तिर्निराकृतिः / पौनर्भवः कुसीदी च तथा नक्षत्रदर्शकः

Gayundin, ang nag-aasawa bago ang nakatatandang kapatid na lalaki, ang marahas, ang nakatatandang kapatid na naiwan dahil nauna ang nakababata, ang itinakwil, ang muling nag-aasawa, ang nagpapautang na may tubo, at ang tagatingin ng mga bituin na ikinabubuhay ang panghuhula—sila’y ibinibilang sa mga dapat sisihin.

Verse 40

गीतवादित्रनिरतो व्याधितः काण एव च / हीनाङ्गश्चातिरिक्ताङ्गो ह्यवकीर्णिस्तथैव च

Ang taong labis na nahuhumaling sa pag-awit at pagtugtog ng mga instrumento; ang may karamdaman; ang may isang mata; ang kulang ang isang bahagi ng katawan; ang may sobrang bahagi ng katawan; at gayundin ang tinatawag na ‘avakīrṇin’ (ritwal na nalugmok o marumi) — ang mga ito’y itinuturing na hindi karapat-dapat sa itinakdang banal na pagsasagawa.

Verse 41

कन्यादूषी कुण्डगोलौ अभिशस्तो ऽथ देवलः / मित्रध्रुक् पिशुनश्चैव नित्यं भार्यानुवर्तकः

Ang lumalapastangan sa dalaga; ang isinilang sa bawal na pagsasama (kuṇḍa at gola); ang hinatulan ng panlilibak ng madla; ang pari na nabubuhay sa paglingkod sa mga imahen ng diyos kapalit ng upa; ang nagtatraydor sa kaibigan; ang mapanirang-dila; at ang laging pinamumunuan ng asawa — sila’y ibinibilang na mga nalugmok at kapintasan.

Verse 42

मातापित्रोर्गुरोस्त्यागी दारत्यागी तथैव च / गोत्रभिद् भ्रष्टशौचश्च काण्डस्पृष्टस्तथैव च

Ang tumatalikod sa ina, ama, o guro; ang tumatalikod sa asawa; ang lumalabag sa hangganan ng angkan sa pamamagitan ng bawal na pagsasama; ang nahulog mula sa kalinisan ng asal at ritwal; at ang nadungisan ng ipinagbabawal na gawa — sila’y ipinahahayag na marumi sa mga usaping dharma.

Verse 43

अनपत्यः कूटसाक्षी याचको रङ्गजीवकः / समुद्रयायी कृतहा तथा समयभेदकः

Ang nananatiling walang anak; ang nagbibigay ng huwad na patotoo; ang namamalimos bilang hanapbuhay; ang nabubuhay sa pag-arte sa entablado; ang naglalayag sa dagat; ang pumapatay ayon sa kontrata (upahang mamamatay-tao); at ang sumisira sa napagkasunduang kaugalian o kasunduan — ang mga ito’y ibinibilang na kapintasan na pamumuhay.

Verse 44

देवनिन्दापरश्चैव वेदनिन्दारतस्तथा / द्विजनिन्दारतश्चैते वर्ज्याः श्राद्धादिकर्मसु

Gayundin, ang masigasig sa paglapastangan sa mga diyos; ang nalulugod sa paglapastangan sa mga Veda; at ang nalulugod sa paglapastangan sa mga dvija (mga ‘dalawang ulit na isinilang’) — sila’y dapat ihiwalay sa śrāddha at iba pang gayong mga ritwal.

Verse 45

कृतघ्नः पिशुनः क्रूरो नास्तिको वेदनिन्दकः / मित्रध्रुक् कुहकश्चैव विशेषात् पङ्क्तिदूषकाः

Ang walang utang-na-loob, mapanirang-puri, malupit, di naniniwala, lumalait sa Veda, nagtatraydor sa kaibigan, at mapanlinlang—lalo na sila ang dumudungis sa hanay ng sabayang pagkain (pāṅkti) at sumisira sa pagsasamang-dharma.

Verse 46

सर्वे पुनरभोज्यान्नास्त्वदानार्हाश्च कर्मसु / ब्रह्मभावनिरस्ताश्च वर्जनीयाः प्रयत्नतः

Ang lahat ng gayong tao ay dapat ituring na hindi na karapat-dapat muling makibahagi sa banal na pagkain; sa mga gawaing ritwal, hindi rin sila nararapat tumanggap ng iyong handog. Yaong nagtaboy sa pagninilay sa Brahman ay dapat iwasan nang buong pag-iingat.

Verse 47

शूद्रान्नरसपुष्टाङ्गः संध्योपासनवर्जितः / महायज्ञविहीनश्च ब्राह्मणः पङ्क्तिदूषकः

Ang isang Brāhmaṇa na ang katawan ay pinatatatag ng pagkaing tinanggap mula sa Śūdra, na nagpapabaya sa araw-araw na sandhyā-upāsanā, at salat sa mahāyajña—ang gayong Brāhmaṇa ay nagiging dumudungis sa hanay ng pagkain/ritwal (paṅkti).

Verse 48

अधीतनाशनश्चैव स्नानहोमविवर्जितः / तामसो राजसश्चैव ब्राह्मणः पङ्क्तिदूषकः

Ang Brāhmaṇa na winawasak (pinababayaan o nilalabag) ang banal na pag-aaral, walang paliligo at walang homa (handog sa apoy), at pinaghaharian ng tamas at rajas—siya ang dumudungis sa hanay ng pagkain (paṅkti).

Verse 49

बहुनात्र किमुक्तेन विहितान् ये न कुर्वते / निन्दितानाचरन्त्येते वर्जनीयाः प्रयत्नतः

Ano pa ang saysay ng maraming salita rito? Yaong hindi tumutupad sa mga tungkuling iniutos, at sa halip ay ginagawa ang hinahatulan—ang gayong mga tao ay dapat iwasan nang buong pagsisikap.